Bahagi 3 — Ang klinikang itinayo para sa ibang babae ay may mas malalim na lihim kaysa sa pagtataksil
Bahagi 3 — Ang klinikang itinayo para sa ibang babae ay may mas malalim na lihim kaysa sa pagtataksil
“Sabihin mo sa kanila.”
Hindi na matamis ang boses ni Bianca.
Hindi na rin siya mukhang eleganteng babaeng dumating ilang oras lang ang nakalipas.
May mantsa ng garlic butter sa laylayan ng mamahaling damit niya. Bahagyang nagkalat ang buhok niya. At ang pinakakakaiba—galit siya kay Adrian.
Hindi sa akin.
Hindi kay Mama Lourdes.
Kay Adrian.
“Bianca,” babala ni Adrian.
“Ano?” ganting tanong niya. “Ako lang ba ang isasabit mo rito?”
Napatingin ako kay Mama Lourdes.
Kahit siya ay hindi makapagsalita.
Lumapit ang abogado.
“Ma’am Alonzo, anong ibig ninyong sabihin tungkol sa ownership ng clinic?”
Huminga nang malalim si Bianca.
“Ang clinic ay hindi lang sa akin.”
“Tumigil ka,” sabi ni Adrian.
“Bakit?” Lumakas ang boses niya. “Noong akala mong kakampi sa ’yo lahat, ang tapang mo. Ngayon gusto mong ako lang ang may kasalanan?”
“Bianca!”
“Forty percent sa kanya.”
Tumuro siya kay Adrian.
“Forty percent?” ulit ni Mama Lourdes.
Tumango si Bianca.
“May corporation kami. Naka-subscribe siya through a nominee.”
Lumapit si Mang Ernesto.
“Sir Adrian, hindi n’yo ito dineclare sa conflict-of-interest disclosure.”
“Private investment ko iyon.”
“Gamit ang corporate funds?” tanong ng abogado.
“Loan iyon!”
“Tingnan natin.”
Binuksan ni Mang Ernesto ang laptop niya.
Sa puntong iyon, halos nakalimutan na ng ibang bisita na birthday celebration ang pinuntahan nila.
Ang ilang matatandang tiyahin ay tahimik na nakaupo.
Ang iba ay nagbubulungan.
May dalawang pinsan ni Adrian na halatang gustong mag-video ngunit pinagbawalan ni Mama Lourdes.
“Walang magpo-post nito online,” matigas niyang sabi.
“Mama—”
“Tumahimik ka.”
Nakakapanibago.
Sa apat na taon kong kasal, si Adrian ang paboritong anak.
Siya ang bunso.
Siya ang nag-iisang lalaki.
Kapag may problema siya sa negosyo, lagi siyang ipinagtatanggol ni Mama Lourdes.
Kapag nagtatalo kami, madalas sabihin sa akin ng biyenan ko:
“Mara, ikaw ang mas kalmado. Ikaw na ang umintindi.”
At palagi kong iniisip:
Bakit ako na naman?
Bakit ako laging kailangang mas mature?
Ngayon, parang naubos na rin ang pasensiya niya.
“Ma’am,” sabi ni Mang Ernesto, “may isa pa tayong problema.”
Inikot niya ang laptop.
May spreadsheet.
Mga transfer.
Mga petsa.
Company accounts.
“Bukod sa ₱3.46 million na nakita natin, may supplier rebates na hindi pumasok sa corporate account.”
“Magkano?” tanong ni Mama Lourdes.
“Approximately ₱1.2 million over fourteen months.”
Napahawak siya sa upuan.
“Kanino pumasok?”
“Sa digital bank account na hindi nakapangalan sa corporation.”
“Kanino?”
Hindi agad sumagot si Mang Ernesto.
Tumingin muna siya sa akin.
At doon ako kinabahan.
“Mara?”
“Hindi po kay Ma’am Mara.”
Bumaling siya kay Adrian.
“Naka-link sa phone number ng executive assistant ni Sir Adrian.”
Umiling si Adrian.
“Wala akong alam diyan.”
“May authorization emails mula sa corporate account ninyo.”
“Na-hack.”
