Bahagi 3: Nang Mabuksan ang Pekeng Kontrata, Pati ang Pirma Ko ay Ginamit Para sa Kasinungalingan
Bahagi 3: Nang Mabuksan ang Pekeng Kontrata, Pati ang Pirma Ko ay Ginamit Para sa Kasinungalingan
“Anong ibig mong sabihin, may pirma ko?”
Iyon ang unang naitanong ko kay Nico.
Tahimik siyang nakatayo sa tapat ng gate habang hawak ang cellphone.
“Kailangan muna nating makita ang orihinal na dokumento,” sagot niya. “Hindi pa natin alam kung ano talaga ang ginawa ni Renzo.”
“Pero hindi ako pumirma ng kahit ano.”
“Alam ko.”
“Tapos bakit may pangalan ko?”
Tumingin siya sa akin nang diretso.
“Iyon ang aalamin natin. At hindi kita hahayaang harapin ito nang mag-isa kung gusto mong samahan kita.”
Naisip kong sabihin na kaya ko.
Na hindi ko kailangan ng tulong.
Pero sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, pagod na akong magpanggap na hindi ako nasasaktan.
Kaya tumango ako.
Pumasok si Nico sa bahay at binati sina Mama at Papa na para bang kahapon lang sila huling nagkita.
“Hoy, Villanueva!” sigaw ni Papa. “Hindi ka man lang dumaan noong nakaraang taon!”
“Pasensiya na po, Tito. Bawi ako ngayon. Dadalhan ko kayo ng bagong piyesa para sa lumang chess clock ninyo.”
Napatawa si Papa.
“Chess clock? Eh ikaw nga, kahit walang orasan, palaging natatalo!”
“Hindi po ako natatalo. Pinagbibigyan ko lang kayo.”
Nilingon ko siya.
“Sinungaling ka pa rin.”
Ngumiti siya.
“Mas mabuti nang kilala mo ang kasinungalingan ko kaysa maniwala ka sa maling tao.”
Napatingin si Mama sa aming dalawa.
Ilang sandali kaming natahimik.
Pagkatapos ay inihain niya ang lugaw at nagsimulang magkuwento kay Nico tungkol sa nangyari.
Hindi siya nanghusga.
Hindi siya nagsabing tanga ako.
Hindi rin siya nagtanong kung bakit ako nagtiwala kay Renzo.
Inayos lang niya ang mga dokumento sa mesa.
Bank transfer.
Reservation form.
Mga mensahe.
Larawan ng Certificate of Marriage.
Pagkatapos ay nagsalita siya.
“Bukas, unahin nating kumpirmahin ang dokumento sa kompanyang sinasabi ni Renzo. Sumunod, kakausapin natin si Joy. Kapag malinaw na ang hawak natin, magpapayo tayo sa abogado.”
Tumingin si Papa sa akin.
“Anak, kung totoong niloko tayo, huwag mong isipin na kailangan mong protektahan ang reputasyon niya.”
Napayuko ako.
Sa loob ng maraming taon, iyon ang ginagawa ko.
Pinoprotektahan ko si Renzo.
Kapag nakakalimutan niya ang kaarawan ko, sinasabi kong abala siya.
Kapag hindi niya ako sinasamahan sa mga okasyon ng pamilya, sinasabi kong pagod siya.
Kapag may mga taong nagtatanong kung bakit wala pa kaming malinaw na relasyon, ngumingiti lang ako.
Pero ngayon, pati ipon ng mga magulang ko, nadamay na.
At ang mas masakit, hindi man lang siya nahiya.
Kinabukasan, nakipagkita kami kay Joy sa isang maliit na café sa San Pablo.
Babaeng nasa huling bahagi ng dalawampu ang edad niya, may simpleng damit at malaking bag na punong-puno ng mga folder.
Agad siyang tumayo nang makita kami.
“Mila, pasensiya na.”
Umupo ako sa tapat niya.
“Hindi ikaw ang dapat humingi ng tawad. Sabihin mo lang kung ano ang alam mo.”
Inilabas niya ang isang asul na folder.
