Bahagi 3: Ang Katotohanang Lumabas sa Mga Resibo at ang Ikalawang Pirmang Hindi Ko Ibinigay
Bahagi 3: Ang Katotohanang Lumabas sa Mga Resibo at ang Ikalawang Pirmang Hindi Ko Ibinigay
Hindi ako sumigaw nang marinig kong si Gabriel ang ama ng dinadala ni Yani.
Hindi rin ako agad umiyak.
Nakatitig lamang ako sa puting dingding ng silid sa klinika habang hawak ang telepono.
Para bang biglang naging malinaw ang lahat ng pagkakataong pinili ni Gabriel ang babaeng iyon kaysa sa akin.
Ang mga gabing hindi siya umuuwi.
Ang mga biglaang paglabas nila.
Ang mga prenatal appointment na kailangan daw niyang samahan si Yani.
Ang mga perang nawawala sa aming buwanang gastusin.
At higit sa lahat, ang galit niya sa tuwing tinatanong ko kung bakit parang mas importante pa sa kaniya ang kaibigan niya kaysa sa sarili niyang asawa.
Hindi pala iyon simpleng pagmamalasakit.
May relasyon silang dalawa.
At ako ang huling nakaalam.
“Tessa? Nandiyan ka pa ba?”
Boses ni Gabriel iyon.
Hindi ko alam kung kailan niya kinuha muli ang telepono mula kay Yani.
“Oo,” mahinang sagot ko.
“Makinig ka muna. Hindi naman namin planong mangyari ito.”
Napapikit ako.
Iyon ang pangungusap na palaging ginagamit ng mga taong ayaw akuin ang buong responsibilidad sa ginawa nila.
“Hindi ninyo planong mangyari? Gabriel, pitong buwan nang buntis si Yani.”
“Tessa, komplikado kasi.”
“Mas komplikado bang sabihin ang totoo kaysa gumawa ng pekeng pirma para kunin ang pera ng negosyo ko?”
Tumahimik siya.
“At noong nakahiga ako dahil sa lagnat, alam mo bang dalawa na kayong nagtatago ng lihim habang inuutusan ninyo akong magluto?”
“Nag-aalala lang ako kay Yani.”
“Alam ko. Iyan ang sinabi mo sa akin sa loob ng maraming buwan.”
Huminga ako nang malalim.
“Ngayon alam ko na kung bakit.”
Hindi na ako nakipagtalo.
Tinapos ko ang tawag.
Pagkatapos, umiyak ako.
Hindi malakas. Walang sigaw.
Tahimik lamang, habang sinusubukan kong tanggapin na ang apat na taong pagsasama namin ay hindi pala katulad ng pinaniwalaan ko.
Lumapit si Lorna, ang pinakamatagal kong katrabaho.
“Tessa, gusto mo bang tawagan ko ang kapatid mo?”
Umiling ako.
“Sandali lang, Ate Lorna. Kailangan ko munang ayusin ang iniisip ko.”
Hinawakan niya ang kamay ko.
“Anuman ang nangyari, hindi ka nag-iisa.”
Doon ako muling napaiyak.
Dahil sa buong panahong sinusubukan kong maging mabuting asawa, unti-unti kong nakalimutang may mga taong handang tumulong sa akin nang walang hinihinging kapalit.
Nang gabing iyon, hindi ako umuwi agad.
Tinawagan ko ang nakababata kong kapatid na si Mara, na nakatira sa Antipolo.
Ikinuwento ko ang lahat.
Mula sa pekeng pirma, sa nawawalang bayad ng kliyente, hanggang sa pagbubuntis ni Yani.
Hindi agad nagsalita si Mara.
Pagkatapos ay narinig kong huminga siya nang malalim.
“Ate, sabihin mo sa akin kung nasaan ka. Pupuntahan kita.”
“Mara, ayokong manggulo.”
“Ate, ikaw ang niloko. Ikaw ang ninakawan ng tiwala. Bakit ikaw ang natatakot na makagulo?”
