Sa isang makasaysayan at maapoy na sesyon sa Senado, naging sentro ng atensyon si Senador Rodante Marcoleta matapos niyang buweltahan ang pamumuno ng Senate Blue Ribbon Committee.

Ang mainit na usapin ay nag-ugat sa tila pag-antala at “piling” imbestigasyon sa flood control scandal na kumulimbat diumano ng bilyon-bilyong piso mula sa kaban ng bayan. Sa kanyang pribilehiyong talumpati, hindi nagmura si Marcoleta pero bawat salita niya ay tila patalim na sumusugat sa integridad ng mga kasamahan sa Senado.

Ang Misteryo ng Nawawalang Report

Walong buwan na ang nakalipas mula nang pumutok ang balita tungkol sa malawakang anomalya sa mga flood control projects, ngunit hanggang ngayon, wala pa ring pinal na ulat ang komiteng pinamumunuan ni Senador Ping Lacson.

Binigyang-diin ni Marcoleta ang paulit-ulit na pangako ng komite noong huling bahagi ng 2025 at simula ng 2026 na ilalabas na ang “partial committee report,” ngunit sa bandang huli ay nauwi lamang ito sa wala.

Dahil sa inis at tungkulin sa bayan, naglabas ang minorya ng sarili nilang ulat base sa mga ebidensya at affidavits. Ngunit ang masakit, ayon kay Marcoleta, ay ang naging reaksyon ni Lacson na nagsabing “sa basurahan” lang dapat ang nasabing minority report.

“Paano ito itatapon sa basurahan kung ang basehan nito ay ang mismong mga pagdinig at sinumpaang salaysay ng mga testigo?” tanong ni Marcoleta.

“Inter-Parliamentary Courtesy” o Proteksyon sa Kakampi?

Isa sa pinakamabigat na puntong inilabas ni Marcoleta ay ang hindi pagpapatawag sa mga pangunahing indibidwal na idinadawit sa anomalya.

Kinuwestiyon niya kung bakit ginagamit ang katagang “inter-parliamentary courtesy” para hindi piliting tumestigo ang ilang matataas na opisyal, tulad ni dating Speaker Martin Romualdez. Para kay Marcoleta, ang mandato ng Konstitusyon na puksain ang korapsyon ay dapat mas mataas kaysa sa anumang “courtesy” sa pagitan ng mga mambabatas.

Ibinunyag din niya na mayroong “Diskayas list” at iba pang listahan ng mahigit 60 kongresista na umakto umanong mga kontratista sa sarili nilang mga distrito, ngunit ni isa sa kanila ay hindi ipinatawag upang magpaliwanag.

Ang Pasabog ng mga Ex-Marines at ang mga “Maleta”

Marahil ang pinaka-kontrobersyal na bahagi ng talumpati ay ang pagbanggit sa joint affidavit ng 18 dating miyembro ng Philippine Marine Corps at Army. Ang mga sundalong ito ay nagpahayag ng kanilang personal na kaalaman tungkol sa paghahatid ng mga “maleta” na punong-puno ng pera sa iba’t ibang lokasyon, kabilang ang 30 Tamarin Street at mga bahay sa Nara Street.

Higit na nakakagulantang ang testimonya na may mga pagkakataong naghatid diumano ng pera sa Ilocos Norte na tinanggap ng mga malalapit na kamag-anak ng matataas na opisyal.

Sa halip na imbestigahan ang mga detalyeng ito—gaya ng mga security log at CCTV footage—ay tila mabilis itong pinagdudahan at binalewala ng chairman ng BRC nang hindi man lang binibigyan ng pormal na pagkakataon sa pagdinig.

Whistleblowers sa Panganib

Pinuna rin ni Marcoleta ang tila pagkawala at pagkadiskredito sa mga whistleblowers gaya nina Orle Gotesa at Saldico. Ginamit umanong dahilan ang mga teknikalidad sa “Apostille Convention” para harangin ang remote testimony ng mga testigo na nasa labas ng bansa o nagtatago dahil sa takot.

Ayon kay Marcoleta, ang pagkawala ng mga taong ito ay malinaw na ebidensya ng panganib na kanilang kinakaharap habang ang gobyerno ay tila nagbubulag-bulagan.

Panawagan para sa Pananagutan

Tinapos ni Marcoleta ang kanyang talumpati sa pamamagitan ng pagbanggit sa Romans 1:18, na nagbabala sa poot ng Diyos laban sa mga humahadlang sa katotohanan. Nanawagan siya na huwag gawing “clown” ang Senado at ibigay sa taong bayan ang hustisyang matagal na nilang hinihintay.

Ang tanong na naiwan sa isipan ng publiko: Hanggang kailan mananatiling tikom ang bibig ng mga nasa kapangyarihan? Ang laban na ito ay hindi na lamang tungkol sa flood control, kundi tungkol sa kung mayroon pa nga bang integridad ang ating mga institusyon.