Pinilit Niya ang Asawang Magbayad ng Sariling Pagkain—Pero Sa Ika-52 Kaarawan Niya, Isang Asul na Kuwaderno ang Naglantad Kung Sino ang Tunay na Bumubuhay sa Kanila
“Simula ngayon, kung ano lang ang binili mo, iyon lang ang kakainin mo.”
Hindi sumigaw si Armando de Vera nang sabihin niya iyon sa asawa.
Mas masakit dahil kalmado siya.
“At huwag mo nang galawin ang mga binibili ko. Pagod na akong gumastos para sa lahat habang ikaw parang walang halaga ang pera.”
Nakatayo si Celina sa kusina ng maliit nilang bahay sa Marikina, hawak ang dalawang eco bag mula sa palengke.
Labingwalong taon na silang kasal.
Sa loob ng mga bag ay may itlog, pechay, kamatis, tokwa, dalawang lata ng tuna, keso, yogurt at kalahating manok.
Lahat iyon, binayaran niya mula sa sarili niyang pera.
Sa kabilang bahagi ng refrigerator ay nakahilera ang binili ni Armando: beer, soft drinks, hotdog, frozen burger patties, bottled barbecue sauce at isang loaf bread.
Walang gulay.
Walang prutas.
Walang bigas.
Napatingin si Celina sa asawa.
“Sigurado ka?”
“Bakit? Natatakot kang hindi mo kayanin?”
May maliit na ngiti sa labi ni Armando.
Limampu’t dalawang taong gulang siya at sales supervisor sa isang appliance distributor sa Pasig. Madalas niyang ipaalala na mas malaki ang buwanang suweldo niya kaysa kay Celina, na gumagawa ng bookkeeping at payroll para sa ilang maliliit na negosyo mula sa bahay.
Para kay Armando, simple lang ang kuwenta.
Mas malaki ang sweldo niya.
Ibig sabihin, siya ang mas maraming ambag.
Hindi nakipagtalo si Celina.
Kinuha niya lamang ang maliit na asul na kuwaderno sa drawer.
“Okay.”
Iyon lang.
Kinagabihan, alas-siyete, binuksan ni Armando ang refrigerator.
“Wala ka pang niluluto?”
“Meron.”
Inilabas ni Celina ang dalawang lalagyan ng tortang talong na may giniling at kanin.
“Akin itong isa ngayon. Iyong isa, para bukas.”
Natawa si Armando.
“Iyan lang?”
“Binili ko ang talong, itlog at giniling.”
“Wala man lang para sa akin?”
Tumingin sa kanya si Celina.
“Akala ko kung ano lang ang binili natin, iyon lang ang kakainin natin.”
Nawala sandali ang ngiti ni Armando.
Pagkatapos ay kumuha siya ng dalawang hotdog at nagsaing gamit ang natitirang bigas sa lalagyan.
Kinabukasan, natuklasan niyang ang bigas pala ay binili rin ni Celina noong nakaraang linggo.
Isinulat iyon ni Celina sa kuwaderno.
Tatlong tasang bigas — ₱34.
Hindi siya naningil agad.
Isinulat lang niya.
Miyerkules, nag-burger si Armando.
Huwebes, tinapay at hotdog.
Pagsapit ng Biyernes, binuksan niya ang kaserola ni Celina at naamoy ang manok na may kamatis, bawang at rosemary.
“Pwede bang kumuha kahit kaunti?”
“Oo naman.”
Agad gumaan ang mukha ni Armando.
“Salamat.”
“₱85.”
Napatigil siya.
“Ano?”
“Iyon ang halaga ng portion mo. Isusulat ko.”
“Grabe ka naman.”
“Rule mo.”
Hindi nakasagot si Armando.
Isinara niya nang malakas ang refrigerator.
Hindi pinansin ni Celina.
Sa asul na kuwaderno, may bago na namang numero.
Linggo ng hapon, umuwi si Armando na masayang-masaya.
May dala siyang dalawang bote ng beer at isang plastic bag ng chichirya.
“Sa Sabado ang birthday ko.”
Tumango si Celina.
“Alam ko.”
“Dito natin gagawin.”
Napatingin siya.
“Dito?”
“Oo. Darating sina Mama at Papa, si Kuya Noel, pamilya niya, sina Tita Beth, Tito Rudy, mga pinsan ko. Mga dalawampu siguro tayo.”
