SA HARAP NG KABIT AT MGA BIYENAN KO, INILABAS KO ANG KATOTOHANANG MATAGAL NILANG ITINAGO
BAHAGI 3 — SA HARAP NG KABIT AT MGA BIYENAN KO, INILABAS KO ANG KATOTOHANANG MATAGAL NILANG ITINAGO
Alas nuwebe pa lamang ng umaga nang tumawag ang biyenan kong si Doña Corazon Villanueva.
“Mariel, anak, kumusta kayo ng mga bata?”
Napatingin ako sa cellphone.
Napakabait ng kaniyang boses.
Parang wala siyang alam.
Parang hindi siya pupunta kinabukasan sa bahay namin upang makipagdiwang sa babaeng tinatawag nang Mrs. Villanueva.
“Mabuti naman po, Mama. Bakit po kayo tumawag?”
“Wala lang. Naisip kong baka gusto mong dalhin dito sa Quezon City sina Sofia at Nico sa weekend.”
“Bakit po?”
“Para makapagpahinga ka. Matagal na ring hindi nagkakasama ang mga bata at ang lola nila.”
Kung hindi ko nakita ang larawan, baka naniwala pa ako.
“Sa Tagaytay na lang po sana tayo magkita.”
Biglang tumahimik ang kabilang linya.
“Tagaytay?”
“Opo. Matagal na pong hindi nakakabisita ang mga bata.”
“Hay, anak, huwag muna. Sabi ni Adrian, may inaayos pa roon.”
Napapikit ako.
Kahit biyenan ko, pareho ang ginagamit na dahilan.
“Talaga po? Kailan po kayo huling pumunta roon?”
“Matagal na.”
“Sigurado po kayo?”
“Mariel, bakit parang iniimbestigahan mo ako?”
Dahan-dahan akong huminga.
“Wala po. Nagtatanong lang.”
Bago niya ibaba ang tawag, may sinabi siyang hindi ko inaasahan.
“Alam mo, anak, minsan kailangang matutong magparaya ang isang babae para hindi tuluyang masira ang pamilya.”
Napatigil ako.
“Ano pong ibig ninyong sabihin?”
“Wala. Payo lang ng isang matanda.”
Pagkatapos, ibinaba niya ang telepono.
Matagal akong nakatitig sa screen.
Hindi ko pa alam ang buong kuwento, pero malinaw na may alam siya.
At mukhang matagal na niyang tinanggap ang babaeng ipinalit sa akin.
Kinahapunan, pumunta ako sa opisina ni Attorney Celeste sa Makati.
Bitbit ko ang mga larawan, kopya ng mga papeles, at listahan ng mga pangyayaring gusto kong maitala.
Maingat niyang sinuri ang bawat dokumento.
“Mariel, may dalawang magkaibang usapin dito,” sabi niya.
“Una, ang pagtataksil at ang magiging epekto nito sa inyong pagsasama. Pangalawa, ang posibleng paggamit ng pagkakakilanlan at pirma mo sa isang transaksiyong hindi mo pinahintulutan.”
“Maikukulong ba siya?”
“Hindi natin puwedeng pangunahan ang imbestigasyon. Kailangang mapatunayan kung sino ang gumawa ng dokumento, kung sino ang nagsumite, at kung ano ang intensiyon nila.”
Tumango ako.
Hindi ko kailangan ng pangakong imposible.
Kailangan ko ng tamang proseso.
“Ang mahalaga,” dagdag niya, “hindi pa nailalabas ang pera. May pagkakataon tayong pigilan ang transaksiyon bago magkaroon ng mas malaking pinsala.”
Nagpasalamat ako.
Pagkatapos, tinanong niya ako tungkol sa bahay.
“Kailan mo ito binili?”
“Bago pa kami lumipat doon tuwing bakasyon. May sarili akong ipon noon. Pero kasal na kami nang mabili iyon.”
“May kumpletong records ka ba ng pinanggalingan ng pambayad, deed of sale, at titulo?”
“Opo.”
“Mabuti. Susuriin natin ang mga dokumento at ang tamang pag-uuri ng ari-arian. Hindi sapat na pangalan mo lang ang nasa titulo para basta ipagpalagay na walang karapatan ang asawa mo. Pero hindi rin ibig sabihin na maaari niyang isanla iyon nang walang wastong pahintulot.”
Ngayon ko lamang naramdaman kung gaano kahalaga ang lahat ng resibong itinago ko.
Ang mga bank transfer.
Ang lumang kasunduan sa bentahan.
Ang mga dokumentong dati ay parang ordinaryong papel lamang.
