Nang Sinundan Ko Ang Papel, Lumabas Ang Utang, Pekeng Pirma, At Isang Sikretong Mas Madumi Kaysa Sa Lahat Ng Pananakot Nila
Bahagi 3: Nang Sinundan Ko Ang Papel, Lumabas Ang Utang, Pekeng Pirma, At Isang Sikretong Mas Madumi Kaysa Sa Lahat Ng Pananakot Nila
Hindi ako dumiretso sa bahay nina Hazel.
Hindi rin ako tumawag kay Carlo.
Kapag galit ang tao, madali siyang mapaamin sa maling paraan.
Pero kapag may papeles, dapat malamig ang ulo.
Kinuha ko ang lahat ng original documents ko, inilagay sa folder, at pumunta sa lending office sa Dasmariñas.
Maliit lang ang opisina.
Nasa ikalawang palapag ng commercial building, sa ibabaw ng pawnshop at katabi ng travel agency na may poster ng Hong Kong at Dubai.
Pagpasok ko, agad akong sinalubong ng babaeng tumawag sa akin.
Si Ms. Arlene.
Mukhang kabado siya nang makita akong dala ang original title.
—Ma’am, pasensya na po. Kaya po kami tumawag kasi may hindi tugma sa signature ninyo.
Inilabas niya ang photocopy ng authorization letter.
Nakita ko ang pangalan ko.
Mira Santos.
Pero ang pirma, kahit ginaya ang kurba, hindi akin.
Mas malala, may nakalakip na photocopy ng ID ko.
Lumang ID iyon.
ID na nawala sa bahay namin tatlong buwan na ang nakalipas.
Noon, akala ko naitapon lang sa laundry basket.
Ngayon alam ko na.
May kumuha.
—Na-release na ba ang pera? tanong ko.
Umiling si Ms. Arlene.
—Hindi pa po full. Initial processing advance pa lang po, 180,000 pesos. Pero may promissory note na po sila. Bukas dapat ang final signing.
Final signing.
Ibig sabihin, kung hindi ako tumanggi sa City Hall, kung pumirma ako sa papel ni Hazel, magiging malinis ang lahat ng kasinungalingan nila.
Parang kutsilyo ang katotohanang iyon.
Tinawagan ko ang kaibigan kong si Atty. Rhea, kaklase ko noong college na ngayon ay abogado sa Cavite.
Pagkarinig niya sa kuwento ko, diretso ang sagot niya.
—Mira, huwag kang makipag-areglo nang walang record. Humingi ka ng certified copies, mag-file ka ng blotter, at huwag mong ibibigay ang original title kahit kanino.
—Kahit pamilya?
—Lalo na kapag pamilya.
Paglabas ko ng lending office, nagpunta ako sa barangay hall.
Nagpa-blotter ako tungkol sa paggamit ng ID at property documents ko nang walang pahintulot.
Noong una, mukhang ayaw makialam ng barangay secretary.
Pero nang makita niya ang papel, ang fake signature, at ang text message na may pagbabanta, nag-iba ang mukha niya.
—Ma’am, seryoso ito. Hindi lang away-pamilya.
Eksakto.
Hindi na ito away-pamilya.
Ito ay plano.
Pag-uwi ko, naghihintay sa labas ng bahay si Tatay.
Mukhang hindi siya nakatulog.
—Mira, saan ka galing?
—Sa lending office.
Nanigas siya.
—Anong lending office?
Ibinigay ko sa kanya ang photocopy ng forged authorization.
Nang makita niya ang pangalan ni Carlo, nanginginig ang kamay niya.
Hindi siya nakapagsalita.
Si Nanay naman, lumabas mula sa loob.
—Ano na naman iyan?
Inabot ni Tatay sa kanya ang papel.
Habang binabasa niya, unti-unting namutla ang mukha niya.
—Hindi ito gagawin ni Carlo.
Napangiti ako nang mapait.
—Ginawa na niya, Nay.
Umupo siya sa silya.
Parang biglang tumanda ng sampung taon.
Pero kahit ganoon, hindi pa rin niya unang sinabi ang “sorry.”
Ang sinabi niya:
—Baka napilitan lang siya ni Hazel.
Doon ako natawa.
Mahina, pagod, at walang saya.
—Nay, kahit may magpilit sa iyo, ikaw pa rin ang pumipirma sa kasalanan mo.
Hindi kami natapos mag-usap dahil may dumating na barangay tanod.
May schedule daw kami ng mediation kinabukasan.
Si Hazel raw ang nag-request.
Ang reklamo niya: “emotional abuse, public humiliation, and refusal to support unborn child.”
Napapikit ako.
Ang kapal.
Sila ang gumamit ng bahay ko bilang collateral, pero ako pa ang nireklamo.
Kinabukasan, puno ang barangay hall.
Naroon sina Hazel, Carlo, Aling Vicky, dalawang tiyahin, pinsang may cellphone, Nanay, Tatay, at ilang chismosa na kunwari ay may ibang sadya.
Si Hazel ay nakasuot ng maluwag na dress at may hawak na medical envelope.
Pagpasok ko, agad siyang humikbi.
—Ate Mira, sana masaya ka. Dahil sa stress na binigay mo, pinagbawalan ako ng doktor na mapagod.
Hindi ako umimik.
Umupo ako sa tabi ni Atty. Rhea.
Nang makita nila ang abogado, nagbago ang hangin sa kuwarto.
Si Carlo ang unang nataranta.
