Gabi bago ang engagement ng ate ko, narinig kong sinabi ng lalaking labintatlong taon nang nasa tabi ko na magpapakasal siya sa ibang babae.
Gabi bago ang engagement ng ate ko, narinig kong sinabi ng lalaking labintatlong taon nang nasa tabi ko na magpapakasal siya sa ibang babae. Kinabukasan, inilabas niya ang singsing sa harap ng dalawang pamilya… ngunit namutla ang tatay ko nang may sabihin siyang nagpatahimik sa buong silid.
Bahagi 1
Gabi bago ang engagement ng ate ko, hindi ko sinasadyang marinig ang lalaking labintatlong taon nang nasa tabi ko na nakikipag-usap sa kanyang ina sa balkonahe.
“Si Camille ang pakakasalan ko.”
Parang nanigas ang buong katawan ko sa likod ng pinto ng kusina.
Sa labas, malakas ang patak ng ulan sa yero.
Ang hanging galing sa dagat ay may dalang maalat na amoy at malamig na simoy.
Humina ang boses ng kanyang ina.
“Paano si Alyssa?”
Matagal na katahimikan ang sumunod.
Pagkatapos ay sumagot siya.
“Maiintindihan din ni Alyssa.”
Parang may kamay na mahigpit na pumisil sa puso ko.
“Magkasama kaming lumaki. Inaalagaan ko siya dahil nakasanayan ko na.”
“Pero si Camille ang gusto kong pakasalan.”
Hindi ko na kayang makinig pa.
Dahil tatlong oras lang ang nakalipas, si Gabriel ay nakaupo pa sa tabi ko sa kusinang puno ng mga kamag-anak, hinihimay ang hipon para sa akin gaya ng ginagawa niya sa loob ng maraming taon.
Tumingin pa siya sa akin at nagtanong,
“Sumasakit na naman ba ang tiyan mo?”
Umiling ako.
Agad siyang nagsandok ng mainit na lugaw para sa akin.
Nagtawanan ang mga tao sa paligid.
“Mas maalaga pa si Gabriel kay Alyssa kaysa sa ibang mga asawa sa misis nila.”
Ngumiti lang siya.
Hindi itinanggi.
Hindi rin nagpaliwanag.
At ako?
Sanay na ako roon.
Sanay na sanay hanggang sa naniwala akong balang araw, natural na lang kaming magiging mag-asawa.
Walang kailangang confession.
Walang kailangang singsing.
Walang kailangang magtanong.
Dahil alam ng buong kapitbahayan na sabay kaming lumaki ni Gabriel.
Isang makipot na eskinita lang ang pagitan ng aming mga bahay.
Noong bata kami, tuwing may bagyo, palagi siyang tumatalon sa bakod papunta sa amin.
May isang gabing nawalan ng kuryente.
Takot na takot ako kaya nagtago ako sa ilalim ng mesa.
Labindalawang taong gulang noon si Gabriel.
May hawak siyang kandila nang tumayo siya sa harap ko.
Iniabot niya ang kamay niya.
“Sumama ka sa akin.”
“Bakit?”
“Kapag may nangyari, tatakbo muna ako.”
Tinitigan ko siya nang masama.
Tumawa siya.
“Joke lang.”
Pagkatapos ay mahigpit niyang hinawakan ang kamay ko.
“Simula ngayon, kapag may bagyo, hanapin mo lang ako.”
Labintatlong taon kong iningatan ang mga salitang iyon.
Marahil…
Ako lang pala ang nakakaalala.
Kinabukasan, abala ang buong pamilya namin sa paghahanda para sa engagement ng ate ko.
Nagluluto ang matatanda.
Takbo nang takbo ang mga bata sa bakuran.
Ang mga tita ko naman ay nagbabalot ng regalo habang nagtatalo kung masyado bang simple ang damit ng ate ko.
Nakatayo ako sa harap ng salamin.
Pinipilit kong takpan ng makapal na makeup ang namumugto kong mga mata.
Napansin ako ni Mama.
“Hindi ka ba nakatulog kagabi?”
“Medyo pagod lang ako.”
Hindi siya naghinala.
Dahil gaya ng lahat…
Naniniwala rin siyang si Gabriel ang nag-iisang lalaking hinding-hindi ako sasaktan.
Matagal nang biro ng dalawang pamilya na pagkatapos ng kasal ng ate ko, ako naman ang susunod.
At siguradong si Gabriel ang magiging groom.
