Sa gabi ng kaarawan ko, iniwan ako ng boyfriend ko sa tabi ng cake na hindi pa nasisindihan para samahan ang childhood friend niya dahil “iyon ang pinili ng nakararami.”
Sa gabi ng kaarawan ko, iniwan ako ng boyfriend ko sa tabi ng cake na hindi pa nasisindihan para samahan ang childhood friend niya dahil “iyon ang pinili ng nakararami.” Akala ko natalo lang ako sa isang simpleng botohan. Hanggang sa ipakita ng CCTV ng restaurant kung sino ang lihim na kumokontrol sa resulta sa loob ng tatlong taon…
Part 1
Bago magsimula ang birthday party, biglang pinakiusapan ni Gabriel ang waiter na magdala ng maliit na board at ilagay iyon sa gitna ng private room.
May dalawang card sa board.
Ang una ay nakasulat:
“Manatili sa birthday ng girlfriend.”
At ang isa naman:
“Samahan ang childhood friend sa awarding ceremony.”
Naglagay si Gabriel ng dalawang malinaw na kahon sa mesa at binigyan ang bawat isa ng isang token.
“Hindi na kailangang magtalo.”
Nakangiti siyang sumandal sa upuan at nagkrus ng mga braso.
“Hayaan nating lahat ang magdesisyon.”
Nakatayo ako sa tabi ng three-layer cake na isang buwan ko pang pina-reserve.
Biglang nanlamig ang mga daliri ko.
Hindi ito ang unang pagkakataon.
Sa loob ng tatlong taon naming relasyon, tuwing nagkakaroon kami ng hindi pagkakaunawaan ni Bianca, iisa lamang ang paraan ng grupo ng mga kaibigan ni Gabriel para “ayusin” iyon.
Botohan.
Sino ang uupo sa passenger seat ng kotse ni Gabriel?
Botohan.
Sa holiday, sasama ba siya sa akin sa beach o pupunta sa reunion kasama si Bianca?
Botohan.
Maging noong minsang tinanong ko kung bakit litrato pa rin nila ni Bianca ang profile picture niya, ipinabot din ni Gabriel ang tanong sa group chat.
“Papaltan ba o hindi?”
Labing-apat ang bumoto ng huwag palitan.
Dalawa lamang ang bumoto ng palitan.
Nanahimik ako noon.
Dahil niyakap ako ni Gabriel at sinabi,
“Laro lang naman ito.”
“Huwag mong seryosohin.”
At naniwala ako.
Tatlong taon akong naniwala.
Hanggang ngayong gabi.
Isa-isang nahulog ang mga token sa dalawang kahon.
Kalansing.
Kalansing.
Bawat tunog ay parang may unti-unting dumudurog sa natitira kong dignidad.
Sa huli, binilang ng waiter ang mga boto.
Labing-anim para kay Bianca.
Dalawa para sa akin.
Agad na napuno ng tawanan ang buong silid.
May isang lalaking sumipol.
“Gabriel, wala ka nang dapat pag-isipan.”
Nakaupo si Bianca sa tabi niya.
Pulang damit ang suot niya at mahigpit niyang hawak ang invitation para sa awarding ceremony.
Kinagat niya ang labi niya.
“Siguro huwag na lang.”
“Birthday naman ni Andrea ngayon.”
Iyon ang sinasabi ng bibig niya.
Pero ang mga mata niya ay nakatitig kay Gabriel na puno ng paghihintay.
Kinuha ni Gabriel ang jacket niya.
“Rules are rules.”
Lumingon siya sa akin.
“Mauna ka nang mag-cut ng cake.”
“Babawi ako mamaya.”
Tiningnan ko ang dalawang kahon.
Pagkatapos, ang cake sa harap ko.
Tatlong layer.
At bawat flavor ay paborito ni Gabriel.
Ako ang may birthday.
Pero maging ang birthday cake ko, pinili ko ayon sa gusto niya.
Bigla akong natawa.
“Hindi na kailangan.”
Kumunot ang noo ni Gabriel.
“Andrea.”
Hinubad ko ang necklace na regalo niya noong nakaraang taon at inilapag iyon sa tabi ng cake knife.
