Bahagi 4: Sa Harap ng Buong Pamilya, Bumagsak ang Kasinungalingan at Natutuhan Kong Piliin ang Tunay na Pagmamahal
Bahagi 4: Sa Harap ng Buong Pamilya, Bumagsak ang Kasinungalingan at Natutuhan Kong Piliin ang Tunay na Pagmamahal
Kinabukasan ng umaga, mahigit isang daang mensahe ang naghihintay sa cellphone ko.
May mga taong nagtatanong kung totoo ang sinabi ni Renzo.
May mga dating kaklaseng nagsasabing dapat ko nang tanggapin ang kanyang kasal.
May mga hindi ko kakilalang nagkomento na wala raw akong karapatang manghimasok sa buhay ng isang buntis.
Masakit basahin.
Lalo na dahil alam kong hindi nila narinig ang panig ko.
Pero hindi ako nagmadaling sumagot.
Naalala ko ang sinabi ng abogado.
“Ang galit ay maaaring mawala kinabukasan. Ang maling pahayag, maaaring manatili nang matagal.”
Kaya inilapag ko ang cellphone at bumaba sa kusina.
Nagluluto si Mama ng almusal.
Si Papa naman ay nakaupo sa mesa, may hawak na lumang tasa ng kape.
Hindi siya palasalita.
Pero nang makita niya ako, tinapik niya ang bakanteng upuan sa tabi niya.
“Halika, anak.”
Umupo ako.
Inilapit niya sa akin ang isang plato ng sinangag at itlog.
“Pa, nakita ninyo po ba yung post?”
“Oo.”
“Galit ba kayo?”
“Galit ako sa ginawa niya.”
Napayuko ako.
“Kung hindi ko sana siya ipinakilala sa inyo—”
“Anak.”
Hinawakan niya ang kamay ko.
“Hindi kasalanan ang magtiwala sa taong ipinakita niyang mapagkakatiwalaan siya. Pero responsibilidad nating protektahan ang sarili kapag nalaman natin ang totoo.”
Tumulo ang luha ko.
“Pa, apat na taon ko siyang hinintay.”
“Alam ko.”
“Akala ko kapag sapat akong mabait, pipiliin niya rin ako.”
Napabuntong-hininga si Papa.
“Hindi mo kailangang maging pinakamabait na babae sa mundo para piliin ka ng taong tama para sa iyo.”
Mula sa kusina, narinig kong suminghot si Mama.
Nagkunwari siyang may hinihiwang sibuyas.
Pero nakita kong pinupunasan niya ang mga mata niya.
Pagkatapos ng almusal, bumalik kami sa abogado.
Ipinakita namin ang post ni Renzo, pati ang mga mensaheng may pagbabanta.
Pinayuhan niya kaming mag-ingat sa mga pampublikong pahayag at huwag maglabas ng pribadong impormasyon na hindi kailangan.
Gumawa kami ng maikling pahayag para sa mga taong direktang naapektuhan.
Hindi namin kailangang ikuwento ang buong buhay namin sa internet.
Ang mahalaga, malinaw na hindi ako asawa ni Renzo at hindi ko kailanman pinahintulutang gamitin ang pera o pangalan ko sa paghahanda ng kasal niya sa ibang babae.
Kasabay nito, nagpadala ang abogado ng demand letter sa kanya.
Hiniling ang pagbabalik ng apat na raan at walumpung libong piso at ang paliwanag sa mga dokumentong may lagdang hindi ko kinikilala.
Ipinaalam din sa kaukulang tanggapan ang mga dokumentong kailangang masuri.
Hindi naging madali ang mga sumunod na araw.
May mga taong patuloy na naniniwala kay Renzo.
May mga taong mas gustong pakinggan ang babaeng umiiyak kaysa sa babaeng tahimik na nag-iipon ng ebidensiya.
Pero hindi na ako naghabol ng simpatiya.
Ginawa ko ang kailangan kong gawin.
Noong bisperas ng Pasko, dumating si Tita Belen sa bahay.
Kasama niya si Renzo.
Hindi nila isinama si Celina.
