SA BISPERAS NG BAGONG TAON, IBINIGAY KO SA SIKAT KONG DATING KATABI ANG HULING ₱87,430 KO—HINDI NIYA ALAM, AKO PALA ANG TALAGANG MAY TANING
Bisperas ng Bagong Taon nang humingi sa akin ng pera ang dating katabi ko sa high school.
Sabi niya, may malubha siyang sakit at wala na siyang pambayad sa ospital.
Hindi ako nagtanong.
Ipinadala ko ang lahat ng natitira kong pera—kahit iyon na sana ang gagamitin ko para sa susunod kong chemotherapy.
₱87,430.
Pagkalipas ng ilang minuto, dumating ang voice message niya.
“Grabe ka, seatmate. Hanggang ngayon, ang dali mo pa ring lokohin.”
Parang biglang tumigil ang ingay ng mga paputok sa labas.
Nakaupo ako sa gilid ng kama sa maliit kong apartment sa Quezon City, hawak ang cellphone habang paulit-ulit na tumutugtog sa isip ko ang boses ni Adrian Velasco.
Malinaw. Magaan. May kasamang pilyong tawa.
Parehong-pareho noong labingpitong taong gulang pa kami.
May sumunod pang recording.
“Relax. Wala akong sakit. Nasa taping lang ako ng New Year special. Challenge kasi kung sino raw ang kaibigang tutulong kapag sinabi kong may emergency. Babalik ko agad ang pera. Happy New Year, Mika.”
Napapikit ako.
Hindi dahil galit ako.
Kundi dahil sa sobrang ginhawa.
Buti na lang hindi siya may sakit.
Buti na lang biro lang ang medical certificate na ipinadala niya.
Buti na lang hindi siya mamamatay.
Mabagal kong itinipa ang sagot.
“Okay lang. Mas mabuti nang ganoon. Happy New Year din.”
Lumabas ang salitang typing…
Ilang segundo iyong nanatili.
Pagkatapos ay nawala.
Hindi na siya sumagot.
Sa labas ng bintana, sunod-sunod ang pagsabog ng makukulay na paputok. May mga batang nagsisigawan sa kalsada. May kumakanta ng videoke sa kabilang apartment.
Ako naman ay humiga at hinila ang kumot hanggang dibdib.
Sa ibabaw ng mesa, nakapatong ang tunay kong medical report.
Stage III gastric cancer.
May schedule sana ako ng panibagong treatment makalipas ang limang araw.
Ngunit wala na akong pambayad.
Hindi mahalaga, sabi ko sa sarili ko.
Makakagawa ako ng paraan.
Si Adrian Velasco ay hindi na ang payat at makulit na lalaking nangongopya ng assignment ko noong high school.
Isa na siyang award-winning actor.
May endorsements, pelikula, concert tours at milyun-milyong followers.
Siguradong ibabalik niya rin agad ang pera.
Hindi ko alam na kinabukasan, paggising ko, buong Pilipinas na pala ang pinag-uusapan ako.
“Ate Mika! Trending ka!”
Halos mabingi ako sa sigaw ng kaibigan kong si Lara sa kabilang linya.
Sunod-sunod niyang ipinadala ang screenshots.
#AdrianVelascoSeatmate
#PinadalhanNgLahat
#SanaAllMayMika
Binuksan ko ang video clip mula sa programa.
Nasa sofa si Adrian, naka-itim na turtleneck at nakasandal nang komportable. Sa malaking screen sa likod niya, malinaw na ipinakita ang palitan namin ng mensahe.
Tinakpan ang pangalan ko, ngunit hindi ang halaga.
“Grabe, Direk,” sabi ng host. “Walang tanong-tanong. Ipinadala niya lahat?”
Tumango si Adrian habang nakatingin sa cellphone.
“Ganoon talaga siya.”
“Girlfriend mo dati?”
Umiling siya.
“Seatmate ko.”
“Bakit ‘Makulit na Number Two’ ang nickname niya sa phone mo?”
Napangiti si Adrian.
“Noong high school, siya ang pangalawang pinakamatalinong tao sa klase.”
Nagtawanan ang audience.
“Pangalawa lang?”
“Una ako,” sagot niya.
Mas lumakas ang tawanan.