“Hindi mo na kailangang bumawi.”
Biglang tumahimik ang lahat.
Si Bianca ang unang nagsalita.
“Andrea, simpleng botohan lang naman ito.”
Tumingin ako sa kanya.
“Tama.”
“Kaya ngayon, boboto rin ako.”
Natigilan si Gabriel.
“Ano?”
Kinuha ko ang cellphone ko at binuksan ang Notes.
Dalawang linya lamang ang nakasulat.
Manatili.
Iwan si Gabriel.
Itinaas ko ang cellphone para makita niya.
“Isa lang ang may karapatang bumoto.”
“Ako.”
At pinindot ko ang pangalawang option.
Agad na natawa si Gabriel.
Hindi iyon masayang tawa.
Iyon ang tawa ng isang taong sigurado na nagtatampo lang ako at babalik din sa kanya.
“Huwag kang childish.”
Dumaan siya sa tabi ko at gaya ng dati, iniangat niya ang kamay para haplusin ang ulo ko.
“Ihahatid ko lang si Bianca sa ceremony.”
“Babalik ako.”
Umiwas ako.
Sa unang pagkakataon sa loob ng tatlong taon.
Nanatili sa ere ang kamay niya.
Bahagyang nagbago ang mukha niya.
Pero hinila na ni Bianca ang manggas niya.
“Male-late na tayo.”
At sa huli, umalis pa rin si Gabriel.
Pagkasara ng pinto, agad na nagsimula ulit ang bulungan at tawanan ng mga kaibigan niya.
May nagsabi pa,
“Magpustahan tayo.”
“Anong oras tatawag si Andrea kay Gabriel?”
“Thirty minutes.”
“One hour.”
“Bago umuwi si Gabriel.”
Kinuha ko ang bag ko at lumabas.
Walang pumigil sa akin.
Dahil sigurado silang babalik ako.
Gaya ng lagi kong ginagawa sa loob ng tatlong taon.
Noong gabing iyon, inayos ko ang lahat ng gamit ni Gabriel sa condo ko.
Mga polo.
Sapatos.
Game console.
Coffee mug.
Pati ang dark blue blanket na hindi ko naman gusto pero binili ko dahil paborito niya.
Halos ala-una na ng madaling-araw nang marinig kong bumukas ang pinto.
Pumasok si Gabriel.
May malamig na hangin na kasama niya mula sa labas.
At may matamis na amoy ng pabango sa collar ng shirt niya.
Pabango ni Bianca.
Nang makita niya ang tatlong kahon sa tabi ng pinto, agad na dumilim ang mukha niya.
“Ano na naman itong drama mo?”
Ipinagpatuloy ko ang pagse-seal ng kahon.
“Mga gamit mo.”
“Kunin mo bukas.”
Bigla niyang inagaw ang tape sa kamay ko.
“Hinahatid ko lang si Bianca sa ceremony.”
“Kailangan mo ba talagang palakihin nang ganito?”
Tiningnan ko siya.
“Alam mo bang birthday ko ngayon?”
“Alam ko.”
“Alam mo bang isang buwan ko nang ni-reserve ang lugar?”
Hindi siya sumagot.
“Alam mo bang tumawag sa akin ang ospital ngayong araw?”
Biglang natigilan si Gabriel.
“Ospital?”
Napatawa ako.
Tama.
Hindi niya alam.
Dahil buong hapon siyang abala sa pagtulong kay Bianca pumili ng damit.
Balak ko sanang sabihin sa kanya pagkatapos naming mag-cut ng cake.
Sinabi ng doktor na kailangang operahan agad ang nanay ko.
Takot ako.
At sa gabing iyon, gusto ko lang sanang nasa tabi ko si Gabriel.
Kahit isang beses lang.
Pero hindi ko na sinabi.
Wala nang saysay.
Kumunot ang noo niya.
“Kung may problema, dapat sinabi mo.”
“Paano ko malalaman?”
Matagal ko siyang tinitigan.
“Tatlong taon na, Gabriel.”
“Kailangan ko bang sabihin sa iyo sa bawat pagkakataon na nasasaktan ako?”
