Bahagi 3 — Nang Lumabas Ang Pekeng Dokumento, Ako Pa Ang Pinagbintangang Nagnakaw Ng Pera At Nanira Sa Kumpanya

Bahagi 3 — Nang Lumabas Ang Pekeng Dokumento, Ako Pa Ang Pinagbintangang Nagnakaw Ng Pera At Nanira Sa Kumpanya

Bahagi 3 — Nang Lumabas Ang Pekeng Dokumento, Ako Pa Ang Pinagbintangang Nagnakaw Ng Pera At Nanira Sa Kumpanya
Hindi ako pumunta nang mag-isa sa lumang opisina sa Ortigas.
Bago pa sumikat ang araw, tinawagan ko si Atty. Isabel at ipinakita ang lahat ng mensaheng natanggap ko.
“Hindi natin alam kung sino ang nagpadala,” sabi niya. “At hindi magandang ideya na makipagkita sa isang hindi kilalang tao nang walang malinaw na proteksyon.”
Kaya nagkasundo kaming sa isang pampublikong lugar malapit sa gusali makikipagkita, at magpapatulong lamang sa taong iyon kung handa siyang dumaan sa tamang proseso.
Alas-diyes ng umaga, dumating ang isang lalaking nakasuot ng simpleng polo shirt.
Kilala ko siya.
Si Noel Bautista.
Tatlong taon siyang naging executive assistant ni Lorenzo bago biglang magbitiw dalawang buwan na ang nakalipas.
“Ma’am Mara.”
“Noel? Ikaw ang nagpadala?”
Tumango siya.
Nanginginig ang mga daliri niya habang inilalapag ang cellphone sa mesa.
“Pasensya na po kung natakot kayo.”
“Ano ang gusto mong sabihin?”
Tumingin muna siya sa paligid bago sumagot.
“Nakita ko po kung paano ginawa ang dokumento.”
Tahimik akong nakinig.
Ayon kay Noel, ilang linggo matapos mapansin ni Lorenzo na hindi na ako tumutulong sa technical operations, nagkaroon ng closed-door meeting ang management.
Naroon si Lorenzo, Patricia, ang legal consultant ng kumpanya, at dalawang senior manager.
Ang pinag-usapan nila ay ang paglipat ng ownership records ng software.
“Sinabi ni Sir Lorenzo na dapat wala nang legal connection ang pangalan ninyo sa platform,” paliwanag ni Noel.
“Bakit?”
“Dahil may bagong investor na gustong makatiyak na lahat ng software assets ay pag-aari ng kumpanya.”
“Sinabi ba niyang pumayag ako?”
Tumango si Noel.
“Pero nang hingin ng consultant ang original assignment agreement, wala silang maipakita.”
“Anong ginawa nila?”
Kinuha ni Noel ang isang maliit na notebook.
Hindi niya ito itinulak sa akin.
Binuksan lamang niya sa isang pahinang may petsa.
“Narinig ko pong sinabi ni Ma’am Patricia na puwedeng kunin ang signature image ninyo sa lumang contract.”
Parang lumamig ang buong café.
“Sigurado ka sa narinig mo?”
“Opo. Nandoon ako dahil inutusan akong ihanda ang meeting materials.”
“May ginawa ka ba tungkol doon?”
“Sinabi ko pong hindi tama iyon. Pero pinagsabihan akong huwag makialam.”
Napatingin ako sa mga mata niya.
“Bakit ngayon ka lang nagsasalita?”
Napayuko siya.
“Dahil noong una, natakot akong mawalan ng trabaho. May dalawang anak akong nag-aaral. Pero nang marinig kong kayo ang pinagbubuntunan ng sisi, hindi na po ako nakatulog.”
Hindi ko alam kung ano ang unang mararamdaman.
Galit.
Lungkot.
O pagkadismaya.
Hindi pala sapat kay Lorenzo ang alisin ako sa kanyang buhay.
