UTANG NA HINDI KO KINUHA, ANG PEKENG PIRMA, AT ANG LIHIM NA NEGOSYONG ITINAYO SA PANGALAN KO
BAHAGI 3 — ANG UTANG NA HINDI KO KINUHA, ANG PEKENG PIRMA, AT ANG LIHIM NA NEGOSYONG ITINAYO SA PANGALAN KO
“HALOS KALAHATING MILYON ANG UTANG NA IYAN! PAANO MO NAGAWANG GAMITIN ANG PANGALAN KO NANG HINDI KO ALAM?”
Nanginginig ang boses ko habang nakatitig sa cellphone ni Vanessa.
Wala akong maalalang pinirmahang loan application.
Wala akong pinahintulutang gumamit ng government ID ko.
At higit sa lahat, hindi ako kailanman humingi ng tulong sa pinsan ko para mangutang.
Ngunit sa litrato, malinaw na malinaw ang pangalan ko.
CAMILLE D. REYES.
Pati ang petsa ng kapanganakan ko, kumpleto.
“Hindi ka naman kailangang maghisterya,” malamig na sagot ni Vanessa.
“Huwag mo akong sabihang huwag maghisterya! Pera at pangalan ko ang pinag-uusapan natin!”
Umupo siya sa silya sa tapat ko, saka nagkrus ng mga binti.
“Camille, alam mo bang kung hindi dahil sa akin, baka hanggang ngayon nasa lumang boarding house ka pa rin? Ako ang nagbigay sa iyo ng maayos na tirahan.”
“Binabayaran ko ang tirahang iyon!”
“Hindi sapat ang binabayaran mo para sa lahat ng tulong ko!”
Napatingin ako sa kaniya.
Sa unang pagkakataon, malinaw kong narinig ang tunay niyang pananaw.
Hindi pala niya ako itinuring na kapamilya na dapat tulungan.
Para sa kaniya, may utang na loob akong puwede niyang singilin kahit kailan.
“Sabihin mo sa akin ang totoo,” mariin kong sabi. “Naaprubahan ba ang loan na iyan?”
Bahagyang umiwas ang tingin niya.
“Hindi pa final.”
“Anong ibig sabihin ng hindi pa final?”
“May verification pa.”
“Sino ang nag-apply?”
Napahigpit ang panga niya.
“Ako ang nag-asikaso.”
“Sa pangalan ko?”
Hindi siya sumagot.
“Ate Vanessa!”
Bigla siyang tumayo.
“Kung hindi mo sana pinakialaman ang renta, hindi sana tayo umabot dito!”
Halos hindi ko maproseso ang narinig ko.
Para bang ako pa ang may kasalanan dahil natuklasan ko ang kaniyang ginagawa.
Kinuha ko ang cellphone ko.
“Kakausapin ko ang lender. At bukas, magtatanong ako sa pulis kung paano maghain ng reklamo.”
Nawala ang kulay sa mukha niya.
“Huwag kang magmadali.”
“Bakit?”
“Dahil may mga taong masasaktan.”
Tinitigan ko siya.
“Pinagbabantaan mo ba ako?”
“Hindi. Pinapaalalahanan lang kita na pamilya tayo.”
Tumawa ako nang mapait.
“Pamilya? Ginamit mo ang pangalan ko sa loan na hindi ko alam, tapos pamilya ang isasagot mo?”
Hindi na siya sumagot.
Lumabas siya ng kuwarto at malakas na isinara ang pinto.
Kinandado ko iyon.
Pagkatapos ay naupo ako sa sahig at tahimik na umiyak.
Hindi lamang dahil sa pera.
Mas masakit ang katotohanang ang taong pinagkatiwalaan ng nanay ko na magbantay sa akin sa Maynila ay siya mismong naglagay sa akin sa panganib.
Kinabukasan, maaga akong umalis.
Hindi ko sinabi kay Vanessa kung saan ako pupunta.
Nagpaalam ako sa supervisor ko na kailangan kong asikasuhin ang isang personal na dokumento.
Pagkatapos ay nakipagkita ako kay Mrs. Santiago sa isang coffee shop sa Shaw Boulevard.
Pagdating ko, nakita ko siyang nakaupo sa sulok kasama ang isang matandang lalaki.
“Ito ang asawa ko, si Ernesto,” pagpapakilala niya.
Umupo ako sa tapat nila.
“Pasensiya na po sa abala.”
Umiling si Mrs. Santiago.
“Hindi, hija. Kami ang dapat humingi ng paumanhin sa iyo.”
Inilabas niya ang isang makapal na folder.
Sa unang pahina, naroon ang orihinal na lease agreement.
₱9,000 ang buwanang renta.
May dalawang buwang deposit at isang buwang advance noong unang nagsimula ang kontrata.
Walang kahit anong amendment tungkol sa pagtaas ng renta.
“Tatlong taon na kaming nagpapaupa kay Vanessa,” paliwanag ni Ernesto. “Nagtiwala kami dahil maayos siyang magbayad.”