“Kailangan ko bang ipaalala na girlfriend mo ako?”
“Kailangan ko bang magmakaawa para piliin mo ako?”
Humigpit ang panga niya.
“Huwag mong kalkalin ang nakaraan.”
Binuksan ko ang drawer.
May makapal na bungkos ng mga envelope sa loob.
Nang makita iyon ni Gabriel, bahagyang nagbago ang mukha niya.
Sa bawat envelope ay may isang papel.
Isinulat ko roon ang bawat pagkakataong iniwan niya ako.
Unang anniversary namin.
Sinundo niya si Bianca.
Noong nakaraang Pasko.
Inihatid niya si Bianca sa probinsiya.
Noong nilalagnat ako nang halos forty degrees.
Pumunta pa rin siya sa birthday ni Bianca dahil,
“Nakapagplano na ang lahat.”
Tatlong taon.
Isang daan at walumpu’t siyam na pagkakataon.
Binuklat ni Gabriel ang ilang papel.
Nanigas ang kamay niya.
“Bakit mo isinulat lahat ng ito?”
“Para hindi ko makalimutan.”
Mahina kong sagot.
“Para kung dumating ang araw na lambingin mo lang ako nang kaunti…”
“…hindi ko na muling makumbinsi ang sarili kong mahal mo pa rin ako.”
Inihagis niya ang mga papel sa mesa.
“Sige.”
“Kung gusto mong makipaghiwalay, makipaghiwalay ka.”
Malamig siyang tumawa.
“Pero kilala kita.”
“Tatlong araw.”
“Three days maximum, babalik ka rin.”
Hindi ako sumagot.
Kinabukasan, pinalitan ko ang lock.
Binura ko ang mga litrato namin.
Umalis ako sa group chat.
At blinock ko ang lahat ng numerong may kaugnayan kay Gabriel.
Akala ko doon na matatapos ang lahat.
Hanggang tanghali ng ikatlong araw.
Tumawag sa akin ang isa sa dati naming kaibigan.
Nanginginig ang boses niya.
“Andrea.”
“Kailangan mong pumunta sa restaurant kung saan ginanap ang birthday mo.”
“Napanood ko ang CCTV.”
Biglang bumilis ang tibok ng puso ko.
“Bakit?”
Tahimik siya nang ilang segundo.
Pagkatapos ay sinabi niya,
“Yung dalawang boto para sa iyo noong gabing iyon…”
“Isa doon, ako ang bumoto.”
Mahigpit kong hinawakan ang cellphone.
“At yung isa?”
Huminga siya nang malalim.
“Hindi ikaw.”
“Alam ko.”
“Ang nagbigay ng pangalawang boto…”
Hindi pa niya natatapos ang pangungusap nang makarinig ako ng pagtatalo sa kabilang linya.
Pagkatapos, narinig ko ang isang pamilyar na boses ng lalaki.
“Ibigay mo sa akin ang cellphone.”
Si Gabriel.
At agad naputol ang tawag.
Makalipas ang kalahating oras, bumalik ako sa restaurant kasama ang isang kaibigan.
Pagbukas ko ng pinto ng private room…
Nandoon ang lahat ng taong kasama namin noong birthday ko.
Nakaupo si Gabriel sa gitna.
Katabi niya si Bianca.
Maputla ang mukha nito na para bang naubusan ng dugo.
Nasa mesa ang malinaw na kahong ginamit namin sa botohan.
At sa harap ni Gabriel…
nakahinto ang CCTV video sa mismong sandaling may isang kamay na palihim na naghulog ng dagdag na token sa kahon ni Bianca.
Hindi ko pa nakikita kung kaninong kamay iyon nang biglang tumayo si Gabriel.
Namumula ang mga mata niya.
“Andrea.”
“Yung pangalawang boto para sa iyo…”
“…galing sa taong hinding-hindi mo maiisip.”
Biglang sumugod si Bianca at pinatay ang screen.
“Tama na!”
Tiningnan ko siya.
Matindi ang panginginig ng kamay niya.
At sa mismong sandaling iyon, dahan-dahang tumayo ang isang lalaking nakaupo sa pinakadulo ng mesa.
