nang bumukas ang folder ng abogado ko, hindi lang pala anak sa labas ang tinatago ni liza kundi isang kasalanang kayang magwasak sa lahat
bahagi 2: nang bumukas ang folder ng abogado ko, hindi lang pala anak sa labas ang tinatago ni liza kundi isang kasalanang kayang magwasak sa lahat
Hindi kumilos si Arturo.
Nakatingin lang siya sa lalaking bagong pasok sa opisina, para bang biglang may malamig na kamay na humawak sa leeg niya.
Si Liza naman, kahit namumutla na at may dugong unti-unting kumakalat sa laylayan ng damit, ay hindi sa tiyan niya nakatingin.
Sa lalaki siya nakatitig.
Takot na takot.
Mas takot pa kaysa sa isang babaeng nanganganib ang dinadala.
“Jomar…” halos pabulong niyang sambit. “Bakit ka nandito?”
Ang pangalan na iyon ang unang kutsilyong tumarak sa katahimikan.
Si Arturo ay dahan-dahang lumingon sa kanya.
“Jomar? Kilala mo siya?”
Hindi sumagot si Liza.
Si Daniela, na nakaluhod pa rin sa harap ko, ay mabilis na tumayo. Namumula ang mga mata niya, pero hindi na dahil sa pagsisisi. Galit iyon. Galit na parang ako pa ang sumira sa pamilyang ipinagkanulo nila.
“Ma, ano na naman ito?” sigaw niya. “Hindi pa ba sapat na pinahiya mo kami sa harap ng pulis?”
Tiningnan ko siya.
“Pinahiya ko kayo?”
Napatawa ako nang mahina.
“Daniela, ako ba ang tumawag sa kabit ng ama mo na Mommy? Ako ba ang nagbenta ng sariling ina kapalit ng condo at kotse?”
Bigla siyang napaatras na parang nasampal.
Tumayo ang abogado ko, si Atty. Villanueva, at itinulak palapit kay Arturo ang DNA result.
“Ginoong Reyes,” aniya, “ang batang dinadala ni Ms. Liza ay hindi po sa inyo.”
“Sinungaling!” sigaw ni Liza, pero basag ang boses niya. “Peke ’yan! Peke lahat ’yan!”
Si Jomar, ang lalaking nasa may pinto, ay biglang napayuko. Nanginginig ang mga kamay niya.
“Hindi po peke,” sabi niya. “Ako po ang ama.”
Parang sumabog ang hangin sa loob ng opisina.
Si Arturo ay napahawak sa gilid ng mesa. Ang mukha niyang kanina ay puno ng yabang, ngayon ay parang natuyong papel.
“Ano?” mahina niyang tanong.
Lumapit si Jomar ng ilang hakbang, pero hindi siya naglakas-loob na tumingin nang diretso kay Arturo.
“Sir… matagal na po kaming nagkikita ni Ma’am Liza. Noong una, sabi niya hiwalay na kayo ni Ma’am Elena. Sabi niya, hindi na raw kayo nagsasama. Sabi niya rin…” Napatingin siya kay Liza. “Sabi niya, kapag nakuha na ang mga ari-arian, bibigyan niya ako ng pera para makaalis kami papuntang Cebu.”
“Tumahimik ka!” humiyaw si Liza.
Tinangka niyang tumayo, pero napahawak siya sa tiyan niya at napaupo muli. Isa sa mga pulis ang tumawag na sa ambulansya, habang ang isa ay humarang sa pintuan.
Si Arturo ay dahan-dahang lumapit kay Liza.
“Sabihin mong hindi totoo.”
Tumingin sa kanya si Liza, lumuluha na ngayon.
“Arturo, makinig ka sa akin…”
“Sabihin mong hindi totoo!” umalingawngaw ang sigaw niya sa buong opisina.
Walang naisagot si Liza.
At minsan, ang pananahimik ang pinakamalakas na pag-amin.
Napaupo si Arturo sa upuan, parang biglang tumanda ng sampung taon. Pero hindi ako naawa.
Wala na akong iluluha para sa lalaking tatlong dekadang kumain sa hapag na inihanda ko, natulog sa bahay na pinaghirapan ko, at pagkatapos ay tinawag akong baliw sa likod ng sarili kong anak.
Akala ko iyon na ang pinakamaduming lihim nila.
Pero mali ako.
Kinuha ni Atty. Villanueva ang isa pang dokumento mula sa folder.
“May isa pa po tayong kailangang pag-usapan.”
Biglang tumigil sa pag-iyak si Daniela.
Napansin ko iyon.
Ang takot sa mukha ni Liza ay ibang klase.
Pero ang takot sa mukha ni Daniela… mas malalim.
Parang alam na niya kung anong lalabas.
“Ma,” sabi ni Daniela, mahina na ngayon ang boses. “Tama na. Umuwi na tayo.”
Tiningnan ko siya.
“Tayo?”
Kinagat niya ang labi niya.
