Tahimik ko siyang minanmanan sa loob ng apat na taon, kabisado ko pati oras ng paglabas niya ng bahay
Tahimik ko siyang minanmanan sa loob ng apat na taon, kabisado ko pati oras ng paglabas niya ng bahay… hanggang sa gabing palihim akong pumasok sa silid na lagi niyang nakakandado at nakita kong punô ng mga litrato ko ang buong dingding — pero ang nasa loob ng drawer ang tunay na nagpanginig sa akin.
Bahagi 1
May sikreto ako.
Sa loob ng apat na taon, palihim kong minamanmanan ang lalaking nakatira sa unit na katapat ng amin.
Alam kong karaniwan siyang umaalis ng bahay nang eksaktong 7:20 ng umaga.
Alam kong tuwing Miyerkules, bumibili siya ng black coffee sa convenience store sa ibaba ng condominium.
Alam ko ring tuwing umuulan, lalabas siya sa balkonahe nang halos sampung minuto.
Walang payong.
Walang ginagawa.
Nakatayo lang siya roon.
Akala ko noon, ako na ang pinakanakakatakot na tao sa kuwentong ito.
Hanggang sa gabing pumasok ako sa silid na lagi niyang nakakandado.
At nakita ko…
daan-daang litrato ko ang nakadikit sa buong dingding.
Umuwi ako para sa holiday break matapos ang isang nakakapagod na semester nang kaladkarin ako ng matalik kong kaibigan na si Mika papunta sa isang maliit na bar malapit sa commercial district.
Sa labas, nagsisiksikan ang mga jeepney sa ilalim ng makukulay na ilaw.
Katatapos lang ng ulan.
Mainit at malagkit pa rin ang hangin.
Nakasandal si Mika sa mesa habang nakatitig sa akin.
“Tatlong taon ka na sa college, Sofia, pero wala ka pa ring boyfriend.”
“Sa ganda mong ’yan, huwag mong sabihing wala ka talagang nagugustuhan?”
Humigop ako ng cocktail at ngumiti na parang walang problema.
“Hindi ako interesado sa relasyon.”
Sakto namang tumunog ang kampanilya sa pintuan ng bar.
May isang matangkad na lalaki ang pumasok.
Madilim ang suot niyang polo.
Nakatiklop hanggang siko ang manggas.
Bahagyang basa ang buhok niya dahil sa ulan.
Biglang bumilis ang tibok ng puso ko.
Si Adrian.
Ang kapitbahay namin.
Ang lalaking apat na taon ko nang gusto.
Hinila niya ang upuan at umupo sa tapat ko.
Medyo matagal na nanatili ang mga mata niya sa mukha ko.
“Sorry. Natagalan sa trabaho.”
Pagkatapos ay tumingin siya kay Mika.
“Sinabi niyang ayaw niyang makipagrelasyon?”
Ngumiti siya.
“Sayang naman.”
Isang pangungusap lang iyon.
Pero agad nang namasa ang mga palad ko.
Walang nakakaalam na mahigit tatlong libong litrato ni Adrian ang naka-save sa phone ko.
Walang nakakaalam na may sarili akong folder na naglalaman ng detalyadong schedule niya sa nakalipas na ilang taon.
At lalong walang nakakaalam na…
minsan, sinusundan ko siya.
Hindi para saktan siya.
Gusto ko lang malaman kung saan siya pumupunta.
Sino ang nakakasama niya.
Kung kanino siya ngumingiti.
Alam kong hindi iyon normal.
Pero hindi ko mapigilan ang sarili ko.
Pagkatapos naming kumain at uminom, halos hindi na makatayo si Mika.
Tinulungan kami ni Adrian na ihatid siya pauwi.
Pagbalik namin sa kotse, natural akong umupo sa passenger seat.
Hindi naman niya ako pinigilan.
Tahimik na tumakbo ang sasakyan sa mga kalsadang basa pa sa ulan.