“Hindi.”
“Hindi kung sino ang bumoto para kay Andrea ang pinakamahalagang malaman.”
Naglapag siya ng cellphone sa harap ko.
“Ang dapat mong malaman…”
“…ay kung bakit sa loob ng tatlong taon…”
“…hindi kailanman nagkaroon ng pagkakataong manalo si Andrea sa kahit isang botohan.”
Sa screen ay isang serye ng mga mensahe.
At ang pangalan ng nagpadala ay dalawang salita lamang.
Gabriel Reyes.
Part 2
Parang tumigil ang hangin sa buong private room.
Hindi ko agad hinawakan ang cellphone.
Nakatitig lang ako sa pangalang nasa ibabaw ng mga mensahe.
Gabriel Reyes.
Ang lalaking nasa dulo ng mesa ay si Miguel, isa sa pinakatahimik sa barkada. Hindi kami close, pero sa lahat ng tao sa grupo, siya ang bihirang sumali sa pang-aasar sa akin.
“Basahin mo,” sabi niya.
Kinuha ko ang cellphone.
Ang unang screenshot ay tatlong taon na ang nakalipas.
Message ni Gabriel sa group chat na hindi ako kasama.
Gabriel:
Kapag may botohan tungkol kay Andrea at Bianca, alam n’yo na kung sino ang pipiliin.
May sumagot:
Bakit? Para magselos si Andrea?
Sumagot si Gabriel:
Hindi. Para matuto siyang hindi ako kontrolin.
Nanigas ang mga daliri ko.
Nag-scroll ako pababa.
Isa pang screenshot.
Noong anniversary namin.
Gabriel:
Boto kayo kay Bianca. Gusto kong makita kung hanggang saan kayang mag-adjust ni Andrea.
Noong Pasko.
Gabriel:
Huwag n’yong hayaang manalo si Andrea. Kapag nanalo ’yan minsan, iisipin niyang puwede na niya akong diktahan.
At noong gabing nilalagnat ako.
May kaibigan siyang nagtanong:
Bro, baka sumobra na tayo? Halos 40 degrees daw lagnat niya.
Ang sagot ni Gabriel:
She’ll be fine. Hindi naman ako doktor.
Napapikit ako.
Hindi pala aksidente.
Hindi pala simpleng barkadang kumakampi kay Bianca.
Sa loob ng tatlong taon, sinadya niya.
“Bakit?” mahina kong tanong.
Tumayo si Gabriel.
“Andrea, hindi ganyan kasimple—”
“Bakit?”
Mas malakas na ang boses ko ngayon.
Hindi siya makasagot.
Si Bianca ang biglang nagsalita.
“Dahil takot siyang iwan mo siya.”
Napalingon kaming lahat.
Namumula ang mga mata niya.
“Bianca,” mariing sabi ni Gabriel.
Pero tumawa siya nang mapait.
“Ano? Hindi ba totoo?”
Tumingin siya sa akin.
“Unang taon pa lang ninyo, sinabi niya sa amin na masyado kang independent. Na kapag naramdaman mong hindi mo siya kailangan, baka umalis ka.”
“Sinabi ko lang—”
“Sinabi mong kailangang masanay si Andrea na ikaw ang may huling salita!”
Sigaw ni Bianca.
Tumahimik ang silid.
Parang may kung anong tuluyang nabasag sa loob ko.
Hindi niya ako paulit-ulit na pinatalo dahil mas mahal niya si Bianca.
Mas malala pala.
Pinatalo niya ako dahil gusto niyang masanay akong talo.
Gusto niyang unti-unti akong maniwala na wala akong kakampi.
Na wala akong ibang pipiliin.
Na siya lang ang meron ako.
“Yung pangalawang boto…” sabi ko.
Napatingin ako kay Miguel.
Hindi siya sumagot.
Sa halip, itinuro niya ang CCTV screen.
Pinindot niya ang play.
Isa-isang lumapit ang mga tao para ihulog ang token.
Hanggang sa makita ko si Gabriel.
Huminto siya sa harap ng dalawang kahon.
Tumingin sa paligid.