—Ate, bakit may abogado? Barangay lang ito.
Sumagot si Rhea.
—Dahil hindi lang barangay ang ginawa ninyo.
Inilabas niya ang copies ng loan documents.
Tahimik ang lahat.
Pati si Hazel, tumigil sa pag-iyak.
Sinabi ng barangay captain:
—Carlo, totoo ba ito? Ginamit ninyo ang property ng ate mo?
Hindi makatingin si Carlo sa akin.
Si Aling Vicky ang sumagot.
—Hindi naman ginamit. Plano pa lang. At pamilya naman sila. Bakit kailangan palakihin?
Ngumiti si Atty. Rhea.
—Kapag hindi sa iyo ang property, kahit plano pa lang, may problema na. Kapag may fake signature, mas malaking problema.
Nagtaas ng boses si Hazel.
—Fake signature? Hindi ako marunong gumawa niyan!
Tumango ako.
—Hindi ko sinabing ikaw ang gumawa. Pero alam mong ginawa.
Namula siya.
—Wala kang ebidensya.
Doon ko inilabas ang cellphone ko.
Hindi ko iyon gustong gawin sa harap ng mga tao.
Pero sila ang pumili ng entablado.
Pinatugtog ko ang audio na ipinadala sa akin ng dating bridesmaid ni Hazel kagabi.
Si Jen.
Dati siyang malapit kay Hazel, pero nag-away sila dahil hindi siya nabayaran sa hiniram na 30,000 pesos.
Sa audio, malinaw ang boses ni Hazel.
—Kapag nakuha namin ang bahay ni Ate Mira, ibebenta namin agad ang rights. Hindi naman niya mababantayan iyon. Matandang dalaga, walang anak, walang lalaban para sa kanya.
Sumunod ang boses ni Aling Vicky.
—Bilisan ninyo. Kailangan mabayaran ang utang ng kuya mo bago dumating ang mga naniningil.
Pagkatapos, boses ni Carlo.
Mahina, pero malinaw.
—Paano kung hindi pumirma si Ate?
At ang sagot ni Hazel:
—Gamitin mo ang bata. Kahit sinong ate matatakot kapag sinabing mawawala ang pamangkin niya.
Parang may bumagsak na yero sa loob ng barangay hall.
Si Nanay ay napahawak sa dibdib.
Si Tatay naman ay tumayo, nakatitig kay Carlo.
—Anak, boses mo iyon?
Hindi sumagot si Carlo.
Pero minsan, ang hindi pagsagot ay mas malakas kaysa pag-amin.
Akala ko iyon na ang pinakamasakit.
Hindi pa pala.
Biglang may pumasok na lalaki sa barangay hall.
Payat, nakasuot ng delivery rider jacket, pawisan, at halatang hindi sigurado kung dapat ba siyang nandoon.
Lumapit siya kay Barangay Captain.
—Sir, ako po si Marvin. Ako po ang gustong kausapin tungkol kay Hazel.
Nanigas si Hazel.
Sa unang pagkakataon, nakita ko siyang totoong natakot.
Si Aling Vicky agad na tumayo.
—Wala kang karapatan dito! Umalis ka!
Pero nagsalita si Marvin.
—May karapatan ako. Dahil ako ang sinasabihan niyang ama ng bata noong isang buwan.
Tahimik.
Walang gumalaw.
Naramdaman kong humigpit ang hangin.
Si Carlo ay parang nabuhusan ng malamig na tubig.
—Ano?
Tumingin si Marvin kay Carlo, halatang nahihiya pero determinado.
—Pare, sorry. Hindi ko alam na ikakasal na kayo. Noong nalaman kong buntis siya, sinabi niya sa akin na ako ang ama. Nang humingi ako ng proof, bigla niya akong blinock. Tapos nakita ko ang live nila kahapon.
Naglabas siya ng screenshots.
Messages.
Dates.
Larawan nila ni Hazel sa isang resort sa Batangas.
At isang chat mula kay Hazel:
“Kapag nakuha ko ang bahay ng ate ni Carlo, makakaalis tayo. Huwag ka munang maingay.”
Nanlambot ang mukha ni Carlo.
Si Hazel naman ay sumigaw:
—Peke iyan! Sinisiraan ako!
Pero hindi na siya pinaniniwalaan ng mga tao tulad ng dati.
Doon ko nakita ang pinakakakaibang bagay.
Si Carlo, na kanina lang ay handang itakwil ako, ngayon ay tumingin sa akin na parang ako ang sasalo ulit sa kanya.
—Ate…
Hindi ko siya pinatapos.
—Huwag.
Isang salita lang.
Pero sapat para maintindihan niya na hindi ako ang gagawa ng paraan para sa kanya ngayon.
Akala ko matatapos na ang mediation doon.
Pero bago pa makapagdesisyon ang barangay captain, tumunog ang cellphone ni Atty. Rhea.
Sumagot siya, lumayo nang kaunti, at bumalik na mas seryoso ang mukha.
Bumulong siya sa akin:
—Mira, mas malaki pa ito. May second loan application sa ibang lender. This time, hindi lang bahay mo. Pati pangalan ni Tatay ginamit bilang co-borrower.
Nanlamig ako.
Tumingin ako kay Tatay.
Hindi niya pa alam.
At sa kabilang dulo ng mesa, nakita kong dahan-dahang ibinababa ni Carlo ang tingin.
Alam niya.
Alam niya lahat.