Dati, namumula ako tuwing naririnig ko iyon.
Si Gabriel naman ay ngumingiti lang.
Ngayon ko lang napansin…
Hindi niya kailanman sinabi na oo.
Ngunit hindi rin niya kailanman sinabi na hindi.
At iyon ang pinakamalupit na bahagi.
Hinayaan niya akong umasa.
Pero hindi niya ako kailanman pinangakuan.
Tanghali nang dumating si Gabriel.
Nakasuot siya ng puting polo, nakatiklop hanggang siko ang manggas.
Pagpasok pa lang niya, agad na niyang hinanap ang mukha ko sa mga tao.
Nagtagpo ang mga mata namin.
Diretso siyang lumapit.
“Nasaan ang phone mo?”
“Nasa kwarto.”
“Pitong beses akong tumawag.”
“Hindi ko narinig.”
Bahagya siyang natigilan.
Marahil napansin niya ang pagbabago sa paraan ng pakikipag-usap ko.
Dati, palagi ko siyang tinatawag sa pangalan niya.
At kapag galit ako, parang bata akong magsasabi,
“Ang sama mo talaga!”
Pero ngayon…
Malamig lang ang boses ko.
Iniangat ni Gabriel ang kamay niya para hawakan ang noo ko.
Umatras ako.
Naiwan ang kamay niya sa ere.
“Ano’ng problema?”
“Wala.”
“Alyssa.”
Bumaba ang boses niya.
“Tumingin ka sa akin.”
Hindi ako tumingin.
Dahil alam kong kapag tumingin ako sa mga mata niya, mawawala ang lahat ng tapang na buong gabi kong binuo.
Napabuntong-hininga si Gabriel.
“Dinalhan kita ng gamot sa tiyan.”
May inilabas siyang pakete ng gamot mula sa bulsa.
“Huwag kang magkape nang walang laman ang tiyan.”
Tinitigan ko iyon.
Bigla kong gustong tumawa.
Posible palang may isang taong kabisado kung ano ang allergy mo.
Kabisado kung anong oras ka umiinom ng gamot.
Kabisado na takot ka sa kulog.
Pero hindi ka mahal.
Tinanggap ko ang gamot.
“Salamat.”
Kumunot ang noo ni Gabriel.
“Ano ba ang ikinagagalit mo?”
“Hindi ako galit.”
“Akala mo maniniwala ako?”
Mahigpit kong kinuyom ang mga kamay ko.
Eksaktong sandaling iyon, may sasakyang huminto sa harap ng bahay.
Napalingon ang ilang tao sa bakuran.
May babaeng bumaba.
Nakasuot siya ng cream-colored na dress.
Mahaba ang buhok niya at nakatali nang mababa sa likod.
Pino ang kanyang mukha.
Maamo ang kanyang ngiti.
Agad lumabas ang ina ni Gabriel para salubungin siya.
“Camille!”
Parang biglang nanlamig ang dugo ko.
Siya iyon.
Ang babaeng binanggit ni Gabriel kagabi.
Ang babaeng gusto niyang pakasalan.
Pumasok si Camille sa bakuran.
Nang makita niya si Gabriel, agad lumiwanag ang mukha niya.
“Nandito ka na pala.”
Napalingon si Gabriel sa akin.
Sa loob ng isang napakaikling segundo, nagbago ang ekspresyon niya.
May pagkabigla.
May pag-aalala.
Pero pagkatapos…
Lumapit pa rin siya kay Camille.
Natural na kumapit si Camille sa braso niya.
Walang sinuman ang nagtaka.
Maliban sa akin.
Malakas na tumawa ang ina ni Gabriel.
“Buti kompleto tayo ngayon.”
Lumingon siya kay Mama.
“Sakto rin. May magandang balita akong gustong sabihin.”
Nanigas ako.
Agad nagsalita si Gabriel.
“Ma.”
Pero huli na.
May inilabas ang kanyang ina na maliit na kahon mula sa bag.
Sa loob nito…
May singsing.
“Plano ng pamilya namin na ikasal sina Gabriel at Camille bago matapos ang taon.”
Biglang natahimik ang buong silid.
Napalingon sa akin si Mama.
Nalaglag mula sa kamay ng ate ko ang hawak niyang kutsara.
At ako…
Si Gabriel lang ang tinitigan ko.
Gusto kong marinig siyang tumanggi.
Isang salita lang.
Kahit isang salita lang.