At mabilis na naghulog ng token—
sa kahon ko.
Ako ang pangalawang boto.
Napatingin ako sa kanya.
Parang gusto kong matawa.
“Bakit?”
Napayuko siya.
“Dahil birthday mo.”
Isang mahinang tawa ang kumawala sa bibig ko.
“Tatlong taon mo akong sinadyang patalunin…”
“Pero binigyan mo ako ng isang boto sa birthday ko?”
“Andrea—”
“Para saan?”
“Para hindi masyadong masakit?”
Hindi siya makasagot.
Pero si Miguel ang sumagot para sa kanya.
“Hindi.”
Tumingin siya kay Gabriel.
“Para hindi maging unanimous.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
At doon ko naintindihan.
Pati ang maliit na awa na akala ko’y mayroon siya para sa akin…
bahagi rin pala ng laro.
Part 3
Tahimik akong tumayo.
Kinuha ko ang sarili kong cellphone at inilapag iyon sa tabi ng kay Miguel.
“May gusto pa ba kayong sabihin?”
Walang makatingin sa akin.
Yung mga taong tatlong taon akong tinawanan.
Yung mga taong paulit-ulit na nagsasabing,
“Andrea, huwag kang sensitive.”
“Game lang naman.”
“Majority wins.”
Ngayon, para silang mga batang nahuling nagsisinungaling.
Isang babae ang unang umiyak.
“Sorry, Andrea.”
Tumingin ako sa kanya.
“Alin doon ang sorry mo?”
Napatigil siya.
“Yung pagboto laban sa akin?”
“Yung pagtawa?”
“O yung tatlong taon ninyong panonood habang unti-unti kong iniisip na wala talagang taong pipili sa akin?”
Walang sumagot.
At sa pagkakataong iyon, hindi ko na kailangan ng sagot.
Tumayo si Gabriel at lumapit.
“Andrea, nagkamali ako.”
Isang hakbang.
Umatras ako.
Agad siyang huminto.
“Tama ka,” sabi niya. “Mali lahat ng ginawa ko.”
“Akala ko…”
Napahawak siya sa noo.
“Akala ko kapag ako ang laging may control, hindi kita mawawala.”
“Pero hindi ko naisip na—”
“Hindi mo naisip?”
Napangiti ako.
“Nakapag-isip kang gumawa ng secret group chat.”
“Nakapag-isip kang magbigay ng instructions bago bawat botohan.”
“Nakapag-isip kang turuan silang piliin si Bianca.”
“Nakapag-isip kang maghulog ng isang token sa kahon ko para hindi masyadong obvious.”
Tumingin ako diretso sa kanya.
“Gabriel, huwag mong tawaging hindi mo naisip.”
“Pinagplanuhan mo.”
Biglang namuo ang luha sa mga mata niya.
Sa tatlong taon namin, iyon ang unang pagkakataong nakita ko siyang ganon.
Dati, baka lumambot agad ako.
Baka niyakap ko siya.
Baka sinabi kong,
Okay lang.
Pero ngayon, wala akong naramdaman kundi pagod.
“Bigyan mo ako ng chance,” bulong niya.
Umiling ako.
“Binigyan kita ng isang daan at walumpu’t siyam.”
Napatigil siya.
“Binilang mo ’di ba?”
Tumango ako sa direksyon ng mga papel na minsan niyang inihagis sa condo.
“Bawat beses na pinili mong huwag akong piliin.”
“Bawat beses na sinabi mong nag-iinarte lang ako.”
“Bawat beses na ginawa mong referendum ang respeto na dapat kusa mong binibigay.”
“Isang daan at walumpu’t siyam.”
“Tapos na ang botohan.”
Tumulo ang luha niya.
At sa unang pagkakataon, hindi ako ang umiiyak.
Lumapit si Bianca.
Hindi siya makatingin nang diretso sa akin.
“May kailangan din akong sabihin.”
Tahimik akong naghintay.
“Hindi ko sinimulan lahat,” sabi niya. “Pero nag-enjoy ako.”
Napatingin ako sa kanya.
“Alam kong ginagamit ako ni Gabriel para magselos ka.”