Maaaring iyon pala ang magsasalba sa pinaghirapan ko.
Kinagabihan, kinausap ko ang ate kong si Liza.
Doon muna matutulog sina Sofia at Nico kasama ang kanilang mga pinsan.
Ayokong makita nila ang posibleng kaguluhan kinabukasan.
Ngunit habang inaayos ko ang kanilang gamit, lumapit si Sofia.
“Ma, mag-aaway ba kayo ni Papa?”
Napahinto ako.
“Bakit mo naitanong, anak?”
“Napapansin kong lagi kang tahimik. Tapos si Papa, parang lagi kang iniiwasan.”
Umupo ako sa tabi niya.
Labintatlong taong gulang pa lamang siya, pero mas matalas na pala ang kaniyang pakiramdam kaysa sa iniisip ko.
“May problema kami ni Papa. Pero hindi ninyo kasalanan iyon.”
“Maghihiwalay ba kayo?”
Hindi ako agad sumagot.
Hindi ko kayang magsinungaling.
“Hindi ko pa alam kung paano maaayos ang lahat. Pero may isang bagay akong masisiguro sa iyo.”
“Ano po?”
“Hinding-hindi mawawala ang pagmamahal ko sa inyong magkapatid.”
Yumakap siya sa akin.
“Ma, kahit ano pong mangyari, huwag mong hayaang may mang-api sa iyo.”
Doon ako unang napaiyak.
Hindi sa harap ni Adrian.
Hindi sa harap ng kabit niya.
Kundi sa mga bisig ng anak kong unti-unti nang nauunawaan na hindi palaging mabait ang mundo.
Kinabukasan, Sabado, alas diyes y medya ng umaga, bumalik ako sa Tagaytay.
Kasama ko si Liza at ang kaniyang asawang si Joel.
Nasa malapit din si Attorney Celeste, na pumayag na makipagkita kung kakailanganin.
Hindi kami nagdala ng gulo.
Hindi kami nagdala ng mga taong manggugulo.
Gusto ko lamang maipakita ang katotohanan at malinaw na sabihin ang aking mga hangganan.
Bandang alas onse, narinig namin ang tunog ng mga sasakyan.
Isang itim na SUV ang unang pumasok.
Si Adrian.
Kasunod ang puting sasakyan ni Rhea.
May dala siyang malaking shopping bag mula sa mamahaling tindahan sa Makati.
Nakatawa pa siya habang bumababa.
“Babe, saan natin ilalagay ang bagong mga kurtina?”
Bigla siyang tumigil.
Nakita niya ako sa may balkonahe.
Si Adrian naman ay parang nawalan ng dugo sa mukha.
“Mariel?”
Tumayo ako.
“Magandang umaga.”
Tumingin siya kay Liza.
Pagkatapos kay Joel.
“Anong ginagawa ninyo rito?”
Hindi ko napigilang mapangiti nang mapait.
“Sa bahay na ginagamit ng pamilya ko? Kailangan ko na bang magpaalam?”
“Hindi iyon ang ibig kong sabihin.”
Lumapit si Rhea.
Suot niya ang mamahaling salaming pang-araw at hawak ang susi ng bahay.
“Adrian, sino sila?”
Tinitigan ko siya.
Kilala niya ako.
Ilang beses na kaming nagkita.
Nagpapanggap pa rin siya.
“Ako si Mariel Villanueva,” sabi ko. “Ang legal na asawa ni Adrian.”
Namutla siya.
“Ma'am Mariel, hindi po ito ang iniisip ninyo.”
“Tama ka.”
Saglit siyang nakahinga.
“Dahil mas malala pala kaysa sa inaakala ko.”
Humarap ako kay Adrian.
“May pitong damit sa aparador ko. May toothbrush sa banyo ko. May robe sa panig ko ng kama. Gusto mo bang ipaliwanag?”
“Mariel, maaari ba tayong mag-usap nang pribado?”
“Bakit? Nahihiya ka bang marinig niya ang paliwanag mo?”
“Please.”
Nagsalita si Rhea.
“Ma'am, matagal na po kasing sinasabi ni Adrian na hiwalay na kayo.”
Tumingin ako sa kaniya.
“Talaga?”
Tumango siya.
“Akala ko po legal na kayong naghihiwalay.”
“Kung gayon, bakit ka nagpapakilala bilang Mrs. Villanueva?”
Nanlaki ang mga mata niya.
“Hindi ko alam ang sinasabi ninyo.”
Inilabas ko ang larawan ng karatula.
Welcome to our new home, Mr. and Mrs. Villanueva.