“Alam po ba ninyong may kasama siyang ibang tenant?”
“Oo,” sagot ni Lourdes. “Sinabi niyang pinsan niya ang lilipat.”
Binalikan ko ang form na ipinakita niya sa mensahe.
“Pero hindi po ako ang pumirma rito.”
Tumango ang matanda.
“May posibilidad na may gumamit ng pirma mo nang walang pahintulot. Itatabi namin ang orihinal para masuri.”
Maya-maya, naglabas si Mrs. Santiago ng isa pang dokumento.
Isang resibo.
Hindi iyon resibo ng renta.
Resibo iyon ng tinanggap na security deposit mula sa dati nilang tenant.
“Nang umalis ang dating roommate ni Vanessa, may bahagi siyang dapat maibalik sa kanilang pinaghatian na deposit,” sabi niya. “Ngunit sinabi ni Vanessa na siya na ang mag-aayos ng hatian.”
Napahawak ako sa noo.
“Ma'am, nang lumipat ako, humingi rin po siya ng ₱9,000 na deposit sa akin.”
Napatingin ang mag-asawa sa isa't isa.
“Wala kaming natanggap na bagong deposit mula sa iyo,” sagot ni Lourdes.
Parang may isa na namang batong bumagsak sa dibdib ko.
Kaya pala walang resibo.
Kaya pala ayaw niyang ipakita ang kontrata.
Hindi lang buwanang upa ang kaniyang pinagsasamantalahan.
Pati deposito ko, kinuha niya.
“May isa pa kaming dapat sabihin,” dagdag ni Ernesto.
“Anong iyon po?”
Noong nakaraang linggo raw, tumawag si Vanessa kay Mrs. Santiago.
Nagtanong siya kung maaari siyang makakuha ng certification na siya ang authorized representative ng unit para sa isang maliit na negosyo.
Tumanggi ang may-ari.
Ngunit ilang araw pagkatapos, nakatanggap sila ng tawag mula sa isang financing company na nagtatanong kung nagpapatakbo ba ng online retail business sa kanilang address.
Hindi nila alam kung ano ang pinagmulan nito.
Naramdaman kong tumayo ang balahibo ko.
“Ano pong pangalan ng negosyo?”
Binasa ni Ernesto ang nakasulat sa kaniyang notes.
“C. Reyes Lifestyle Trading.”
Napapikit ako.
C. Reyes.
Ang pangalan ko.
“Hindi akin iyan,” bulong ko.
Wala akong online business.
Wala akong permit para sa negosyong iyon.
At wala akong inapply na financing.
Hindi pa man ako nakakapagtanong muli, inilabas ko na ang litrato ng loan application na ipinakita sa akin ni Vanessa.
Pinagmasdan iyon ni Ernesto.
“Posibleng konektado ang mga ito, pero kailangan munang i-verify sa mismong lender at sa registration records,” sabi niya.
Tama siya.
Hindi puwedeng puro hinala.
Kailangan ko ng malinaw na ebidensiya.
Pagkatapos ng aming pagkikita, nagtungo ako sa isang legal assistance office upang itanong ang mga posibleng hakbang.
Pinayuhan akong panatilihin ang mga orihinal na mensahe, transaction references, at dokumento, at agad na alamin sa lender kung may aplikasyon o account sa pangalan ko.
Hindi ko na tinangka pang harapin si Vanessa nang mag-isa.
Sa halip, tinawagan ko ang customer service number ng financing company na nakita ko sa dokumentong ipinakita niya.
Kinumpirma nilang mayroon ngang application sa pangalan ko, ngunit hindi sila kaagad nagbigay ng detalye hangga't hindi nila nave-verify ang aking identity.
Sinunod ko ang kanilang verification process.
Pagkaraan ng ilang oras, may dumating na email.
May application nga.
At higit pa roon, may dalawang nakatalang disbursement sa isang bank account na hindi akin.
Kabuuang halagang ₱185,000.
Ang ₱480,000 na nakita ko ay panibagong application.
Ibig sabihin, hindi lang pala siya nagpaplanong mangutang.
May perang nailabas na sa ilalim ng pangalang ginagamit niya.
Agad kong hiniling na i-flag ang mga account at pigilan ang anumang karagdagang disbursement habang iniimbestigahan ang authorization.
Sinabi ng representative na kailangan nilang magsagawa ng formal review.
Pagkatapos ay binigyan nila ako ng reference number.
Nang hawak ko na iyon, saka ko lang naramdaman ang bigat ng nangyayari.
Kung hindi ko tinanong ang renta, maaaring hindi ko pa natuklasan ang lahat.
Ngunit may mas malaking tanong.
Saan napunta ang ₱185,000?
At bakit kailangan pa ni Vanessa ng panibagong ₱480,000?
Kinagabihan, nagpasya akong huwag munang bumalik sa condo.
Tumawag ako sa matalik kong kaibigang si Patricia, na nakatira sa Pasig.
“Pat, puwede ba akong makituloy sa iyo nang ilang gabi?”
