Ngunit sapat na ang tanong ni Carlo para maunawaan kong kilala nilang dalawa ang babaeng nasa labas.
—Papa… paano niya nalaman na nandito tayo?
Hindi agad sumagot si Roberto.
Ngunit sapat na ang tanong ni Carlo para maunawaan kong kilala nilang dalawa ang babaeng nasa labas.
Muling tumunog ang doorbell.
—Roberto! Buksan mo ang pinto! Hindi ako aalis hangga't hindi mo ibinabalik ang kinuha mo sa akin!
Napatingin ako kay Mama.
Maputla siya, ngunit wala na ang panghihina sa kanyang mga mata. Sa halip, tahimik niyang kinuha ang cellphone niya.
Lumapit ako sa pinto.
Hinarangan ako ni Carlo.
—Huwag mong buksan.
—Bahay namin ito. Wala kang karapatang pagbawalan ako.
Sinubukan niyang hawakan ang braso ko ngunit agad akong umatras.
—Subukan mo akong hawakan at tatawag ako ng pulis.
—Mara!
Sumigaw si Roberto.
Ngunit huli na.
Binuksan ko ang pinto.
Isang babaeng nasa mahigit limampung taong gulang ang nakatayo sa labas. Basa ng pawis ang noo niya at mahigpit niyang hawak ang kanyang handbag. Sa likuran niya ay may isang mas batang lalaki at isang babaeng nakasuot ng simpleng office attire.
Pagkakita kay Roberto, namula ang mga mata ng babae.
—Dalawang taon kitang hinanap.
Napaatras si Roberto.
—Elena, makinig ka muna—
—Huwag mong banggitin ang pangalan ko na parang wala kang ginawa!
Si Elena.
Ang babaeng nakapangalan sa dokumento bilang legal na asawa ni Roberto.
Napatingin siya kay Mama.
Nawala ang galit sa mukha niya at napalitan ng awa.
—Kayo po ba ang babaeng pakakasalan niya sa Linggo?
Hindi nakasagot si Mama.
Tumango ako.
Huminga nang malalim si Elena.
—Kung ganoon, kailangan ninyong malaman ang lahat bago mahuli ang lahat.
Ang babaeng kasama niya ay nagpakilala bilang staff mula sa law office na nagpadala sa akin ng sobre.
Samantala, ang binatang kasama ni Elena ay pamangkin niya.
—Hindi totoong biyudo si Roberto—sabi ni Elena.—At hindi rin ito ang unang pagkakataong ginawa niya ito.
Parang may sumabog sa loob ng bahay.
—Sinungaling ka!
Si Carlo ang sumigaw.
Ngunit hindi man lang siya nilingon ni Elena.
Sa halip, inilabas niya ang kanyang cellphone at ipinakita kay Mama ang mga lumang litrato.
Naroon si Roberto.
Naroon si Elena.
At naroon ang mas batang si Carlo.
—Dalawampu't pitong taon kaming nagsama. Dalawang taon na ang nakalipas, iniwan niya ako matapos naming mag-away tungkol sa pera. Akala ko gusto lamang niyang makipaghiwalay. Pero ilang buwan pagkatapos niyang umalis, natuklasan kong ginamit niya ang pirma ko para subukang isanla ang isang maliit na lupang minana ko sa mga magulang ko.
Napahawak si Mama sa sandalan ng upuan.
Eksaktong parehong paraan.
Pirma.
Ari-arian.
Utang.
Doon ko naalala ang USB.
—Ano ang laman nito?
Napatingin si Elena kay Roberto.
At doon ko nakita ang tunay na takot sa mukha ng lalaki.
—Mara, huwag mong buksan iyan—mabilis niyang sabi.
Iyon ang pinakamaling sagot na maaari niyang ibigay.
Kinuha ko ang laptop ko.
Sinaksak ko ang USB.
May ilang folders sa loob.
Mga screenshot.
Mga scanned document.
Mga voice recording.
At isang folder na pinangalanang “CARLO.”
Binuksan ko iyon.
Biglang tumayo si Carlo.
—Huwag!
Sinubukan niyang lumapit sa laptop ngunit hinarangan siya ng pamangkin ni Elena.
Binuksan ko ang unang audio file.
Boses ni Carlo ang narinig namin.
“Kapag kasal na kayo, mas madali na. Kumbinsihin mo siyang pumirma. Kapag ayaw, sabihin mong kailangan lang para sa insurance.”
Pagkatapos ay boses ni Roberto.
“At kung magtanong si Mara?”
“Hindi naman nakatira rito ang anak niya. Kapag napaalis natin ang matanda nang ilang linggo, maipapasok na natin ang tenant.”
Nanigas ang mukha ni Mama.
Hindi aksidente ang lahat.
Hindi desperadong ama lamang si Roberto na gustong tulungan ang anak.
Pinlano nila ito.
Matagal na.
May isa pang recording.
Sa pagkakataong iyon, malinaw ang sinabi ni Roberto:
“Kapag nakuha natin ang renta at nagamit ang bahay bilang collateral, mababayaran natin ang utang mo. Pagkatapos, saka natin isipin kung paano aalisin ang pangalan ng matanda.”