“Alam kong sinasaktan ka.”
“Pero…”
Huminga siya nang malalim.
“Masarap sa pakiramdam na palagi akong pinipili.”
Napangiti ako nang mapait.
“Salamat.”
Nagulat siya.
“Sa pagiging honest?”
“Hindi.”
“Kasi ngayon alam kong wala na akong kailangang pag-isipan tungkol sa inyong dalawa.”
Kinuha ko ang bag ko.
Pero bago ako makarating sa pinto, nagsalita ulit si Miguel.
“Andrea.”
Lumingon ako.
“May isa pang bagay.”
Inabot niya sa akin ang isang maliit na USB drive.
“Backup ng screenshots at CCTV.”
Tumaas ang kilay ko.
“Bakit mo ginawa ito?”
Tahimik siya sandali.
“Dahil ako yung unang bumoto sa iyo.”
Nanlaki ang mga mata ko.
Siya pala ang unang token.
“Bakit?”
Ngumiti siya nang bahagya.
“Dahil ang tanong naman ay kung sino ang dapat piliin ni Gabriel.”
“Hindi kung sino ang mas matagal niyang kilala.”
“O sino ang mas maraming kaibigan.”
“Girlfriend ka niya.”
“Dapat automatic na iyon.”
Simple lang ang sinabi niya.
Pero sa loob ng tatlong taon, iyon ang unang beses na may nagsabi ng bagay na matagal ko nang pinagdudahan kung karapat-dapat ba akong hilingin.
Hindi pala ako demanding.
Hindi pala sobra ang gusto ko.
Gusto ko lang palang tratuhin bilang taong mahal.
Hindi ko pinost ang screenshots online.
Hindi ko rin sinira ang pangalan ni Gabriel.
May mga taong nagsabi sa akin na dapat ko siyang gantihan.
Pero ayoko nang ubusin pa ang sarili ko para sa kanya.
Ang ginawa ko, lumayo ako.
Talaga.
Walang dramatic comeback.
Walang midnight call.
Walang “closure dinner.”
At higit sa lahat—
walang pangalawang pagkakataon.
Sa mga sumunod na linggo, paulit-ulit na nagpadala si Gabriel ng bulaklak sa condo.
Ibinalik ko.
Nagpadala siya ng handwritten letters.
Hindi ko binuksan.
Nagpunta siya sa ospital noong araw ng operasyon ng nanay ko.
Pero bago pa siya makapasok, hinarang siya ni Miguel sa hallway.
Nalaman ko lang iyon kalaunan.
Hindi raw sila nagsuntukan.
Hindi rin siya pinahiya ni Miguel.
Isang bagay lang ang sinabi niya:
“Kung mahal mo talaga siya, matutong respetuhin yung pagkakataong pinili ka niyang wala sa buhay niya.”
Umalis si Gabriel.
At sa araw na iyon, naging matagumpay ang operasyon ng nanay ko.
Nang magising siya, mahina niyang hinawakan ang kamay ko.
“Nasaan si Gabriel?”
Napangiti ako.
“Wala na po.”
Matagal niya akong tiningnan.
Akala ko malulungkot siya.
Pero pinisil lang niya ang kamay ko.
“Mabuti.”
Napatawa ako kahit naiiyak.
“Ma naman.”
“Anak,” mahina niyang sabi, “matagal ko nang napapansin na kapag kasama mo siya, lagi kang takot magkamali.”
“Ang taong mahal ka…”
“…hindi ka dapat turuang matakot mawala siya.”
Doon ako tuluyang umiyak.
Hindi dahil kay Gabriel.
Kundi dahil sa unang pagkakataon matapos ang napakahabang panahon, may nagsabi sa akin na tama lang piliin ko rin ang sarili ko.
Lumipas ang anim na buwan.
Nagbago ang maraming bagay.
Lumipat ako sa mas maliit na apartment na mas malapit sa trabaho at sa bahay ng nanay ko.
Binenta ko ang dark blue blanket.
Pinalitan ko ang mga baso.
Naglagay ako ng dilaw na kurtina kahit dati sinasabi ni Gabriel na “masyadong bright.”
