Bahagi 3: Ang mga Resibo at Rekord sa Ospital ang Unti-unting Naglantad ng Kanilang Panloloko
Bahagi 3: Ang mga Resibo at Rekord sa Ospital ang Unti-unting Naglantad ng Kanilang Panloloko
Hindi ko maalala kung paano ako nakalabas ng restawran nang gabing iyon.
Ang natatandaan ko lamang ay ang paghigpit ng yakap ko kay Sofia habang sinasabi ni Mama na siya muna ang hahawak sa bata.
Hindi ako makapaniwalang ang lalaking kasama ko sa panganganak, ang ama ng anak ko, ay nakatayo pala sa harap ng paupahan namin habang tinatakot ang mga taong wala namang kasalanan.
Mas lalo akong nanghina nang isipin ko si Paolo.
Siyam na taong gulang pa lamang siya at may kondisyong nangangailangan ng regular na gamot.
Madalas sabihin ni Tess na ang pinakagusto ng anak niya sa inuupahan nilang bahay ay ang maliit na bintanang dinadaanan ng liwanag tuwing umaga.
Ngayon, kahit ang pagpasok sa sarili nilang tirahan ay ipinagkait sa kanila.
“Mara, ako na ang magmamaneho,” sabi ni Papa.
Kasama namin sina Mama at ang kapatid niyang si Tita Lourdes.
Iniwan namin ang ilang bisita sa restawran.
Sinubukan ni Joel na sumama.
Ngunit hinarangan siya ni Papa.
“Doon ka muna sa nanay mo. Napakarami mo pang kailangang ipaliwanag.”
Hindi sumagot si Joel.
Mula Marikina hanggang San Pedro, halos hindi ako nagsalita.
Paminsan-minsan ay tumutunog ang telepono ko.
Mga tawag ni Aling Mercy.
Mga mensahe ni Jessa.
May isang mensahe pa siyang nagsasabing, “Sinisira mo ang binyag ng pamangkin mo dahil sa pera.”
Hindi ko binuksan.
Sa unang pagkakataon, mas pinili kong unahin ang mga taong nangangailangan ng tulong kaysa ang pagtatanggol sa sarili ko sa pamilya ng asawa ko.
Pagdating namin sa paupahan, nakita namin si Tess na nakaupo sa isang plastik na upuan sa labas.
Mahigpit niyang hawak si Paolo.
May dalawa silang bag na puno ng damit at isang maliit na lalagyan ng tubig.
Namumugto ang mga mata ni Tess.
“Ma’am Mara, hindi po kami nagkulang sa upa,” agad niyang sabi.
Napaluha ako.
“Alam ko, Tess. Hindi ninyo kasalanan ito.”
Sa kabilang pinto, nakaupo sina Mang Nestor at Aling Fe.
Hindi naman napalitan ang kandado nila, ngunit sinabihan silang umalis bago matapos ang buwan.
Ipinakita sa kanila ng mga lalaki ang kopya ng kasulatan ng bentahan.
Sinabi raw na bagong may-ari na ang mamamahala at wala na akong karapatan sa lupa.
Hindi ko alam kung paano nagawa ni Joel na sabihin iyon nang hindi man lamang iniisip ang mga taong maaapektuhan.
Tinawagan ni Papa ang isang kakilala niyang abogado na si Atty. Elena Ramos.
Ipinaliwanag namin ang nangyari.
Hindi siya nagbigay ng padalus-dalos na pangako.
Sinabi niyang kailangang suriin ang lahat ng dokumento, tiyakin ang tunay na katayuan ng titulo, at maitala ang mga pangyayari bago gumawa ng susunod na hakbang.
Pinayuhan din niya kaming huwag basta makipagsagutan o manira ng anumang kandado.
Dahil gabi na, dinala muna namin sina Tess at Paolo sa isang malapit na matutuluyan na kami ang nagbayad.
Binigyan namin sila ng pagkakataong makuha ang agarang kailangan nilang gamot sa tulong ng barangay at ng mga awtoridad na naroon.
Kinabukasan, pormal naming inasikaso ang reklamo tungkol sa sapilitang pagpapaalis at panghihimasok sa inuupahang bahay.
Kasama ang nararapat na mga saksi at legal na gabay, naisayos ang pagpasok ng mag-ina upang makuha at magamit muli ang kanilang tirahan.
Nang makaupo si Paolo sa sarili niyang kama, tinanong niya ako ng isang bagay na hindi ko makalimutan.
“Ate Mara, may iba na po bang may-ari ng bahay namin?”
Umupo ako sa tabi niya.
“Wala, Paolo. Hindi kita basta pababayaan.”
Tumango siya.
Pagkatapos, ipinakita niya ang maliit na papel na kaniyang iginuhit.
May bahay doon, dalawang bintana, at isang malaking araw.
“Iyan po ang bahay namin kapag hindi na po kami pinapaalis.”
Tahimik kong tinupi ang papel at inilagay sa bag.
Doon ko naramdaman ang bigat ng ginawa ng pamilya ni Joel.