Tumama ang pulang ilaw ng traffic light sa gilid ng mukha niya.
Hindi ko namalayang nakatitig na pala ako.
“Ano’ng tinitingnan mo?”
Bigla niyang tanong.
Napapitlag ako.
“Wala.”
“Talaga?”
Mahina siyang tumawa.
“Akala ko may kakaiba sa mukha ko.”
Agad akong tumingin sa bintana.
Kung malalaman niyang ilang beses ko nang tinitigan ang mukha niyang iyon sa pamamagitan ng camera lens…
malamang masusuklam siya sa akin.
Si Adrian ay nagtatrabaho bilang behavioral psychology consultant para sa isang investigative unit.
Trabaho niyang makita kung nagsisinungaling ang isang tao.
Minsan, naiisip ko—
matagal na kaya niya akong nababasa?
Huminto ang kotse sa ilalim ng condominium.
Kinapa ko ang bag ko at kunwari’y namutla.
“Nakalimutan ko yata ang susi ko.”
Sa totoo lang, nasa pinakamaliit na bulsa ng bag ko ang susi.
Alam kong hindi uuwi ang mga magulang ko nang gabing iyon.
Gusto ko lang magkaroon ng dahilan para makapasok sa bahay niya.
Tumayo si Adrian sa ilalim ng ilaw ng hallway at tinitigan ako nang ilang segundo.
Masyadong matagal.
Para bang alam niya.
Pero sa huli, binuksan niya ang pinto.
“Pasok.”
Yumuko ako para maitago ang ngiti ko.
Eksaktong nangyayari ang lahat ayon sa plano ko.
Palaging kakaiba para sa akin ang apartment ni Adrian.
Sa labas, napakabait niya.
Mahinahon.
Magalang.
Pero halos walang dekorasyon ang bahay niya.
Gray ang mga dingding.
Madidilim ang kasangkapan.
Walang family pictures.
Walang souvenirs.
Walang kahit anong palatandaan na may taong naging malapit sa kaniya.
Umupo ako sa sofa at palihim na pinagmasdan ang bawat sulok.
Naglagay siya ng isang basong malamig na tubig sa harap ko.
“Huwag ka nang uminom pa.”
Tumingin ako sa kamay niya.
Napakaganda ng mga daliri niya.
Bigla kong naisip na gusto kong hawakan iyon.
At huwag nang hayaang may ibang makahawak.
“Adrian.”
“Hmm?”
“Kung may taong gusto ka nang sobra… hanggang sa sinusundan ka niya araw-araw… matatakot ka ba?”
Huminto ang kamay niya.
Agad akong nagsisi sa tanong ko.
Pero tumingin lang siya sa akin.
“Depende.”
“Depende saan?”
“Kung ano ang gusto niya.”
Napalunok ako.
“Paano kung gusto lang niyang malaman ang lahat tungkol sa ’yo?”
Bahagyang umangat ang sulok ng labi niya.
“Kung gano’n, baka hindi naman ’yung taong sumusunod ang tunay na mapanganib.”
Hindi ko naintindihan ang sinabi niyang iyon.
Hanggang makalipas ang ilang oras.
Nang gabing iyon, sa guest room ako natulog.
Pero hindi ako makatulog.
Halos ala-una na ng madaling-araw nang makarinig ako ng tunog ng pagsara ng pinto sa labas.
Binuksan ko agad ang app na nakakonekta sa maliit na audio device na palihim kong itinago sa ilalim ng sofa niya.
Walang tunog.
Nawala ang signal.
Parang lumubog ang puso ko.
Nakita niya?
Dahan-dahan akong lumabas sa hallway.
Patay ang mga ilaw.
Bukas ang pinto ng kuwarto ni Adrian.
Pero wala siya roon.
Sa pinakadulo ng hallway, may isang pinto.
Isang pintong hindi ko kailanman nakitang bumukas.
