Katotohanang Iniwan sa Ulan
Bahagi 3: Ang Katotohanang Iniwan sa Ulan
“Hindi ko naiintindihan.”
Iyon lang ang nasabi ko habang nakatitig sa litrato.
Sa screen ng cellphone ni Clarisse, naroon ako tatlong taon na ang nakalipas—payat, maputla, basang-basa sa ulan, nakatayo sa labas ng school gate na parang wala nang hinihintay pero ayaw pang umalis.
At sa likod ng litrato, malayo ngunit malinaw, may lalaking tumatakbo.
Hindi si Gabriel.
Hindi si Miguel.
Kundi isang lalaking may suot na itim na jacket.
“Nino ito?” tanong ko.
Umupo si Clarisse sa harap ko.
Halatang kinakabahan siya. Ang kamay niya ay paulit-ulit na humahaplos sa gilid ng cellphone.
“Kuha ito ng pinsan ko,” sabi niya. “Nag-aaral din siya sa school natin noon. Hindi niya sinasadyang makunan ka. Ang kinukunan niya talaga ay ang baha sa gate.”
“Bakit mo ito ipinapakita sa akin?”
Dahan-dahan siyang huminga.
“Dahil maraming taon na akong guilty.”
Napatingin ako sa kanya.
Sa lahat ng iniisip kong sasabihin niya, hindi iyon ang inaasahan ko.
“Guilty?”
Tumango siya.
“Althea, alam kong galit ka sa akin.”
Hindi ako sumagot.
“Karapatan mo iyon.”
Napakagat siya sa labi.
“Noong high school tayo, alam kong sobra akong umasa kay Gabriel. Alam kong ginagamit ko ang kabaitan niya. At alam ko ring nasasaktan ka.”
Tahimik ang library.
May ilang estudyanteng nagbabasa sa malayo.
Pero sa pagitan naming dalawa, parang buong mundo ang nakatigil.
“Bakit mo ginawa?” tanong ko.
Hindi galit ang boses ko.
Pagod.
Pagod na pagod.
Umiyak si Clarisse.
Hindi malakas. Tahimik lang.
“Kasi takot ako.”
Napapikit ako.
Muli na naman.
Takot.
Laging takot.
Laging may takot ang mga taong nananakit.
“Pagkatapos mamatay ang nanay ko, pakiramdam ko lahat ng tao aalis din,” sabi niya. “Ang pamilya ni Gabriel ang tumulong sa akin. Si Gabriel ang lagi kong tinatawag. Noong naging kayo, natakot ako na mawawala rin siya.”
“Kaya sinadya mong tawagin siya sa birthday ko?”
Nanginig ang labi niya.
“Oo.”
Napakuyom ang kamay ko.
“Nilagnat ka ba talaga?”
“Hindi.”
Ang sagot niya ay parang sampal.
Hindi ako gumalaw.
Pero sa loob ko, may matagal nang sugat na muling bumuka.
“Sinadya mo?”
Tumulo ang luha niya.
“Oo.”
“Sinadya mong sirain ang birthday ko?”
“Pasensya na.”
Napatawa ako nang mahina.
“Pasensya?”
“Alam kong hindi sapat.”
“Hindi talaga.”
Yumuko siya.
“Noong araw ng mock exam mo, totoo na may sumunod sa akin. Pero hindi iyon ganoon kalala. Puwede akong tumawag ng guard. Puwede akong tumawag sa iba. Pero si Gabriel pa rin ang tinawagan ko.”
Napatingin ako sa bintana ng library.
Maaraw sa labas ngayon.
Kakaiba.
Ilang araw na umuulan, pero ngayong naririnig ko ang katotohanan, biglang sumikat ang araw.
Parang nanunuya ang langit.
“Bakit mo sinasabi ito ngayon?”
“Dahil ayoko nang gamitin ni Gabriel ang nakaraan para bawiin ka.”
Natigilan ako.
“Anong ibig mong sabihin?”
Hinawakan ni Clarisse ang cellphone niya.
“Gabriel told you Miguel hid something, right?”
Hindi ako sumagot.
“May tinago si Miguel. Totoo iyon. Pero hindi niya alam ang lahat.”
“Anong lahat?”
“Yung gabing iyon, pagkatapos kang iwan ni Gabriel sa school gate, bumalik siya.”
Nanigas ako.
“Kasinungalingan iyon.”
“Hindi.”