Hindi sila basta nanghingi ng tulong.
Nagsinungaling sila, gumawa ng pekeng pahintulot, tumanggap ng pera, at nanakot ng mga taong umaasa sa paupahan.
At ang mas masakit, ginamit nila ang ari-ariang itinayo ng mga magulang ko mula sa ilang dekadang pagtatrabaho.
Kinabukasan, sinamahan ako ni Papa kay Atty. Elena.
Dinala namin ang orihinal na dokumento ng donasyon, kopya ng titulo, mga kaugnay na rekord ng pagpaparehistro, at ang larawang nakuha ko sa binyag.
May malinaw na ebidensiya na ang ari-arian ay naiparehistro sa pangalan ko bago pa ako manganak.
Hindi iyon pag-aari ni Joel.
Lalong hindi iyon pag-aari ng kaniyang ina o kapatid.
Ipinaliwanag ng abogado na hindi maaaring basta angkinin ng asawa ko ang isang ari-ariang eksklusibong ipinagkaloob sa akin ng aking mga magulang.
Ang kasulatan ding may pinekeng pirma ay kailangang imbestigahan at maaaring maging batayan ng mga kaukulang reklamo.
Ngunit may isang bagay na mas nakababahala.
Posibleng may ibang taong naloko, bukod kay Dario.
Kaya isa-isa naming sinuri ang mga mensahe at dokumentong hawak niya.
Doon lumabas ang isang pangalang hindi ko kilala.
Belmonte Beauty Ventures.
Akala ko noong una ay pangalan iyon ng kompanyang magtatayo ng salon ni Jessa.
Ngunit nang suriin ang mga papeles na ibinigay niya kay Dario, nalaman naming pangalan lamang pala iyon ng planong negosyo na ginagamit sa pakikipag-usap sa mga supplier.
Wala pang aktuwal na salon.
Wala pang inuupahang puwesto.
Wala pang matatag na kita.
Ang mayroon lamang ay mga pangako at mga bayaring kailangang hulugan.
Dahil dito, hiniling ng abogado na makipagpulong si Dario at dalhin ang lahat ng kaniyang katibayan.
Pumayag siya.
Sa maliit na tanggapan ni Atty. Elena, ikinuwento niya kung paano nagsimula ang transaksiyon.
Ayon sa kaniya, ipinakilala ni Joel ang paupahan noong Marso.
Sinabi raw ni Joel na gusto naming mag-asawa na ibenta ang ari-arian dahil balak naming lumipat sa mas malaking bahay.
Hindi iyon totoo.
Hindi namin kailanman pinag-usapan ang pagbebenta.
Sinabi rin ni Joel na ayaw ko lamang humarap sa mga bumibili dahil mahirap ang pagbubuntis ko.
Kaya nang ipakita ang kasulatang may pirma ko, naniwala si Dario na may pahintulot ako.
“Hindi ako dapat nagbigay ng pera nang hindi kayo personal na nakakausap,” amin niya.
“Patawad. Gusto ko lang sanang magkaroon ng lugar na matitirhan ang mga anak ko.”
Nakita kong nanginginig ang kamay niya habang inaayos ang mga resibo.
Hindi lamang ako ang niloko.
May isa pang pamilyang nagtiwala at nawalan ng malaking halaga.
Tinanong ni Atty. Elena kung saan ipinadala ang paunang bayad.
Ipinakita ni Dario ang katibayan ng paglilipat ng dalawang daan at animnapung libong piso sa bangko ni Joel.
May mga sumunod ding mensahe mula kay Joel na humihingi ng karagdagang pera.
Hindi naman iyon ibinigay ni Dario.
Nang tanungin namin kung may aktuwal nang pagpapalipat ng titulo, sinabi niyang wala pa.
Nakipagkasundo lamang siya sa ipinakitang mga dokumento at naniwalang susunod ang pormal na bentahan.
Doon ako unang nakahinga nang bahagya.
Nananatiling nasa pangalan ko ang titulo.
Ngunit hindi ibig sabihin noon ay wala nang problema.
May pekeng kasulatan na maaaring gamitin sa panibagong panloloko.
May perang kailangang isauli.
May mga umuupang natakot.
At may asawang hindi ko na kayang pagkatiwalaan.
Nang sumunod na linggo, nagtungo ang abogado sa tanggapan ng notaryong nakapangalan sa kasulatan.
Sa pagsuri sa kaugnay na mga tala, hindi nakita ang transaksiyong sinasabing naganap noong ika-12 ng Abril.
Itinanggi rin ng notaryong nakapangalan doon na siya ang nagpatunay sa dokumentong ipinakita ni Joel.
Humingi siya ng mga kopya para sa sarili niyang kaukulang aksiyon.
Nang marinig ko iyon, tila nawala ang huling pag-asang maaaring isang malaking hindi pagkakaunawaan lamang ang nangyari.
Hindi iyon simpleng pagkakamali.
May taong sadyang naghanda ng mga papeles upang magmukhang pumayag ako.