Naroon ang mga resibo ng wedding supplier.
Isang hotel sa Calamba.
Isang catering service.
Mga bulaklak.
Mga souvenir.
At isang malaking down payment para sa reception na nakatakdang gawin sa Enero.
“Legal na silang kasal noong Nobyembre,” paliwanag ni Joy. “Pero gusto ng pamilya ni Celina ng mas malaking reception pagkatapos ng Pasko.”
“Alam ba ng nanay ni Renzo?”
Tumango siya.
“Si Tita Belen ang nagpakilala sa mga supplier. Siya rin ang nag-ayos ng guest list.”
Napapikit ako.
Si Tita Belen.
Ang nanay ni Renzo na palaging tumatawag sa akin tuwing Pasko para itanong kung kailan ako magluluto para sa kanila.
Ang babaeng minsang nagsabing sana ako na lang ang maging manugang niya dahil masinop ako at marunong makisama.
“Alam niya ang lahat?”
“May mga mensahe siya sa grupo.”
Ipinakita ni Joy ang screen ng cellphone niya.
Bawat mensahe ay may petsa.
May mga litrato rin ng mga invoice na ipinadala sa grupo.
Isa sa mga mensahe ni Celina ang agad kong nabasa.
“Kapag naibigay na ng nanay ni Mila ang pera, saka natin babayaran ang natitirang venue. Huwag ninyong banggitin ang pangalan niya.”
Sa ilalim, may sagot si Renzo.
“Hayaan ninyo akong makipag-usap. Madaling kumbinsihin si Mila kapag sinabing para sa pamilya.”
Nanginig ang kamay ko.
Hindi ko alam kung ano ang mas masakit.
Ang katotohanang may asawa na siya.
O ang katotohanang alam niyang gagamitin ko ang sarili kong puso para bigyang-katwiran ang panloloko niya.
May isa pang mensahe mula kay Tita Belen.
“Basta siguraduhin ninyong hindi malalaman ng mag-asawang Teresa at Rodel ang tunay na sitwasyon bago nila maibigay ang pera. Matagal na nilang gusto si Renzo para sa anak nila.”
Nabura ang huling pagdududa ko.
Hindi ito simpleng pagkakamali.
Hindi ito biglaang pagpapakasal dahil sa awa.
Planado ang lahat.
Si Joy ay nag-forward ng mga mensaheng bahagi siya ng usapan at pumayag siyang ibigay ang mga iyon sa abogado para maayos na masuri.
“Bakit mo kami tinutulungan?” tanong ko.
Pinisil niya ang gilid ng folder.
“May nanay din ako, Mila. Alam ko kung gaano katagal mag-ipon ang mga magulang. Noong una, akala ko pera ni Renzo iyon. Pero nang mabasa ko kung paano nila pinagplanuhang kunin sa pamilya mo, hindi ko na maatim.”
Tumulo ang luha niya.
“Hindi ko maibabalik ang nangyari, pero ayokong maging bahagi ng susunod nilang panloloko.”
Tahimik kong hinawakan ang kamay niya.
“Salamat.”
Pagkatapos, pumunta kami ni Nico sa tanggapan ng kumpanyang sinasabing nagbebenta ng bahay.
Lakambini Residences ang pangalan sa reservation form.
May logo, pirma ng ahente, numero ng lote, at tatak na mukhang opisyal.
Pero nang ipakita namin ito sa kinatawan ng kompanya, agad itong kumunot ang noo.
“Ma’am, hindi po namin ginagamit ang ganitong dokumento.”
“Pero ito po ang ibinigay sa nanay ko.”
“Wala rin po kaming proyektong may ganitong pangalan at numero ng lote.”
Parang muling bumagsak ang mundo ko.
Tinanong ng kinatawan kung maaari nilang makuha ang kopya upang maimbestigahan ang paggamit ng kanilang pangalan.
May isa pa silang napansin.
Sa ikalawang pahina, may lagdang nasa ilalim ng pangalan ko.
Mila Santiago.
Eksaktong pangalan ko.