May dala siyang isang kahon ng mamahaling tsokolate at isang maliit na bag na may laman na alahas.
“Mila, anak,” sabi niya habang papasok, “mag-usap tayo bilang pamilya.”
Hindi ko siya pinaupo kaagad.
“Tita, wala po bang kinalaman ang pamilya sa paghingi ng pera gamit ang kasinungalingan?”
Napakunot ang noo niya.
“Grabe ka naman. Hindi naman namin sinabing hindi namin babayaran.”
“Pero sinabi ninyong para sa bahay namin ni Renzo.”
Napalingon siya kay Renzo.
“Hayaan mo akong magsalita,” bulong nito.
Umupo sila sa sala.
Kasama ko sina Mama, Papa, at Nico.
Nakaupo lang si Nico sa isang tabi.
Sa unang pagkakataon, hindi siya nang-aasar.
Hindi rin siya sumasabat.
Naghihintay lang siya kung kailangan ko ng tulong.
Inilapag ni Tita Belen ang bag ng alahas.
“Para sa iyo ito, Mila. Regalo sana namin sa magiging kasal ninyo ni Renzo.”
Tiningnan ko ang laman.
Isang kuwintas na may gintong palawit.
“Pero kasal na po siya kay Celina.”
“Alam ko. Kaya nga gusto naming maayos ito.”
“Paano?”
Nagkatinginan silang mag-ina.
Si Renzo ang sumagot.
“Maibabalik ko ang pera. Pero kailangan mo munang bawiin ang mga reklamo at sabihin sa lahat na hindi kita niloko.”
Tahimik kong tinitigan siya.
“Iyon ang kapalit?”
“Para matapos na ito.”
“Pati ang ginawa mong pirma ko?”
“Hindi naman natin alam kung sino ang gumawa niyon.”
“Kung ganoon, hayaang alamin ng imbestigasyon.”
Biglang tumayo si Tita Belen.
“Mila, huwag mo nang palakihin! May dinadala si Celina. Ayaw mo naman sigurong madamay ang bata.”
Napatingin ako sa kanya.
“Tita, walang kasalanan ang magiging anak nila. Pero hindi rin kasalanan ng mga magulang ko na naniwala sila sa inyo.”
Natahimik siya.
“Matagal ko na po kayong iginagalang,” pagpapatuloy ko. “Kapag kailangan ninyo ng tulong sa ospital, ako ang naghahatid. Kapag may mga papeles kayong hindi maintindihan, ako ang nag-aasikaso.”
Hindi ko napigilang manginig ang boses.
“Hindi ko kailanman hiningi na mahalin ninyo ako bilang anak. Pero sana, kahit bilang tao, nirespeto ninyo ako.”
Napaiwas siya ng tingin.
“Ang anak ko lang naman ang iniisip ko.”
“May anak din po sila Mama at Papa.”
Itinuro ko ang dalawa.
“At ako iyon.”
Walang nagsalita.
Maya-maya, inilabas ni Papa ang kopya ng bank transfer.
“Ito ang perang pinaghirapan namin ng asawa ko. Kung gusto ninyong magbayad, gawin ninyo sa pamamagitan ng malinaw at nakasulat na kasunduan, na susuriin ng aming abogado.”
Namutla si Renzo.
“Wala kaming ganoong kalaking pera ngayon.”
“Kung ganoon, sabihin ninyo kung magkano ang kaya ninyong ibalik at kailan,” sagot ni Papa. “Pero hindi kami pipirma ng kasinungalingan para pagtakpan kayo.”
Bago umalis, lumingon si Renzo sa akin.
“Mila, hindi mo ba talaga ako mapapatawad?”
Tumingin ako sa kanya.
“Ang pagpapatawad at pagbabalik ng tiwala ay magkaibang bagay.”
“Hindi mo na ba ako mahal?”
Napatawa ako nang mahina.
“Renzo, matagal kitang minahal. Pero hindi ibig sabihin noon, maaari mo akong saktan habang-buhay.”
Nakita kong parang may gusto pa siyang sabihin.
Pero wala na akong gustong marinig.
Pagkaalis nila, tumunog ang cellphone ni Nico.
