Anak na Kanilang Tinawag na Walang Silbi
Bahagi 2: Ang Anak na Kanilang Tinawag na Walang Silbi
“Lira.”
“Anak, nandito na ang papa mo para sunduin ka.”
“Panahon na para ikaw ang mamahala sa kumpanya ng pamilya natin.”
Tahimik ang buong conference room.
Para bang may biglang pumindot ng pause sa lahat ng tao.
Ang general manager na kanina pa seryosong nakatingin sa akin ay nanatiling nakayuko sa harap ng lalaking bagong dating. Ang mga miyembro ng board na kanina ay malamig ang tingin sa akin, ngayon ay hindi na alam kung saan ilalagay ang kanilang mga kamay.
Si Rafael, na ilang minuto lang ang nakalipas ay nakangiting para bang sigurado na siyang mabibigo ako, ay biglang namutla.
Si Mariel naman, na kanina pa nakaupo sa tabi niya na parang isang manonood sa palabas na siya ang sumulat, ay nanigas sa kinauupuan.
Ako lang ang hindi nakakilos.
Hindi dahil natakot ako.
Kundi dahil sa loob ng napakaraming taon, ang salitang “Papa” ay naging isang bakanteng bahagi ng buhay ko.
Isang sugat na hindi ko pinapakita.
Isang tanong na hindi ko sinasagot.
Isang anino na palaging sinasabi ng nanay ko na hindi karapat-dapat hanapin.
Dahan-dahang lumapit sa akin ang lalaki.
Nasa edad na siya, may ilang puting buhok sa gilid ng sentido, pero tuwid ang tindig niya. Malamig ang mukha niya sa lahat, pero nang tumingin siya sa akin, lumambot ang kanyang mga mata.
“Lira,” muli niyang tawag.
Hindi ko namalayan na nanginginig pala ang kamay ko.
Hinawakan niya iyon.
Mainit ang palad niya.
“Pasensya na,” mahina niyang sabi. “Nahuli ako.”
Dalawang salita lang iyon.
Pero para bang may mabigat na pader sa dibdib ko ang biglang nabitak.
Sa lahat ng taong nakapaligid sa akin, walang kahit isa ang humingi ng tawad sa akin nang totohanan.
Hindi ang nanay ko.
Hindi si Rafael.
Hindi si Mariel.
Hindi ang mga taong tumawa sa tuwing nanginginig ako.
At ngayon, ang lalaking sinabihan akong walang kwenta, mahirap, duwag, at tumakas sa responsibilidad, siya pa ang unang nagsabi sa akin ng “pasensya na.”
Bago pa ako makapagsalita, biglang tumayo si Rafael.
“Chairman,” mabilis niyang sabi, pilit na pinatatatag ang boses. “May hindi pagkakaunawaan po rito. Si Lira ay—”
Tumingin sa kanya ang papa ko.
Isang tingin lang.
Tumigil agad si Rafael.
Hindi kailangan ng sigaw. Hindi kailangan ng pagbabanta. May mga taong sanay mag-utos, at may mga taong sanay lang magpanggap na makapangyarihan.
Sa sandaling iyon, malinaw kung sino ang tunay na may bigat sa silid.
“Hindi kita tinatanong,” malamig na sabi ng papa ko.
Napayuko si Rafael.
Si Mariel naman ay mabilis na tumayo, namumula ang mga mata.
“Sir, hindi po namin intensyong saktan si Lira. Magkakaibigan po kami simula bata. Minsan lang po kami magbiro, pero para rin po sa kanya iyon. Gusto lang po namin siyang tulungang maging matapang.”
Natawa ako.
Hindi malakas.
Pero sapat para marinig ng buong conference room.
Tumingin sa akin si Mariel, halatang nasaktan ang pride niya.
“Lira…”
“Matapang?” tanong ko.
Tiningnan ko siya nang diretso.
“Ang tawag mo ba sa pagtatanggal ng laman ng presentation ko ay pagtulong?”
Natigil ang hininga ng lahat.
Bumaling ang general manager kay Rafael.
“Ano ang ibig sabihin nito?”
Walang sumagot.
Kinuha ko ang cellphone ko at binuksan ang mensahe ni Mariel.
Hindi ko na kailangang magsalita nang mahaba.
Itinaas ko lang ang screen.
Nandoon pa rin ang mensahe.
“Tinulungan ka naming burahin ni Kuya Rafael.”
“Bahagi rin ng pagiging mature ang kakayahang mag-isip agad sa oras ng problema.”
Ang mukha ni Mariel ay biglang nawalan ng kulay.
“Lira, biro lang iyon. Hindi mo dapat—”
“Hindi dapat ano?” putol ko sa kanya. “Hindi dapat ipakita? Hindi dapat magsalita? Hindi dapat lumaban?”
Pumikit ako sandali.
Pagmulat ko, malinaw na malinaw ang boses ko.
“Sa loob ng maraming taon, tinanggap ko ang lahat dahil sinabi ninyong para iyon sa ikabubuti ko. Nang ikulong ninyo ako sa madilim na kuwarto, sabi ninyo para mawala ang takot ko. Nang itulak ninyo ako sa tubig, sabi ninyo para matuto akong lumangoy. Nang ipahiya ninyo ako sa harap ng iba, sabi ninyo para lumakas ang loob ko.”