Kahit ang pagkakasulat ng titik M, halos katulad ng pirma ko sa mga lumang dokumento.
Pero hindi iyon akin.
Nang makita iyon ni Nico, nagbago ang tingin niya.
“May kopya ba si Renzo ng mga lumang pinirmahan mo?”
Napaisip ako.
Noong nakaraang taon, tinulungan ko siyang mag-apply sa isang supplier.
May pinirmahan akong recommendation letter at isang kasamang authorization para sa pagkuha ng ilang dokumento.
Si Renzo ang nag-scan at nag-print ng mga papel.
Siya rin ang nagtago ng mga kopya.
“Malamang doon niya nakuha,” bulong ko.
Hindi agad nagsalita si Nico.
Pagkatapos ay marahan niyang sinabi, “Mila, hindi na ito usapang pag-ibig. May mga dokumentong kailangan nang siyasatin nang maayos.”
Kinahapunan, dinala namin ang lahat sa isang abogadong inirekomenda ng kaibigan ni Papa.
Maingat niyang sinuri ang mga papel.
Ipinaliwanag niyang kailangang mapatunayan kung sino ang gumawa at gumamit ng mga pekeng dokumento, at hindi sapat ang basta pagkakahawig ng pirma upang agad ipalagay na may nagkasala.
Pero malinaw ang payo niya.
Itago ang orihinal na mga dokumento.
Panatilihin ang mga mensahe at electronic records.
Kumuha ng kumpirmasyon mula sa kompanyang ginamit ang pangalan.
At magpadala ng pormal na demand letter para sa perang nakuha sa ilalim ng maling pagpapanggap.
“Ang pinakamahalaga,” sabi niya, “huwag kayong pipirma ng panibagong kasunduan nang hindi ninyo nauunawaan.”
Tumango si Mama.
Nakita kong nanginginig ang kamay niya habang hawak ang kanyang bag.
Hinawakan ko iyon.
“Ma, ako na po ang bahala.”
Umiling siya.
“Hindi, anak. Pera naming mag-asawa iyon. Kasama kami ni Papa sa pagharap sa kanila. Hindi mo kailangang akuin ang lahat.”
Doon ako tuluyang napaiyak.
Matagal ko nang iniisip na kailangan kong maging matatag para sa lahat.
Pero hindi pala nangangahulugang mahina ako kapag hinahayaan kong tulungan ako ng mga taong tunay na nagmamahal.
Pag-uwi namin, naghihintay sa labas ng bahay si Renzo.
Kasama niya si Celina.
Naka-beige na damit si Celina, mahaba ang buhok at namumugto ang mga mata.
Sa una, para siyang babaeng humihingi ng tulong.
Ganoon din siya noong kolehiyo.
Noong unang beses siyang lumapit sa akin sa kantina, umiiyak dahil wala raw siyang pambayad sa dormitoryo.
Bumili ako ng pagkain para sa kanya.
Pinatuloy ko siya sa kuwarto ko.
Nang minsang sugurin siya ng ama niya sa campus, ako ang tumawag sa guidance office at sumama sa kanya para humingi ng tulong.
Minsan, ibinigay ko pa ang natira kong allowance para makapagbayad siya sa isang kinakailangang school project.
Hindi ko kailanman isinumbat ang mga iyon.
Pero ngayon, nakatayo siya sa tapat ko bilang asawa ng lalaking matagal kong hinintay.
“Mila,” sabi niya, “pwede ba tayong mag-usap?”
Hindi ako sumagot.
Si Renzo ang lumapit.
“Bakit mo pinuntahan ang developer? Nagkakagulo tuloy ang lahat.”
Tiningnan ko siya.
“Dahil wala palang bahay.”
Napakurap siya.
“May inaayos pa akong mga papeles.”
“At wala ring totoong reservation.”
“Hindi mo naiintindihan ang sitwasyon.”
“Ang naiintindihan ko, kinuha mo ang pera ng nanay ko at gumawa ka ng dokumentong may pirma ko.”
Biglang tumigas ang mukha niya.