Tinawagan siya ng isang tauhan sa kanilang opisina sa Batangas.
May kailangan daw silang ayusin sa isang proyekto.
Tumayo siya.
“Mila, kailangan kong bumalik bukas ng umaga.”
Hindi ko alam kung bakit bigla akong nalungkot.
“Babalik ka pa ba?”
Ngumiti siya.
“Dito nakatira ang mga magulang ko. At nandito ang taong may utang pa sa akin ng tatlong libreng hapunan.”
Napataas ang kilay ko.
“Kailan ako nangutang?”
“Noong high school. Tatlong beses mong kinain ang baon kong siopao.”
“Binili ko iyon!”
“Binayaran mo ako ng kendi!”
“Masarap yung kendi!”
Tumawa siya.
At sa unang pagkakataon matapos ang ilang araw, natawa rin ako nang totoo.
Pagsapit ng gabi, nagtipon kami sa mesa para sa Noche Buena.
May hamon, pansit, fruit salad, at paborito kong leche flan.
Nang hahatiin na ni Mama ang caldereta, bigla niyang naalala ang isang bagay.
“Ay, hindi pala mahilig si Renzo sa maanghang. Buti na lang hindi ko nilagyan ng maraming sili.”
Huminto siya.
Pagkatapos ay napatingin sa akin.
“Anak, pasensiya na.”
Napangiti ako.
“Ma, hindi naman po kailangang iayon ang lahat sa gusto niya.”
Dahan-dahan kong kinuha ang maliit na bote ng chili flakes.
“Gusto ko ng maanghang.”
Mula sa tabi ko, inabot ni Nico ang kutsara.
“Ako rin.”
Napatingin ako sa kanya.
“Akala ko ayaw mo?”
“Dati.”
“Bakit ngayon, gusto mo na?”
Ngumiti siya.
“Kasi masarap pala kapag hindi mo pinipilit ang sarili mong kumain ng gusto ng iba.”
Tinitigan ko siya.
At hindi ko alam kung bakit parang may ibang kahulugan ang sinabi niya.
Lumipas ang Pasko nang mas tahimik kaysa sa inaasahan ko.
Walang engrandeng handaan.
Walang magarbong regalo.
Pero sa unang pagkakataon, hindi ko kailangang bantayan ang cellphone ko kung may mensahe na ba si Renzo.
Hindi ko kailangang maghintay kung kailan siya tatawag.
Hindi ko kailangang magkunwaring masaya sa mga mumunting atensiyong ibinibigay niya.
Pagkatapos ng Bagong Taon, nagpatuloy ang proseso ng pagbawi sa pera.
Dahil sa pormal na demand at sa mga dokumentong ipinakita sa abogado, pumayag si Renzo na magkaroon ng pagpupulong tungkol sa pagbabayad.
Hindi agad naibalik ang lahat.
May ilang gastusing hindi na niya mabawi mula sa mga supplier.
May mga depositong nawala nang kanselahin nila ang malaking reception.
Pero hindi maaaring gawing dahilan iyon upang hindi niya harapin ang obligasyon niya.
Sa tulong ng mga abogado, nagkaroon ng nakasulat na kasunduan sa pagbabayad na may malinaw na mga petsa at halaga.
Ang unang ibinalik niya ay isang daan at walumpung libong piso.
Pagkaraan ng ilang buwan, naibalik ang natitirang tatlong daang libong piso sa magkakahiwalay na hulog.
Bawat bayad ay may resibo.
Bawat kasunduan ay nakatala.
Nang tuluyang mabayaran ang buong halaga, nakita kong matagal na nakatitig si Mama sa bank statement.
“Ma, okay ka lang?”
Tumango siya.
“Akala ko hindi na natin makikita ang perang ito.”
Hinawakan ko ang balikat niya.
“Babalik din po tayo sa dati.”
Umiling siya.
“Hindi na tayo babalik sa dati, anak.”
Natigilan ako.
Ngumiti siya nang malungkot.
“Mas magiging maingat na tayo. At mas matututo tayong magtanong, kahit sa mga taong matagal na nating kilala.”