Pero nanatili siyang tahimik.
Sapat na iyon.
Ngumiti ako.
“Congratulations.”
Biglang namutla si Gabriel.
“Alyssa.”
Tumalikod ako.
Hinawakan niya ang pulso ko.
“Mag-usap tayo.”
“Hindi na kailangan.”
“Hindi pa ako nagpapaliwanag.”
“Sapat na ang narinig ko.”
Mas humigpit ang hawak niya.
“Ano ang narinig mo?”
Tumingala ako.
Sa unang pagkakataon sa loob ng labintatlong taon, tinitigan ko siya nang wala nang kahit anong pag-asa.
“Sinabi mong inaalagaan mo lang ako dahil nakasanayan mo na.”
Nagbago ang mukha ni Gabriel.
“Alyssa…”
“Narinig ko rin na siya ang gusto mong pakasalan.”
Nanigas si Camille sa likuran namin.
Nagmadaling magsalita ang ina ni Gabriel.
“Alyssa, usapang matatanda ito—”
“Hindi po kayo ang tinatanong ko.”
Tumingin ako kay Gabriel.
“Siya.”
Biglang umalingawngaw ang malakas na kulog sa labas.
Nayanig ang mga salamin ng bintana.
Katulad na katulad ng mga gabing may bagyo noong mga bata pa kami.
Noon, sinabi sa akin ni Gabriel:
Kapag may bagyo, hanapin mo ako.
Ngayon ko lang naintindihan.
May mga bagyong…
Siya mismo ang nagdadala.
Isa-isa kong inalis ang mga daliri niya sa pulso ko.
“Kung sino man ang pakakasalan mo, wala na akong pakialam.”
Hindi gumalaw si Gabriel.
Tumalikod ako.
Pero ilang hakbang pa lang ang nagagawa ko nang marinig ko ang boses niya sa likuran.
“Hindi puwede.”
Huminto ako.
Natahimik ang buong silid.
Lumapit si Gabriel.
Kinuha niya ang singsing mula sa kahon at mariing inilapag sa mesa.
Nagbago ang mukha ng kanyang ina.
“Gabriel!”
Hindi niya ito pinansin.
Ako lang ang tinitigan niya.
Namumula ang mga mata niya.
“Hindi ko pakakasalan si Camille.”
Namuti ang mukha ni Camille.
Napatawa ako.
“Kung gano’n, mas lalong wala akong pakialam.”
Nagpatuloy ako sa paglalakad.
Ngunit ang sumunod na sinabi ni Gabriel ay nagpahinto sa lahat.
“Alyssa.”
Paos ang boses niya.
“Hindi ko kailanman sinabing hindi kita mahal.”
Napalingon ako.
Tinitigan niya ako.
Bahagyang nanginginig ang mga kamay niya.
“Ang sinabi ko lang…”
“Hindi kita kayang pakasalan.”
Isang malakas na kidlat ang gumuhit sa kalangitan.
Hindi pa ako nakakapagtanong kung bakit nang biglang may nabasag na baso malapit sa pinto.
Si Papa iyon.
Nakatayo siya roon.
Putlang-putla ang mukha.
“Tumahimik ka.”
Hindi man lang lumingon si Gabriel.
“Akala n’yo ba kaya n’yong itago sa kanya habambuhay?”
Parang huminto ang tibok ng puso ko.
“Ano ang itinatago n’yo sa akin?”
Walang sumagot.
Tumingin ako kay Papa.
Pagkatapos sa ina ni Gabriel.
At sa huli…
Kay Gabriel.
Pumikit siya sandali.
Nang muli niyang buksan ang mga mata niya, mababa at mabigat ang boses niya.
“Alyssa…”
“Hindi mo ba kailanman naisip kung bakit palaging ayaw ng papa mo na magpakasal tayong dalawa?”
BAHAGI 2
“Alyssa…”
“Hindi mo ba kailanman naisip kung bakit palaging ayaw ng papa mo na magpakasal tayong dalawa?”
Parang biglang nawala ang lahat ng ingay sa paligid.
Kahit ang malakas na ulan sa labas ay tila napakalayo.
Tumingin ako kay Papa.
“Anong ibig niyang sabihin?”
Hindi siya makatingin sa akin.
Sa halip, si Mama ang napahawak sa braso niya.
“Sabihin mo na.”
Mahina ang boses niya.
“Matagal na rin naman.”
Napapikit si Papa.