Sa loob ng apat na taon kong pagmamasid mula sa apartment namin, hindi ko minsang nakitang pumasok si Adrian doon.
Pero ngayong gabi…
nakabukas iyon nang bahagya.
Isang manipis na siwang lang.
Alam kong hindi ako dapat pumasok.
Pero kusa nang gumalaw ang mga paa ko.
Isang hakbang.
Dalawa.
Itinulak ko ang pinto.
Sumalubong sa akin ang amoy ng lumang papel at mamasa-masang kahoy.
Binuksan ko ang ilaw.
At nanigas ang buong katawan ko.
Ang dingding sa harap ko…
punô ng mga litrato ko.
Ako habang papasok sa university.
Ako habang natutulog sa mesa sa library.
Ako habang namimili sa supermarket.
Ako habang nakatayo sa balkonahe namin.
May mga litrato na malinaw na kuha mula sa malayo.
Pero mayroon ding mga litrato…
na kuha mula mismo sa loob ng bedroom ko.
Nagsimulang manginig ang mga kamay ko.
Sa gitna ng silid ay may isang mesa.
May ilang makakapal na notebook sa ibabaw nito.
Binuksan ko ang una.
Mga petsa.
Oras.
Damit na suot ko.
Mga taong nakasama ko.
Pati ang mga araw na palihim ko siyang sinusundan.
Nakasulat ang lahat.
Mas detalyado pa kaysa sarili kong diary.
Napaatras ako.
May nabunggo ang likod ko.
Hindi dingding.
Tao.
Dumaan sa tenga ko ang mainit na hininga.
May kamay na dahan-dahang kumuha sa notebook mula sa mga daliri ko.
Pamilyar ang boses.
Mahinahon pa rin gaya ng dati.
“Sa wakas, nakita mo rin.”
Hindi ako makalingon.
Lumapit pa si Adrian.
“Apat na taon.”
“Iniisip ko kung gaano katagal bago ka magkaroon ng lakas ng loob na buksan ang kwartong ito.”
Parang nagyelo ang dugo ko.
“Alam mong… sinusundan kita?”
Mahina siyang tumawa.
“Alam ko.”
Napakuyom ang kamay ko.
“Kung alam mo, bakit hindi mo ako pinigilan?”
Ilang segundo kaming binalot ng katahimikan.
Pagkatapos, may inilapag siyang litrato sa harap ko.
Tumingin ako.
Ako iyon.
Siguro labing-anim na taong gulang.
Pero noong panahong iyon…
hindi pa kami nakatira sa unit na katapat niya.
Bigla akong napatingala.
Nakatingin si Adrian sa akin.
Perpekto pa rin ang ngiti niya.
“Mali ang pagkakaalala mo, Sofia.”
“Hindi ikaw ang unang sumunod sa akin.”
Parang tumigil ang tibok ng puso ko.
Binuksan niya ang drawer.
May lumang folder sa loob.
Kupas na ang mga gilid.
Nakasulat sa harap ang pangalan ko.
SOFIA RAMOS.
At ang petsa…
walong taon na ang nakalipas.
Lumapit siya sa tenga ko at marahang bumulong:
“Ako ang pumili ng apartment na katapat ng sa inyo.”
At eksaktong sandaling iyon—
mula sa isang nakasarang pinto sa loob mismo ng silid…
may tatlong katok na umalingawngaw.
Tok.
Tok.
Tok.
Nanigas ako.
Dahil malinaw na malinaw…
may isa pang tao sa loob.
BAHAGI 2 — ANG TAONG NASA KABILANG PINTO
Tok.
Tok.
Tok.
Parang huminto ang hangin sa loob ng silid.
Napatingin ako sa saradong pinto.
“A-Adrian…”
Hindi niya ako pinigilan nang umatras ako.
Sa halip, lumayo siya ng isang hakbang at ibinaba ang mga kamay.
“Buksan mo,” sabi niya.
“Ano?”
“Kung gusto mong malaman ang lahat, Sofia… buksan mo.”