Nagpatuloy si Armando na parang wala nang kailangang pag-usapan.
“Mag-kare-kare ka. Tapos pancit, lumpiang shanghai, ensalada. Bumili ka rin ng cake. Kung kaya, mag-lechon belly tayo.”
Unti-unting ibinaba ni Celina ang hawak na ballpen.
“Magkano ang budget?”
“Ano?”
“Magkano ang ibibigay mong budget para sa pagkain?”
Napakunot ang noo ni Armando.
“Bakit ako magbibigay sa iyo?”
“Birthday mo. Guests mo.”
“Mag-asawa tayo.”
“Exactly.”
Tumango si Celina.
“Kaya gusto kong sundin natin ang patakaran na ikaw mismo ang gumawa.”
Namula ang mukha ni Armando.
“Celina, huwag kang maging katawa-tawa.”
“Kaninong pera ang gagamitin ko?”
“May pera ka naman!”
“Meron.”
Kalmado pa rin ang boses niya.
“Pero sabi mo, kung sino ang bumili, siya lang ang may karapatang gumamit.”
Hinampas ni Armando ng palad ang mesa.
“Hindi mo ako ipapahiya sa pamilya ko.”
Hindi gumalaw si Celina.
“Hindi kita ipapahiya. Gusto ko lang sundin ang sistema mo.”
Makalipas ang ilang segundo, natawa si Armando.
Parang sigurado siyang nagbibiro lang ang asawa.
“Bahala ka. Alam kong hindi mo matitiis.”
At umalis siya papunta sa sala.
Hindi na sumagot si Celina.
Binuksan niya ang asul na kuwaderno.
Sa isang pahina ay may nakasulat na malalaking numero.
Kuryente.
Tubig.
Groceries.
Pag-IBIG.
Gamot nina Mama at Papa de Vera.
Tuition ni Kyle.
Repair ng kotse.
Association dues.
Hospital bill ni Papa.
At sa ibaba, may isang kabuuang halaga na tatlong beses niyang nilagyan ng bilog.
Dumating ang Sabado.
Alas-diyes pa lang ng umaga, tinanong ni Armando:
“Nasaan ang kare-kare?”
“Wala.”
“Pancit?”
“Wala.”
“Cake?”
“Wala.”
Unti-unting namutla ang lalaki.
“Celina…”
Sa dining table ay mayroon lamang isang maliit na lunch box.
Adobong manok, kalahating tasang kanin at pipino.
Pagkain ni Celina.
Eksaktong binili niya para sa sarili.
Alas-onse, dumating ang unang bisita.
Pagkatapos ay sunod-sunod na ang iba.
Bandang tanghali, halos dalawampung tao na ang nasa bahay.
Nakahain sa mesa ang tatlong bag ng chips, dalawang bote ng soft drinks at isang kahon ng frozen burger patties na binili ni Armando.
Walang kanin.
Walang ulam.
Walang cake.
“Ano ito?” bulong ng ina ni Armando. “Birthday ba talaga?”
Namula ang mukha ng celebrant.
Lumingon siya kay Celina.
“Ano bang gusto mong patunayan?”
Tahimik ang sala.
“Na kaya mong ipahiya ang asawa mo dahil lang sa pera?”
Bago makasagot si Celina, sumingit ang kapatid ni Armando.
“Celina, konting pagkain lang naman. Hindi ba si Armando halos bumubuhay sa bahay na ito?”
Doon tumayo si Celina.
Kinuha niya ang asul na kuwaderno.
Kasama ang isang makapal na brown envelope.
At inilapag niya iyon sa gitna ng mesa.
“Dahil nandito na rin naman ang lahat,” sabi niya, “siguro ito na ang tamang oras.”
Napatahimik ang buong pamilya.
Binuksan ni Celina ang kuwaderno sa pahinang may bilog na numero.
₱1,746,850.
Nanlaki ang mata ni Armando.
“Ano ’yan?”
“Pera ko.”
Tumingin sa kanya si Celina.
“Na ginastos ko sa pamilya mo at sa bahay na ito sa loob ng maraming taon dahil lagi mong sinasabing ‘ako muna, babayaran kita.’”
“Kalokohan.”
Mabilis na inabot ni Armando ang kuwaderno.
Ngunit hindi pa tapos si Celina.