Pagkatapos ay tumingin siya sa akin.
“Labintatlong taon na ang nakalipas, noong sinalanta ng malaking bagyo ang lugar natin… hindi aksidente ang pagkamatay ng ama ni Gabriel.”
Napalingon ako kay Gabriel.
Hindi gumalaw ang mukha niya, pero nakita kong mariing nakakuyom ang kanyang kamao.
Nagpatuloy si Papa.
“Noong gabing iyon, ako ang namamahala sa bodega malapit sa pantalan. May paparating nang bagyo pero pinilit ng may-ari na huwag munang pauwiin ang mga trabahador hangga’t hindi naililipat ang mga kargamento.”
Nanginginig ang boses niya.
“Ako ang pumirma sa utos.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa buong katawan ko.
“Pero… sabi mo dati, aksidente iyon.”
“Oo.”
Napayuko si Papa.
“Pero kung hindi ko pinirmahan ang papel na iyon, nakauwi sana ang ama ni Gabriel bago tumaas ang tubig.”
Napatingin ako sa ina ni Gabriel.
May luha sa mga mata niya.
“Alam ninyo?”
Tumango siya.
“Matagal na.”
“Lahat kayo alam?”
Walang sumagot.
Iyon na ang sagot.
Napaatras ako.
Labintatlong taon.
Labintatlong taon akong lumaki sa gitna ng isang lihim na tila ako lang ang hindi pinayagang malaman.
“Gabriel…”
Nahirapan akong bigkasin ang pangalan niya.
“Kaya ayaw mo akong pakasalan?”
Huminga siya nang malalim.
“Hindi lang iyon.”
Lumapit siya ng isang hakbang.
“Ayokong isang araw malaman mo ang lahat pagkatapos mo akong pakasalan at isipin mong pinili kita para gantihan ang pamilya mo.”
“Gantihan?”
“May panahon na galit ako sa papa mo.”
Diretso niya iyong sinabi.
“Labing-anim ako nang malaman ko ang totoo. Ilang taon akong hindi makatingin sa kanya nang hindi naiisip ang tatay ko.”
Nanikip ang dibdib ko.
“Kaya… lahat ng ginawa mo para sa akin…”
“Alyssa.”
Mabilis niya akong pinutol.
“Huwag.”
Namula ang mga mata niya.
“Huwag mong dudungisan ang isang bagay na totoo dahil lang sa mga kasalanang hindi natin ginawa.”
Hindi ako nakapagsalita.
“Minahal kita bago ko malaman ang tungkol sa tatay ko.”
Lumapit siya ulit.
“At minahal pa rin kita pagkatapos.”
“Kung gano’n, bakit si Camille?”
Sa unang pagkakataon, napalingon siya kay Camille.
Tahimik itong nakatayo sa tabi ng mesa.
Pagkatapos ay napatawa siya nang mapait.
“Ako na ang sasagot.”
Napatingin kaming lahat sa kanya.
Tinanggal ni Camille ang singsing na suot niya at inilapag sa tabi ng kahon.
“Walang engagement na nangyari.”
Napakurap ako.
“Ano?”
“Ang nanay ni Gabriel ang nagmungkahi nito.”
Agad namutla ang ina ni Gabriel.
“Camille—”
“Enough, Tita.”
Matalim ang boses niya.
“Sinabi ninyo sa akin na kailangan lang naming magkunwaring seryoso para tuluyan nang lumayo si Alyssa. Akala ko gusto rin ni Gabriel.”
Tumingin siya kay Gabriel.
“Pero malinaw na hindi.”
Parang hindi ko na kayang huminga.
Lumingon ako sa ina ni Gabriel.
“Bakit?”
Pumatak ang luha niya.
“Dahil natatakot ako.”
“Sa ano?”
“Na kapag naging mag-asawa kayo, mauulit ang lahat.”
“Ang alin?”
“Ang galit.”
Napahawak siya sa dibdib.
“Nawala ang asawa ko dahil sa desisyon ng ama mo. Ayokong dumating ang araw na kapag nag-away kayo ni Gabriel, mabubuhay ulit ang nakaraan.”
“Ma.”
Malamig ang boses ni Gabriel.
“Hindi mo karapatang magdesisyon para sa amin.”
“Ako ang nanay mo!”
“At siya ang babaeng mahal ko!”
Biglang natahimik ang lahat.
Hindi malakas ang sigaw ni Gabriel.