“Huwag kang magbibintang nang wala kang ebidensiya.”
Naglabas ako ng kopya ng dokumento.
“Kung hindi ikaw ang gumawa, tutulungan mo kaming malaman kung sino.”
Hindi siya nakasagot.
Si Celina naman ang nagsimulang umiyak.
“Mila, hindi namin gustong saktan ka. Nahirapan lang talaga kami.”
“Sa reception ninyo?”
Napahinto ang pag-iyak niya.
“May mga gastusin kami. Akala namin maiintindihan mo.”
“Mauunawaan kong ikinasal kayo. Pero paano mo naisip na maaari mong gamitin ang ipon ng mga magulang ko?”
Bigla siyang tumingin kay Renzo.
“Sinabi mo sa akin, pumayag na siya!”
Natahimik kaming lahat.
Hindi ako kumurap.
“Ano?”
Namula si Renzo.
“Celina, tumahimik ka.”
Pero huli na.
Nagsimula nang magsalita si Celina.
“Sinabi niyang alam mong pansamantala lang ang kasal namin. Na pumayag kang tulungan kami hanggang makahanap ng paraan—”
“Tumahimik ka nga!”
Napaatras siya.
Tumayo si Nico sa tabi ko, ngunit hindi siya nakialam.
Hinayaan niya akong magsalita.
“Renzo, kailan mo sinabi sa kanya na pumayag ako?”
Walang sagot.
“Bago kayo ikasal? O pagkatapos ninyong kunin ang pera?”
Tumingin siya sa lupa.
At sa katahimikang iyon, nakita ko ang isang bagay na mas pangit kaysa pagtataksil.
Kaduwagan.
Gusto niyang ako ang maghintay.
Si Celina ang mahalin.
At ang mga magulang ko ang gumastos.
Nang lumabas sina Mama at Papa, agad na nagbago ang tono niya.
“Tita, Tito, may hindi lang po kami pagkakaintindihan.”
Hindi na ngumiti si Papa.
“Renzo, matagal ka naming itinuring na anak. Pero ang anak, hindi gumagamit ng pangalan ng iba para kumuha ng pera.”
“Tito, maibabalik ko naman—”
“Kung ganoon, ibalik mo sa tamang paraan,” sagot ni Papa. “At sumagot ka sa mga dokumentong ginawa.”
Biglang bumunot si Renzo ng cellphone.
“Sige. Kung gusto ninyong siraan ako, may masasabi rin ako tungkol kay Mila.”
Ipinakita niya ang screen.
May nakahandang post tungkol sa akin.
Mga lumang larawan naming magkasama.
Mga mensaheng sinabi kong hinihintay ko siya.
At isang mahabang salaysay na para bang ako ang babaeng nanggugulo sa bagong kasal.
“Isang pindot lang,” sabi niya. “Malalaman ng lahat kung gaano ka kaobsessed sa akin.”
Tiningnan ko siya.
“Bakit mo gagawin iyon?”
“Dahil hindi mo ako binibigyan ng ibang pagpipilian.”
Kinuha niya ang kamay ni Celina.
Pagkatapos ay ngumiti nang malamig.
“Kung ipapahiya ninyo kami sa pera, sisiguraduhin kong pati negosyo ng pamilya ninyo, madadamay.”
Naglakad sila palayo.
Hindi pa lumilipas ang sampung minuto, nagsimulang tumunog ang cellphone ko.
May mga mensahe mula sa dating mga kaklase.
Mga pinsan.
Mga taong matagal ko nang hindi nakakausap.
Binuksan ko ang social media.
Nandoon na ang post ni Renzo.
May larawan ko habang umiiyak noong isang kaarawan.
Sa caption, tinawag niya akong babaeng hindi matanggap na pinili niya ang iba.
At sa pinakahuling linya, may isinulat siyang halos hindi ko mapaniwalaan.
“Kung may mangyaring masama sa buntis kong asawa dahil sa panggigipit ni Mila, mananagot siya.”
Buntis si Celina.
At ngayon, ginagamit na naman nila iyon laban sa akin.