Ayokong gumalaw.
Sa isip ko, kung anu-anong eksena na ang nabubuo.
May taong nakakulong.
May lihim na biktima.
May mas malala pang bagay kaysa sa mga litrato ko sa dingding.
Muling kumatok.
Tok.
Tok.
Tok.
Huminga ako nang malalim at hinawakan ang doorknob.
Pagbukas ko—
isang matandang babae ang nakaupo sa kabilang silid.
May kumot sa tuhod niya at may maliit na mesa sa tabi ng wheelchair.
Napakurap ako.
Hindi ito ang inaasahan ko.
“Sofia?”
Kilalang-kilala niya ako.
“Paano n’yo ako kilala?”
Ngumiti ang babae.
“Ako si Teresa.”
“Dating kasamahan ng nanay mo.”
Nanlamig ako.
Dahan-dahang lumapit si Adrian.
“Si Tita Teresa ang dahilan kung bakit kita unang nakilala.”
Walong taon na ang nakalipas, ayon sa kuwento nila, nagkaroon ng insidente sa dati naming tinitirhan.
May lalaking ilang linggong sumusunod sa akin pauwi mula sa paaralan.
Labing-anim lang ako noon.
Hindi ko iyon nalaman.
Ang alam ko lang, bigla kaming lumipat ng tirahan matapos sabihin ng mga magulang ko na “mas magiging ligtas” kami sa bagong lugar.
Si Teresa ang nakapansin sa lalaking sumusunod sa akin.
At si Adrian—na noon ay nagsisimula pa lamang magtrabaho sa behavioral investigation—ang tumulong upang matukoy kung sino iyon.
“Hindi ikaw ang minamanmanan ko noon,” mahinang sabi ni Adrian.
“Siya.”
Tinuro niya ang lumang larawan ko.
“Ginagamit ka naming reference para malaman kung gaano siya kalapit sa ’yo.”
Napatingin ako sa daan-daang litrato sa dingding.
“Pero ito?”
Hindi siya sumagot agad.
“At apat na taon? Pati damit ko? Pati mga taong kasama ko?”
Nawala ang ngiti niya.
Doon ko unang nakita si Adrian na mukhang nahihiya.
“Walang magandang paliwanag para diyan.”
Napakuyom ang mga kamay ko.
“Hindi dahil tinulungan mo ako noon, may karapatan ka nang bantayan ako habang buhay.”
“Alam ko.”
“Pumasok ka ba sa kwarto ko?”
Umiling siya agad.
“Hindi.”
“Kung gano’n, paano mo nakuha ang mga litrato?”
Tinuro niya ang isang lumang building sa background ng isang larawan.
“May security camera sa hallway ng dati ninyong apartment. Nakakuha ako noon ng legal access habang iniimbestigahan ang kaso. Ang ibang litrato, mula sa labas o public places.”
“Pero itinago mo.”
“Oo.”
“Bakit?”
Matagal siyang tumahimik.
Pagkatapos ay sinabi niya ang sagot na hindi ko inaasahan.
“Dahil naging obsessed ako.”
Napatingin ako sa kanya.
Hindi niya tinakasan ang tingin ko.
“Noong una, trabaho lang. Pagkatapos, gusto kong malaman kung ligtas ka. Hanggang sa hindi ko na napansin na hindi na proteksiyon ang ginagawa ko.”
“Kontrol na.”
“Oo.”
Nanikip ang dibdib ko.
Nakakatawa.
Apat na taon akong kumbinsidong ako ang halimaw sa pagitan naming dalawa.
Ngayon, dalawang taong parehong nagkamali ang nakatayo sa iisang silid.
Inilabas ko ang phone ko.
“May tatlong libong litrato mo ako.”
Bahagyang napataas ang kilay niya.
“Alam ko.”
“May device ako sa ilalim ng sofa mo.”
“Alam ko rin.”
“Sinundan kita sa trabaho noong nakaraang buwan.”