Pero sapat iyon para parang mabasag ang lahat ng natitirang kasinungalingan sa silid.
Tumingin siya sa akin.
“Alyssa, hindi ko ginustong pakasalan si Camille.”
“Pero sinabi mo kagabi.”
Napapikit siya.
“Oo.”
“Bakit?”
Matagal siyang hindi sumagot.
Pagkatapos ay binulong niya ang salitang lalo pang sumakit sa akin.
“Duwag ako.”
Huminga siya nang nanginginig.
“Akala ko kung tutulak kitang palayo, mas madali.”
“Para kanino?”
Hindi siya sumagot.
Napatawa ako habang umiiyak.
“Para sa iyo.”
Tama ako.
At iyon ang pinakamasakit.
Tinalikuran ko silang lahat.
“Alyssa!”
Tinawag ako ni Gabriel.
Hindi ako huminto.
Lumabas ako sa ulan nang walang payong.
Sa likuran ko, narinig kong sumunod siya.
Pero bago niya ako maabutan, humarap ako sa kanya.
“Huwag.”
Huminto siya.
“Kung mahal mo talaga ako…”
Punô ng luha ang mga mata ko.
“…sa unang pagkakataon sa buhay natin, hayaan mong ako naman ang pumili.”
Hindi siya gumalaw.
At sa gabing iyon, sa ilalim ng ulan na halos lumamon sa buong kalye, umalis ako nang hindi lumilingon.
Hindi dahil hindi ko siya mahal.
Kundi dahil sa unang pagkakataon…
gusto kong malaman kung sino ako kapag wala siya.
BAHAGI 3
Tatlong buwan akong hindi umuwi.
Tumira ako sa bahay ng pinsan ko sa isang maliit na bayang malapit sa dagat.
Doon, walang nakakakilala sa akin bilang “babaeng laging kasama ni Gabriel.”
Walang nagtatanong kung kailan kami ikakasal.
Walang tumitingin sa akin na parang kalahati lang ako ng isang pares.
Noong una, napakahirap.
Tuwing may kulog, automatic kong hinahanap ang phone ko.
Tuwing sumasakit ang tiyan ko, naaalala kong dati isang tawag ko lang, may darating nang gamot.
Tuwing may nakikita akong lalaking nakasuot ng puting polo, humihinto ang puso ko kahit isang segundo.
Pero hindi ako bumalik.
At hindi rin ako tinawagan ni Gabriel.
Hindi dahil wala siyang pakialam.
Kundi dahil bago ako umalis, sinabi ko sa kanya:
“Huwag mo akong habulin.”
At sa unang pagkakataon, iginalang niya ang hinihingi ko.
Isang beses lang siya nagpadala ng mensahe.
Walang “I miss you.”
Walang “bumalik ka.”
Tatlong linya lang.
Hindi kita guguluhin.
Pero hindi rin ako magsisinungaling ulit.
Kapag handa ka nang marinig ang buong katotohanan ko, nandito ako.
Hindi ako sumagot.
Sa loob ng tatlong buwan, natuto akong gumawa ng mga bagay na dati ay lagi kong ipinapagawa sa kanya.
Natuto akong mag-commute mag-isa sa malakas na ulan.
Natuto akong pumunta sa clinic nang walang kasama.
Natuto akong matulog kahit kumukulog.
At higit sa lahat…
natuto akong hindi sukatin ang halaga ko base sa kung pipiliin ba ako ng isang lalaki.
Isang hapon, habang nagtatrabaho ako sa maliit na café ng pinsan ko, may dumating na sulat mula kay Papa.
Hindi text.
Hindi tawag.
Sulat.
Tatlong pahina iyon.
Humingi siya ng tawad.
Hindi lang dahil itinago niya ang katotohanan.
Kundi dahil sa loob ng maraming taon, hinayaan niyang pasan-pasan ni Gabriel ang galit at guilt na hindi naman dapat sa kanya.
Isinulat niyang pagkatapos ng aksidente, siya mismo ang tumulong sa pamilya ni Gabriel nang palihim.
Hindi dahil gusto niyang bilhin ang katahimikan nila.
Kundi dahil iyon lang ang paraan na alam niyang magsisi.
Pero ang pinakamahalagang bahagi ay nasa huling pahina.
Anak, hindi kita pinagbawalang mapalapit kay Gabriel dahil galit ako sa kanya.
Natatakot ako na kapag nalaman mo ang totoo, pipiliin mong sisihin ako.