Nawala ang kulay sa mukha niya.
“Paliwanag mo nga,” sabi ko.
Hindi siya nakasagot.
Si Adrian ang sumingit.
“Mariel, tama na. Hindi mo kailangang ipahiya siya.”
Napatawa ako.
Isang maikling tawa.
Halos hindi ko makilala ang sarili kong boses.
“Talagang siya pa ang pinoprotektahan mo?”
“Wala kang karapatang sigawan siya!”
Natahimik ako.
Pagkatapos, marahan akong tumango.
“Labimpitong taon kitang minahal. Dalawang anak ang pinalaki natin. Pero ngayon, mas mahalaga sa iyo ang hindi mapahiya ang kabit mo kaysa sa sakit na ginawa mo sa pamilya natin.”
Hindi siya nakatingin sa akin.
Sa pagkakataong iyon, may narinig kaming isa pang sasakyan.
Dumating ang mga magulang ni Adrian.
Si Doña Corazon at si Don Emilio.
May dala silang mga kahon ng pagkain.
Pagbaba ni Doña Corazon, ngumiti siya kay Rhea.
“Anak, nandito na kami!”
Pagkatapos, nakita niya ako.
Bumagsak ang ngiti niya.
“Mariel?”
“Magandang umaga po, Mama.”
Hindi siya makapagsalita.
Tiningnan ko ang kahon sa kaniyang kamay.
May nakasulat na mensahe mula sa isang bakery.
Congratulations on your new beginning.
Pakiramdam ko, may malamig na bakal na dahan-dahang ibinaon sa dibdib ko.
“Para kanino po iyan?”
“Mariel, hindi ito ang tamang lugar para pag-usapan ang mga problema ninyo.”
“Kayo po ang nagdala ng regalo.”
Namula ang mukha niya.
“May mga bagay sa pag-aasawa na kailangan mong tanggapin.”
“Naisama po ba sa mga dapat kong tanggapin ang pagpapanggap ninyo na ibang babae ang asawa ng anak ninyo?”
“Bastos kang makipag-usap sa matatanda!”
“Ako po ang niloko. Pero ako pa ang bastos?”
Lumapit si Don Emilio.
“Mariel, anak, kumalma tayo.”
Tumingin ako sa biyenan kong lalaki.
“Papa, alam ninyo po ba ang lahat?”
Napabuntong-hininga siya.
“Alam kong may problema kayo. Pero hindi ko alam na ganito na kalala.”
Sumingit si Doña Corazon.
“Hindi mo kasi inaalagaan ang asawa mo! Puro negosyo ang inaatupag mo. Natural lang na maghanap siya ng babaeng may oras sa kaniya!”
Naramdaman kong nanginginig ang mga daliri ko.
Hindi dahil sa takot.
Kundi dahil sa galit.
“Ako ang nagbabayad ng tuition ng mga bata. Ako ang gumagastos sa bahay. Ako rin ang nagpapadala ng pera para sa maintenance medicines ninyo buwan-buwan.”
“Hindi namin hinihingi iyon!”
“Pero tinatanggap ninyo.”
Natigilan siya.
“Habang abala akong tumulong sa inyong pamilya, tinutulungan ninyo naman ang anak ninyo na lokohin ako.”
Biglang sumigaw si Adrian.
“TAMA NA!”
Natahimik ang lahat.
“Mariel, kung gusto mo ng paliwanag, ibibigay ko. Pero hindi mo kailangang tratuhin ang pamilya ko na parang mga kriminal!”
Dahan-dahan kong inilabas ang folder mula sa bag.
“Kung gayon, ipaliwanag mo ito.”
Nakita niya ang logo ng bangko.
Sa unang pagkakataon, tunay na takot ang lumitaw sa kaniyang mukha.
“Saan mo nakuha iyan?”
“Sa kabinet natin.”
“Hindi mo dapat ginalaw iyon!”
“May pangalan ko at pirma ko rito, Adrian. Bakit hindi ko dapat makita?”
Lumapit siya.
“Makinig ka. Business opportunity lang iyan.”
“Business opportunity?”
“Magbubukas kami ng resort management company. Malaki ang kita. Makikinabang din ang pamilya natin.”
Napatingin ako kay Rhea.
“Kami?”
Hindi siya nagsalita.
Itinaas ko ang dokumento.
“Bakit nakapangalan kay Rhea ang kompanyang makikinabang?”
“Huwag mo munang gawing komplikado.”
“Bakit kamukha ng pirma ko ang nasa aplikasyon?”
Hindi sumagot si Adrian.