Itinulak niya sa harap nito ang brown envelope.
“At bago mo ako tawaging gastadora ulit…”
Binuksan niya ang envelope.
“…basahin mo muna kung kaninong pera ang sumalo sa 37 buwang kulang ang hulog natin sa bahay.”
PARTE2
Napatitig si Armando sa brown envelope.
Hindi na nagsasalita ang mga bisita.
Maging ang ina niyang si Aling Mercy, na ilang minuto lamang ang nakaraan ay reklamo nang reklamo dahil walang handa, ay biglang tumahimik.
Kinuha ni Armando ang unang dokumento.
Mga bank transfer.
Resibo.
Pag-IBIG payment confirmations.
May petsa.
May halaga.
May reference number.
At halos lahat ay nakapangalan kay Celina.
“Anong ibig sabihin nito?”
“Basahin mo.”
“Celina…”
“Basahin mo, Armando.”
Noong unang tatlong taon nilang kasal, pareho silang regular na naghuhulog sa bahay.
Pagkatapos ay nagsimulang magkaroon ng problema sa trabaho ni Armando.
May mga buwang kulang ang commission.
May panahong pinahinto ang incentives ng kompanya.
May mga buwan ding umabot sa ₱28,000 ang credit-card bill niya dahil sa gas, pagkain sa labas, bagong cellphone at pakikisama sa clients.
Tuwing kulang ang pera para sa bahay, iisa ang sinasabi niya:
“Love, saluhin mo muna. Bawi ako next month.”
Ginawa iyon ni Celina.
Una, isang buwan.
Pagkatapos dalawa.
Pagkatapos apat.
Hanggang hindi na niya namalayan na sa loob ng ilang taon, tatlumpu’t pitong buwan na pala ang siya lamang ang nagbayad ng malaking bahagi ng amortization.
“Hindi maaaring ganyan kalaki,” sabi ni Armando.
Kinuha ni Celina ang calculator.
“₱19,800 ang buwanang hulog noon. May panahon na ₱23,400 na. May penalties pa kapag late.”
Isa-isang itinuro niya ang resibo.
“Hindi ko sinasabing wala kang ibinayad. Meron. Pero tuwing kinakapos ka, ako ang sumasalo.”
Umubo si Noel, ang kuya ni Armando.
“Baka naman sa bahay lang ’yan. Pareho naman kayong nakatira rito.”
Tumango si Celina.
“Tama.”
Binuksan niya ang susunod na pahina.
“Pag-usapan natin ang iba.”
Nakalista roon ang mga regular na ipinapadala sa mga magulang ni Armando.
Maintenance medicine ni Papa de Vera — ₱3,200 hanggang ₱4,700 kada buwan.
Checkup ni Mama de Vera — ₱2,600.
Salamin ni Papa — ₱8,900.
Dental procedure ni Mama — ₱12,400.
Napatingin si Aling Mercy sa anak.
“Hindi ba ikaw ang nagpapadala ng perang iyon?”
Hindi agad nakasagot si Armando.
Si Celina ang sumagot.
“Si Armando ang nagsasabi sa inyo na galing sa kanya.”
“Pero…”
Napaawang ang bibig ng matanda.
“Kada buwan sinasabi niyang siya raw ang nagpadala.”
“Oo.”
Walang pangungutya sa boses ni Celina.
“Dahil ayaw kong makialam kung anong gusto niyang sabihin sa inyo. Mag-asawa kami. Akala ko hindi mahalaga kung sino ang mabigyan ng credit.”
Mas bumigat ang katahimikan.
Inilipat ni Celina ang pahina.
Nandoon naman ang pangalan ng pamangkin nilang si Kyle.
Noong mawalan ng trabaho si Noel dalawang taon bago iyon, muntik nang tumigil sa kolehiyo ang anak nito.
Si Armando ang nangakong tutulong.
Sa mga reunion, lagi pa niyang sinasabing:
“Ako na bahala kay Kyle. Pamilya tayo.”
Ngunit pagkatapos ng unang semester, sinabi niyang gipit siya.
Si Celina ang nagpatuloy ng tuition.
₱18,500.
₱21,300.
₱19,800.
Tatlong magkakasunod na semester.
Napatingin si Noel sa kapatid.
“Akala ko ikaw…”
Tumayo si Armando.
