sinundan ko ang tawag mula sa ampunan, pero ang batang babae sa loob ay hindi unang tumawag sa akin na nanay
bahagi 2: sinundan ko ang tawag mula sa ampunan, pero ang batang babae sa loob ay hindi unang tumawag sa akin na nanay
Hindi ko alam kung saan ako kumuha ng lakas para bumangon mula sa kama ng ospital.
Masakit pa rin ang tiyan ko.
Nanginginig pa rin ang mga tuhod ko.
Pero sa sandaling narinig ko ang boses ni Sister Teresa sa telepono, para bang may apoy na sumiklab sa dibdib ko.
“Anong ibig n’yong sabihin?” halos mapasigaw ako. “Sinong batang babae? Sino ang nagsisimulang makaalala?”
Sa kabilang linya, saglit na natahimik ang madre.
Pagkatapos, mahina niyang sinabi:
“Ma’am… hindi po ito dapat sa telepono pag-usapan.”
Hinawakan ni Rafael ang braso ko.
“Bel, ibaba mo ‘yan.”
Tiningnan ko siya.
Sa loob ng maraming taon, ang boses na iyon ang sinusunod ko.
Kapag sinabi niyang huwag akong magalit, pinipigilan ko ang sarili ko.
Kapag sinabi niyang masyado akong praning, pinaniwalaan ko siyang ako ang mali.
Kapag sinabi niyang patay na ang anak naming babae, kahit may parte ng puso kong ayaw maniwala, lumuhod ako sa harap ng kabaong na hindi man lang niya pinayagang buksan.
Pero ngayong gabi, tapos na iyon.
Hinawi ko ang kamay niya.
“Saan ang San Isidro Children’s Home?”
“Ma’am,” sabi ni Sister Teresa, “nasa labas po kami ng Antipolo. Pero pakiusap, huwag po kayong mag-isa pumunta.”
Napatingin ako kay Rafael.
“Bakit? Delikado ba sa akin? O delikado sa kanila?”
Namuti ang mukha niya.
Si Doña Carmen naman ay biglang lumuhod sa sahig, pinupulot ang mga butil ng pulbos na kumalat.
Parang hindi niya naririnig ang nangyayari.
Parang mas mahalaga pa sa kanya ang bote kaysa sa buhay ng apo niya.
Lumapit si Dr. Reyes at hinarang si Rafael.
“Sir, kailangan n’yong sagutin ang ilang tanong. Ang pulbos na ito ay kukunin namin para sa pagsusuri.”
“Hindi n’yo puwedeng gawin ‘yan!” sigaw ni Doña Carmen.
Bigla siyang sumugod para agawin ang bote, pero dalawang nurse ang pumigil sa kanya.
Doon ko nakita.
Sa ilalim ng lumang handbag niya, may nakatagong maliit na sobre.
Nahulog ito nang buksan niya ang zipper.
Tinapakan agad ni Rafael ang sobre.
Hindi mabilis para hindi ko mapansin.
Tumingin ako sa paa niya.
“Anong tinatapakan mo?”
“Wala.”
“Alisin mo ang paa mo.”
“Bel, hindi ito ang oras—”
“Alisin mo ang paa mo!”
Napatingin ang lahat sa amin.
Dahan-dahang umatras si Rafael.
Dinampot ni Dr. Reyes ang sobre at iniabot sa akin.
May sulat-kamay sa harap.
Lumang tinta.
Kupas na papel.
Nakasulat doon:
para kay niña, kapag labing-apat na siya
Hindi ko kilala ang pangalan.
Pero nang makita iyon ni Doña Carmen, sumigaw siya na para bang sinaksak.
“Huwag mong buksan!”
Hindi ko siya pinakinggan.
Pinunit ko ang sobre.
Sa loob, may lumang litrato.
Isang sanggol na babae, nakabalot sa puting kumot.
Sa tabi niya, nakatayo si Rafael, mas bata ng ilang taon.
At sa likod nila, isang madre ang may kargang maliit na dokumento.
May isa pang papel.
Birth record.
Nang mabasa ko ang pangalan ng ina, parang tumigil ang tibok ng puso ko.
Isabel Dela Cruz-Santos.
Ako.
At ang pangalan ng bata:
Niña Isabel Santos.
Hindi patay ang anak ko.
Hindi siya namatay noong ipinanganak.
Hindi siya inilibing.
Kinuha siya sa akin.
Naramdaman kong umiikot ang buong silid.
“Rafael…”
Hindi ko na siya matawag na asawa.
Parang estranghero ang lalaking nasa harap ko.
“Bakit?”
Wala siyang naisagot.
Si Doña Carmen ang sumagot, umiiyak, nanginginig, pero hindi nagsisisi.
“Mahina siya! Babae siya! Ipinanganak siyang halos walang hininga! Sabi ng doktor, baka hindi rin mabuhay!”
“Sinong doktor?” tanong ni Dr. Reyes, mabigat ang boses.
Hindi sumagot si Doña Carmen.
Nagpatuloy siya, mas malakas na.