“’Yung naka-cap ka at sunglasses kahit umuulan?”
Napatitig ako sa kanya.
Biglang natawa si Teresa.
Kahit ako, sa gitna ng takot at galit, muntik matawa.
Pero pinigilan ko.
“Hindi ito nakakatawa.”
“Hindi,” sabi ni Adrian. “Hindi talaga.”
Lumapit siya sa mesa.
Isa-isa niyang isinara ang mga notebook.
“Bukas, aalisin ko lahat ng ito.”
“Ano?”
“Mga litrato. Notes. Lahat.”
“Tapos?”
“Tapos lalayo ako sa ’yo kung iyon ang gusto mo.”
Hindi ko inaasahan ang sakit na naramdaman ko.
Pero alam kong kailangan ko iyon.
“Kailangan natin pareho ng tulong.”
Tumango siya.
“Oo.”
“Hindi ito pag-ibig.”
Tumingin siya sa mga larawan sa dingding.
“Hindi pa.”
Napatingin ako sa kanya.
Mahina niyang idinugtong:
“Pero baka isang araw, kung matuto tayong magmahal nang hindi nagmamay-ari… baka puwedeng maging pag-ibig.”
Hindi ako sumagot.
Lumabas ako ng apartment niya bago sumikat ang araw.
At sa unang pagkakataon sa loob ng apat na taon—
hindi ako lumingon upang tingnan kung sinusundan niya ako.
BAHAGI 3 — SA PAGKAKATAONG ITO, HINDI NA KITA SUSUNDAN
Tatlong buwan kaming hindi nag-usap ni Adrian.
Hindi “cool off.”
Hindi romantic misunderstanding.
Talagang walang contact.
Binura ko ang folder sa phone ko.
Tatlong libo at dalawang daan at labing-isang litrato.
Akala ko hindi ko kakayanin.
Nang pindutin ko ang DELETE ALL, halos isang minuto akong nakatitig lang sa screen.
Pagkatapos—
wala.
Nakaramdam ako ng pagkawala.
Pero kasabay noon, may kakaibang gaan.
Parang apat na taon akong may hawak na lubid na ako rin ang nagsakal sa sarili ko.
At sa wakas, binitawan ko iyon.
Nagsimula akong magpatingin sa counselor ng university.
Noong una, nagsisinungaling pa ako.
Sinasabi kong “medyo possessive” lang ako.
Hanggang isang araw, sinabi ng counselor ko:
“Hindi kita matutulungan kung lagi mong pinapaganda ang kuwento.”
Masakit.
Pero tama.
Kaya sinabi ko lahat.
Ang pagsunod.
Ang pagtatago.
Ang pagkuha ng litrato.
Ang pakiramdam na kailangan kong malaman bawat minuto ng buhay ni Adrian para hindi siya mawala sa akin.
Hindi ako hinusgahan.
Pero hindi rin niya sinabi na okay lang iyon.
Tinuruan niya akong kilalanin ang pagkakaiba ng pagmamahal at kontrol.
Na puwedeng mahalin ang isang tao nang hindi kinakailangang malaman kung nasaan siya bawat oras.
Na ang takot na mawala ang isang tao ay hindi lisensiya upang sakupin ang buhay niya.
At higit sa lahat—
na hindi ko kailangang mawala sa sarili ko para mapanatili ang ibang tao.
Samantala, nalaman ko kay Teresa na ginawa rin ni Adrian ang bahagi niya.
Nag-leave siya sa trabaho.
Nagpa-therapy.
Sinira niya ang lahat ng notebook.
Ibinigay niya sa legal office ang mga dokumentong galing sa lumang kaso at tuluyang isinara ang access niya sa anumang record na tungkol sa akin.
Lumipat pa siya pansamantala sa ibang unit.
Noong una kong mapansin na walang ilaw sa apartment niya sa gabi…
ang dati kong sarili ay siguradong mababaliw.