Gusto rin niyang burahin ang patunay na may bahagi ako sa pagbuo ng kanyang tagumpay.
“Hindi mo kailangang ibigay sa akin ang mga confidential file,” sabi ni Isabel kay Noel. “Pero kung handa kang magbigay ng pahayag, maaari nating pag-usapan ang tamang paraan at ang mga dokumentong legal mong magagamit.”
Tumango ang lalaki.
“Handa po ako.”
Pagkatapos ng pagkikita, isinulat ko sa notebook ang lahat ng naalala ko mula noong nagsimula ang kumpanya.
Ang unang software prototype.
Ang lumang contract ng independent development work ko.
Ang repository records ng personal kong proyekto bago ito lisensyahan sa negosyo.
Ang mga email kung saan pinasasalamatan ako ni Lorenzo sa paggawa ng system.
At ang mga renewal notices na ilang beses kong ipinadala sa kumpanya.
Hindi lamang iyon usapin ng kung sino ang mas maraming naitulong sa relasyon.
May mga dokumentong nagtatakda kung anong software modules ang pinahintulutang gamitin ng kumpanya, anong maintenance services ang hiwalay na babayaran, at kung kailan kinakailangang mag-renew ng lisensya.
Ang pangunahing platform na binuo ng mga empleyado ng Villanueva Business Solutions ay sa kanila.
Ngunit may espesyal na forecasting module akong ginawa bago pa ako tumulong sa kumpanya.
Ginamit nila iyon sa ilalim ng hiwalay na kasunduan.
At hindi awtomatikong nagiging pag-aari ni Lorenzo ang isang software dahil lamang asawa niya ang gumawa.
Iyon ang isa sa mga bagay na kailangang suriin nang mabuti ng mga abogado.
Makalipas ang isang linggo, nagsimulang dumating ang mga problema.
Unang nagreklamo ang isang regional supermarket chain sa Batangas.
Nagbayad sila ng malaking halaga para sa inventory automation project, ngunit dalawang buwan nang atrasado ang deployment.
Sumunod ang isang distribution company sa Pampanga.
Pagkatapos ay isang logistics operator sa Cavite.
Lahat sila ay humihingi ng malinaw na project status.
Hindi ko iyon nalaman mula sa mga system ng kumpanya.
Nalalaman ko lamang ang mga bagay na kusang ibinahagi sa akin ng mga dating kakilala at ang impormasyong legal na maaaring talakayin.
Isang gabi, tumawag si Lorenzo.
Matagal ko nang hindi naririnig ang boses niya.
“Mara, kailangan kitang makausap.”
“Ano ang kailangan mo?”
“May technical issue ang platform.”
“May technical team ka.”
“Hindi nila maintindihan ang lumang forecasting module.”
“Bakit?”
“Dahil ikaw ang gumawa.”
Napangiti ako nang mapait.
Pitong taon kong hinintay marinig ang pagkilalang iyon.
Ngunit ngayon lamang niya sinabi, nang may problema na.
“May dokumentasyon ang module,” sagot ko. “At kung may lehitimong tanong sa lisensya, dumaan kayo sa abogado.”
“Grabe ka naman.”
“Ano ang grabe?”
“Gusto mo talagang makita akong bumagsak?”
“Hindi, Lorenzo. Gusto kong tumigil kang umasa na lagi kong aayusin ang mga desisyon mong hindi ko naman ginawa.”
Tahimik siya.
Pagkatapos ay biglang nagbago ang tono niya.
“Alam mo bang may mga legal problem kang puwedeng kaharapin?”
Napahigpit ang hawak ko sa cellphone.
“Anong ibig mong sabihin?”
“May missing company files. At pangalan mo ang lumalabas sa lumang access records.”
“Kung may ebidensya ka ng paglabag, dalhin mo sa tamang awtoridad.”
“Hindi mo ako naiintindihan.”