“May OTP confirmations mula sa registered device ninyo.”
Tahimik.
“Na-hack din?” malamig na tanong ni Mama Lourdes.
Walang sagot.
Lumapit si Bianca sa mesa.
“May ibang account pa siya.”
Napalingon si Adrian sa kanya.
“Hindi mo kailangang gawin ’to.”
“Ginawa mo muna sa akin.”
“Nag-usap tayo—”
“Hindi kasama sa usapan na ako lang ang isasakripisyo mo.”
Bumukas ang bibig ko.
“Sandali. Ano ang sinasabi mo?”
Tumawa si Bianca nang mapait.
“Hindi ako ang unang babae.”
Parang muling nawalan ng hangin ang silid.
Si Adrian naman ay biglang nagmura.
“Enough!”
Pero hindi na siya pinapakinggan.
Binuksan ni Bianca ang cellphone niya.
“Akala ko noong bumalik ako sa Pilipinas, hiwalay na kayo.”
Napatingin ako sa kanya.
“Ano?”
“Sinabi niyang matagal na kayong separated sa bahay. Na magkasama lang kayo dahil ayaw niyang magkaroon ng iskandalo habang may sakit ang mama niya.”
Mabilis akong napalingon kay Mama Lourdes.
“Ako?” bulalas ng biyenan ko.
“Ganoon ang sinabi niya.”
“Wala akong sakit!”
“Alam ko na ngayon.”
Nanliit ang mata ni Mama Lourdes.
Nagpatuloy si Bianca.
“Sinabi niyang may property settlement na. Na hinihintay lang niya ang pirma ni Mara bago maging official ang separation.”
Kaya pala napakalakas ng loob nito.
Hindi niya akalaing siya ang kabit.
Akala niya, ako ang asawang ayaw lang umalis.
Hindi iyon nag-alis ng galit ko sa kanya.
Dahil sa paraan ng pakikitungo niya sa akin, malinaw na handa niya akong hamakin kahit ano pa ang kuwento ni Adrian.
Pero may nabago.
Mas malinaw na ngayon kung sino ang sentro ng lahat.
“Pero nalaman kong nagsisinungaling siya,” sabi ni Bianca. “Two months ago.”
“Paano?” tanong ko.
“May babaeng tumawag habang nasa condo ko siya.”
Namutla si Adrian.
“Bianca.”
“Save niya bilang ‘Engr. Camille.’”
Napatigil ako.
Kilala ko ang pangalan.
Si Camille Dizon.
Project coordinator ng Reyes Home Supply.
Dalawang beses na kaming nagkasabay sa Christmas party.
Tahimik.
May asawa.
May dalawang anak.
“Hindi,” bulong ko.
Tumango si Bianca.
“Hindi niya sinagot. Pero nag-message.”
Itinaas niya ang cellphone.
May screenshot.
Hindi ko na kailangang basahin lahat.
Isang linya lang ang nakita ko.
Miss na kita. Kailan ka ulit makakalusot?
Naramdaman kong umiikot ang tiyan ko.
Hindi pala ako ipinagpalit sa isang dakilang pag-ibig.
Hindi pala ito kuwento ng isang lalaking hindi nakalimot sa unang minahal niya.
Mas pangit.
Isa lang pala akong babae sa listahan ng mga taong nilinlang niya.
At marahil ganoon din si Bianca.
“Bakit nandito ka pa rin kung alam mong may iba?” tanong ko.
Napatingin siya sa akin.
Doon unang nawala ang yabang sa mukha niya.
“Dahil nakapag-invest na ako ng halos lahat ng ipon ko sa clinic.”
“Ano?”
“₱1.7 million.”
“Ano’ng sabi ni Adrian?”
“Kapag nakipaghiwalay ako sa kanya, hindi niya raw itutuloy ang permits at supplier arrangements. Siya ang may connections. Siya ang nag-asikaso ng renovation contractor. Siya rin ang may hawak ng corporate documents.”
Tahimik akong tumingin kay Adrian.
Hindi ko na siya kilala.
O baka ngayon ko lang siya tunay na nakikita.
“Pinilit ka niya?”