Ngunit bago matapos ang clip, bahagyang nagbago ang mukha niya.
“Pero siya ang unang taong lumingon sa akin noong wala akong kaibigan.”
Mabilis iyong nilampasan ng programa.
Ang viral na bahagi ay ang pagpapadala ko ng pera.
May mga natuwa.
May nagsabing napakabuti ko.
May tumawag sa akin na tanga.
May nagsabing nagpapapansin lang ako sa isang celebrity.
May mga detective kuno pang nagsimulang hanapin ang tunay kong identity.
Pinatay ko ang cellphone.
“Ano’ng gagawin mo ngayon?” tanong ni Lara.
“Wala.”
“Ibinalik na ba niya ang pera?”
Tumingin ako sa bank app.
Wala.
“Baka busy lang.”
“Mika, pera mo iyon para sa treatment!”
“Walang nakakaalam tungkol doon,” mabilis kong sabi. “At huwag mong sasabihin kahit kanino.”
Natahimik si Lara.
Pagkatapos ay mahina siyang nagtanong, “Masakit pa rin ba ang tiyan mo?”
Tiningnan ko ang dalawang tableta sa palad ko.
“Hindi naman.”
Kasinungalingan iyon.
Noong gabing iyon, nagsuka ako ng dugo sa banyo.
Tatlong araw akong hindi nakapasok sa trabaho.
Pagsapit ng susunod na linggo, pinatawag ako ng oncologist kong si Dr. Santos sa East Avenue Medical Center.
“Mika, bumababa ang hemoglobin mo,” sabi niya. “Hindi na puwedeng ipagpaliban ang treatment.”
“Bigyan n’yo lang po ako ng ilang araw.”
“May problema ba sa pera?”
Ngumiti ako.
“Aayusin ko po.”
Paglabas ko ng consultation room, nakayuko akong naglalakad habang mahigpit na hawak ang brown envelope ng mga resulta.
Pagdating ko sa kanto ng hallway, may nabangga akong lalaking naka-cap, hoodie at itim na mask.
“Sorry,” sabi ko.
Aatras na sana ako nang marinig ko ang pamilyar na boses.
“Seatmate?”
Parang nanigas ang buong katawan ko.
Dahan-dahan akong tumingala.
Kahit kalahati lang ng mukha niya ang nakikita ko, nakilala ko agad ang mga matang laging nakangiti.
Si Adrian.
“Ano’ng ginagawa mo rito?” tanong ko.
“May shoot para sa hospital foundation.” Itinaas niya ang cellphone. “At tatlong araw mo na akong hindi sinasagot.”
Binuksan ko ang chat namin.
May apat na unread messages.
Nasa Quezon City ako.
Kape tayo.
Ibabalik ko na ang perang ipinadala mo.
Mika, okay ka lang ba?
“Sorry,” sabi ko. “Lagi kasing naka-silent ang phone ko.”
Dumako ang tingin niya sa brown envelope na hawak ko.
“May sakit ka?”
Mabilis kong itinago iyon sa likod ko.
“Kaibigan ko.”
“Kaibigan mo?”
“Dinalhan ko lang siya ng resulta.”
Matagal niya akong tiningnan.
Pagkatapos ay bahagyang ngumiti.
“Kung ganoon, kain tayo.”
“Adrian—”
“Wala akong schedule hanggang alas-kuwatro. At may utang akong ₱87,430 sa ’yo.”
Hindi na ako nakatanggi.
Dinala niya ako sa isang tahimik na restaurant malapit sa ospital. Nasa private room kami para hindi siya makilala.
Umorder siya ng maraming pagkain.
“Tandaan ko, paborito mo ang kare-kare,” sabi niya.
“Hindi na ako kumakain ng marami.”
“Diet?”
“Wala lang akong gana.”
Nawala ang ngiti niya.
“Mika, bakit ang payat mo?”
“Stress sa trabaho.”
“Bakit namumutla ka?”
“Kulang sa tulog.”
“Bakit nasa oncology wing ka?”
Napahigpit ang kapit ko sa baso.
Bago ako makasagot, tumunog ang phone niya.
Saglit siyang tumalikod para kausapin ang manager.