At mas natatakot akong kapag pinakasalan mo siya, araw-araw kong makikita sa mukha niya ang lalaking hindi ko nailigtas.
Matagal kong tinitigan ang sulat.
Doon ko naunawaan.
Lahat sila takot.
Si Papa, takot mawalan ng anak.
Ang ina ni Gabriel, takot mawalan ulit ng pamilya.
Si Gabriel, takot na mahalin ako habang may galit siyang hindi pa lubusang napapatawad.
At ako?
Takot akong mawala si Gabriel kaya pumayag akong manatili sa isang relasyong walang pangalan.
Lahat kami may takot.
At dahil walang nagsalita, ang takot ang nagdesisyon para sa aming lahat.
Kinabukasan, umuwi ako.
Hindi ko sinabi kahit kanino.
Pagdating ko sa amin, sarado ang bahay.
Nasa kapitbahay pala ang pamilya ko dahil may birthday celebration.
Naglakad ako papunta roon.
At sa dulo ng eskinita, nakita ko siya.
Si Gabriel.
Nakatayo siya sa isang lumang hagdan, nagkakabit ng ilaw sa bubong ng bahay ng isang matandang kapitbahay.
Payat siya nang kaunti.
Mas mahaba ang buhok.
Pero siya pa rin.
Parang naramdaman niyang may nakatingin.
Lumingon siya.
Nanigas siya.
Muntik pa siyang mahulog sa hagdan.
“Alyssa?”
Hindi ako nakasagot agad.
Bumaba siya.
Pero nang makarating siya ilang hakbang mula sa akin, tumigil siya.
Hindi siya lumapit.
Hindi niya ako hinawakan.
At hindi ko alam kung bakit, pero iyon ang unang bagay na nagpaluha sa akin.
Dati, si Gabriel ang laging nagpapasya sa distansya naming dalawa.
Ngayon, hinihintay niya ako.
“Ano’ng ginagawa mo rito?” tanong ko.
Napangiti siya nang bahagya.
“Nasira ang ilaw ni Lola.”
“Hindi iyon ang ibig kong sabihin.”
Nawala ang ngiti niya.
“I’m still here.”
“Hindi ka umalis?”
“May trabaho ako rito. Pamilya ko rito.”
Huminto siya.
“At marami akong kailangang ayusin.”
“Narinig kong hindi natuloy ang plano ninyo ni Camille.”
“Walang planong matutuloy.”
“Galit ba siya?”
“Sa akin? Kaunti.”
Napangiti siya.
“Sa nanay ko? Sobra.”
Hindi ko napigilang matawa.
Mahina lang.
Pero nang marinig iyon ni Gabriel, parang lumambot ang buong mukha niya.
Matagal siyang tumingin sa akin.
“Masaya akong nakita kitang tumatawa ulit.”
Biglang bumigat ang dibdib ko.
“Gabriel…”
“Hindi mo kailangang sabihin ang kahit ano.”
“Hayaan mo akong matapos.”
Tumahimik siya.
Huminga ako nang malalim.
“Galit pa rin ako.”
Tumango siya.
“Dapat lang.”
“Hindi dahil hindi mo ako pinili.”
Naningkit nang bahagya ang mga mata niya.
“Kundi dahil pinili mong magsinungaling sa akin.”
“Oo.”
“Hindi mo ako binigyan ng pagkakataong malaman ang totoo at magdesisyon.”
“Oo.”
“Tinulak mo ako palayo dahil akala mo mas alam mo kung ano ang mabuti para sa akin.”
Napayuko siya.
“Oo.”
“Kaya kung naghihintay ka ng isang dramatic na eksena kung saan yayakapin kita at sasabihing okay na ang lahat…”
Tumingin siya sa akin.
“Hindi ko hinihintay iyon.”
“Talaga?”
“Alyssa, tatlong buwan akong nag-isip.”
Napahinga siya.
“Hindi ko kailangang mapatawad agad. Kailangan kong maging tao na karapat-dapat mapatawad.”
Hindi ko inaasahan ang sagot na iyon.
Lumapit ako ng isang hakbang.
Hindi siya gumalaw.
“May galit ka pa ba kay Papa?”
Matagal bago siya sumagot.
“May sakit pa rin.”
“Hindi pareho iyon.”
“Hindi.”
Tumingin siya sa bahay namin sa dulo ng kalye.
“Pero kinausap ko siya.”