At sa unang birthday ng nanay ko matapos ang operasyon, bumili ako ng simpleng cake.
Chocolate.
Paborito ko.
Napansin iyon ni Mama.
“Hindi ba ayaw ni Gabriel sa chocolate?”
Napatingin ako sa cake.
Pagkatapos ay natawa.
“Exactly.”
Natawa rin siya.
At doon ko napagtanto kung gaano karaming maliit na bagay ang isinuko ko noon nang hindi ko namamalayan.
Maging ang flavor ng cake.
Maging ang kulay ng kurtina.
Maging ang upuang gusto kong maupuan.
Maging ang paraan ng paghinga ko kapag naiirita siya.
Unti-unti kong binawi ang lahat.
Hindi sabay-sabay.
Pero araw-araw.
Isang maliit na pagpili sa bawat pagkakataon.
Si Bianca, kalaunan, kusang umalis sa barkada.
Nagpadala siya sa akin ng huling message.
Hindi kita hihingan ng forgiveness. Gusto ko lang sabihin na nag-therapy ako. Doon ko lang na-realize kung gaano ko pinahalagahan ang pagiging “pinipili” kahit may ibang taong nasasaktan.
Hindi ako sumagot.
Pero hindi ko rin siya blinock.
Hindi dahil gusto kong maging magkaibigan kami.
Kundi dahil wala na siyang kapangyarihan sa akin.
Si Gabriel naman, ayon kay Miguel, tumigil na ring sumama sa dating grupo.
May ilan sa barkada ang lumapit sa akin nang paisa-isa para humingi ng tawad.
May tinanggap akong apology.
May hindi.
Natutunan kong ang pagpapatawad ay hindi automatic na ticket pabalik sa buhay ko.
At iyon ang pinakaimportanteng natutunan ko.
Pwede akong magpatawad…
nang hindi bumabalik.
Isang taon matapos ang birthday na iyon, bumalik ako sa parehong restaurant.
Hindi dahil kay Gabriel.
Kundi dahil doon ginanap ang engagement dinner ng pinsan ko.
Pagpasok ko sa private room, sandali akong natigilan.
Parehong ilaw.
Parehong klase ng mesa.
Parehong salamin sa dingding.
Para akong bumalik sa gabing iyon.
Pero iba na ako.
“Okay ka lang?”
Napalingon ako.
Si Miguel.
Matagal na kaming naging magkaibigan mula noong nangyari ang lahat.
Walang biglaang romance.
Walang pagsalo sa akin pagkatapos ng breakup.
Walang paggamit sa kahinaan ko.
Tinulungan niya lang ako kapag kailangan ko.
At kapag sinabi kong kaya ko, hinahayaan niya akong gawin mag-isa.
Iyon pala ang respeto.
Hindi yung kontroladong lambing na dati kong napagkamalang pagmamahal.
“Okay lang ako,” sabi ko.
Ngumiti siya.
“Tara?”
Sabay kaming pumasok.
Sa gitna ng dinner, may larong inihanda ang pamilya ng pinsan ko.
May maliit na box sa mesa.
“Vote tayo!”
sigaw ng isa.
Biglang nanigas ang kamay ko.
Napansin agad ni Miguel.
Bago pa ako makapagsalita, hinila niya palayo sa akin ang box.
“Pwede bang ibang game na lang?”
Natawa ang lahat.
“Bakit?”
Nagkibit-balikat siya.
“Baduy ang voting.”
Simple lang.
Walang dramatic na tingin.
Walang tanong kung okay ako.
Hindi niya ako pinilit ipaliwanag ang trauma ko sa harap ng lahat.
Binago lang niya ang laro.
At nagpatuloy ang gabi.
Doon ko naramdaman ang kakaibang init sa dibdib ko.
Hindi kilig agad.
Mas tahimik kaysa roon.
Kaligtasan.
Makalipas ang ilang buwan, niyaya niya akong mag-kape.
Hindi bilang tagapagligtas.
Hindi bilang kapalit ni Gabriel.
Kundi bilang isang lalaking gustong makilala ako.
“Pero may rule ako,” sabi ko.
Napangiti siya.
“Ano?”