“Camille? Bakit? Umiiyak ka ba?”
Hindi ko na napigilan ang sarili ko.
Ikinuwento ko ang lahat.
Hindi siya nagdalawang-isip.
“Pumunta ka rito. Mas mabuting may kasama ka muna habang inaayos mo ang mga iyan.”
Habang nasa taxi, tumawag si Vanessa.
Hindi ko sinagot.
Sunod-sunod ang kaniyang mensahe.
“Nasaan ka?”
“Bakit hindi ka umuuwi?”
“Camille, huwag mong palalain ito.”
“Tumawag sa akin ang financing company. ANO ANG SINABI MO SA KANILA?”
Hindi ako sumagot.
Ngunit nang dumating ang panibagong mensahe, bigla akong napaupo nang tuwid.
“Alam kong pumunta ka kay Lourdes.”
Pagkatapos ay may ipinadala siyang larawan.
Larawan ng nanay ko sa tapat ng maliit naming bahay sa Laguna.
At isang mensahe.
“KUNG HINDI MO AAYUSIN ITO SA AKIN, BAKA ANG NANAY MO ANG UNANG MAKARINIG NG MGA BAGAY NA HINDI NIYA DAPAT MALAMAN.”
Nanginig ang kamay ko.
Agad kong tinawagan si Mama.
“Ma, nasa bahay ka ba?”
“Oo, anak. Bakit?”
“May pumunta po ba riyan?”
“Wala naman. Pero tumawag si Vanessa kanina. Sabi niya, may problema ka raw sa pera.”
Napapikit ako.
“Mama, huwag muna kayong maniwala sa anumang sabihin niya. Ipapaliwanag ko po lahat.”
Hindi pa ako nakakababa ng tawag nang may dumating na isa pang mensahe.
Hindi mula kay Vanessa.
Mula kay Patricia.
“Camille, may kailangan kang makita. Naalala mo ba ang kaibigan kong si Janelle na dating nagtrabaho sa online shop ng pinsan mo?”
“Oo. Bakit?”
“Tinawagan niya ako nang malaman niyang may problema ka kay Vanessa.”
Pagkatapos ay nagpadala siya ng screenshot.
Isang group conversation tungkol sa online selling business.
May mensahe roon mula kay Vanessa, na ipinadala tatlong buwan na ang nakalipas.
“Walang problema sa papeles. Sa pangalan ng pinsan ko nakarehistro ang financing. Hindi naman niya chine-check. Basta tuloy ang operation.”
Napahigpit ang hawak ko sa cellphone.
Ngunit ang kasunod na screenshot ang tuluyang nagpahinto sa paghinga ko.
May isang lalaking nagtanong:
“Paano kung malaman ni Camille?”
At ang sagot ni Vanessa:
“HINDI NIYA MALALAMAN. AT KUNG MALAMAN MAN NIYA, MAY PARAAN AKONG IPALABAS NA SIYA MISMO ANG NAGPLANO NG LAHAT.”
Hindi ko na kailangang mag-isip pa.
Hindi ito simpleng panlalamang sa renta.
Hindi ito pagkakamali sa pamilya.
Matagal na pala akong ginagawang panangga sa isang negosyong wala akong kinalaman.
Ngunit habang pinag-aaralan ko ang mga screenshot, may tumawag mula sa isang hindi kilalang numero.
Sinagot ko.
“Hello?”
“Ms. Camille Reyes?”
“Opo.”
“Ako po si Attorney Miguel Santos, counsel ng isang supplier na may hindi pa nababayarang invoices mula sa C. Reyes Lifestyle Trading.”
Napatayo ako sa tabi ng taxi nang makarating kami sa bahay ni Patricia.
“Sir, hindi po akin ang negosyong iyan.”
“Kung ganoon,” seryoso niyang sagot, “mahalagang malaman ninyong may mga dokumentong ipinakita sa aming kliyente na nagsasabing kayo ang proprietor.”
“Magkano po ang sinisingil?”
Narinig ko ang pagkaluskos ng mga papel sa kabilang linya.
Pagkatapos ay sinabi niya ang numerong halos nagpamanhid sa buong katawan ko.
“₱620,000 po ang outstanding claim ng supplier.”
Napatakip ako sa bibig.
At bago ko maibaba ang tawag, may idinagdag pa siya.
“May isang detalye po akong kailangang itanong. Noong Agosto 18, pumunta ba kayo sa isang opisina sa Makati upang pumirma sa supply agreement?”
“Hindi po. Nasa trabaho ako noon.”
“Sigurado kayo?”
“Opo!”
Huminga siya nang malalim.
“Kung ganoon, may mas malaking problema tayo.”
“Bakit po?”
“Dahil ang babaeng pumirma ay hindi nagpakilalang Vanessa.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
“Ano pong ibig ninyong sabihin?”
“Ipinakilala niya ang sarili niya bilang Camille Reyes.”
At sa video ng pagpirma, ayon sa abogado, malinaw ang mukha ng babae.
Si Vanessa mismo.
