Bahagi 3: Hindi Siya Dating Asawa—Siya ang Legal na Asawa, at May Mas Malaking Plano
Bahagi 3: Hindi Siya Dating Asawa—Siya ang Legal na Asawa, at May Mas Malaking Plano
Kinabukasan, nagkita kami ni Jessa sa isang maliit na café malapit sa Robinsons Galleria.
Maaga akong dumating.
Hindi dahil sabik ako.
Kundi dahil hindi ako mapakali.
Sa loob ng halos dalawampung minuto, ilang beses kong binuksan at isinara ang cellphone ko. Ilang beses kong naisip na umalis na lang.
May bahagi sa akin na ayaw nang makarinig pa.
Pero alam kong kapag umalis ako, uuwi rin ako sa bahay kung saan natutulog si Adrian na parang walang nangyari.
At hindi ko na kayang maging bulag nang kusa.
Alas-onse singko nang pumasok si Jessa.
Simple lang ang suot niya.
Puting blouse.
Jeans.
Walang dramatic na makeup.
Walang itsura ng babaeng nakipag-agawan ng lalaki.
Kung hindi ko alam kung sino siya, iisipin kong isa lang siyang ina na nagmamadaling umalis sa trabaho para sunduin ang anak.
Umupo siya sa tapat ko.
Pareho kaming hindi agad nagsalita.
Ako ang naunang bumasag ng katahimikan.
“May anak kayo?”
Tumango siya.
“Pitong taon.”
Tumingin ako sa litrato sa cellphone ko.
“Anak ni Adrian?”
“Oo.”
Parang may kamay na humawak sa lalamunan ko.
Tatlong taon kaming magkasintahan bago ikasal.
May mga gabing magkatabi kaming nakahiga at nag-uusap tungkol sa magiging anak namin.
Sinasabi niyang gusto niya ng babae.
Sinasabi niyang takot siyang maging ama dahil hindi raw niya alam kung magiging mabuti siya.
Ang kapal.
May anak na pala siya.
At hindi “takot maging ama” ang problema.
Matagal na siyang ama.
Pinili lang niyang magkunwaring hindi.
“Bakit hindi kayo magkasama?” tanong ko.
Hindi agad sumagot si Jessa.
Binuksan niya ang bag niya at inilabas ang isang makapal na clear folder.
“Hindi ko alam kung ano ang kuwento niya sa iyo.”
“Sabi niya wala pa siyang naging asawa.”
Napangiti siya.
Hindi masaya.
“Expected ko na.”
Inilapag niya sa mesa ang photocopy ng marriage certificate.
Nandoon ang pangalan ni Adrian.
Nandoon ang pangalan niya.
Nandoon ang petsa.
Walong taon na ang nakaraan.
“Nagsama kami nang halos apat na taon,” sabi niya. “Noong ipinanganak si Nico, okay pa kami. Hindi perfect, pero okay.”
“Ano’ng nangyari?”
“Nagsimulang mangutang si Adrian.”
Tumingin ako sa kaniya.
“Anong klase?”
“Kung saan-saan. Personal loans. Online lending. Kaibigan. Kamag-anak.”
Parang may bahagi ng palaisipan na bumagsak sa tamang lugar.
“Sinabi niyang para sa negosyo?”
Tumingin sa akin si Jessa.
“Oo.”
Napahawak ako sa tasa.
Iyon din ang sinabi sa akin.
Business opportunity.
Delivery vans.
Expansion.
Puhunan.
“Una, ₱80,000,” sabi ni Jessa. “Pagkatapos ₱150,000. Hanggang hindi ko na alam kung magkano talaga. Nagbenta ako ng alahas para tulungan siya. Nang malaman kong mayroon siyang utang na hindi niya sinabi sa akin, nag-away kami.”
“Iniwan ka niya?”
“Hindi agad.”
Sandali siyang tumingin sa bintana.
“Unti-unti siyang nawala.”
Mas masakit pala minsan ang ganoong pangungusap kaysa sigawan.
Unti-unti siyang nawala.
Hindi isang araw.
Hindi isang maleta.
Kundi pabawas nang pabawas.
Hanggang wala nang natira.
“Lumipat siya ng trabaho sa Manila,” pagpapatuloy ni Jessa. “Sabi niya pansamantala lang. Magpapadala raw siya. Uuwi buwan-buwan.”
“Umuwi ba?”
“Sa una.”
“At pagkatapos?”
“Kapag may kailangan siya.”
Tahimik akong napatingin sa folder.
“Paano ako pumasok sa kuwento?”
Doon nag-iba ang mukha ni Jessa.
“Dalawang taon na kaming hiwalay nang una kong marinig ang pangalan mo.”
“Kanino?”
“Sa nanay niya.”
Parang tumigas ang mga balikat ko.
“Tita Lorna?”
“Oo.”
“Bakit ka niya kakausapin tungkol sa akin?”