“Ang kailangan ng pamilyang ito ay lalaking tagapagmana. Hindi isang batang babae na magdadala lang ng malas!”
Pumikit ako.
Sa isang iglap, bumalik ang gabi ng panganganak ko.
Ang sakit.
Ang dugo.
Ang boses ni Rafael na paulit-ulit nagsasabing huminga ako.
Pagkatapos, paggising ko, sinabi nilang wala na ang anak ko.
Hindi nila ako pinahawak.
Hindi nila ako pinakita.
Sinabi ni Doña Carmen na mas mabuti raw iyon, para hindi ako mas masaktan.
At naniwala ako.
Diyos ko.
Naniwala ako.
Tumayo si Dr. Reyes.
“Ma’am Isabel, kailangan nating tawagan ang pulis.”
“Hindi muna,” sabi ko.
Tumingin siya sa akin.
“Ma’am, seryoso ito.”
“Alam ko.”
Pinunasan ko ang luha ko gamit ang likod ng kamay.
“Pero bago sila makaisip ng bagong kasinungalingan, pupunta ako sa San Isidro.”
“Hindi ka pupunta kahit saan,” mariing sabi ni Rafael.
Bigla siyang humarang sa pinto.
Doon ko naramdaman ang tunay na takot.
Hindi dahil baka patayin niya ako.
Kundi dahil malinaw na malinaw sa mukha niya: gagawin niya ang lahat para pigilan akong makita ang anak ko.
“Kailangan muna nating pag-usapan ito bilang pamilya,” sabi niya.
Tumawa ako.
Mapait.
Basag.
“Pamilya? Apat na taon n’yong nilalason ang anak ko. Pitong taon n’yong itinago ang anak kong babae. Tapos pamilya pa rin ang tawag mo rito?”
“Hindi ko alam na lalasonin ni Mama si Mateo!”
“Pero alam mong buhay si Niña.”
Nanahimik siya.
At sapat na iyon.
Iyon ang sagot.
Hinablot ko ang bag ko, tinanggal ang suwero sa kamay, at naglakad palabas.
Hinabol ako ni Rafael.
Pero sinalubong siya ni Dr. Reyes at ng guard na tinawag ng nurse.
Sa hallway, narinig ko ang hiyaw ni Doña Carmen:
“Hindi kanya ang batang iyon! Sa amin siya! Sa dugo namin siya!”
Hindi ako lumingon.
Tumawag ako ng taxi.
Habang bumabagtas kami sa basang kalsada papuntang Antipolo, paulit-ulit kong tinitigan ang litrato.
Niña.
Anak ko.
Pitong taon.
Pitong taon akong ginising ng bangungot na hindi ko man lang nakita ang mukha ng anak kong namatay.
Pitong taon pala siyang humihinga sa kung saan.
Lumalaki.
Natututong magsalita.
Natututong maglakad.
Siguro tinawag niyang nanay ang ibang babae.
Siguro naghintay siya sa akin nang hindi niya alam kung sino ako.
Pagdating ko sa San Isidro Children’s Home, halos hatinggabi na.
Lumang gusali iyon sa gilid ng maliit na simbahan.
Tahimik ang paligid.
Basang-basa ang mga puno.
May ilaw sa ikalawang palapag.
Sa gate, naghihintay si Sister Teresa.
Maliit siyang babae, maputla, may hawak na rosaryo.
Pagkakita niya sa akin, agad niyang sinabi:
“Ma’am Isabel?”
Tumango ako.
“Nasaan siya?”
Hindi niya agad ako pinapasok.
Sa halip, tumingin siya sa likod ko.
“Wala po ba kayong kasama?”
“Wala.”
Mas lalo siyang kinabahan.
“Ma’am, may kailangan po kayong malaman. Hindi po aksidente kung bakit ngayon lang kami tumawag.”
“Anong ibig sabihin?”
“May dumating po kanina.”
Namutla ako.
“Sino?”
Hindi siya nakasagot agad.
Mula sa loob ng gusali, may narinig akong tunog.
Basag na baso.
Pagkatapos, sigaw ng batang babae.
Manipis.
Takot na takot.
Tumakbo ako papasok.
“Sister, nasaan siya?”
“Sa therapy room!”
Tinakbo ko ang pasilyo.
Sa dulo, may pintong bahagyang nakabukas.
Sa loob, nakita ko ang isang batang babae.
Payat.
Mahaba ang buhok.
May peklat na maliit sa may kilay.
Hawak niya ang berdeng dinosaur toy na kaparehong-kapareho ng kay Mateo.
At sa harap niya, nakatayo si Rafael.
Hindi ko alam kung paano siya nauna sa akin.
Pero ang mas nagpahinto sa paghinga ko ay hindi iyon.
Kundi ang narinig kong sinabi ng batang babae habang nanginginig siyang umaatras:
“Hindi ako sasama sa’yo.”
“Sinabi ni Lola Carmen noon…”
“Kapag bumalik si Mama, kailangan n’yo siyang patayin.”