At pagkatapos ng ilang araw, nalaman namin kung saan napunta ang pera.
Isang daan at pitumpung libo ang ibinayad ni Jessa bilang paunang bayad sa kagamitan at paghahanda ng salon.
Animnapung libo ang ipinambayad ni Joel sa personal niyang pagkakautang.
Ang natitirang tatlumpung libo ay napunta sa bank account ni Aling Mercy.
Sinabi ng biyenan ko sa isang mensahe na iyon daw ang pambayad niya sa mga gastusin sa bahay.
Wala man lamang napunta sa akin o sa anak ko.
Pero sila ang may lakas ng loob na sabihing para iyon sa kinabukasan ng pamilya.
Nang ilabas namin ang mga natuklasan, nagsimula ang paninira.
May inilathala si Jessa sa Facebook.
Hindi niya binanggit ang pangalan ko, ngunit malinaw kung sino ang tinutukoy niya.
May hipag raw na binigyan ng biyaya ng Diyos ngunit ipinagdamot ang tulong sa sariling pamilya.
May mga kamag-anak na nagkomento.
“Sayang naman, pera lang pinag-awayan.”
“Dapat marunong magbigay kapag may sobra.”
“Hindi mabuting asal ang pagbibilang ng tulong sa pamilya.”
Binasa ko ang mga komento habang nagpapasuso kay Sofia.
Napatingin ako sa maliit niyang mukha.
Wala siyang alam sa mga dokumento.
Wala siyang alam sa pinag-aagawang pera.
Ngunit habang binabasa ko ang mga paratang, naisip kong isang araw ay lalaki ang anak ko.
Ayokong lumaki siyang iniisip na ang pagmamahal ay nangangahulugang pagbibigay ng lahat, kahit ninanakawan ka na.
Kaya hindi ako sumagot sa Facebook.
Itinabi ko ang mga larawan ng mga pahayag na maaaring kailanganin bilang ebidensiya.
Pagkatapos, nagpadala ang abogado ng pormal na liham na humihiling ng pagpapaliwanag, pagsasauli ng pera ni Dario, at pagtigil sa pagpapanggap na maaari nilang ibenta ang aking ari-arian.
Doon nagsimulang tumawag si Joel araw-araw.
Minsan, umiiyak siya.
Minsan, nagagalit.
Minsan, sinasabing mahal niya ako at si Sofia.
“Hindi ko intensiyong saktan ka, Mara.”
Iyan ang paulit-ulit niyang sinasabi.
Isang gabi, tinanong ko siya ng simpleng bagay.
“Kung hindi ako tumutol noong binyag, ibebenta mo ba talaga ang paupahan?”
Matagal siyang natahimik.
Pagkatapos ay sumagot.
“Akala ko kasi, kapag kumita na si Jessa, maibabalik din natin ang pera.”
Napatakip ako sa bibig.
Hindi niya sinabing hindi niya gagawin.
Ibig sabihin, kung pumayag akong manahimik, natuloy sana ang plano.
Makalipas ang ilang araw, humiling si Aling Mercy ng pagpupulong.
Gusto raw niyang ayusin ang lahat bago lumaki ang gulo.
Pumayag ako, basta may abogado at may mga saksi.
Dumating siya kasama sina Joel at Jessa.
Hindi na nakangiti ang biyenan ko.
Ngunit wala pa ring pagsisisi sa kaniyang mga salita.
“Kung pera ang problema, pag-uusapan natin. Pero huwag mong sirain ang buhay ng anak ko.”
Tumingin ako kay Joel.
“Siya ang gumawa ng problema. Hindi ako.”
Huminga nang malalim si Aling Mercy.
Pagkatapos, naglabas siya ng isa pang sobre.
“May kondisyon kami.”
Inilapag niya ang isang kasulatang inihanda nila.
Sinabi roong handa silang makipag-ayos sa pera kung titigil ako sa pagsasampa ng reklamo.
Ngunit may isa pang hinihingi.
Habang magkahiwalay kami ni Joel, gusto nilang sa bahay ni Aling Mercy tumira si Sofia.
Maaari ko raw bisitahin ang sarili kong anak ayon sa mapagkakasunduang iskedyul.
Nang mabasa ko iyon, parang may kumurot sa dibdib ko.
Anim na linggo pa lamang ang anak ko noong nagsimula ang gulo.
Ngayon, gusto pa nilang kunin siya sa akin.
“Hindi ba ninyo alam na nagpapasuso pa ako?” tanong ko.
Sumagot si Aling Mercy nang walang pag-aalinlangan.
“Maraming nabibiling gatas. Hindi lang ikaw ang kayang mag-alaga ng bata.”
Bumaling ako kay Joel.
“Pumapayag ka rito?”
Hindi siya agad nakasagot.
Dahan-dahan niyang tiningnan ang kaniyang ina.
At saka binigkas ang pinakamasakit na salitang narinig ko mula sa kaniya.
“Mas mabuti siguro kung kay Mama muna si Sofia habang magulo pa ang lahat.”