“Hindi siya bumalik.”
“Bumalik siya,” mariing sabi ni Clarisse. “Pero huli na.”
Humigpit ang dibdib ko.
“Paanong huli na?”
“Dahil may ibang nakakita sa’yo bago siya dumating.”
Ang lalaking nasa litrato.
“Kuya ni Miguel?”
Tumango siya.
“Si Daniel.”
Unti-unting bumalik sa isip ko ang isang malabong alaala.
Noong gabing iyon, matapos kong makita ang post ni Clarisse, hindi ko na maalala kung paano ako nakauwi.
Akala ko dahil sa sobrang sakit, nabura na sa memorya ko.
Pero may fragment.
Isang itim na jacket.
Isang payong na nasira sa lakas ng hangin.
Isang boses na nagsasabing:
“Miss, okay ka lang?”
Hindi ko naisip na mahalaga iyon.
Dahil kinabukasan, lagnat ako.
Pagkatapos, nakipaghiwalay ako kay Gabriel.
“Si Daniel ang naghatid sa akin pauwi?”
“Oo,” sabi ni Clarisse. “At pagkatapos noon, kinausap niya si Gabriel.”
“Bakit?”
“Kasi nakita niya kung gaano ka kasama ang lagay mo.”
Humigpit ang hawak ko sa gilid ng mesa.
“At nasaan si Daniel ngayon?”
Nanahimik si Clarisse.
Matagal.
Sobra ang tagal.
Hanggang sa maramdaman kong may mali.
“Clarisse.”
“Patay na siya.”
Parang tumigil ang paghinga ko.
“Anong sabi mo?”
“Daniel died two years ago. Aksidente sa motor.”
Hindi ako nakapagsalita.
Ang hindi kilalang taong naghatid sa akin pauwi noong gabing iyon.
Ang taong hindi ko man lang napasalamatan.
Ang taong naging dahilan kung bakit nalaman ni Miguel ang tungkol sa akin.
Wala na.
“Bago siya namatay,” patuloy ni Clarisse, “kinuwento niya kay Miguel ang tungkol sa isang babae na nakita niyang iniwan sa ulan. Hindi niya alam pangalan mo. Pero naalala niya ang pulseras.”
Tumingin ako sa sarili kong pulso.
Wala na akong pulseras doon.
“Sinabi ni Daniel kay Miguel na minsan, ang pinakamalaking kasalanan ng isang lalaki ay hindi iyong hindi niya mahal ang babae. Kundi iyong pinaparamdam niyang kailangan nitong maghintay.”
Nanakit ang mata ko.
“Pagkatapos mamatay ni Daniel, nakita ni Miguel ang pulseras kay Gabriel,” sabi ni Clarisse. “Doon niya napagdugtong-dugtong.”
“Kaya niya ako hinanap.”
“Oo.”
“Para kay Daniel?”
“Sa simula, oo. Gusto niyang malaman kung ikaw ba ang babaeng hindi nakalimutan ng kuya niya.”
Napapikit ako.
Kaya pala.
Kaya pala palaging parang may lungkot sa mata ni Miguel kapag umuulan.
Kaya pala ayaw niya akong pinaghihintay.
Kaya pala kabisado niya kung anong pagkain ang kaya ko, kung kailan ako nilalamig, kung paano ako ihatid nang hindi ako binibigyan ng dahilan para matakot.
Hindi dahil perpekto siya.
Kundi dahil may isang pagkawala siyang sinusubukang itama.
“Pero nagkamali siya,” sabi ni Clarisse. “Dapat sinabi niya sa’yo.”
“Oo.”
“Pero mahal ka niya.”
Tumawa ako nang mahina.
“Lahat sila sinasabing mahal nila ako.”
“Hindi ko hinihiling na piliin mo siya,” sabi ni Clarisse. “Gusto ko lang malaman mo ang totoo bago ka magdesisyon.”
Tumingin ako sa kanya.
“Bakit mo ako tinutulungan?”
Matagal niya akong tiningnan.
Pagkatapos, sinabi niya:
“Kasi noon, inagaw ko sa’yo ang karapatang mahalin nang buo.”
Nanginginig ang boses niya.
“Ngayon, kahit huli na, gusto kong ibalik sa’yo ang karapatang pumili.”
Hindi ko alam kung paano siya sasagutin.
Galit pa rin ako sa kanya.
May bahagi sa akin na gusto siyang sisihin.