“Hindi. Ngayon ko pa lang talaga nauunawaan kung sino ka.”
Binaba niya ang telepono.
Kinabukasan, nakatanggap ako ng liham mula sa abogado ng kumpanya.
Inaakusahan ako ng unauthorized access, pagkuha ng confidential information, at pagtatangkang sirain ang negosyo.
Kasama sa liham ang demand na itigil ko ang anumang komunikasyon sa mga dating empleyado.
Naramdaman kong nanlamig ang mga daliri ko.
Hindi dahil may ginawa akong mali.
Kundi dahil alam kong kaya ni Lorenzo na gumastos ng malaking halaga upang takutin ako.
Agad kong ipinadala ang liham kay Isabel.
Matapos niya itong basahin, sinabi niyang hindi namin dapat balewalain ang mga paratang.
Kailangan naming mapanatili ang orihinal na mga rekord, maitala ang chronology ng aking access, at tiyaking walang dokumentong nakuha sa paraang maaaring lumabag sa batas o obligasyon sa pagiging kumpidensyal.
“Hindi natin sasagutin ang galit nila ng pananakot,” sabi niya.
“Sasagutin natin ng maayos na dokumentasyon.”
Pumayag ako.
Ngunit hindi pa doon natapos ang nangyari.
Kinahapunan, tumawag ang nakababata kong kapatid na si Nina.
“Ate, may nakita ka na bang post?”
“Anong post?”
“May kumakalat tungkol sa iyo.”
Binuksan ko ang link.
Isang anonymous Facebook page ang naglabas ng mahabang kuwento tungkol sa isang babaeng umano’y nang-blackmail sa mayamang asawa matapos hindi makuha ang hinihinging ari-arian.
Walang buong pangalan.
Pero may litrato ng bahay namin.
May mga detalyeng malinaw na tumutukoy sa akin.
At sa comment section, may isang account na paulit-ulit na naglalagay ng pangalan ko.
Nanikip ang dibdib ko.
Lumipas ang ilang minuto bago ko naipikit ang cellphone.
Pagkatapos, tumawag si Mama.
“Anak, okay ka lang?”
Sinubukan kong maging matatag.
“Opo, Ma.”
“Kung pagod ka na, umuwi ka muna dito sa Bulacan.”
Hindi na ako nakasagot.
Noong maliit pa ako, si Mama ang nagturo sa akin na huwag gumanti gamit ang kasinungalingan.
“Kung may nanakit sa iyo,” lagi niyang sinasabi, “huwag mong hayaang mawala pati ang katotohanan sa kamay mo.”
Ngunit nang gabing iyon, habang nakatingin ako sa lumang family picture namin ni Lorenzo, hindi ko na napigilan ang pag-iyak.
Hindi ako umiiyak dahil nawala ang asawa ko.
Umiiyak ako dahil may taong minsan kong minahal nang buong-buo na handang sirain ang pangalan ko para mailigtas ang sarili niyang reputasyon.
Kinabukasan, pinayuhan ako ni Isabel na huwag makipagsagutan online.
Nag-ipon kami ng mga screenshot, URL, petsa, at anumang impormasyong maaaring makatulong sa pagtukoy sa pinagmulan ng mga akusasyon.
Kasabay nito, nagpadala siya ng pormal na tugon sa legal team ng kumpanya.
Itinanggi namin ang mga maling paratang at hiniling ang detalye ng diumano’y unauthorized access.
Ipinagpatuloy din ang legal na pagsusuri sa mga dokumentong may kaugnayan sa aming marital property at sa hiwalay na software agreement.
Makalipas ang apat na araw, dumating ang isang liham mula sa law firm na kumakatawan sa pangunahing financing partner ng kumpanya.
Hindi ito para sa akin.
Kopya lamang ang ipinakita sa akin ng aking abogado mula sa mga dokumentong maaari naming legal na suriin.