Yumakap ako sa kanya.
Tama siya.
Hindi lahat ng sugat ay kailangang kalimutan.
May mga sugat na nagiging paalala kung paano natin poprotektahan ang sarili sa susunod.
Samantala, nagpatuloy ang pagsusuri sa mga dokumentong may pekeng lagda.
Nakumpirmang hindi opisyal na reservation form ng kompanyang pinangalanan ang papel na ibinigay ni Renzo.
May ebidensiya rin na ginamit ang lumang kopya ng aking pirma sa paggawa ng dokumento.
Sa harap ng mga katanungan ng abogado, hindi na nakapagsalita si Renzo nang gaya ng dati.
Hindi ko na siya narinig na tumawa at sabihing maliit na bagay lamang ang nangyari.
Nagkaroon ng pormal na reklamo at kinakailangang proseso sa mga kinauukulang tanggapan. Hindi agad natapos ang lahat, at hindi rin nangangahulugang ang pagsasauli ng pera ay awtomatikong nagbubura sa pananagutan sa mga dokumento.
Pero hindi na ako ang babaeng natatakot lumaban.
Ang mga dapat ipaliwanag ay ipinaubaya ko sa tamang proseso.
Hindi ko kailangan ang pampublikong kahihiyan niya para maramdaman kong nanalo ako.
Sapat nang hindi na niya magagamit ang tiwala namin nang walang pagtutol.
Si Celina naman ay minsang nagpadala ng mahabang mensahe.
Humingi siya ng tawad.
Sinabi niyang natakot siyang mawalan ng kinabukasan at naniwala siyang may karapatan siyang piliin ang kaligayahan niya.
Binasa ko iyon nang buo.
Pagkatapos ay sumagot ako.
“Celina, may karapatan kang maging masaya. Pero wala kang karapatang kunin ang pera at tiwala ng ibang tao para bilhin ang kaligayahan mo.”
Hindi na ako nagdagdag.
Hindi ko rin siya pinahiya sa social media.
Hindi ko kailangang maging malupit para patunayan na mali ang ginawa niya.
Makalipas ang ilang linggo, nalaman ko mula kay Joy na nagkaroon ng mabigat na alitan sina Renzo at Celina dahil sa utang, mga nakanselang plano, at magkakaibang salaysay tungkol sa kung sino ang unang nagmungkahi ng panloloko.
Hindi ako natuwa sa paghihirap nila.
Pero hindi ko rin iyon pinasan.
Kasama sa mga desisyon nila ang pananagutang kailangan nilang harapin bilang mag-asawa.
At malinaw na sa akin: hindi ako bahagi ng kasal na iyon.
Hindi ako ang dapat mag-ayos ng mga problemang sila ang gumawa.
Noong Marso, bumalik si Nico sa San Pablo para sa kaarawan ni Papa.
May dala siyang chess set.
“Tito, rematch tayo.”
Napahalakhak si Papa.
“Handa ka na bang matalo ulit?”
“Handang-handa po akong magkunwaring mahina.”
Habang naglalaro sila, naghanda ako ng kape.
Napansin kong may maliit na kahong iniwan si Nico sa may mesa.
Binalot iyon ng simpleng asul na papel.
“Ano ito?”
Hindi siya agad tumingin.
“Regalo.”
“Para kanino?”
“Sa taong pinakamatagal nang nang-aaway sa akin.”
Binuksan ko.
Isang maliit na silver bracelet.
May nakaukit na dalawang salita sa loob.
Piliin mo.
Napatingin ako sa kanya.
“Anong ibig sabihin nito?”
Tumayo siya at sinamahan ako sa maliit na hardin sa likod ng bahay.
Tahimik ang hapon.
May sampaguitang namumulaklak sa tabi ng lumang bakod.
“Naalala mo noong high school tayo?” tanong niya.
“Marami tayong ginawa noong high school.”
“Noong may school dance at walang nag-imbita sa iyo?”
Napatawa ako.
“Hindi naman walang nag-imbita. Ayoko lang sumama.”
“Sinungaling.”
“Hoy!”
Ngumiti siya.