Kinuha ni Jessa ang cellphone niya.
Binuksan niya ang lumang conversation.
Hindi screenshots lang.
Nasa message history pa.
Inilapag niya sa harap ko.
Hindi ko hinawakan.
Binasa ko lang.
Lorna: Huwag ka munang gumawa ng gulo.
Jessa: Kailangan ni Nico ng school fees.
Lorna: Magpapadala si Adrian.
Jessa: Tatlong buwan na niyang sinasabi iyan.
Lorna: May inaayos lang siya ngayon.
Jessa: Ano?
Sumunod ang mensahe na nagpatigil sa paghinga ko.
Lorna: May seryoso siyang girlfriend. May magandang trabaho. May sariling bahay. Kapag naging maayos buhay niya, mas makakatulong siya kay Nico.
Parang nasusunog ang mga mata ko.
May magandang trabaho.
May sariling bahay.
Hindi pala ako ipinakilala bilang Mara.
Hindi bilang babaeng mahal ng anak niya.
Hindi bilang magiging manugang.
Ang una nilang pagkakakilala sa akin ay parang listahan ng assets.
Trabaho.
Bahay.
Kakayahang magbayad.
“May iba pa,” sabi ni Jessa.
Nag-scroll siya.
Makalipas ang ilang buwan, may panibagong mensahe.
Jessa: Alam ba niyang kasal pa kami?
Walang sagot si Lorna nang tatlong araw.
Pagkatapos:
Lorna: Huwag mo munang sabihin. Si Adrian na ang aayos.
Napaatras ako sa upuan.
“Alam niya.”
“Oo.”
“Bago pa kami ikasal?”
“Oo.”
“Alam ng nanay niya na hindi pa kayo legally separated sa paraang kailangan?”
“Oo.”
Hindi ako umiyak.
Iyon ang pinagtataka ko.
Dati, kapag naiisip kong magloko lang si Adrian sa ibang babae, pakiramdam ko mamamatay ako sa sakit.
Pero nang makita ko ang mga mensaheng iyon, hindi luha ang unang dumating.
Galit.
Malamig.
Malinaw.
“May annulment case ba?”
“Wala akong natatanggap na totoong filing.”
“Sinabi niyang nag-aayos siya.”
“Pitong taon na niyang sinasabi.”
“May pinirmahan ka ba?”
“Wala.”
Iyon ang puntong tumawag ako kay Atty. Celeste.
Nasa café pa kami nang makarating siya makalipas ang halos isang oras.
Ipinaliwanag naming dalawa ang lahat.
Hindi siya nagdrama.
Hindi siya nagbigay ng pangakong parang teleserye.
Isa-isa lang niyang tiningnan ang documents.
“Preserve everything,” sabi niya.
Kay Jessa:
“Original messages, huwag ide-delete.”
Sa akin:
“Original property documents, ilayo mo muna sa bahay.”
“Nagawa ko na.”
Tumango siya.
“Good.”
Sinabi ko rin ang tungkol sa loan.
At sa sticky note.
At sa sinabi kong narinig ko mula sa balkonahe.
“May pinirmahan ka na bang loan application?” tanong niya.
“Wala.”
“Blank forms?”
“Wala.”
“Authorization?”
“Wala.”
“May signature samples ba siya?”
Napatawa ako nang mapait.
“Asawa ko siya. Siyempre.”
Napatingin si Jessa sa akin.
Pareho naming naisip ang parehong bagay.
Hindi ko na kailangang sabihin.
Kinabukasan, kinausap ko ang bangko nang pormal.
Nag-file ako ng written instruction na hindi ako pumapayag sa paggamit ng property ko sa anumang loan o collateral arrangement.
Nag-request din akong maabisuhan kung may application na gumagamit sa pangalan ko.
Sa office naman, sinabi kong personal matter at maaaring kailanganin kong mag-leave.
Hindi ko sinabi sa mga katrabaho ang detalye.
Hindi ko gustong gawing tsismis ang buhay ko habang hindi ko pa lubos na alam ang katotohanan.
Sa bahay, ibang Mara ang nakita ni Adrian.
Tahimik.
Normal.
Minsan nakangiti pa.
“Nag-iisip ka pa ba tungkol sa loan?” tanong niya isang gabi.
Nasa dining table kami.
May sinigang sa pagitan namin.
Tiningnan ko siya.
“Oo.”
Halos hindi niya maitago ang saya.
“Talaga?”
“Kung magiging okay ang returns.”
“Oo naman.”
“Kailangan ba talaga ang townhouse?”
“Para mas mababa interest.”
“Magkano ulit?”
“Mga ₱2.4 million.”
“Malaki.”
“Kaya naman natin.”
Natin.
Nakakatawang salita.
Kapag responsibilidad ko, atin.
Kapag sikreto niya, kaniya.
“Kailan mo kailangan?”