“Tama na!”
Napaatras ang ilan sa mga bisita.
“Birthday ko ngayon!”
“Alam ko,” sabi ni Celina.
“Bakit kailangan mong gawin ito ngayon?”
Doon bahagyang ngumiti ang babae.
“Hindi ko piniling gawin ito ngayon.”
“Talaga?”
“Ikaw ang nag-imbita ng dalawampung tao at inutusan akong gastusan at pagsilbihan sila matapos mong sabihin sa akin na kahit pagkain ko ay hindi mo na babayaran.”
Hindi nakasagot si Armando.
“Ang gusto ko lang noong Linggo,” patuloy ni Celina, “ay marinig kang magsabi ng, ‘May budget akong ganito, tulungan mo akong maghanda.’”
Napatingin siya sa mga bisita.
“Kung sinabi niya iyon, nagluto sana ako.”
Nagulat si Armando.
“May pagkain ka?”
“May pera ako.”
Malinaw ang sagot.
“Pero hindi iyon ang punto.”
Umupo muli si Celina.
“Alam mo ba kung ano ang pinakamasakit?”
Walang sumagot.
“Hindi iyong hiniwalay mo ang grocery.”
Huminga siya nang malalim.
“Hindi rin iyong siningil mo ako sa kalahati ng kuryente kahit ako ang nagbabayad ng internet na ginagamit mo araw-araw sa trabaho.”
Tumingin siya diretso sa asawa.
“Ang pinakamasakit ay naniwala kang buhay-prinsipe ako sa pera mo.”
Ibinuklat niya ang pinakahuling bahagi ng kuwaderno.
May simpleng tala roon ng kanilang gastusin sa nakaraang labindalawang buwan.
Sa sahod ni Armando, halos kalahati ay napupunta sa car loan, credit card, gas, gadgets at personal expenses.
Samantalang sa kinikita ni Celina bilang bookkeeper, payroll consultant at online accounting assistant, siya ang regular na nagbabayad ng karamihan sa groceries, internet, bahagi ng bahay, maintenance, insurance, association dues at maliliit na emergency na hindi napapansin ni Armando.
May isa pang bagay na hindi niya isinama sa ₱1,746,850.
Ang oras niya.
Pagluluto.
Paglalaba.
Pag-aasikaso sa bahay.
Pagpapa-schedule ng checkup ng mga magulang ni Armando.
Pagbabayad ng bills bago ang due date.
Pag-aayos ng mga dokumento.
Pag-alala kung kailan mauubos ang maintenance medicine.
Pagluluto ng pagkain tuwing may reunion.
Pagpunta sa palengke habang natutulog pa ang asawa.
“Hindi ko nilagyan ng presyo ang mga iyon,” sabi niya.
“Kasi akala ko pamilya tayo.”
Namula ang mga mata ni Aling Mercy.
“Celina…”
Ngunit itinaas niya ang kamay.
“Ma, hindi ninyo kasalanan. Hindi rin kasalanan ni Kuya Noel.”
Tumingin siya kay Armando.
“Pero ngayong sinabi niyang kanya-kanya tayo, gusto kong malinaw kung ano talaga ang ‘kanya’ at ano ang ‘akin.’”
Biglang tinawanan ni Armando ang lahat.
Isang pilit at tuyong tawa.
“Fine. Gusto mo ng accounting? Mag-accounting tayo.”
Kinuha niya ang notebook.
“Bahay ko rin ito. Kotse natin. Furniture natin. Marami rin akong binili rito.”
“Oo.”
“Kung gusto mong magbilangan, huwag kang umarte na parang wala akong ambag.”
“Hindi ko sinabing wala.”
“Pero iyan ang pinaparamdam mo!”
Doon unang tumaas nang kaunti ang boses ni Celina.
“Hindi.”
Tahimik na muli ang lahat.
“Ang pinapakita ko sa iyo ay hindi mo ako binubuhay.”
Parang may sumampal sa pagmamataas ni Armando.
Hindi dahil insulto iyon.
Kundi dahil may mga resibo.
“Sa loob ng ilang taon,” patuloy niya, “hinayaan kitang sabihin sa mga tao na ikaw ang provider. Hinayaan kitang magbiro na kung wala ka, baka sardinas lang kinakain ko.”
Napababa ang tingin ng ilang kamag-anak.