“Ako ang nag-ipon noon para makabili ng dalawang ticket.”
Napatigil ako.
“Ano?”
“Pero bago ko pa maibigay sa iyo, sinabi mong gusto mo si Renzo.”
Tahimik akong napatingin sa kanya.
“Bata pa tayo noon,” dagdag niya. “Akala ko lilipas din. Pagkatapos, naging abala tayo sa sari-sarili nating buhay.”
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Dahil may pinili ka nang iba. Hindi ko gustong maging dahilan para malito ka.”
Tumingin siya sa bracelet.
“At noong nag-message ka sa akin bago mag-Pasko, may bahagi sa akin na gustong sabihin agad na oo, pakakasalan kita.”
Napalunok ako.
“Bakit hindi mo ginawa?”
“Dahil alam kong nasasaktan ka. At ayokong maging taong pinakasalan mo dahil gusto mong makalimot.”
Nanikip ang dibdib ko.
“Pero mahal mo ako?”
Hindi siya umiwas.
“Matagal na.”
Parang tumigil ang hangin.
Hindi ko alam kung ano ang sasabihin.
Kaya siya ang nagpatuloy.
“Mila, hindi ko hinihinging sagutin mo ako ngayon. Hindi rin kita hinihingang magpakasal para patunayan ang kahit ano kay Renzo.”
Hinawakan niya ang aking kamay.
“Gusto lang kitang ligawan nang maayos. Hindi dahil may kasunduan tayo. Hindi dahil may deadline. Kundi dahil gusto kitang makasama kahit wala tayong kailangang patunayan sa ibang tao.”
Napaluha ako.
“Paano kung matakot akong magmahal ulit?”
“Maiintindihan ko.”
“Paano kung hindi pa ako handa?”
“Maghihintay ako hangga’t pareho nating gustong subukan. Pero hindi kita sisingilin sa paghihintay ko.”
Napangiti ako sa gitna ng luha.
“Ang yabang mo pa rin.”
“Mana sa mga taong lumaki sa San Pablo.”
Tinulak ko siya nang mahina.
Tumawa siya.
At doon nagsimula ang isang bagay na hindi ko kailanman pinilit.
Hindi namin minadali ang relasyon.
Nag-date kami sa mga lugar na dati naming pinagtatalunan.
Kumain kami ng lomi sa Batangas.
Naglakad sa tabi ng Sampaloc Lake.
Nanood ng lumang pelikula sa bahay nina Mama habang nag-aaway kung sino ang mas magaling na artista.
Minsan, nagseselos ako sa mga alaala niya kasama ang ibang tao.
Minsan, natatakot akong baka bigla rin siyang magbago.
Pero sa halip na iparamdam sa akin na mabigat akong mahalin, kinakausap niya ako.
Kapag may hindi kami pagkakaintindihan, hindi siya nawawala nang ilang araw.
Kapag may pangako siya, tinutupad niya.
Kapag hindi niya kaya, sinasabi niya nang maaga.
At higit sa lahat, hindi niya ako kailanman ginawang lihim.
Isang gabi, habang kumakain kami sa bahay nila, ipinakilala niya ako sa kanyang mga magulang.
“Ma, Pa, girlfriend ko si Mila.”
Napatingin ako sa kanya.
Napakasimple ng sinabi niya.
Pero sa akin, para iyong isang regalong matagal ko nang hindi alam na gusto kong matanggap.
Walang palusot.
Walang kondisyon.
Walang “balang araw.”
Nandoon lang siya.
At pinili niya akong ipakilala.
Pagkaraan ng mahigit isang taon, isang Linggo ng umaga, niyaya niya akong mamasyal sa tabi ng lawa.
Akala ko ordinaryong lakad lamang.
May dala siyang maliit na paper bag na may pandesal at mainit na kape.
“Hindi ka ba nagsasawa rito?” tanong ko.
“Hindi.”
“Bakit?”
“Dahil dito tayo unang nag-away noong pitong taong gulang tayo.”
Napatawa ako.
“Inagaw mo ang laruan ko!”
“Hiniram ko.”
“Binali mo!”
“Nasira na iyon bago ko hinawakan.”