Wala akong maisagot.
Kinabukasan, kasama ko na si Mara nang bumalik ako sa bahay.
Wala roon si Gabriel.
Ayon sa security guard sa aming maliit na compound, umalis siya madaling-araw na may dalang dalawang maleta.
Ngunit hindi lahat ng gamit niya ay kinuha niya.
Nasa silid pa rin ang mga sapatos niya, ilang damit, at laptop na ginagamit niya sa negosyo.
Hindi ko ginalaw ang kaniyang personal na mga dokumento.
Ang ginawa ko ay kunin ang mga business records na ako mismo ang may-ari at awtorisadong humawak.
Sinuri ko ang mga invoice, purchase order, at delivery schedules.
May nakita akong hindi pagkakatugma sa petsa ng mga mensaheng ipinadala sa kliyente.
Ilang linggo pa lang ang nakararaan, pinalitan ni Gabriel ang payment instructions sa aming standard invoice template.
Dati, nakasaad doon ang business account ng Hapag ni Celia.
Sa bagong bersiyon, nakalagay ang account niya.
May kalakip pang authorization letter na may pirma kong ginaya mula sa isang lumang dokumento.
Hindi ko kailangang manghula.
Malinaw na ang mga ebidensiyang hawak ko.
Tinawagan ko si Atty. Paula Mercado, isang abogadang nirekomenda ng kaibigan kong accountant.
Ipinakita ko ang mga dokumento at ipinaliwanag ang pangyayari.
“Una,” sabi niya, “kailangan nating paghiwalayin ang personal na pagtataksil at ang usapin ng pera ng negosyo. Magkaiba ang mga hakbang na maaari mong gawin sa mga iyan.”
Tumango ako.
“Ang gusto ko po, mabayaran ang kliyente, maprotektahan ang negosyo, at matigil ang paggamit niya sa pangalan ko.”
“Kung gayon, sisimulan natin sa kumpletong dokumentasyon. Huwag kang magpapadala sa galit at huwag kang pipirma sa anumang kasunduan nang hindi natin nasusuri.”
Sa unang pagkakataon matapos ang maraming araw, nakaramdam ako ng kaunting kapanatagan.
May proseso.
May mga dokumento.
At may paraan upang maipagtanggol ko ang sarili ko nang hindi kailangang makipagsigawan.
Ngunit mayroon pa akong isang malaking problema.
Tatlong araw na lamang bago ang unang delivery sa Bayanihan Packaging.
Kailangan kong maghanda ng siyamnapung packed meals kada araw sa loob ng sampung araw.
At ang perang nakalaan para sa mga sangkap ay nasa kamay na ni Gabriel.
Kapag hindi ko natupad ang kontrata, maaaring mawala ang pinakamalaking kliyente ng negosyo ko.
Mas masakit pa, madadamay ang mga empleyado kong walang kinalaman sa aming problema.
Tinawagan ko si Aling Vangie, ang supplier namin ng bigas, manok, at gulay sa palengke.
Labing-isang taon na siyang nagsusuplay sa maliit kong negosyo.
“Tessa, bakit parang iiyak ka?” bungad niya nang marinig ang boses ko.
“Ate Vangie, may malaking problema po ako.”
Ipinaliwanag ko ang nangyari, pati ang perang nawala.
Hindi ko siya pinilit na magpautang.
Tinanong ko lamang kung maaari niyang bigyan ako ng ilang araw upang magbayad sa unang batch ng mga sangkap.
Mahaba ang katahimikan sa kabilang linya.
Akala ko tatanggi siya.
“Tessa,” sabi niya, “noong naospital ang asawa ko, sino ang nagpadala ng pagkain sa amin nang dalawang linggo?”
Hindi ako sumagot.
“Ikaw iyon. Kaya kung kailangan mo ng maayos na kasunduan sa pagbabayad, pag-usapan natin. Pero ilagay natin sa papel ang lahat para patas.”
Napahawak ako sa dibdib.
“Maraming salamat po.”