“Pwede tayong pumunta sa bank Monday.”
Tumango ako.
“Siguro.”
Napangiti siya.
Hinawakan niya ang kamay ko.
“Mara, kapag naging okay ito, makakaahon talaga tayo.”
Hindi ko binawi ang kamay ko.
Tinitigan ko lang siya.
“Aahon mula saan?”
Nawala sandali ang ngiti niya.
“Figure of speech lang.”
“Ah.”
Kinagabihan, nakita kong nag-message siya sa nanay niya.
Hindi ko binuksan.
Hindi ko kailangan.
Alam ko na kung ano ang hinihintay nila.
Ang pirma ko.
Kaya nagpasiya akong ibigay sa kanila ang Sabadong matagal na nilang hinihintay.
Biyernes ng gabi, sinabi ko kay Adrian:
“Imbitahan mo si Ma bukas.”
“Nandito naman siya lagi.”
“Mag-lunch tayo. May gusto akong pag-usapan tungkol sa loan.”
Nanlaki nang bahagya ang mga mata niya.
“Positive?”
Ngumiti ako.
“Sabihin na lang nating handa akong gumawa ng malaking desisyon.”
Wala pang limang minuto, kausap na niya sa telepono ang nanay niya.
Hindi nila alam na mayroon din akong inimbitahan.
Sabado.
Alas-diyes.
Dumating si Tita Lorna na nakaayos.
Hindi ang dati niyang lumang pambahay na damit.
May blouse.
May maliit na handbag.
At halatang maganda ang mood.
“Anak,” sabi niya habang niyayakap ako, “sabi ni Adrian may magandang balita raw.”
“May pag-uusapan lang po.”
Sumulyap siya sa brown folder sa ibabaw ng mesa.
Akala niya siguro iyon na ang hinihintay nila.
Bandang alas-onse, dumating ang kapatid kong si Bea.
Napakunot-noo si Adrian.
“Bakit nandito si Bea?”
“Gusto kong may pamilya rin ako rito.”
Napatingin ang mag-ina sa isa’t isa.
Unang senyales ng kaba.
“Bakit?” tanong ni Tita Lorna.
“Huwag po kayong mag-alala.”
Umupo ako.
“Maya-maya po, malalaman ninyo.”
Tumunog ang doorbell eksaktong alas-onse y medya.
Biglang tumayo si Adrian.
“Ako na.”
“Hindi.”
Ako ang tumayo.
Naglakad ako papunta sa pinto.
Naririnig ko ang tibok ng puso ko.
Hindi mabilis.
Malakas lang.
Binuksan ko ang pinto.
Nasa labas si Jessa.
May hawak siyang transparent envelope.
Wala ang anak niya.
Sinadya naming huwag isama ang bata.
Walang dahilan para ipasok ang pitong taong gulang sa kasalanan ng mga matatanda.
Sa likod niya ay si Atty. Celeste.
Mula sa sala, narinig ko ang pagbagsak ng kutsara.
Paglingon ko, nakatayo si Adrian.
Putlang-putla.
Si Tita Lorna naman ay parang nawalan ng lakas sa mga kamay.
“Jessa?”
Isang salita lang.
Pero sapat iyon.
Hindi na kailangang itanong kung magkakilala sila.
Pumasok si Jessa.
Isinara ko ang pinto.
“Bakit nandito siya?” sigaw ni Adrian.
Hindi ako sumagot agad.
Bumalik ako sa mesa.
Hinila ko ang brown folder palapit sa akin.
Pagkatapos ay tumingin ako sa lalaking pitong buwan kong tinawag na asawa.
“Dahil bago natin pag-usapan ang ₱2.4 million loan,” sabi ko, “gusto ko munang ipakilala mo sa akin nang maayos ang babaeng walong taon mo nang asawa.”
Walang nagsalita.
Kaya idinagdag ko:
“At pagkatapos, pag-uusapan natin kung bakit kailangan ninyo ng nanay mo ang titulo ng bahay ko.”
Sa unang pagkakataon mula nang makilala ko siya, nakita kong totoong natakot si Adrian.
Pero hindi pa rin iyon ang pinakamatinding sandali.
Dahil dahan-dahang inilabas ni Jessa mula sa envelope ang isang lumang conversation printout at inilapag sa harap ni Tita Lorna.
Pagkakita rito, napaatras ang biyenan ko.
“Hindi…”
Mahinang sabi niya.
Pero malinaw ang pangalan niya sa itaas ng mga mensahe.
At malinaw rin ang pangungusap na ipinadala niya dalawang taon bago ang kasal namin:
“May sarili siyang bahay. Kapag nakuha ni Adrian ang tiwala niya, maaayos din lahat ng problema natin.”
Tumingin ako kay Tita Lorna.
“Ngayon po,” sabi ko, “gusto kong marinig kung ano talaga ang ibig sabihin ng ‘maaayos lahat.’”