“Sinungaling ka talaga!”
Huminto siya.
Pagkatapos ay kinuha ang isang maliit na kahon mula sa bulsa niya.
Biglang nawala ang boses ko.
“Mila Santiago,” sabi niya, “matagal na kitang kilala.”
Nanginginig ang mga kamay niya.
Doon ko unang nakita na kinakabahan din pala ang lalaking laging may sagot sa lahat.
“Nakita kitang masaya. Nakita kitang galit. Nakita kitang umiyak para sa taong hindi marunong mag-ingat ng puso mo.”
Huminga siya nang malalim.
“At nakita rin kitang bumangon nang hindi nawawala ang kabutihan mo.”
Lumuhod siya sa harap ko.
“Hindi ko maipapangakong hindi tayo magkakaroon ng problema. Pero ipinapangako kong hindi kita gagawing reserba, lihim, o dahilan para gamitin ang tiwala ng pamilya mo.”
Nagsimula akong umiyak.
“Gusto kong kasama ka sa ordinaryong mga araw. Sa pagbabayad ng bills, sa pamamalengke, sa pagtatalo kung gaano karaming sili ang ilalagay sa ulam.”
Napatawa ako habang umiiyak.
“Ang pangit mong mag-propose!”
“Hindi pa ako tapos!”
Mas lalo akong natawa.
Ngumiti siya.
“Mila, pakakasalan mo ba ako?”
Tiningnan ko ang lalaking nakaluhod sa harap ko.
Walang engrandeng entablado.
Walang mga taong pinipilit kaming magpalakpakan.
Walang pangakong kailangang habulin pagkatapos ng tatlong taon.
Isang lalaking handang magtanong.
At handang tanggapin ang sagot ko.
“Oo,” sabi ko.
Nanlaki ang mga mata niya.
“Talaga?”
“Oo, Nico.”
“Sigurado ka?”
“Nico, tatayo ka ba o gusto mong bawiin ko?”
Agad siyang tumayo at niyakap ako.
Pareho kaming tumatawa.
At sa unang pagkakataon, hindi ko naramdaman na kailangan kong paghirapan ang karapatang mahalin.
Dumating ang araw ng kasal namin makalipas ang ilang buwan.
Inayos namin ang marriage license at iba pang kinakailangang dokumento sa tamang proseso.
Nagkaroon kami ng simpleng seremonya sa harap ng pamilya at malalapit na kaibigan.
Si Papa ang naghatid sa akin.
Si Mama naman ay umiiyak na habang inaayos ang belo ko.
“Ma, baka mauna pa kayong maubos sa pag-iyak kaysa sa akin.”
Ngumiti siya.
“Masaya lang ako, anak.”
“Dahil ikakasal na ako?”
Umiling siya.
“Dahil alam kong pinili mo ang taong hindi mo kailangang habulin.”
Sa reception, may isang malaking tray ng maanghang na caldereta.
Sinadya ni Nico na iyon ang unang ihain sa aming mesa.
Nang makita ni Mama, natawa siya.
“Talagang pareho kayong mahilig sa maanghang!”
Hinawakan ni Nico ang kamay ko.
“Hindi naman po kailangang pareho kami sa lahat, Tita. Basta marunong kaming magbigayan.”
Napatingin ako sa kanya.
“Bakit parang ang bait mo ngayon?”
“May mga bisita, Mila. Bukas ulit ako mang-aasar.”
Tumawa ang buong mesa.
Bago matapos ang gabi, lumapit si Papa sa amin.
May hawak siyang isang lumang litrato.
Kami ni Nico noong bata pa.
Nakatayo kami sa harap ng lumang bahay nila, parehong nakasimangot, parehong may hawak na sirang laruan.
“Alam ninyo,” sabi ni Papa, “noon pa lang, akala ko kayo na ang magkakatuluyan.”
Napailing ako.
“Pa, lagi kaming nag-aaway!”
“Kaya nga,” sagot niya. “Kahit gaano kayo mag-away, kinabukasan magkasama na naman kayo.”
Natawa si Nico.
“Ako po kasi ang laging nakikipagbati.”