Maghahanap.
Magtatanong.
Susunod.
Pero hindi ko ginawa.
Masakit.
Pero hinayaan kong hindi ko malaman kung nasaan siya.
At doon ko unang naintindihan kung gaano kahirap ang tunay na pagbabago.
Lumipas ang anim na buwan.
Isang hapon, palabas ako ng campus nang biglang bumuhos ang ulan.
Wala akong payong.
Napailing ako.
“Perfect.”
Tumakbo ako papunta sa waiting shed.
At doon ko siya nakita.
Si Adrian.
Nakatayo sa kabilang dulo.
May hawak na payong.
Nang magkita ang mga mata namin, pareho kaming natigilan.
Mas payat siya nang kaunti.
Mas mahaba ang buhok.
Pero ang pinakamalaking pagbabago ay hindi ko makita sa mukha niya.
Naramdaman ko.
Hindi siya lumapit.
Hindi niya ako tinawag.
Hindi rin niya ginawa ang dati niyang mahihinang ngiti na para bang alam niya ang bawat iniisip ko.
Naghintay lang siya.
Ako ang unang nagsalita.
“Hi.”
“Hi, Sofia.”
Ang weird.
Anim na buwan akong naghanda sa posibilidad na magkita kami ulit.
Pero pagdating ng sandaling iyon—
“Hi” lang pala ang kaya kong sabihin.
Napatawa ako.
Natawa rin siya.
Unti-unting nawala ang bigat.
“Okay ka?” tanong ko.
“Oo.”
“Therapy?”
“Every Thursday.”
Napangiti ako.
“Wednesday sa akin.”
“Competitive pa rin tayo.”
“Hindi kita kinukumpitensya.”
“Progress.”
Napairap ako.
Pero natawa ulit.
Makalipas ang ilang minuto, humina ang ulan.
Itinaas niya ang payong.
“Puwede kitang ihatid sa kanto…”
Huminto siya.
Pagkatapos ay agad na idinugtong:
“Pero only if you want.”
Isang simpleng pangungusap.
Pero napakarami nitong ibig sabihin.
Dati, pareho naming inaakalang pagmamahal ang pagpasok sa espasyo ng isa’t isa nang walang pahintulot.
Ngayon, nagtatanong siya.
At ako—
malaya akong tumanggi.
Tiningnan ko ang malakas na ulan.
Pagkatapos ay tumingin ako sa kanya.
“Sige.”
Naglakad kaming magkatabi.
Hindi niya ako hinawakan.
Hindi rin ako dumidikit sa kanya.
Sa ilalim ng isang payong, may ilang pulgadang pagitan sa balikat namin.
At kakaiba—
mas malapit ang pakiramdam ko sa kanya kaysa noong alam ko ang bawat galaw niya.
Nagsimula kami ulit bilang magkaibigan.
Totoong magkaibigan.
Kape minsan sa isang linggo.
Usapan tungkol sa trabaho.
University.
Mga pelikulang pareho naming ayaw.
Minsan dalawang araw siyang hindi nagre-reply.
At alam mo kung ano ang ginawa ko?
Wala.
Hindi ko chineck kung online siya.
Hindi ko tinanong si Teresa.
Hindi ko hinanap ang kotse niya.
Sobrang proud ko sa sarili ko kaya bumili ako ng cake.
Nang ikuwento ko iyon kay Adrian, halos maubo siya sa kakatawa.
“Bumili ka talaga ng cake dahil hindi mo ako in-stalk?”
“Milestone iyon.”
“Anong nakasulat?”
“Congratulations, normal person.”
Tumawa siya nang napakalakas.
Doon ko napansin—
sa loob ng apat na taon, akala ko kabisado ko na ang lahat tungkol kay Adrian.
Pero hindi pala.
Hindi ko alam na kapag sobrang saya niya, bahagya siyang napapapikit.
Hindi ko alam na mahilig siyang magluto pero pangit siyang mag-bake.