“Hindi.” Umiling si Bianca. “Hindi ako magpapanggap na biktima lang ako. Alam kong kasal siya nang una kaming magkita ulit. Kahit anong dahilan niya, mali pa rin iyon.”
Sa unang pagkakataon, diretso niya akong tiningnan.
“At mali rin iyong ginawa ko sa ’yo kanina.”
Hindi ako sumagot.
Hindi ko kayang patawarin siya sa loob lamang ng limang minuto dahil nagsabi siya ng ilang katotohanan.
Pero hindi ko rin kayang itanggi na mas malinaw ang larawan dahil sa sinabi niya.
“May copy ka ng incorporation documents?” tanong ng abogado.
“Oo.”
“Ibigay mo sa amin.”
Nagpadala siya ng files.
Habang sinusuri ng abogado, umupo ako.
Parang nanghihina ang tuhod ko.
Lumapit sa akin si Mama Lourdes.
“Mara.”
Hindi ako tumingin.
“Mara, sorry.”
Napalingon ako.
Hindi ko alam kung alin ang mas nakakagulat sa gabing iyon—ang pagtataksil ng asawa ko o ang salitang sorry mula sa biyenan ko.
“Hindi ngayon,” sabi ko.
Tumango siya.
“Okay.”
Hindi niya ako pinilit.
Makalipas ang ilang minuto, nagsalita ang abogado.
“May issue tayo.”
“Ano?” tanong ni Mama Lourdes.
“Sa registration documents na ipinadala ni Ma’am Alonzo, forty percent kay Bianca, forty percent sa isang nominee corporation, twenty percent sa isang third investor.”
“Nominee ni Adrian ang forty percent,” sabi ni Bianca.
“Posible.”
“Posible?” sigaw niya. “Siya ang nagbigay ng pangalan.”
“Ang problema, ang nominee corporation ay may registered incorporator na pamilyar sa atin.”
Lumapit si Mama Lourdes.
“Sino?”
Sinabi ng abogado ang pangalan.
Napakunot ang noo ko.
Ngunit si Mama Lourdes ay namutla.
“Hindi maaari.”
“Ano?” tanong ko.
Hindi siya sumagot.
Kinuha niya ang dokumento.
At binasa nang dalawang beses ang pangalan.
TERESA REYES-MANALOTO.
Kapatid ni Mama Lourdes.
Tiya ni Adrian.
Ang babaeng nakaupo lamang tatlong mesa ang layo.
Sabay-sabay kaming napalingon.
Wala na siya.
Pati ang bag niya.
At ang asawa niya.
“Mama,” sabi ng isang pinsan, “umalis si Tita Tess mga sampung minuto na.”
Biglang tumayo si Mama Lourdes.
“Tawagan mo.”
Walang sumasagot.
“Tawagan mo ulit.”
Wala.
Doon nagsimulang manginig ang kamay ng biyenan ko.
“Bakit?” tanong ko. “Anong mayroon?”
Umupo siya.
Parang biglang nadagdagan ang edad niya.
“Dahil si Tess ang may hawak ng isang lumang authorization document ng kumpanya.”
“Ano’ng authorization?”
“Ginawa namin halos pitong taon na ang nakalipas nang maospital ako.”
Napatingin si Mang Ernesto.
“Ma’am, revoked na iyon.”
“Sa kumpanya, oo.”
Huminga nang malalim si Mama Lourdes.
“Pero may isa pang dokumento.”
Tahimik ang lahat.
“Ano?”
“Special power of attorney para sa isang lupa sa Antipolo.”
Naramdaman kong kumunot ang noo ko.
“Ano ang kinalaman ng lupa sa clinic?”
Tumayo si Adrian.
“Mama, tama na.”
Doon lumingon sa kanya ang biyenan ko.
At hindi ko malilimutan ang mukha niya.
“Ginamit mo ba ang lupa?”
Walang sagot.
“ADRIAN.”
“Mama—”
“Ginamit mo ba ang lupa bilang collateral?”
Tumayo rin ang abogado.
“Sir Adrian, sagutin ninyo.”
Hindi sumagot si Adrian.
Pero hindi na kailangan.