“Sinungaling!” sabay naming sabi ni Papa.
Mas lalo kaming nagtawanan.
Sa gitna ng kasiyahan, naalala ko ang Paskong halos gumuho ang mundo ko.
Ang puting sobre.
Ang bank transfer.
Ang kasinungalingang tinawag na pag-ibig.
Ang lalaking nagpahintay sa akin sa pangakong hindi niya balak tuparin.
At ang mensaheng ipinadala ko kay Nico nang wala na akong ibang maisip kundi tumakas sa sakit.
Kung tinuloy namin noon ang biglaang pagpapakasal, maaaring hindi ko nakita ang pagkakaiba ng pagmamahal at takot na maiwang mag-isa.
Mabuti na lang, hindi niya ako minadali.
Binigyan niya ako ng panahon para muling makilala ang sarili ko.
At nang pinili ko siya, hindi na iyon dahil may ibang lalaking hindi ako pinili.
Pinili ko siya dahil gusto kong makasama siya.
Pagkaraan ng kasal, natanggap ko ang isang mensahe mula sa hindi kilalang numero.
Si Renzo pala.
“Balita ko, kasal ka na. Sana masaya ka. Pasensiya sa lahat.”
Matagal kong tiningnan ang mensahe.
Dati, sapat na sana ang isang “pasensiya” niya para balewalain ko ang ilang linggong pananahimik.
Dati, isang tawag lang niya, babalik na ako.
Pero ngayon, wala na akong naramdamang pagnanais na habulin ang paliwanag.
Hindi ko siya sinagot.
Hindi dahil galit pa ako.
Kundi dahil tapos na ang bahaging iyon ng buhay ko.
Ibinaba ko ang cellphone.
Nasa kusina si Nico, naghihiwa ng gulay para sa hapunan.
Pagkakita niya sa akin, agad siyang ngumiti.
“Asawa, gutom ka na ba?”
Napahinto ako.
Asawa.
Isang salitang minsan kong narinig mula sa bibig ni Renzo bilang kasinungalingan.
Ngayon, naririnig ko iyon mula sa lalaking tunay kong pinakasalan.
Lumapit ako at niyakap siya mula sa likod.
“Ano ang niluluto mo?”
“Paborito mo.”
“Maanghang?”
“Sobra.”
“Paano kung sumakit ang tiyan natin?”
“Maghahanap tayo ng gamot. Magkasama.”
Napatawa ako.
Hinawakan niya ang kamay ko.
At habang nagsisimulang umulan sa labas ng bintana, naisip kong napakasimple pala ng kaligayahang matagal kong hinanap.
Hindi ito mamahaling singsing.
Hindi malaking bahay.
Hindi rin pangakong ibinibigay para lamang may taong patuloy na maghintay.
Ito ang pagkakaroon ng taong hindi ka itinatago.
Taong pinipili ka kahit sa mga ordinaryong araw.
Taong marunong humawak sa kamay mo nang hindi ka kailangang manlimos ng atensiyon.
Noong Paskong iyon, akala ko nawala sa akin ang lalaking pakakasalan ko.
Pero ang totoo, ang nawala sa akin ay ang ilusyon ng isang pagmamahal na ako lang pala ang nagtataguyod.
Nabawi ng mga magulang ko ang kanilang ipon.
Naharap nina Renzo at Celina ang mga bunga ng kanilang mga desisyon.
At ako, natutong hindi sapat na may taong nangangakong babalik.
Dapat marunong din siyang manatili nang tapat.
Minsan, hindi ang pinakamalaking pagkawala ang masakit.
Kundi ang pagkatuklas na napakatagal mong naghintay sa pintong hindi naman kailanman binalak buksan para sa iyo.
Pero nang tumigil akong kumatok sa maling pinto, nakita ko ang isang taong matagal nang nakatayo sa kabilang daan.
Hindi siya sumigaw na mahal niya ako.
Hindi niya ipinilit na piliin ko siya.
Hinintay niya lang akong maging handang magmahal muli.
At nang dumating ang araw na iyon, pareho naming binuksan ang pintong matagal na naming hindi napapansin.
Wakas.