May pormal na tanong tungkol sa mga disbursement, related-party transactions, at status ng customer contracts.
Hindi pa iyon patunay ng anumang krimen.
Ngunit malinaw na may seryosong financial review na nagsisimula.
Isang hapon, habang nasa opisina ako ni Isabel, tumawag si Evelyn.
“Ma’am, may nangyari.”
“Ano?”
“Na-hold ang isang malaking financing release.”
“Bakit?”
“May mga dokumentong kailangang i-verify. Hindi raw tugma ang ilan sa declarations sa actual project progress.”
“Nakausap mo ba ang sarili mong abogado?”
“Opo. May mga record akong ipinasa sa authorized reviewers.”
Huminga ako nang malalim.
“At ang ibang empleyado?”
“May mga delayed reimbursements na. Natatakot sila.”
Iyon ang unang pagkakataong naramdaman kong hindi sapat ang simpleng sabihing problema na ni Lorenzo ang lahat.
May mga inosenteng empleyadong umaasa sa sahod.
May mga customer na nagtiwalang matatapos ang kanilang proyekto.
May mga supplier na naghihintay ng bayad.
Hindi ko gustong madamay silang lahat sa mga ginawa ng management.
Kaya nang may magtanong sa akin kung kaya kong tumulong sa independent technical review, sinabi kong handa akong makipag-usap sa pamamagitan ng abogado, sa ilalim ng malinaw na kasunduan at walang hindi awtorisadong access sa sistema.
Hindi ako babalik bilang asawang sumusunod sa bawat utos ni Lorenzo.
Kung kailangan nila ang aking propesyonal na kaalaman, kailangan nilang igalang ang aking trabaho at ang mga legal na hangganan nito.
Tatlong araw pagkatapos, biglang dumating si Lorenzo sa inuupahan kong apartment.
Hindi ko siya pinapasok.
Nag-usap kami sa lobby, sa harap ng receptionist.
Hindi na siya mukhang lalaking nakaupo sa law office na puno ng kumpiyansa.
May malalim na guhit sa ilalim ng kanyang mga mata.
Gusot ang kanyang polo.
At sa unang pagkakataon, hindi niya dala ang mamahaling relo na palagi niyang ipinagmamalaki.
“Mara, please.”
“Bakit ka nandito?”
“Kailangan nating ayusin ito.”
“Anong ibig mong sabihin?”
“Ang kumpanya.”
Tiningnan ko siya.
“Akala ko wala akong kinalaman sa kumpanya.”
Napayuko siya.
“Alam kong mali ang mga nasabi ko.”
“Alin doon? Na wala akong silbi? Na wala akong naitulong? O na wala akong karapatan sa kahit anong bagay?”
“Mara, hindi ngayon ang oras.”
“Iyon ang problema mo, Lorenzo. Laging hindi tamang oras kapag kailangan mong akuin ang ginawa mo.”
Hinawakan niya ang aking braso.
Agad akong umatras.
“Please, huwag.”
Binitawan niya ako.
“May meeting bukas ang mga investor. Kung hindi natin maipaliwanag ang software ownership at project delays, baka mawalan kami ng financing.”
“Kung ganoon, sabihin mo ang totoo.”
Hindi siya sumagot.
“Mara, bumalik ka na. Pwede naman nating ayusin ang lahat. Pati tayo.”
Parang may biglang sumuntok sa dibdib ko.
Pagkatapos ng lahat ng nangyari, iniisip pa rin niyang sapat ang isang imbitasyon upang burahin ang pagtataksil.
“Hindi ako gamit na ibabalik mo kapag kailangan mo,” sagot ko.
“Mahal pa rin kita.”
Napatingin ako sa kanya.
“Kung mahal mo ako, bakit mo hinayaang sirain ang pangalan ko?”
“Ihihinto ko ang mga paratang.”
“Hindi mo dapat ginawa ang mga iyon sa simula pa lang.”