Huminga ako nang malalim.
“Pero ngayon ko lang naintindihan. Hindi ninyo ako pinapalakas.”
“Tinatapakan ninyo ako para maramdaman ninyong mas mataas kayo.”
Walang nagsalita.
Bumaba ang tingin ni Rafael.
Pero hindi ako naawa.
Noon, sa tuwing nakikita kong tumatahimik siya, iniisip kong baka nahihiya siya. Baka may konsensya siya. Baka mahal niya pa rin ako.
Pero ngayon alam ko na.
Ang katahimikan niya noon ay hindi pagsisisi.
Kundi pahintulot.
Hinayaan niya si Mariel na saktan ako dahil nakikinabang siya roon. Sa tabi ko, mukha siyang mabait. Sa tabi ni Mariel, mukha siyang tagapagligtas.
At ako?
Ako ang duwag na kailangang ayusin.
Lumapit ang papa ko sa mesa.
“General Manager,” sabi niya, “ang project na ipinresenta ni Lira kanina, isusumite sa board review sa ilalim ng pangalan niya. Walang ibang pangalan na isasama.”
“Yes, Chairman,” agad na sagot ng general manager.
“Pangalawa,” dagdag niya, “lahat ng access logs sa presentation file, ipakuha sa IT department. Gusto kong malaman kung sino ang nagbukas, nagbago, at nag-delete ng laman.”
Biglang napahawak si Mariel sa gilid ng mesa.
Si Rafael naman ay napatingin sa kanya.
Sa tinging iyon, nakita ko ang unang bitak sa pagitan nilang dalawa.
Noon, sabay silang tumatawa.
Ngayon, sabay silang natatakot.
Ngunit ang takot nila ay hindi para sa akin.
Takot sila dahil nahuli sila.
“Chairman,” nanginginig na sabi ni Rafael, “pakiusap po. Hindi na kailangan palakihin ito. Personal na bagay po ito namin ni Lira.”
“Personal?” ulit ng papa ko.
Tumalikod siya at tumingin sa buong board.
“Ang pagsira sa opisyal na dokumento ng kumpanya bago ang board presentation ay personal?”
Walang nangahas sumagot.
Bumalik ang tingin niya kay Rafael.
“Kung ang isang empleyado ay kayang sirain ang trabaho ng iba dahil sa personal na relasyon, hindi siya karapat-dapat humawak ng anumang posisyon dito.”
Napaupo si Rafael.
Sa unang pagkakataon, nakita ko siyang walang masabi.
Noong bata kami, siya ang laging may sagot.
Kapag umiiyak ako, sasabihin niyang maarte ako.
Kapag nasasaktan ako, sasabihin niyang kailangan kong matuto.
Kapag nagagalit ako, sasabihin niyang hindi ako marunong makisama.
Pero ngayon, walang salitang makapagtatago sa ginawa niya.
Tumunog ang cellphone ko.
Isang tawag mula sa nanay ko.
Tiningnan ko lang ang screen.
Hindi ko sinagot.
Hindi dahil takot ako.
Kundi dahil sa unang pagkakataon, hindi ko naramdaman na kailangan kong ipaliwanag ang sarili ko.
Lumapit ang papa ko.
“Handa ka na bang umalis dito?” tanong niya.
Tiningnan ko ang conference room.
Si Rafael na nakayuko.
Si Mariel na pilit pinipigilan ang panginginig.
Ang board na ngayon ay nakatingin sa akin na para bang ngayon lang nila ako tunay na nakita.
Dahan-dahan akong tumango.
“Handa na.”
Paglabas namin ng conference room, sinundan kami ng mga assistant. Sa hallway, may mga empleyadong napapalingon, bumubulong, nagtataka kung bakit ang chairman ng malaking kumpanya ay personal na dumating para sa isang ordinaryong empleyado.
Ordinaryo.
Iyon ang tingin nila sa akin.
Iyon din ang tingin ko sa sarili ko sa loob ng matagal na panahon.
Pagdating sa elevator, tumayo ako sa tabi ng papa ko.
Hindi ko mapigilang magtanong:
“Bakit ngayon ka lang bumalik?”
Sandaling natahimik ang papa ko.
Pagkatapos, mahina niyang sinabi:
“Dahil naniwala ako noon na mas magiging mabuti ang buhay mo kung hindi kita isasama sa gulo ng pamilya ko.”
Tumingin siya sa akin.
“Pero nagkamali ako.”
Bumukas ang elevator.
Pumasok kami.
Sa pagsara ng pinto, nakita ko sa dulo ng hallway si Rafael.
Humahabol siya.
“Lira!”
Tumakbo siya papalapit.
Pero bago siya makarating, tuluyan nang nagsara ang pinto.
Sa salamin ng elevator, nakita ko ang sarili ko.
Pagod.
Namumutla.
Pero nakatayo nang tuwid.
Sa unang pagkakataon, hindi ako ang naiwan.
Ako ang umalis.
At sila ang humabol.