Hindi ko alam na takot siya sa malalaking ipis.
At higit sa lahat—
hindi ko alam na mas masarap palang kilalanin ang isang tao kapag kusa niyang ibinabahagi sa iyo ang sarili niya.
Hindi iyong ninanakaw mo ang impormasyon.
Isang taon matapos ang gabing nakita ko ang lihim na silid, bumalik kami sa dati naming condominium.
Wala na ang mga litrato.
Wala na ang notebooks.
Ang dating madilim na silid ay ginawa niyang maliit na reading room.
May halaman sa bintana.
May bookshelf.
May dalawang upuan.
“Hindi bagay sa ’yo,” sabi ko.
“Alin?”
“Yung halaman.”
“Bakit?”
“Buhay pa.”
Tiningnan niya ako nang masama.
Tumawa ako.
Pagkatapos ay may nakita akong maliit na kahon sa ibabaw ng mesa.
“Anong ’yan?”
Biglang naging seryoso ang mukha niya.
Napaatras ako.
“Adrian.”
“Huwag kang mag-panic.”
“Kapag may taong nagsabi ng ‘huwag kang mag-panic,’ ibig sabihin kailangan kong mag-panic.”
“Hindi engagement ring.”
“Hindi naman ako nagtanong!”
“Expression mo kasi.”
Namula ako.
Kinuha niya ang kahon at iniabot sa akin.
Binuksan ko.
Isang disposable camera.
Napakurap ako.
“Camera?”
“Oo.”
“Bakit?”
“Dati, pareho tayong kumukuha ng litrato nang walang pahintulot.”
Natahimik ako.
Ngumiti siya.
“Ngayon, gusto kong magsimula tayo ng bago.”
May maliit na papel sa ilalim ng camera.
Thirty photos.
Thirty moments we both agreed to remember.
Naramdaman kong uminit ang mga mata ko.
“Ang cheesy mo.”
“I can take it back.”
Agad kong niyakap ang kahon.
“Hindi.”
Napangiti siya.
Kinuha ko ang camera.
Itinutok ko sa kanya.
Pero bago ko pindutin—
“Adrian.”
“Hmm?”
“Pwede?”
Sandali siyang natahimik.
Pagkatapos ay ngumiti.
“Pwede.”
Click.
Unang litrato.
Hindi ninakaw.
Hindi lihim.
Hindi kinuha mula sa malayo.
Kusa niyang ibinigay sa akin ang sandaling iyon.
Ilang buwan pa ang lumipas bago niya ako tinanong.
Hindi dramatic.
Walang candles.
Walang flowers.
Nasa convenience store lang kami, parehong pawis dahil nasiraan ng elevator ang building.
May hawak akong ice cream.
May hawak siyang black coffee.
Bigla niyang sinabi:
“Sofia.”
“Hmm?”
“Gusto kitang ligawan.”
Nabilaukan ako.
“Ngayon mo talaga sinabi?”
“May problema?”
“Nasa tabi tayo ng instant noodles.”
“Affordable setting.”
Tinapik ko siya sa braso.
Ngumiti siya.
Pero pagkatapos, naging seryoso siya.
“Hindi dahil sa apat na taon.”
“Hindi dahil sa lahat ng nangyari.”
“Hindi dahil feeling natin may utang tayo sa isa’t isa.”
Huminga siya nang malalim.
“Gusto kitang ligawan dahil gusto ko kung sino ka ngayon.”
Tinitigan ko siya.
“Ano’ng mangyayari kung sabihin kong hindi?”
“Bibili ako ng kape.”
“Tapos?”
“Uuwi.”
“Tapos?”
“Magiging kaibigan pa rin kita kung gusto mo.”
“Tapos hindi mo ako susundan?”
“Never again.”
Doon ako ngumiti.
“Okay.”
“Okay?”
“Pwede mo akong ligawan.”
Parang hindi siya makapaniwala.