“Huwag ka munang magpasalamat. Basta siguraduhin mong aalagaan mo rin ang sarili mo.”
Tinawagan ko rin ang accounting officer ng Bayanihan Packaging.
Hindi ko itinago ang problema.
Sinabi kong may natuklasan akong hindi awtorisadong pagbabago sa payment instructions at kailangan kong itama ang aming mga rekord.
Nag-alok akong makipagpulong upang kumpirmahin ang delivery plan.
Sa kabutihang-palad, pumayag silang makipag-usap.
Hindi nila agad inako ang pagkawala ng pera, ngunit sinabi nilang mahalaga pa rin sa kanila ang kontrata at nais nilang masiguro ang delivery.
Iyon ang unang pagkakataong nakita kong may pag-asa pang maisalba ang negosyong halos sinira ni Gabriel.
Samantala, hindi tumigil ang asawa ko sa pagpapadala ng mensahe.
“Tessa, huwag mong gawing malaking iskandalo ito.”
“Isipin mo naman ang batang ipinagbubuntis ni Yani.”
“Kung mahal mo pa ako kahit kaunti, huwag mo kaming ipahiya.”
Sa bawat mensahe, iisa ang napapansin ko.
Ni minsan ay hindi niya tinanong kung kumusta na ang lagnat ko.
Hindi niya tinanong kung paano ko babayaran ang mga empleyado.
Hindi rin niya tinanong kung kailangan ko ng tulong sa kontratang siya mismo ang naglagay sa alanganin.
Ang iniisip niya ay ang kahihiyang maaari nilang maranasan kapag nalaman ng iba ang ginawa nila.
Hindi ang pinsalang idinulot nila.
Isang hapon, dumating sa bahay si Aling Nena, ang ina ni Gabriel.
Kinabahan ako.
Akala ko ipagtatanggol niya ang anak niya.
Ngunit nang makita niya ako, agad siyang umiyak.
“Tessa, anak, pasensiya ka na.”
Pinaupo ko siya.
“Ma, alam ninyo po ba ang tungkol kay Yani?”
Umiling siya.
“Ang alam ko lang, tinutulungan siya ni Gabriel. Noong una, natutuwa pa ako dahil akala ko mabait ang anak ko.”
Pinunasan niya ang luha niya.
“Kahapon niya sinabi sa akin ang totoo. Akala niya kakampihan ko siya.”
“At ano po ang sinabi ninyo?”
“Tinanong ko kung paano niya nagawang magkaanak sa iba habang may asawang naghihintay sa bahay.”
Napayuko ako.
“Ma, hindi ko na po kayang bumalik sa dati.”
“At hindi kita pipilitin,” sagot niya.
Hinawakan niya ang kamay ko.
“Anak ko si Gabriel. Pero hindi ibig sabihin noon ay tama lahat ng ginagawa niya.”
Hindi ko inaasahang maririnig iyon.
Mas lalo akong naiyak nang sabihin niyang handa siyang maging saksi sa anumang personal niyang narinig mula kay Gabriel, kung kakailanganin.
Hindi niya sinabing sisirain niya ang anak niya.
Ang sinabi lamang niya ay hindi niya pagtatakpan ang kasinungalingan.
Pagkatapos ng pag-uusap namin, nagpadala ako kay Gabriel ng pormal na mensahe.
Ipinaalam kong hindi na siya maaaring pumasok sa opisyal na email, payment records, at procurement system ng negosyo.
Tinanggal ko ang kaniyang awtorisasyon sa mga gawaing iyon at ipinaalam sa mga tauhan at kliyente kung sino lamang ang maaari nilang kausapin.
Hiniling ko ring makipag-ugnayan siya sa aking abogada tungkol sa perang kinuha niya.
Ilang minuto lamang, tumawag siya.
“Talaga, Tessa? Para kang hindi ko asawa!”
“Ikaw ang unang kumilos na parang wala kang asawa.”
“Pinapahiya mo ako sa sarili mong mga empleyado!”