Napahawak siya sa noo.
“Mara, may mas malaking problema.”
“Ano?”
Nilingon niya ang receptionist bago lumapit nang bahagya.
“Ang pera.”
Nanatili akong tahimik.
“May mga transfer na pinapaliwanag ang financing partner. At may pangalan ni Mama sa mga dokumento.”
Narinig ko ang takot sa boses niya.
“Alam mo na pala.”
Bigla siyang tumingin sa akin.
“Paano mo nalaman?”
“Hindi mo ba naisip na may taong magtatanong kung saan napunta ang pera?”
“Mara, kailangan mo akong tulungan.”
“Hindi ako ang gumawa ng mga transfer.”
“Hindi mo naiintindihan. Kapag inilabas nila ang lahat, pati pamilya ko madadamay.”
“At ang mga empleyado mo? Ang mga customer? Hindi mo ba sila naisip?”
Wala siyang maisagot.
Pagkatapos ay sinabi niya ang pinakamasakit na narinig ko mula sa kanya.
“Kung babalik ka, pwede kong ipangakong aalisin ko si Patricia. At ibibigay ko sa iyo ang posisyong gusto mo.”
Hindi ako agad nakapagsalita.
Pitong taon kaming kasal.
Pitong taon akong nagtiwala.
At ngayon, parang trabaho at posisyon lamang ang katumbas ng pagmamahal at dignidad ko.
“Lorenzo,” mahina kong sabi, “ang pinakamasakit ay hindi mo pa rin naiintindihan kung bakit ako umalis.”
Tinalikuran ko siya.
Ngunit bago pa ako makarating sa elevator, tumawag ang cellphone niya.
Nasa likod ko lamang siya kaya malinaw kong narinig ang unang mga salita.
“Ma? Bakit? Anong nangyari?”
Saglit na katahimikan.
Pagkatapos ay narinig kong nagbago ang boses niya.
“Anong ibig mong sabihing may complaint na?”
Napalingon ako.
Nakasandal siya sa dingding, tila nawalan ng lakas.
“Hindi puwede. Hindi nila puwedeng ilabas iyon!”
Hindi ko alam kung ano ang sinabi ng kausap niya.
Pero nang matapos ang tawag, tiningnan niya ako na parang may naalala siyang mahalagang bagay.
“Mara…”
“Ano na naman?”
“May dokumentong ipinakita sa financing partner.”
“At?”
“May pirma mo.”
Parang tumigil ang elevator sa pagbukas ng pinto.
“Ilang beses ko nang sinabi na hindi ako pumirma sa assignment document.”
“Hindi iyon ang tinutukoy ko.”
Dahan-dahan niyang inilabas ang cellphone.
Ipinakita niya ang litrato ng isang kasunduan na may petsang walong buwan na ang nakalipas.
Sa itaas nito ay nakasulat ang pangalan ng isang holding company.
Sa ibaba ay ang pangalan ko bilang diumano’y authorized guarantor.
At may pirma roon na ipinapakitang akin.
Nanikip ang lalamunan ko.
“Lorenzo, anong dokumento ito?”
Hindi siya makatingin nang diretso.
“Hindi ko alam kung paano ipapaliwanag.”
“Sumagot ka.”
Huminga siya nang malalim.
“At kung sabihin kong may ginamit silang dokumento mo para makakuha ng financing?”
Naramdaman kong nanlamig ang buong katawan ko.
“Sinong sila?”
Hindi siya sumagot.
“Lorenzo, sino ang gumamit ng pangalan ko?”
Napapikit siya.
Pagkatapos ay bumulong:
“Si Mama ang nag-ayos ng papeles. Pero si Patricia ang nagdala ng mga dokumento sa financing office.”
At doon ko naunawaan na hindi lamang pagtataksil ang kailangan kong harapin.
May mga taong handang gamitin ang pangalan ko sa isang obligasyong hindi ko kailanman pinayagan.