Kasabay noon, dumating ang waiter. Tumayo ako upang tulungan itong ilipat ang tray, ngunit biglang umikot ang paningin ko.
Nabitawan ko ang brown envelope.
Kumalat sa sahig ang mga papel.
Nagmamadaling yumuko si Adrian.
“Hayaan mo, ako na.”
“Adrian, huwag—”
Huli na.
Nasa kamay na niya ang unang pahina.
Nawala ang kulay sa mukha niya habang binabasa ang nakasulat.
Patient: Mikaela Reyes.
Diagnosis: Gastric adenocarcinoma, Stage III.
Recommended immediate chemotherapy and surgical evaluation.
Unti-unti niyang ibinaba ang papel.
Wala nang bakas ng ngiti sa mga mata niya.
“Mika…”
Hindi ako makatingin.
Ang boses niya ay halos pabulong nang itanong niya—
“Ang perang ipinadala mo sa akin… para ba sa pagpapagamot mo iyon?”
Hindi ako nakasagot.
Nakita ko ang pagkabigla sa mukha niya nang mapansin niya ang petsa ng report.
Anim na buwan na ang nakalipas.
Mahigpit niyang hinawakan ang papel.
Pagkatapos ay tumingin siya sa akin na tila ngayon lamang niya ako tunay na nakita.
“Gaano na katagal,” nanginginig niyang tanong, “mong alam na mamamatay ka?”
PARTE2
Hindi ko alam kung alin ang mas mahirap sagutin.
Kung gaano na katagal kong alam ang sakit ko—
o kung bakit, sa kabila noon, nagawa ko pa ring ibigay kay Adrian ang lahat ng pera ko.
Tahimik ang private room.
Sa labas ng salamin, abala ang mga waiter. May mahinang tugtog mula sa restaurant. Sa mesa, unti-unting lumalamig ang mga pagkaing inorder niya.
“Six months,” sagot ko.
Parang may humampas sa kanya.
“Six months?”
Tumango ako.
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Hindi naman tayo nag-uusap.”
“Hindi iyon sagot.”
“Anong gusto mong marinig?” napangiti ako nang mapait. “Na gusto kitang tawagan? Na gusto kong sabihin sa award-winning actor na dati kong seatmate na may cancer ako?”
“Mika—”
“May sarili kang buhay. May career ka. May mga taong umaasa sa ’yo.”
“At ikaw?”
Napatingin ako sa kanya.
“Sino ang inaasahan mo?”
Hindi ako sumagot.
Namatay ang mga magulang ko noong college. Ang nag-iisang kamag-anak kong malapit sa akin ay nasa probinsiya at may sarili ring pamilya.
Si Lara lang ang nakakaalam.
Ngunit kahit siya, hindi alam kung gaano kalala ang kondisyon ko.
Akala niya may sapat pa akong ipon.
Akala niya tuloy ang treatment ko.
Akala ng lahat, kaya ko.
Dahil iyon naman ang palagi kong ipinapakita.
Biglang tumayo si Adrian at lumakad papunta sa bintana.
Nakahawak siya sa batok, tila hirap huminga.
“Biro lang iyon,” sabi niya. “Isang stupid na segment. Ayaw ko pa ngang gawin noong una.”
“Hindi mo kailangang magpaliwanag.”
“Kailangan.”
Humarap siya sa akin.
“Pinapili kami ng taong sa tingin namin ay hindi kami iiwan kapag nawala ang kasikatan at pera. Ikaw ang pinili ko.”
“Bakit ako?”
“Dahil noong wala pa akong pangalan, ikaw lang ang naniwala sa akin.”
Napatawa ako nang mahina.
“Pinahiram lang kita ng notes.”
“Hindi lang notes.”
Lumapit siya.
“Noong third year tayo, gusto akong paalisin sa school dahil hindi nabayaran ni Mama ang tuition. Ikaw ang nakipag-usap sa adviser. Ikaw ang naghanap ng scholarship form. Ikaw ang nag-abot sa akin ng baon kahit dalawang tinapay lang ang dala mo.”
Hindi ko iyon nakalimutan.
Ngunit hindi ko inakalang naaalala pa niya.
“Hindi mo naman kailangang tumbasan iyon,” sabi ko.