“Gabriel, pinoprotektahan ko ang negosyo ko.”
“Akala mo ba hindi ako nagtrabaho para diyan?”
“Nagtrabaho ka. At binayaran kita. Pero hindi iyon pahintulot para kumuha ng pera ng kliyente.”
Napamura siya.
Pagkatapos ay ibinaba ang tawag.
Akala ko iyon na ang huling kaguluhang haharapin ko.
Nagkamali ako.
Dalawang araw bago ang unang delivery, dumating sa aming gate ang isang puting van.
May sakay itong lalaking nasa apatnapung taong gulang, dalawang manggagawa, at ilang kahong may gamit sa bahay.
Lumabas ako upang kausapin sila.
“Magandang umaga po. Ano pong kailangan ninyo?”
“Ma’am, ako si Erwin. Pinsan ni Gabriel.”
Tumango ako.
“May problema po ba?”
Nagulat siya sa tanong ko.
“Ma’am, lilipat na po kami rito. Kinausap na namin si Gabriel.”
Hindi ako agad nakaimik.
“Lilipat? Saan?”
“Doon po sa kuwarto sa taas. Sabi niya kasama raw sa upa ang paggamit ng garahe. Maglalagay po sana kami ng maliit na puwesto para sa negosyo ng asawa ko.”
Parang may kumurot sa sikmura ko.
“Anong upa?”
Naglabas siya ng isang brown envelope.
“Nagbayad na po kami ng tatlumpu’t anim na libong piso para sa advance at deposit.”
Kinuha ko ang dokumentong iniabot niya.
Isang kasunduan sa pag-upa.
Nakalagay ang address ng bahay ko.
Nakalagay ang pangalan ni Gabriel bilang tagapangasiwa.
At sa pinakailalim, may nakapirmang pangalan ko bilang may-ari na pumapayag sa kontrata.
Ngunit hindi ko iyon pinirmahan.
Hindi ko rin kailanman kinausap si Erwin tungkol sa pag-upa.
Habang binabasa ko ang dokumento, dumating ang isang motorsiklo sa tapat ng gate.
Bumaba si Gabriel.
Kasunod niya si Yani, na nakasuot ng maluwag na damit pangbuntis.
Ngumiti si Gabriel nang makita ang mga kahon.
“Ayan, dumating na pala kayo.”
Pagkatapos ay humarap siya sa akin na para bang walang nangyari.
“Tessa, ayusin na natin ito. May kasunduan na kami.”
Itinaas ko ang hawak na papel.
“Kanino ka nakipagkasundo?”
“Kami ni Erwin.”
“Gabriel, bahay ko ito.”
Nagbago ang mukha niya.
“Mag-asawa tayo! May karapatan din ako rito!”
Hindi ako sumigaw.
Hindi ako umatras.
Itinuro ko ang pirma sa ilalim ng dokumento.
“Kung may karapatan kang magdesisyon tungkol sa bahay na ito, bakit kailangan mo pang gayahin ang pirma ko?”
Natahimik si Erwin.
Dahan-dahan niyang inilapag ang kahong hawak niya.
“Gabriel,” seryoso niyang tanong, “sabi mo, pumayag na ang asawa mo.”
Walang sumagot.
Napatingin ako kay Yani.
Nakayakap siya sa tiyan niya habang nakatayo sa likod ng asawa ko.
At sa halip na magpakumbaba, nagsalita siya.
“Ate Tessa, hindi naman siguro masama kung magbibigay ka ng kaunting espasyo. May bata kasing darating. Baka puwede kaming pansamantalang tumira rito.”
Doon ko tuluyang naunawaan ang balak nila.
Hindi lamang pala nila kinuha ang pera ng negosyo ko.
Unti-unti na rin nilang inaayos ang buhay nila sa loob ng bahay na ipinundar ng nanay ko.
At ang pinakamalaking pagkakamali nila ay ang paniwalaang papayag akong mawalan ng tahanan para lamang magkaroon sila ng pamilya.