Nagulat ako.
“Kailan?”
“Halos dalawang buwan na.”
“Ano’ng sinabi mo?”
“Na hindi ko siya mapapatawad para sa lahat sa isang araw.”
“At?”
“Sinabi niyang hindi niya hinihingi iyon.”
Napangiti si Gabriel nang mapait.
“First honest conversation namin sa loob ng maraming taon.”
Napabuntong-hininga ako.
“Paano ang mama mo?”
Bigla siyang natawa nang walang saya.
“Nakatira muna sa kapatid niya.”
“Bakit?”
“Dahil sinabi kong hindi ako makikitira sa iisang bahay habang patuloy niyang iniisip na puwede siyang magdesisyon kung sino ang mamahalin ko.”
Napatingin ako sa kanya.
“Pinalayas mo ang mama mo?”
“Hindi.”
“Gabriel.”
“Okay, technically, umalis siya dahil galit siya sa akin.”
Hindi ko napigilang mapailing.
“Pareho pa rin kayong matigas ang ulo.”
“Namana ko sa kanya.”
Sa unang pagkakataon matapos ang maraming buwan, parang bumalik sandali ang dati naming pagiging magkaibigan.
Pero hindi ko gustong bumalik lang sa dati.
Dahil ang “dati” ang dahilan kung bakit nasaktan kami.
Kaya tinanong ko ang bagay na matagal ko nang gustong itanong.
“Kung wala ang nangyari sa tatay mo… pakakasalan mo ba ako?”
Hindi siya sumagot agad.
Lumapit siya ng isang hakbang.
May sapat pa ring distansya sa pagitan namin.
“Alyssa, dati ang sagot ko sana ay oo.”
“Dati?”
“Oo.”
Napakunot ang noo ko.
“Ngayon?”
“Ngayon hindi muna.”
Napatingin ako sa kanya.
At bigla siyang ngumiti.
“Bakit ganyan ang mukha mo?”
“Hindi ako—”
“Gusto kitang pakasalan.”
Nawala ang ngiti niya.
“Pero ayokong pakasalan mo ako dahil labintatlong taon mo akong minahal.”
Tumahimik ako.
“Ayokong piliin mo ako dahil sanay ka sa akin.”
Bumalik sa akin ang sarili niyang mga salita noong gabing iyon.
Masakit pa rin.
Pero ngayon, iba na ang kahulugan.
“Gusto kong makilala mo ako ulit.”
Sabi niya.
“Hindi bilang batang lalaking may kandila tuwing may bagyo.”
“Hindi bilang lalaking nagdadala ng gamot sa tiyan mo.”
“Hindi bilang taong iniisip ng buong kapitbahayan na dapat mong pakasalan.”
Tumingin siya diretso sa mga mata ko.
“Gusto kong piliin mo ako bilang ako.”
Napakagat ako sa labi.
“At paano kung pagkatapos kitang makilala ulit, ayoko na sa iyo?”
Ngumiti siya.
“Then I’ll accept it.”
“Talaga?”
“Masakit.”
Napakamot siya sa batok.
“Baka magmukmok ako nang mga tatlong taon.”
Napatawa ako.
“Ang drama mo.”
“Pero tatanggapin ko.”
Humina ang boses niya.
“Mas gusto kong mawala ka dahil malaya kang pumili kaysa makuha ka dahil natatakot kang mabuhay nang wala ako.”
Hindi ko na napigilan ang luha.
Lumapit ako.
Isang hakbang.
Dalawa.
Hanggang isang dipa na lang ang pagitan namin.
“Ano ngayon?”
Tanong niya.
“Simula ulit.”
“Paano?”
Inabot ko ang kamay ko.
Hindi niya agad hinawakan.
Tumingin muna siya sa akin, parang humihingi ng pahintulot.
Tumango ako.
Doon niya lang hinawakan ang kamay ko.
Mahigpit.
Pero hindi nakakasakal.
“Hi,” sabi ko.
Napangiti siya.
“Hi.”
“Alyssa.”
“Gabriel.”
“Nice to meet you.”
“Nice to meet you too.”
Anim na buwan ang lumipas bago kami naging opisyal na magkasintahan.
Oo.
Pagkatapos ng halos labing-apat na taon, saka lang ako nagkaroon ng totoong boyfriend.
At pinaghirapan iyon ni Gabriel.
Hindi na siya basta sumusulpot sa bahay.
Nagtatanong siya kung puwede siyang pumunta.