“Hindi ko sinusubukang tumbasan.”
Dahan-dahan niyang inilapag ang medical report sa mesa.
“Sinusubukan kong intindihin kung bakit, matapos ang sampung taon, ikaw pa rin ang taong handang ubusin ang sarili para sa iba.”
Tinawagan niya ang manager.
“Cancel everything.”
Lumapit agad ang babae. “Sir, may press conference po kayo mamayang alas-singko.”
“Cancel it.”
“Pero may contract—”
“Ako ang bahala.”
Pagkaalis ng manager, inilabas niya ang cellphone.
Ilang segundo lang, tumunog ang phone ko.
May pumasok na bank transfer.
₱500,000.
Napadilat ako.
“Ano ito?”
“Pambalik sa perang kinuha ko. At pang-treatment.”
Agad kong ibinalik.
Tumunog naman ang phone niya.
Napakunot ang noo niya.
“Bakit mo binalik?”
“Dahil hindi ako charity case.”
“Hindi charity ang pagtulong.”
“Para sa iyo, baka hindi. Pero para sa mga tao sa labas, isa na naman akong kawawang babae na iniligtas ng sikat na artista.”
“Mika, wala akong pakialam sa sasabihin nila.”
“Ako mayroon.”
Tumayo ako.
“Salamat sa pagkain. Kailangan ko nang umalis.”
Hindi niya ako pinigilan.
Ngunit nang marating ko ang pinto, nagsalita siya.
“Babalik ako bukas.”
“Huwag.”
“Babalik ako.”
Hindi ko siya nilingon.
“Hindi mo kailangang maawa sa akin.”
“Hindi awa ang nararamdaman ko.”
Huminto ako.
Ngunit hindi niya tinapos ang sasabihin.
Kinabukasan, pagdating ko sa ospital, naroon siya.
Naka-cap, mask at simpleng jacket. May dalang thermos at paper bag.
“Lugaw,” sabi niya. “Walang paminta. Sabi ni Dr. Santos, mas madaling kainin.”
Nanlaki ang mata ko.
“Kinausap mo ang doktor ko?”
“Humingi ako ng permiso sa ’yo sa text.”
“Hindi ako sumagot.”
“Hindi ka rin tumanggi.”
“Adrian!”
Napangiti siya nang kaunti.
Ngunit sa likod ng ngiti niya, kitang-kita ang puyat.
Araw-araw siyang bumalik.
Kapag may shooting siya, dumadaan siya bago mag-umaga.
Kapag may event, nagpapadala siya ng pagkain kay Lara.
Hindi niya ako pinilit tanggapin ang pera.
Sa halip, kinausap niya ang social service department ng ospital, charity foundations at isang medical program na tumutulong sa cancer patients.
Lahat ay dumaan sa tamang proseso.
Walang kamera.
Walang media.
Walang post.
Sa unang pagkakataon, hindi niya ginamit ang pangalan niya para ipakita sa mundo na mabuti siya.
Ginamit niya iyon upang tahimik na buksan ang mga pintong matagal nang sarado sa akin.
Ngunit hindi naging tahimik ang internet.
Nahanap ng ilang netizens ang identity ko mula sa lumang yearbook photo.
May mga nagpadala ng mensahe.
“Gold digger.”
“Nagpapapansin sa artista.”
“Baka peke ang sakit.”
May gumawa pa ng video na pinagtabi ang litrato ko sa ospital at ang viral clip.
Pagsapit ng gabi, may mga reporter nang naghihintay sa labas ng apartment ko.
Tinawagan ko si Adrian.
“Gusto kong tigilan mo na ang pagpunta rito.”
“Mika—”
“Mas lumalala ang lahat.”
“Hindi ako ang nagpapalabas ng impormasyon.”
“Pero pangalan mo ang dahilan kung bakit nila ako hinahabol.”
Natahimik siya.
“Kaya kong protektahan ka.”
“Hindi ko kailangan ng proteksiyon.”
“Mika, kailangan mo ng kasama.”
“Hindi ikaw.”
Pagkasabi ko noon, agad kong pinatay ang tawag.
Umiyak ako nang gabing iyon.
Hindi dahil ayaw ko siyang makita.
Kundi dahil gusto ko.