Narinig na nila ang mga biro.
Maraming beses.
“Hindi ako nagsalita dahil asawa kita. Hindi ko kailangang talunin ka.”
Pumikit sandali si Celina.
“Pero dumating ka sa puntong ginamit mo ang perang kinikita mo para iparamdam sa akin na pabigat ako.”
Doon nawala ang lahat ng depensa sa mukha ni Armando.
Maya-maya, ang pinakabatang pamangkin nila ang bumasag sa katahimikan.
“Tito…”
Lumingon ang lahat.
“Gutóm na po ako.”
Hindi napigilan ni Noel ang mahinang tawa.
May ilang sumunod.
Nabawasan nang bahagya ang tensiyon.
Tumayo si Celina.
“May restaurant sa kanto. Masarap ang pancit at fried chicken nila.”
Napatingin si Armando.
“Mag-o-order ka?”
“Pwede.”
Sandaling nabuhay ang pag-asa sa mukha niya.
Pagkatapos ay idinagdag ni Celina:
“Kung babayaran mo.”
Napakagat-labi si Noel para hindi matawa.
Ang ama ni Armando naman ay kumuha ng wallet.
“Ako na.”
“Pa,” sabi ni Armando.
“Ano?” sagot ng matanda. “Birthday mo. Wala kang handa.”
Sa unang pagkakataon buong araw, walang naisagot si Armando.
Natuloy pa rin ang pagkain.
Umorder sila ng pancit bihon, fried chicken, lumpiang shanghai at dalawang bilao ng rice.
Si Tatay Ernesto ang nagbayad.
May pinsang bumili ng cake.
Hindi iyon ang engrandeng handaan na pinlano ni Armando.
Pero kumain ang lahat.
Si Celina naman ay tahimik lamang sa dulo ng mesa.
Pagkatapos umalis ng huling bisita, alas-nuwebe na ng gabi.
Nasa lababo ang mga disposable plate.
May kalahating cake sa refrigerator.
Nakaupo si Armando sa sala.
Sa harap niya ang asul na kuwaderno.
“Bakit hindi mo sinabi sa akin dati?”
Nasa pintuan ng kusina si Celina.
“Sinabi ko.”
Umiling siya.
“Hindi ganito.”
“Maraming beses kitang sinabihan na lumalaki ang gastos.”
“Akala ko nagrereklamo ka lang.”
“Eksakto.”
Napayuko si Armando.
Ilang segundo ang lumipas.
“Hindi ko alam na ganyan kalaki ang binabayaran mo.”
“Dahil hindi mo tinanong.”
“Akala ko…”
“Alam ko kung ano ang akala mo.”
Napatingin siya.
“Akala mo dahil mas malaki ang basic salary mo, mas malaki rin ang ambag mo sa lahat.”
Hindi sumagot si Armando.
“Pero ang sweldo ay hindi pareho sa ambag.”
Dahan-dahang isinara ni Celina ang refrigerator.
“Kung kumikita ka ng ₱80,000 pero ₱35,000 ang napupunta sa sariling kotse, credit card at hobbies mo, hindi ibig sabihin na ang natitirang ₱45,000 ay awtomatikong mas malaking ambag kaysa sa ₱45,000 na kinita ng asawa mong halos lahat ibinuhos sa bahay.”
Kinabukasan, hindi na nagluto si Celina para kay Armando.
Lunes, ganoon din.
Martes, ganoon pa rin.
Hindi dahil gusto niyang maghiganti.
Kundi dahil hindi pa binabawi ni Armando ang sarili niyang patakaran.
Pagsapit ng Miyerkules, may inilapag ang lalaki sa mesa.
Isang bagong kuwaderno.
Hindi asul.
Itim.
“Ano ’yan?” tanong ni Celina.
“Budget.”
Umupo siya sa tapat ng asawa.
“Nalista ko ang suweldo ko. Mga utang. Car loan. Credit card.”
Huminga siya.
“Pati lahat ng bills na alam ko.”
Tiningnan ni Celina ang papel.
May mga mali.
Marami.
May mga gastos na hindi pa rin alam ni Armando.
Ngunit iyon ang unang pagkakataon sa halos dalawang dekada na kusa siyang umupo para alamin kung magkano talaga ang kailangan para mapatakbo ang kanilang bahay.
“May kulang,” sabi ni Celina.