“Walang botohan.”
Napatawa siya.
“Deal.”
“At kung may disagreement?”
“Pag-uusapan.”
“Kung hindi magkasundo?”
“Magko-compromise.”
“Kung kailangan mong pumili?”
Hindi agad siya sumagot.
Tumingin lang siya sa akin.
Pagkatapos ay sinabi niya,
“Kung girlfriend kita at tungkol sa relasyon natin ang pinag-uusapan…”
“Hindi ko ipapasa sa ibang tao ang responsibilidad kong piliin ka.”
Nanahimik ako.
Dati, ang ganitong salita ang pinakamabilis na paraan para mapaniwala ako.
Pero hindi na ako yung dating Andrea.
Kaya hindi ko agad ibinigay ang puso ko.
Pinanood ko muna kung tugma ang salita sa gawa.
At buwan-buwan…
tugma.
Dalawang taon matapos ang gabing iyon, birthday ko ulit.
Maliit lang ang celebration.
Mama.
Ilang malalapit na kaibigan.
At si Miguel.
May isang simpleng chocolate cake sa mesa.
Bago ko hipan ang kandila, inilapag ni Miguel ang maliit na kahon sa harap ko.
Lahat ay biglang natahimik.
Napatingin ako sa kanya.
“Kung proposal ’yan, tatakbo ako.”
Nagtawanan ang lahat.
Namula siya.
“Hindi.”
Binuksan niya ang kahon.
Walang singsing.
May isang lumang token sa loob.
Yung token mula sa birthday ko dalawang taon na ang nakalipas.
Yung unang boto para sa akin.
“Tinago mo ’to?”
Tumango siya.
“Binalik sa akin ng restaurant pagkatapos ng investigation.”
Kinuha ko iyon.
Parang napakagaan.
Pero dati, pakiramdam ko buong mundo ang bigat nito.
“Bakit mo ibinibigay sa akin?”
Sabi ni Miguel,
“Para maalala mo na kahit noong panahong pakiramdam mo walang pumipili sa iyo…”
“…may isang boto talaga para sa iyo.”
Tiningnan ko siya.
Ngumiti siya.
“Pero mas importante…”
Itinuro niya ang dibdib ko.
“Ngayon, hindi mo na kailangan iyon.”
Napaluha ako.
Dahil tama siya.
Hindi ko na kailangang malaman kung ilan ang boto para sa akin.
Hindi ko na kailangang manalo sa isang silid na puno ng taong handang pagtawanan ang sakit ko.
Hindi ko na kailangang kumbinsihin ang isang lalaki na piliin ako.
Hinawakan ko ang token.
Pagkatapos ay inilapag ko iyon sa tabi ng cake.
At bago ko hipan ang kandila, may isang taong nagtanong nang pabiro,
“Andrea, ano ang wish mo?”
Tumingin ako kay Mama.
Sa mga tunay kong kaibigan.
Kay Miguel.
Pagkatapos ay ngumiti ako.
“Wala.”
Nagulat sila.
“Bakit?”
Pumikit ako sandali.
At sa unang pagkakataon sa napakahabang panahon, walang takot sa puso ko.
“Dahil yung buhay na dati hinihiling ko…”
“…unti-unti ko nang pinili para sa sarili ko.”
Hinipan ko ang kandila.
Pumalakpak ang lahat.
At habang hinihiwa ko ang cake, naalala ko ang birthday na iniwan akong mag-isa sa tabi ng cake na hindi pa nasisindihan.
Dati, akala ko iyon ang gabi na natalo ako.
Ngayon alam ko na.
Iyon pala ang unang gabing nanalo ako.
Hindi laban kay Bianca.
Hindi laban sa barkada.
Hindi laban kay Gabriel.
Kundi laban sa bersyon ng sarili kong naniwalang kailangan ko munang piliin ng ibang tao bago ako maging karapat-dapat mahalin.
At mula noon, kapag may nagtatanong kung sino ang dapat kong piliin—
hindi ko na kailangan ng kahon.
Hindi ko na kailangan ng token.
Hindi ko na kailangan ng boto.
Dahil alam ko na ang sagot.
Ako.