Sa mukha niya pa lang, alam na namin.
Napahawak sa dibdib si Mama Lourdes.
“Mama!”
Lumapit ako agad.
“Tubig!”
Buti na lamang at hindi siya nawalan ng malay.
Umupo siya.
Huminga nang malalim.
Pagkaraan ng ilang minuto, pinigilan niya kaming tumawag ng ambulansya.
“Okay ako.”
“Hindi ka okay,” sabi ko.
“Mas magiging hindi ako okay kapag hindi ko nalaman ang totoo.”
Tumingin siya kay Adrian.
“Magkano?”
Walang sagot.
“Magkano ang loan?”
“Hindi pa approved.”
“Magkano?”
“Five million.”
Pumikit si Mama Lourdes.
₱5,000,000.
Ang lupang iyon sa Antipolo ay hindi lang investment property.
Alam ko iyon.
Iyon ang huling lupang binili ng yumaong ama ni Adrian bago siya namatay.
Matagal nang sinasabi ni Mama Lourdes na ayaw niya itong ibenta.
Plano niyang gawing maliit na retirement home at garden.
“Pineke mo rin ba ang pirma ni Mama?” tanong ko.
Umiling si Adrian.
“Hindi.”
“Paano?”
“May authority si Tita Tess.”
“Hindi para mangutang para sa ’yo!” sigaw ni Mama Lourdes.
“Hindi pa naman natutuloy!”
“Pero sinubukan mo!”
“Babayaran ko lahat kapag nag-open ang clinic!”
“Gamit ang anong pera?”
“May projections kami!”
“Projections?”
Napatawa si Mama Lourdes.
“Isinugal mo ang lupang iniwan ng tatay mo sa projections?”
Hindi makasagot si Adrian.
Biglang bumukas ang pinto.
Pumasok ang isang security staff.
“Ma’am Lourdes?”
“O?”
“May naghahanap po kay Sir Adrian.”
“Sino?”
“Dalawang lalaki po mula sa isang lending company.”
Nagkatinginan kami.
Namutla si Adrian.
At doon ko nalaman na mas malaki pa pala ang problemang itinago niya.
Hindi lang bangko ang inutangan niya.
May pribadong nagpapautang din.
“Sabihin mong wala ako,” bulong niya.
Narinig ni Mama Lourdes.
Tumayo siya.
“Hindi.”
“Mama.”
“Papasukin mo.”
“Mama, please.”
“Bakit?”
Hindi sumagot si Adrian.
Lumapit sa kanya ang biyenan ko.
“Ilang utang pa ang hindi namin alam?”
Nanginginig na ang panga niya.
“Adrian.”
“Ilang utang?”
“Hindi ganon kalaki.”
“MAGKANO?”
Napapikit siya.
Pagkatapos, halos pabulong:
“Six point four.”
“Million?”
Tumango.
Parang nawala ang ingay sa paligid.
“Kanino?”
“Private financing.”
“Para saan?”
“Cash flow.”
“Sinungaling.”
Si Bianca ang nagsalita.
Lumingon kaming lahat.
“Hindi para sa cash flow.”
“Tumigil ka na!”
“Ginamit niya ang malaking bahagi sa online betting.”
Nanlamig ako.
“Magsinungaling ka pa,” sabi ni Bianca. “Sige.”
May inilabas siyang bank transfer history.
“Kapag natatalo siya, humihiram siya. Kapag nananalo nang kaunti, akala niya mababawi lahat.”
Si Mama Lourdes ay hindi na sumigaw.
Mas nakakatakot ang katahimikan niya.
“Gambling?”
Walang sagot.
“Pera ng kumpanya?”
Walang sagot.
“Pera ni Mara?”
Napatingin ako kay Adrian.
Biglang may naalala ako.
Ang ₱650,000 na nawala sa joint emergency fund namin walong buwan na ang nakalipas.
Sinabi niyang inilagay niya sa supplier advance dahil may malaking discount.
Binalik niya ang ₱200,000 makalipas ang dalawang buwan.
Ang iba?
Hanggang ngayon, wala.
“Yung emergency fund natin.”
Hindi ako halos makapagsalita.