At natatakot akong masanay.
Paano kung dumating ang araw na hindi na ako magising?
Paano kung pagkatapos kong mawala, kailangan na naman niyang ngumiti sa camera na parang walang nangyari?
Ayokong maging lungkot na dadalhin niya habang buhay.
Makalipas ang dalawang araw, hindi siya dumating.
Hindi rin kinabukasan.
Sinabi ko sa sariling mas mabuti iyon.
Ngunit tuwing bumubukas ang pinto ng treatment room, kusa akong napapatingin.
Sa ikatlong araw, si Lara ang dumating na hawak ang cellphone.
“Panoorin mo.”
Live ang press conference ni Adrian.
Nasa harap siya ng mahabang mesa kasama ang producers ng New Year special.
Walang makeup.
Walang scripted na ngiti.
“Ang segment na ipinalabas noong Bagong Taon ay ginawa nang may pahintulot ko,” sabi niya. “Kaya responsibilidad ko ang pinsalang idinulot nito.”
Nag-ingay ang mga reporter.
“Ang babaeng tinawagan ko ay hindi celebrity. Hindi siya bahagi ng industriya. Wala siyang obligasyong maging content para sa kahit sino.”
May reporter na sumigaw, “Totoo bang may sakit siya?”
Tumigas ang panga ni Adrian.
“Hindi ko sasagutin ang tanong na iyon. Ang kalusugan niya ay pribadong bagay.”
“May relasyon ba kayo?”
Matagal siyang natahimik.
Pagkatapos ay tumingin siya sa camera.
“May taong mahalaga sa buhay mo na hindi kailangang maging girlfriend, asawa o kapamilya para masaktan ka kapag nahihirapan siya.”
Parang may pumisil sa puso ko.
Nagpatuloy siya.
“Ang perang ipinadala niya ay ibinalik na. Ngunit hindi nito mabubura ang katotohanang ginamit namin ang kabutihan niya para magpatawa.”
Inanunsiyo niyang aalis siya sa programa.
Ibinigay din niya ang talent fee niya sa isang cancer assistance foundation—nang hindi binanggit ang pangalan ko.
Pagsapit ng gabi, nagbago ang tono ng internet.
Humingi ng tawad ang network.
Tinanggal ang clips.
May mga netizen ding nag-post tungkol sa panganib ng paglalantad ng pribadong mensahe nang walang pahintulot.
Ngunit hindi agad bumalik si Adrian.
Isang linggo ang lumipas bago ko siya muling nakita.
Nasa rooftop garden ako ng ospital noon.
Mahina na ang tuhod ko, kaya nakaupo ako malapit sa railings habang pinagmamasdan ang papalubog na araw.
May umupo sa tabi ko.
Hindi ko kailangang lumingon.
“Akala ko pinagbawalan kitang pumunta.”
“Sinunod kita.”
“Bakit nandito ka?”
“May appointment ako sa cardiology.”
Napatingin ako sa kanya.
Ngumiti siya.
“Masakit ang dibdib ko kapag matigas ang ulo ng seatmate ko.”
Napailing ako.
“Ang corny mo.”
“Namiss mo?”
Hindi ako sumagot.
May inilabas siyang maliit na lumang notebook.
Kupas na ang cover. May punit sa gilid.
Binuksan niya sa isang pahina.
Nakasulat doon ang listahan ng seating arrangement namin noong high school.
Row B, Seat 2 — Mikaela Reyes.
“Kaya ‘Number Two’ ang pangalan ko sa phone mo?” tanong ko.
Tumango siya.
“Hindi dahil pangalawa ka sa klase.”
“Sinabi mo iyon sa TV.”
“Ayaw kong malaman ng lahat ang totoong dahilan.”
“Ano ang totoong dahilan?”
Tumingin siya sa paglubog ng araw.
“B2 ang upuan mo. At iyon ang unang lugar na naramdaman kong may taong naghihintay sa akin araw-araw.”
Hindi ako nakapagsalita.
“Alam mo bang pinili kong mag-artista dahil sa ’yo?” pagpapatuloy niya. “Noong school play, ikaw ang nagsabing bagay akong umarte.”
“Sinabi ko rin na sobrang kapal ng mukha mo.”
