Tatlumpung Araw sa Ibaba
Bahagi 4: Tatlumpung Araw sa Ibaba
Kinabukasan, walang taong pumasok sa kumpanya na hindi alam ang nangyari.
Tahimik ang lobby.
Wala nang tawanan sa likod ko.
Wala nang bulungan tungkol sa sapatos ko.
Wala nang matang nangmamaliit kapag dumadaan ako.
Ngunit hindi iyon ang pagbabagong gusto ko.
Ayokong igalang nila ako dahil sa apelyido ko.
Ayokong yumuko sila dahil hawak ko ang kapangyarihan.
Gusto kong matuto silang gumalang kahit walang nakatingin.
Kaya ipinatupad ang thirty-day frontline rotation.
Unang araw pa lamang, ramdam na agad ang bigat.
Ang dating head ng administration ay inilagay sa reception desk.
Siya ang unang haharap sa mga bisita.
Siya ang sasagot sa tawag.
Siya ang magpapaliwanag sa mga taong galit.
Siya ang tatayo nang matagal habang nakangiti kahit pagod na.
Nang unang tumunog ang telepono, halos mabitawan niya ito.
“Good morning…” nanginginig niyang sabi.
Mali ang naibigay niyang extension.
Nainis ang caller.
Pagbaba niya ng phone, napaupo siya.
“Araw-araw mo itong ginagawa?” mahina niyang tanong sa akin.
Tumango ako.
“At minsan, sabay-sabay pa.”
Hindi siya nakasagot.
Sa kabilang bahagi ng opisina, ang dating finance manager ay nasa mail room.
Pawis na pawis siya habang nagbubuhat ng mga kahon.
Ang marketing head naman ay nasa employee support desk, nakikinig sa reklamo ng contractual staff tungkol sa delay sa allowance.
Noon, madali para sa kanila ang magsabi ng “i-process na lang.”
Ngayon, nakikita nila ang mukha ng taong naghihintay.
Ang pagod.
Ang kaba.
Ang pangangailangang hindi kayang takpan ng corporate language.
Sa unang linggo, maraming nagreklamo.
“Sayang ang oras.”
“Hindi ito bagay sa role namin.”
“Mas marami kaming importanteng trabaho.”
Ngunit isang araw, tumayo si Kuya Ben sa maliit na training room.
Hindi siya sanay magsalita sa harap ng managers.
Ngunit hiniling ko sa kanya na magbahagi.
“Alam n’yo po,” sabi niya, “kapag guard ka, sanay kang hindi napapansin.”
“Bubuksan mo ang pinto, pero walang titingin sa iyo.”
“Babatiin mo sila, pero minsan hangin lang ang kausap mo.”
“Pero kapag may nawawala, kapag may problema, kapag may gulo…”
“Bigla kang hahanapin.”
Natahimik ang lahat.
Sumunod si Ate Lorna.
“Kapag malinis ang sahig, walang pumapansin.”
“Kapag may dumi, saka lang kami nakikita.”
Hindi siya umiiyak.
Pero nanginginig ang boses niya.
“Hindi naman po namin hinihingi na tratuhin kaming espesyal.”
“Gusto lang namin maalala na tao rin kami.”
Sa araw na iyon, walang manager ang nagreklamo.
Unti-unti, may nagbago.
Ang dating head ng administration, si Ms. Clarissa, ay natutong magpaumanhin kapag nagkamali.
Noong ikalawang linggo, nakita ko siyang tinutulungan ang bagong messenger na nalito sa floor assignment.
Noong ikatlong linggo, siya mismo ang nagsumite ng proposal para ayusin ang overtime policy.
Noong ikaapat na linggo, siya ang unang tumayo sa harap ng lahat.
“Marami akong nasaktan,” sabi niya.
“Hindi ko kayang bawiin lahat sa isang apology.”
“Pero gusto kong simulan sa paggawa ng tama.”
Hindi lahat agad nagpatawad.