“Alam ko.”
“Marami.”
“Turuan mo ako.”
Tumingin siya sa asawa.
Walang yabang sa mukha nito ngayon.
Pero hindi rin agad lumambot si Celina.
“Hindi sapat ang isang budget para burahin ang sinabi mo.”
“Alam ko.”
“Hindi sapat ang sorry para mabura ang maraming taon na pinaparamdam mong ikaw ang nagbubuhat sa akin.”
Tumango si Armando.
“Alam ko rin.”
“Kung gusto mong ayusin natin ito, hindi ako babalik sa dati.”
“Anong ibig mong sabihin?”
“Kalahati ng problema natin ay pera.”
Umupo siya sa tapat nito.
“Ang kalahati ay respeto.”
Sa sumunod na buwan, nagbukas sila ng joint household account.
Hindi pareho ang halagang inilalagay nila.
Porsiyento ng kita ang ginamit nila.
Mas malaki ang kinikita ni Armando, kaya mas malaki ang share niya.
Kapag mas malaki ang kinikita ni Celina mula sa clients, tumataas din ang kanya.
May hiwalay silang personal accounts.
Walang pakialamanan sa perang natitira pagkatapos ng obligasyon.
Ngunit ang pagkain, bahay, insurance, utilities at emergency fund ay malinaw na nilang parehong responsibilidad.
Ipinagbili rin ni Armando ang pangalawa niyang mamahaling relo para mabayaran ang bahagi ng credit card.
At sa unang pagkakataon, siya mismo ang nagpadala ng pera sa mga magulang niya nang hindi dumadaan kay Celina.
Isang gabi, tinanong siya ng asawa:
“Magkano?”
“₱5,000.”
“Isulat mo.”
Napangiti nang bahagya si Armando.
“Sa blue notebook?”
Umiling si Celina.
“Huwag na.”
Kinuha niya ang lumang asul na kuwaderno mula sa drawer.
Matagal niya iyong tinitigan.
Pagkatapos ay inilagay niya sa isang kahon kasama ng lumang resibo.
Hindi niya sinunog.
Hindi rin niya itinapon.
Dahil ayaw niyang kalimutan ang aral.
Hindi para isumbat kay Armando.
Kundi para maalala niyang ang pagmamahal na walang malinaw na hangganan ay madaling maging serbisyo na inaakala ng iba na libre.
At ang sakripisyong tahimik na inuulit araw-araw ay madaling maging invisible sa taong pinakikinabangan nito.
Pagkaraan ng ilang buwan, muling nag-birthday sa pamilya.
Kaarawan naman ni Aling Mercy.
Lumapit si Armando kay Celina habang pinag-uusapan nila ang handaan.
“Gusto ni Mama ng pancit, lumpia at kare-kare.”
Tumango si Celina.
“Budget?”
Ngumiti si Armando.
Binuksan niya ang cellphone at ipinakita ang bank transfer.
“₱12,000. Ako sa grocery. Ikaw, kung gusto mong magluto.”
Sandaling natahimik si Celina.
Pagkatapos ay ngumiti rin siya.
“Pwede.”
“Salamat.”
“Hindi libre ang serbisyo ko.”
Napadilat si Armando.
Pagkatapos ay tumawa.
“Ano’ng bayad?”
“Maghugas ka ng lahat ng kaldero.”
“Deal.”
At sa pagkakataong iyon, hindi na biro ang pagiging patas.
Naging bahagi na iyon ng paraan ng pagmamahalan nila.
Mensahe sa mga mambabasa
Sa isang relasyon, hindi sapat na tanungin kung sino ang mas malaki ang suweldo. Mas mahalagang makita kung sino ang nagbabayad, nag-aasikaso, nagsasakripisyo, nag-aalala, at gumagawa ng mga bagay na walang resibo.
Maraming ambag ang hindi nakikita sa bank statement—oras, pagod, pag-aalaga at mental load.
Kapag ginagamit ang pera para maliitin ang isang taong mahal mo, hindi na simpleng usaping pinansyal iyon. Usapin na iyon ng respeto.
At minsan, bago magtanong kung sino ang “bumubuhay” sa isang pamilya, mas mabuting umupo muna, buksan ang tunay na talaan, at matutong magsabi ng dalawang salitang matagal nang dapat naririnig:
“Salamat sa ambag mo.”