“Mas iyon ang naalala ko.”
Natawa ako.
Sa unang pagkakataon matapos ang maraming buwan, tunay ang tawa ko.
Pagkatapos ay naging seryoso siya.
“Mika, hindi ko alam kung gaano kahaba ang oras na meron tayo.”
Napayuko ako.
“Hindi rin alam ng doktor.”
“Pero ayokong gugulin natin iyon sa pagpapanggap na wala tayong halaga sa isa’t isa.”
Napuno ng luha ang mga mata ko.
“Adrian, baka hindi ako gumaling.”
“Alam ko.”
“Baka ilang buwan lang.”
“Alam ko.”
“Baka mapagod ka.”
“Hayaan mong ako ang magdesisyon kung kailan ako mapapagod.”
Hinawakan niya ang kamay ko.
Hindi mahigpit.
Hindi mapilit.
Parang tinatanong niya kung puwede.
Hindi ko binawi ang kamay ko.
“Hindi kita tutulungan dahil naaawa ako,” sabi niya. “At hindi kita mamahalin dahil may sakit ka.”
Napatingin ako sa kanya.
“Matagal na kitang mahal. Mahina lang ang loob kong bumalik.”
Hindi ko alam kung sino ang unang umiyak sa amin.
Marahil pareho.
Makalipas ang dalawang linggo, nagsimula akong muli sa treatment.
Mahirap.
May mga araw na hindi ako makabangon.
May mga gabing sumusuka ako hanggang manghina.
Hindi palaging nasa tabi ko si Adrian. May trabaho siya. May mga kontratang kailangang tapusin.
Ngunit hindi siya nangako ng imposibleng bagay.
Hindi niya sinabing ililigtas niya ako.
Ang sinabi niya lang ay—
“Hindi kita hahayaang harapin ito nang mag-isa.”
Pagkalipas ng tatlong buwan, lumiit ang tumor.
Sapat para payagan akong sumailalim sa operasyon.
Nang imulat ko ang mga mata ko pagkatapos ng procedure, si Lara ang una kong nakita.
Sa likod niya, tulog si Adrian sa upuan, nakayuko at hawak ang lumang notebook.
“Tagumpay ang operasyon,” bulong ni Lara. “May susunod pang treatment, pero maganda ang response mo.”
Tahimik akong umiyak.
Hindi pa iyon garantiya.
Hindi pa tapos ang laban.
Ngunit sa unang pagkakataon, may hinaharap akong puwedeng isipin.
Isang taon matapos ang gabing ipinadala ko ang huli kong pera, magkasama kaming sinalubong ni Adrian ang Bagong Taon sa rooftop ng dati kong apartment.
Walang camera.
Walang programa.
Walang challenge.
May simpleng pansit, dalawang tasa ng salabat at mga paputok sa malayo.
Ibinalik niya sa akin ang eksaktong halagang ipinadala ko noon.
₱87,430.
“Matagal mo nang naibalik ito,” sabi ko.
“Hindi pera ang binabalik ko.”
“Ano?”
“Pagkakataon.”
Inilagay niya ang resibo sa lumang notebook.
“Kapag bumalik ang sakit, gagamitin natin. Kapag hindi, magbiyahe tayo.”
“Bakit kasama ka sa plano?”
Ngumiti siya, lumitaw ang pamilyar niyang sungki.
“Seatmate tayo, di ba?”
Sumandal ako sa balikat niya habang namumulaklak ang mga ilaw sa langit.
Hindi ko alam kung ilang Bagong Taon pa ang darating sa akin.
Ngunit natutunan kong hindi nasusukat ang buhay sa haba lamang nito.
Nasusukat din ito sa mga taong nananatili kapag wala ka nang lakas magpanggap.
Mensahe
Minsan, ang taong laging handang tumulong ang siya palang pinakamatagal nang tahimik na humihingi ng tulong. Huwag hintaying mahuli ang lahat bago kumustahin ang malalakas, mapagbigay at palaging nakangiting tao sa paligid natin. Ang tunay na pagmamahal ay hindi lamang pagdating kapag masaya ang buhay—ito ay pananatili, pakikinig at paghawak sa kamay ng isang taong takot nang lumaban nang mag-isa.