Hindi na niya basta kinukuha ang mga gamit ko.
Humihingi siya ng permiso.
Kapag nag-aaway kami, hindi siya umaalis at hindi rin siya nagsisinungaling para “protektahan” ako.
Minsan nakakainis.
Minsan mahirap.
Pero totoo.
Isang taon matapos akong bumalik, dumating ang pinakamalakas na bagyo ng taon.
Nawalan ng kuryente sa buong lugar.
Nasa bahay ako, nag-iisa sa sala, nang may kumatok.
Pagbukas ko ng pinto, si Gabriel iyon.
Basang-basa.
May hawak na kandila.
Napatingin ako rito.
Pagkatapos sa kanya.
“Seriously?”
Ngumiti siya.
“Tradition.”
“Hindi na ako takot sa bagyo.”
“Alam ko.”
“Hindi mo kailangang pumunta.”
“Alam ko rin.”
“Then bakit ka nandito?”
Itinaas niya ang kandila.
“Dati sinabi ko sa iyong kapag may bagyo, hanapin mo ako.”
Lumapit siya.
“Pero mali pala ako.”
Napakunot ang noo ko.
“Bakit?”
“Hindi mo kailangang hanapin ako kapag may bagyo.”
Marahan niyang hinawakan ang kamay ko.
“Ang gusto ko…”
“…kapag tahimik ang panahon, kapag ordinaryong araw, kapag walang problemang kailangang ayusin…”
Huminga siya.
“…piliin mo pa rin akong makasama.”
May inilabas siya mula sa bulsa.
Isang maliit na kahon.
Napahawak ako sa bibig.
“Gabriel…”
“Relax.”
Binuksan niya iyon.
May singsing.
Simple lang.
Walang engrandeng bato.
Pero sa loob nito ay may nakaukit na dalawang maliit na salita.
Choose me.
Tumingin siya sa akin.
“Hindi kita hinihingan ng sagot dahil matagal na tayong magkakilala.”
“Hindi dahil gusto ng pamilya natin.”
“Hindi dahil may utang ka sa nakaraan.”
“Hindi dahil may bagyo.”
Lumuhod siya.
“Tinatanong kita ngayon dahil mahal kita.”
“At kung pipiliin mo ako…”
Ngumiti siya, nangingilid ang luha.
“…araw-araw kitang pipiliin pabalik.”
Umiyak ako.
Tawa nang tawa habang umiiyak.
“Ang haba ng speech mo.”
“May sagot ka ba?”
“Tayo muna.”
“Alyssa.”
“Gusto kong namnamin.”
“Labintatlong taon na akong naghihintay!”
“Kasalanan mo rin iyon.”
Napailing siya.
“Fine. Take your time.”
Tumitig ako sa kanya.
Sa lalaking minsang naging dahilan kung bakit natakot akong mawala ang sarili ko.
At sa lalaking natutong mahalin ako nang hindi ako kinukulong.
Iniabot ko ang kaliwang kamay ko.
“Yes.”
Nanlaki ang mga mata niya.
“Yes?”
“Oo.”
“Sure?”
“Kapag nagtanong ka pa ulit, babawiin ko.”
Mabilis niyang isinuot ang singsing.
Pagkatapos ay tumayo at niyakap ako.
Sa labas, malakas ang ulan.
Umalingawngaw ang kulog.
Pero sa unang pagkakataon mula pagkabata…
hindi ako natakot.
Dahil natutunan kong hindi si Gabriel ang kanlungan ko.
Hindi rin ako ang kanlungan niya.
Dalawa kaming taong natutong tumayo nang mag-isa.
At pagkatapos noon…
pinili naming tumayo sa tabi ng isa’t isa.
Hindi dahil kailangan namin.
Kundi dahil gusto namin.
At marahil iyon ang pinakamagandang uri ng pag-ibig.
Hindi iyong nangangakong walang bagyong darating.
Kundi iyong marunong magsabi:
Kapag dumating ang bagyo, hindi kita ililigtas mula sa buhay mo.
Pero hindi rin kita hahayaang harapin iyon nang mag-isa.
Sa wakas, pagkatapos ng napakaraming taon ng mga lihim, takot at maling desisyon…
hindi na namin kailangang hulaan kung ano kami sa isa’t isa.
Ako si Alyssa.
Siya si Gabriel.
At sa pagkakataong ito…
pareho naming pinili ang isa’t isa.