At tama lang iyon.
Ang tiwala ay hindi tulad ng pinto na basta mabubuksan.
Minsan, kailangan itong katukin nang paulit-ulit.
Samantala, ako naman ay nagsimulang pumasok sa mga board meetings.
Noong una, marami pa ring nag-aalinlangan.
May ilang senior executives na polite sa harap ko ngunit halatang hindi kumbinsido.
Para sa kanila, apo lang ako ng founder.
Isang batang babae na nadala ng emosyon.
Ngunit hindi nila alam…
Bago ako pumasok bilang receptionist, ilang taon akong nag-aral at nagtrabaho sa maliliit na negosyo.
Hindi ako lumaki sa boardroom.
Lumaki ako sa tindahan ng lola ko.
Doon ko natutunang bilangin ang sukli.
Doon ko natutunang makipag-usap sa customer.
Doon ko natutunang ang isang negosyo ay hindi lang tungkol sa kita.
Tungkol din ito sa tiwala.
Isang gabi, naiwan akong mag-isa sa dating opisina ni Lolo Rafael.
Gamit ang lumang susi, binuksan ko ang maliit na cabinet sa gilid ng mesa.
Naroon ang mga lumang litrato niya.
Kasama ang unang empleyado.
Unang guard.
Unang janitor.
Unang receptionist.
Sa likod ng isang larawan, may sulat-kamay.
“Kapag nakalimutan ng kumpanya ang pinakamaliit na tao, nagsisimula na itong gumuho.”
Matagal kong tinitigan ang linyang iyon.
Kinabukasan, ipinatawag ko ang buong kumpanya.
Hindi sa malaking boardroom.
Kundi sa lobby.
Kung saan nagsimula ang lahat.
Tumayo ako sa harap ng reception desk.
“Simula ngayon,” sabi ko, “magkakaroon tayo ng bagong policy.”
“Una, lahat ng empleyado, regular man o contractual, ay may karapatang maghain ng reklamo nang walang takot.”
“Ikalawa, bawal ang public humiliation sa anumang department.”
“Ikatlo, bawat promotion sa leadership ay kailangang dumaan sa peer respect evaluation.”
“At ikaapat…”
Huminto ako sandali.
“Lahat ng executive, kasama ako, ay maglalaan ng dalawang araw bawat taon sa frontline service.”
Nagkatinginan ang lahat.
Hindi iyon simbolo lamang.
Pangako iyon.
Pagkatapos ng announcement, lumapit sa akin si Ms. Clarissa.
Hindi na siya tulad ng dati.
Wala na ang taas ng baba.
Wala na ang matalim na tingin.
“Miss Mikaela,” sabi niya, “alam kong wala akong karapatang humingi agad ng tiwala.”
“Pero kung papayagan mo ako…”
“Gusto kong tumulong ayusin ang sistemang matagal ko ring sinira.”
Tiningnan ko siya.
Matagal.
Pagkatapos ay tumango ako.
“Hindi kita ibabalik sa dati mong posisyon.”
Nakita kong napalunok siya.
“Pero bibigyan kita ng pagkakataong magsimula sa bago.”
Luha ang namuo sa mata niya.
“Salamat.”
Hindi iyon masayang sandali.
Tahimik lang.
Ngunit totoo.
At minsan, mas mahalaga ang tahimik na pagbabago kaysa sa malakas na palakpakan.
Akala ko, doon na magsisimulang umayos ang lahat.
Ngunit isang linggo matapos ang rotation program…
Dumating ang balitang nagpabago na naman sa lahat.
Ang malaking partnership na muntik nang masira dahil sa pagtataksil ni Mr. Salvador…
Ay tuluyang umatras.
At kung hindi namin maisasalba iyon sa loob ng pitumpu’t dalawang oras…
Mawawala ang pinakamalaking proyekto ng kumpanya.
Kasama ang kinabukasan ng daan-daang empleyado.
(Itutuloy sa BAHAGI 5…)