Pero habang nakaupo siya sa harap ko, umiiyak hindi para makuha ang awa ko kundi para aminin ang kasalanan niya, naramdaman kong ang galit ko ay hindi na kasing-init tulad noon.
Pagod na itong magliyab.
Gusto na lang nitong matapos.
“Nasaan si Gabriel?” tanong ko.
“Sa gym.”
“Si Miguel?”
“Hindi ko alam. Pero kahapon, umalis siya ng dorm.”
Napakunot ang noo ko.
“Saan siya pumunta?”
“Sa memorial park.”
Hindi ko kailangang itanong kung kaninong puntod.
Tumayo ako.
“Althea,” tawag ni Clarisse.
Huminto ako.
“May isa pa.”
Lumingon ako.
Inabot niya ang isang maliit na sobre.
“Iniwan ito ni Daniel kay Miguel. Hindi ko alam kung bakit nasa akin ngayon. Siguro dahil noong huli kaming nagkausap ni Miguel, ibinigay niya ito para kung sakaling hindi niya kayang sabihin sa’yo, ako ang magbigay.”
Kinuha ko ang sobre.
Luma na ito.
May pangalan sa harap.
Hindi pangalan ko.
Kundi:
Para sa babaeng iniwan sa ulan.
Nang gabing iyon, pumunta ako sa memorial park.
Hindi ko sinabi kahit kanino.
Hindi na umuulan, pero basa pa ang lupa.
Sa ilalim ng isang malaking puno, nakita ko si Miguel.
Nakaupo siya sa harap ng isang puntod.
Nakasandal ang siko sa tuhod.
Nakahawak ang dalawang kamay.
Sa pulso niya, wala na ang pulang pulseras.
Nakatali ito sa maliit na vase sa tabi ng puntod.
Tahimik akong lumapit.
Hindi niya agad ako napansin.
Narinig ko siyang nagsalita nang mahina.
“Kuya, sinira ko na naman.”
Natigil ako.
“Akala ko kapag inalagaan ko siya, mababayaran ko iyong gabing hindi mo siya pinabayaan.”
Bumigat ang dibdib ko.
“Pero nagsinungaling ako. Katulad ng mga taong kinaiinisan ko.”
Tumulo ang luha niya.
“Hindi ko alam kung paano maging mabuting tao kapag natatakot akong mawala siya.”
Doon niya ako nakita.
Bigla siyang tumayo.
“Althea.”
Hindi ko alam kung ano ang sasabihin.
Kaya inabot ko ang sobre.
“Buksan natin.”
Magkatabi kaming umupo sa harap ng puntod ni Daniel.
Binuksan ni Miguel ang sobre.
Sa loob ay isang sulat.
Maikli lang.
Pero habang binabasa niya, nanginginig ang boses niya.
“Miguel,
Kung mabasa mo ito, ibig sabihin hindi mo na naman alam kung paano sabihin ang totoo.
Huwag mong mahalin ang isang tao dahil gusto mong itama ang kasalanan ng iba.
Mahalin mo siya dahil siya siya.
At kapag minahal mo siya, huwag mong gawing kulungan ang pag-aalaga.
Sabihin mo ang totoo.
Hayaan mo siyang pumili.
Kung pipiliin ka niya, alagaan mo.
Kung hindi, igalang mo.
Ang pag-ibig na pinipilit itago ay nagiging kasinungalingan.
At ang babaeng iniwan sa ulan…
Hindi niya kailangan ng tagapagligtas.
Kailangan niya ng taong hindi siya muling iiwan.”
Natapos ang sulat.
Walang nagsalita sa amin.
Hanggang sa maramdaman kong tumulo na pala ang luha ko.
Si Miguel, tahimik na umiiyak.
Hindi niya hinawakan ang kamay ko.
Hindi niya ako niyakap.
Hindi niya hiningi ang sagot ko.
At sa katahimikang iyon, unang beses kong naramdaman na baka kaya niyang matutong magmahal nang hindi ako sinasakal ng kasalanan niya.
“Miguel,” sabi ko.
Napatingin siya.
“Hindi pa kita mapapatawad ngayon.”
Tumango siya.
“Alam ko.”
“Pero gusto kong marinig ang lahat. Mula sa’yo.”
Huminga siya nang malalim.
At sa unang pagkakataon mula nang makilala ko siya, nagsimula siyang magsalita nang walang itinatago.