“Hindi ako pumirma rito.”
Tahimik ang bakuran.
Pati si Doña Corazon ay napatingin sa anak niya.
“Adrian?” tanong niya.
“Mama, business arrangement lang ito.”
“Sumagot ka,” sabi ko. “Sino ang pumirma?”
“Mariel, huwag mong palakihin.”
“Labingwalong milyon at kalahating piso ang pinag-uusapan natin!”
Nagulat si Don Emilio.
“Ganoon kalaki?”
“Pangakong babayaran naman!” sigaw ni Adrian.
“Hindi iyan ang tanong ko!”
Lumapit si Rhea at hinawakan ang braso niya.
“Adrian, sinabi mong may pahintulot siya.”
Napalingon ako.
“Ano?”
Biglang kumawala si Adrian.
“Rhea, tumahimik ka.”
Pero huli na.
Nagpatuloy siya.
“Sinabi mong alam ni Mariel ang loan. Sinabi mong pumayag siyang gamitin ang bahay bilang collateral dahil nagkaroon na kayo ng kasunduan tungkol sa separation!”
Naramdaman kong parang umikot ang buong paligid.
Hinarap ko si Adrian.
“Sinabi mong pumayag ako?”
Nagsimula siyang umatras.
“Mariel, kaya kong ipaliwanag.”
“May usapan ba tayo tungkol sa separation?”
Wala siyang maisagot.
“Kailan ko sinabi na puwede mong isanla ang bahay?”
Tahimik.
“Kailan ko pinayagang gamitin ang pagkakakilanlan ko?”
Napatingin siya sa folder.
Pagkatapos, bigla niyang inagaw iyon.
Napaatras ako.
“IBIGAY MO IYAN!” sigaw niya.
Mabilis na pumagitna si Joel.
“Adrian, huwag mong hawakan ang asawa mo.”
Hinawakan ko nang mahigpit ang strap ng bag ko.
“May mga kopya ako. Nasa abogado ko rin.”
Napatigil siya.
“Abogado?”
“Oo.”
Doon niya naunawaan na hindi na ito simpleng pagtatalo ng mag-asawa.
Tumunog ang cellphone ko.
Si Attorney Celeste.
Sinagot ko at inilagay sa speaker.
“Mariel, nasa malapit na ako. May mahalaga akong natanggap na kumpirmasyon.”
“Ano iyon?”
“Nakuha ng bangko ang written objection mo. Naka-hold ang pagproseso ng aplikasyon habang sinusuri nila ang reklamo at mga dokumento.”
Napahawak si Adrian sa kaniyang ulo.
“Mariel, ano ang ginawa mo?”
Hindi ko siya pinansin.
Nagpatuloy si Celeste.
“May nakita rin tayong iba pang bagay sa mga papeles na ibinigay mo. May kalakip na authorization letter na nagsasabing pinahihintulutan mo si Adrian na kumilos sa ngalan mo.”
Napalunok ako.
“Hindi ako gumawa ng ganyang sulat.”
“Alam ko. At hindi lang iyan.”
Tahimik ang lahat.
“May kalakip na kopya ng identification card mo na ginamit sa aplikasyon.”
“Hawak ko ang orihinal kong ID.”
“Posibleng lumang kopya ang ginamit. Iimbestigahan natin.”
Bumaling ako kay Adrian.
Nakatayo siya sa harap ko na parang hindi alam kung saan titingin.
Ngunit may sinabi pa si Celeste.
“Mariel, kailangan mong makita ang isang dokumentong ipinadala sa atin kaninang umaga.”
“Ano iyon?”
“May hiwalay na kasulatan tungkol sa inaasahang paglilipat ng karapatan sa isang negosyo. May lagda roon na gumagamit din sa pangalan mo.”
“Anong negosyo?”
Sandaling tumahimik si Celeste.
“RM Lifestyle Ventures.”
Nanigas si Rhea.
“Hindi maaari,” bulong niya.
Tumingin ako sa kaniya.
“Bakit hindi maaari?”
Namumutla siyang umatras.
At sa pagkakataong iyon, ang babaeng ilang buwan na palang natutulog sa kama ko ay nagsabi ng mga salitang hindi ko kailanman inasahan.
“ADRIAN, SABI MO PATAY NA ANG ASAWA MO SA MGA DOKUMENTO NG KOMPANYA!”
Parang tumigil ang hangin sa buong bakuran.
Nakatitig ako kay Rhea.
Pagkatapos kay Adrian.
At nakita kong may mas malalim pa palang kasinungalingan kaysa sa lahat ng natuklasan ko.