“Ayusin natin ito sa bahay. Huwag na rito. Huwag sa harap ng ibang tao.”
“Bakit?” tanong ko. “Noong tinapon ninyo ako sa Tondo, hindi mo naisip na may ibang taong nakakakita. Noong pinagplanuhan ninyo akong nakawan, hindi mo naisip na may batas. Ngayon, gusto mo ng katahimikan?”
Hindi siya nakasagot.
Inilapag ni Atty. Villanueva ang bagong papel sa mesa. Hindi iyon DNA test.
Iyon ay kopya ng bank transfer records.
Sunod-sunod ang petsa. Sunod-sunod ang halaga.
Mula sa joint account namin ni Arturo, may mga perang inililipat sa isang account na nakapangalan kay Daniela Reyes.
Mula kay Daniela, inililipat iyon sa isang account na hindi ko kilala.
Hanggang itinuro ng abogado ko ang huling pangalan.
Jomar Villacorta.
Nanigas si Arturo.
Si Liza ay napapikit.
Si Jomar naman ay napaatras, halos mabangga ang pinto.
“Daniela,” mabagal kong sambit, “ipaliwanag mo.”
Namumutla na siya.
“Ma, hindi ganyan ang iniisip mo.”
“Kung gayon, ano ito?”
“Nagpatulong lang si Tita Liza noon. Hindi ko alam na—”
“Sinungaling,” biglang putol ni Jomar.
Lahat kami napatingin sa kanya.
Nanginginig siya, pero sa pagkakataong iyon, may galit na sa mata niya.
“Alam niya ang lahat. Siya ang nag-utos sa akin na kausapin si Liza. Siya ang nagsabing kung gusto naming makuha ang parte namin, kailangan mapirmahan muna si Ma’am Elena. Siya rin ang nagsabing kapag hindi pumirma, puwede namang takutin.”
Napahawak ako sa mesa.
Hindi dahil mahina ako.
Kundi dahil kung hindi, baka may mabasag akong kung ano sa harap ko.
Dahan-dahan kong tiningnan si Daniela.
“Takutin?”
Lumunok siya.
“Ma…”
“Paano ninyo ako tatakutin?”
Walang sumagot.
Pero si Atty. Villanueva ang muling nagbukas ng folder.
“Ginang Elena, humingi po kami ng kopya ng CCTV sa lumang paupahan sa Tondo. May nakita kaming dalawang lalaking pumasok kagabi sa building ninyo, bandang alas-dose y medya ng hatinggabi.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
Alas-dose y medya.
Iyon ang oras na narinig kong may kumakatok sa pintuan ko.
Akala ko kapitbahay lang.
Hindi ako nagbukas.
Akala ko lasing lang sa labas.
“Hindi sila kapitbahay,” sabi ng abogado ko, para bang nabasa ang iniisip ko. “At hindi rin sila basta dumaan.”
Inilabas niya ang isang litrato mula sa folder.
Malabo ang kuha, pero sapat para makita ang dalawang lalaki sa hagdan.
Ang isa sa kanila ay may hawak na bote.
Ang isa ay may dalang maliit na lata.
Gasolina.
Biglang nawala ang lakas sa mga tuhod ko.
Si Daniela ay napailing nang mabilis.
“Hindi… Ma, hindi ko alam na ganoon ang gagawin nila. Pinatakot lang dapat! Pinatakot lang!”
Hindi ko na naramdaman ang luha sa mata ko hanggang sa bumagsak ito sa dokumento.
Anak ko.
Ang anak kong minsan kong binantayan habang natutulog, takot na takot akong lamukin siya.
Ang anak kong ipinagluto ko kahit ako mismo ay hindi pa kumakain.
Ang anak kong tinuruan kong magdasal tuwing gabi.
Pinapuntahan niya ako sa dalawang lalaking may dalang gasolina.
Biglang lumapit ang pulis kay Daniela.
“Ms. Reyes, kailangan po ninyo kaming samahan sa presinto para sa imbestigasyon.”
“Hindi!” sigaw niya. “Ma, sabihin mo hindi ako kasama! Sabihin mo nagkamali lang ako!”
Hinawakan niya ang laylayan ng damit ko, gaya noong bata siya kapag ayaw niyang iwan ko siya sa school.
Pero sa sandaling iyon, hindi na bata ang nakikita ko.
Kundi isang estrangherang may mukha ng anak ko.
Bago pa siya tuluyang mahila ng pulis, biglang tumunog ang cellphone ni Arturo sa ibabaw ng mesa.
Lahat kami napatingin.
Naka-speaker mode iyon dahil kanina pa niya hawak at nabitawan sa gulat.
Isang boses ng lalaki ang sumabog sa katahimikan:
“Sir Arturo, problema po. Hindi namin nagawa kagabi. Pero nasa Tondo pa rin ang matanda, di ba? Itutuloy ba namin ngayong gabi?”
Napatigil ang lahat.
At sa kabilang linya, tumawa ang lalaki.
“Sabihin n’yo lang po. Sunugin na ba namin?”