“Pinangsugal mo?”
“Mara—”
“PINANGSUGAL MO?”
“Binalak kong ibalik!”
Tumayo ako.
Hindi ko namalayang tumama ang palad ko sa mukha niya.
Malakas.
Nanahimik ang lahat.
Humawak siya sa pisngi.
At ako mismo ay nanginginig.
“Hindi dahil sa pera.”
Tumingin ako sa kanya.
“Hindi dahil kay Bianca.”
“Hindi dahil may iba ka.”
“Sinampal kita dahil sa loob ng apat na taon, bawat pagkakataong nagtatanong ako kung bakit may nawawalang pera, pinaparamdam mong praning ako.”
Hindi siya makatingin.
“Kapag tinatanong ko kung bakit hindi tugma ang statements, sinasabi mong wala akong tiwala sa ’yo.”
“Kapag pinapansin kong lagi kang wala, sinasabi mong controlling ako.”
“Kapag nagtatanong ako tungkol kay Bianca, sinasabi mong insecure ako.”
“Ginawa mong problema ang reaksyon ko para hindi ko makita ang ginagawa mo.”
Tumulo ang luha ko.
Pero hindi ako humagulgol.
Pagod na pagod na akong umiyak para sa lalaking iyon.
“Hindi mo lang ako niloko.”
“Pinagdudahan mo ako sa sarili kong katinuan.”
Tahimik siya.
Lumapit si Mama Lourdes.
At sa pagkakataong iyon, hindi niya pinagalitan ang anak niya.
Hindi niya rin ako sinabihang intindihin.
Inilagay niya ang kamay sa balikat ko.
“Mara.”
“Opo.”
“Uuwi ka ba sa condo n’yo ngayong gabi?”
Napatingin ako kay Adrian.
“Hindi.”
Tumango siya.
“Sa bahay ko ka muna.”
Hindi ako makasagot.
“Hindi dahil asawa ka ng anak ko.”
Huminga siya.
“Kundi dahil ayokong mag-isa ka ngayong gabi.”
Napayuko ako.
Sa unang pagkakataon sa loob ng apat na taon, naramdaman kong may isang tao sa pamilya niyang nakakita sa akin.
Hindi bilang asawa ni Adrian.
Hindi bilang manugang.
Kundi bilang tao.
Pero bago kami makaalis, tumunog ang telepono ng abogado.
Sinagot niya.
“Hello?”
Tumahimik siya habang nakikinig.
Pagkatapos ay tumingin kay Mama Lourdes.
“Ma’am…”
“Ano?”
“Na-process na raw ngayong hapon ang isang withdrawal mula sa corporate reserve account.”
Napamura si Mang Ernesto.
“Impossible. Frozen na ang authority ni Adrian.”
“Hindi si Adrian ang pumirma.”
“Sino?”
Nagtagpo ang mata ng abogado at ni Mama Lourdes.
“Si Teresa Manaloto.”
Parang nahulog ang sikmura ko.
“Magkano?” tanong ni Mama Lourdes.
“₱4.9 million.”
Napapikit siya.
“Saan ipinadala?”
Nag-scroll ang abogado sa email.
Pagkatapos ay nanigas.
“A foreign remittance account.”
“At nasaan si Tess?”
Walang sumagot.
Sa labas ng bulwagan, may narinig kaming mabilis na mga yapak.
Pumasok ang isa pang staff.
“Ma’am, may iniwan pong envelope si Mrs. Manaloto sa reception bago umalis.”
Iniabot niya iyon kay Mama Lourdes.
Binuksan niya.
Isang photocopy ng dokumento.
Isang handwritten note.
At isang susi.
Binasa ni Mama Lourdes ang sulat.
Unti-unting nawala ang kulay ng kanyang mukha.
“Ano’ng sabi?” tanong ko.
Hindi niya agad naisagot.
Iniabot niya sa akin ang papel.
Iisang pangungusap lamang ang nakasulat.
Lourdes, kung gusto mong malaman kung bakit ginawa ko ito, itanong mo sa anak mo kung ano ang ipinangako niya sa akin kapalit ng kumpanya mo.