“Talaga?”
“Oo.”
“Teka, puwede ko bang i-record—”
Tinaasan ko siya ng kilay.
Agad niyang ibinaba ang phone.
“Joke.”
Natawa ako nang malakas.
Dalawang taon pagkatapos noon, bumalik kami sa reading room.
May halos tatlumpung litrato na ngayon sa dingding.
Pero iba na ang dingding na iyon.
May litrato namin kasama ang mga kaibigan.
May litrato ni Teresa na galit dahil kinunan namin siya habang kumakain.
May litrato ng dagat.
May litrato ng graduation ko.
May litrato ni Adrian na nakasigaw dahil may ipis.
At sa gitna—
ang una kong litrato sa kanya gamit ang disposable camera.
Sa ilalim nito, may sulat-kamay:
“The first photo taken with permission.”
Lumapit si Adrian sa tabi ko.
“Tatlumpu na?”
“Twenty-nine.”
“Isa pa.”
Inilabas niya ang camera.
“Tayo.”
Tumabi ako sa kanya.
Bago niya pindutin ang shutter, tumingin siya sa akin.
“Pwede?”
Napangiti ako.
Kahit ilang taon na ang lumipas, tinatanong pa rin niya.
At kahit ilang taon na ang lumipas, gusto ko pa ring marinig iyon.
“Pwede.”
Click.
Nakuha ng camera ang dalawang taong dating takot na takot mawalan ng isa’t isa kaya pilit nilang kinulong ang bawat sandali.
Ngayon—
wala nang kandado.
Wala nang lihim na notes.
Wala nang pagsunod sa dilim.
May mga araw na hindi ko alam kung nasaan siya.
May mga araw na hindi niya alam kung ano ang ginagawa ko.
At iyon pala ang pinakamasayang bahagi.
Dahil sa pagtatapos ng araw, kusa pa rin kaming umuuwi sa isa’t isa.
Hindi dahil binabantayan namin ang bawat hakbang.
Hindi dahil takot kaming mawala ang isa.
Kundi dahil pinipili namin.
Muli.
At muli.
At muli.
Tumingin ako sa dating lihim na silid.
Dati, puno iyon ng obsesyon.
Ngayon, puno na iyon ng mga alaala na pareho naming piniling itago.
Napansin ni Adrian ang tingin ko.
“May iniisip ka?”
Tumango ako.
“May sikreto ako.”
Napataas ang kilay niya.
“Ano?”
Lumapit ako at marahang hinawakan ang kamay niya.
“Apat na taon kitang minahal sa maling paraan.”
Nawala ang ngiti niya.
Pagkatapos ay hinigpitan niya nang bahagya ang hawak sa kamay ko.
“At ngayon?”
Tumingin ako sa aming mga litrato.
Sa buhay na hindi ko na kailangang bantayan.
Sa lalaking hindi ko na kailangang angkinin para manatili.
At ngumiti ako.
“Ngayon, hindi na kita sinusundan.”
“Kasabay na kitang naglalakad.”
Sa labas ng bintana, nagsimulang umulan.
Tumingin si Adrian sa balkonahe.
Dati, tuwing umuulan, mag-isa siyang nakatayo roon nang sampung minuto.
Ngayon, inabot niya ang kamay ko.
“Labas tayo?”
“Walang payong?”
“Tradition.”
Tumawa ako at sumunod.
Sa unang pagkakataon, hindi ko binilang kung ilang minuto siyang nakatayo sa ulan.
Hindi ko tiningnan ang oras.
Hindi ko inalala ang bawat galaw niya.
Hinayaan ko lang bumagsak ang ulan sa mukha namin habang magkahawak ang aming mga kamay.
At naisip ko—
siguro ito talaga ang pag-ibig.
Hindi iyong alam mo ang lahat tungkol sa isang tao.
Kundi iyong pareho kayong malayang lumayo…
pero araw-araw,
pinipili pa rin ninyong bumalik.