Nanginginig ang kamay ni Mama.
—Kailan ninyo nakuha ang mga recording na ito?
Sumagot ang pamangkin ni Elena.
—Nang bumalik po si Carlo sa dati nilang bahay ilang buwan na ang nakalipas, naiwan niya ang lumang cellphone niya. Nasa cloud backup ang ilan sa recordings at messages. Nang makita ng tita ko ang pangalan ninyo sa isang litrato ng wedding invitation, ipinahanap niya kayo sa abogado.
Kaya pala alam nila ang address namin.
Biglang sinunggaban ni Roberto ang laptop.
Ngunit mabilis kong hinila iyon palayo.
—Tama na!
Sigaw ni Mama ang nagpatahimik sa lahat.
Tumingin siya kay Roberto.
—Minahal mo ba talaga ako kahit minsan?
Hindi nakasagot ang lalaki.
Iyon na marahil ang pinakamalinaw na sagot.
Napangiti si Mama, ngunit may luha sa kanyang mga mata.
—Ang tanga ko.
Lumapit ako sa kanya.
—Hindi, Ma. Nagtiwala ka lang sa taong hindi karapat-dapat pagkatiwalaan.
Tumayo si Elena sa tabi niya.
—Ganiyan din ang sinabi ko sa sarili ko noon. Ilang taon bago ko naunawaan na hindi kasalanan ng taong nagtiwala kung may ibang taong piniling magsinungaling.
Nakatitig lamang si Roberto sa aming tatlo.
Pagkatapos ay bigla niyang binago ang tono.
—Sige. Nagkamali ako. Pero wala pa namang nawawala sa inyo. Kanselahin natin ang rental. Kalimutan natin ang lahat.
Napatawa si Elena.
—Akala mo iyon lang ang problema mo?
Inilabas niya ang isa pang dokumento.
—May reklamo nang nakahain tungkol sa pinekeng pirma ko.
Nawala ang kulay sa mukha ni Roberto.
Pagkatapos ay tumingin sa akin ang staff ng law office.
—At tungkol naman sa bahay ninyo, kailangan nating kumpirmahin agad kung saan ginamit ang pekeng authorization document.
Parang may kung anong humigpit sa dibdib ko.
—Ano ang ibig mong sabihin?
—Posibleng hindi lamang pagpapaupa ang pinag-gamitan nila.
Napatingin ako kay Carlo.
Bigla niyang iniwas ang mga mata niya.
Napansin iyon ni Mama.
—Carlo.
Hindi siya sumagot.
—Ano ang ginawa ninyo sa bahay ko?
Tahimik.
Lumapit ako sa kanya.
—Carlo, ano ang ginawa ninyo?
Sa wakas ay sumabog siya.
—Wala akong choice!
—Ano?!
—Kailangan ko ng pera! Hinahabol na ako ng mga pinagkakautangan ko!
—Kaya ninakaw mo ang bahay ng mama ko?!
—Hindi ko ninakaw!
—Kung ganoon, ano ang ginawa mo?!
Huminga siya nang mabilis.
Pagkatapos ay tumingin sa kanyang ama.
—Papa, sabihin mo na.
Hindi gumalaw si Roberto.
At doon ko nalaman na mas malala pa ang katotohanan.
Biglang tumunog ang cellphone ni Mama.
Unknown number.
Sinagot niya.
—Hello?
Tahimik kaming lahat.
Unti-unting nawala ang kulay sa kanyang mukha.
—Ano po?
Napatingin siya sa akin.
—Hindi… hindi ako nag-apply ng loan.
Parang tumigil ang puso ko.
Ilang segundo siyang nakinig bago niya ibinaba ang telepono.
—Ma?
Nanginginig ang kanyang mga labi.
—Galing daw sa lending company. May loan application gamit ang bahay bilang collateral.
Napalingon kaming lahat kina Roberto at Carlo.
Ngunit si Carlo lamang ang tunay na natakot.
Dahan-dahan siyang umupo.
—Hindi dapat tatawag sila ngayon.
Napatigil ako.
—Ano'ng ibig mong sabihin?
Wala siyang sagot.
Biglang hinablot ni Roberto ang susi ng sasakyan mula sa mesa at tumakbo patungo sa pinto.
—Papa!
Hinabol siya ni Carlo.
Ngunit bago pa makalabas si Roberto, dalawang sasakyan ang huminto sa tapat ng bahay.
Bumukas ang mga pinto.
May ilang taong bumaba.
At nang makita ni Elena kung sino sila, tahimik niyang sinabi:
—Huli na, Roberto.
Nakatayo si Mama sa tabi ko habang papalapit ang mga taong iyon sa aming gate.
Mahigpit kong hinawakan ang kamay niya.
Dahil alam kong sa loob lamang ng ilang minuto, malalaman namin kung bahay lamang ba ang tangkang kunin sa amin nina Roberto at Carlo—
o kung matagal na pala nilang isinugal ang buong kinabukasan ng aking ina.
(Itutuloy sa BAHAGI 3…)