LIHIM SA LIKOD NG PEKENG LAGDA, ANG PAGKAKAKILANLAN NG TUNAY NA TAKSIL, AT ANG EBIDENSIYANG MAGPAPABAGSAK SA MAKAPANGYARIHANG GENERAL MANAGER
BAHAGI 2: ANG LIHIM SA LIKOD NG PEKENG LAGDA, ANG PAGKAKAKILANLAN NG TUNAY NA TAKSIL, AT ANG EBIDENSIYANG MAGPAPABAGSAK SA MAKAPANGYARIHANG GENERAL MANAGER
Hindi ko maalis ang aking mga mata sa larawang hawak ko. Para akong binuhusan ng malamig na tubig habang unti-unting bumabalik sa aking alaala ang lahat ng nangyari sa nakalipas na apat na taon.
Ang lalaking nasa security camera ng bangko ay si Antonio Mendoza.
Siya ang finance director ng Pacific Crown Logistics.
Siya rin ang taong unang tumanggap sa akin noong araw ng aking job interview, ang taong palaging nagpapayo sa akin na magtiwala kay Roberto, at ang taong tinatawag kong Tito Antonio dahil sa kanyang pagiging mabait.
Hindi ko lubos maisip na ang taong itinuring kong pangalawang ama ay maaaring sangkot sa isang napakalaking panloloko.
— Hindi maaari… Si Tito Antonio? — bulong ko.
Tahimik na tumango si Eduardo.
— Siya ang nagproseso ng pagbubukas ng account gamit ang mga personal mong dokumento. Ngunit hindi siya kumilos nang mag-isa.
Napatingin ako kay Roberto.
Nakatayo siya sa kabilang dulo ng mesa, hawak ang kanyang cellphone na patuloy na nagri-ring.
— Eduardo, makinig ka muna. Hindi mo naiintindihan ang buong sitwasyon! — sigaw niya.
Ngunit hindi natinag si Eduardo.
— Kung ganoon, Roberto, ipaliwanag mo kung bakit ang dalawang milyong piso mula sa pekeng consultancy account ay nailipat sa isang kumpanyang pag-aari ng iyong asawa.
Biglang natahimik ang buong conference room.
Napatakip sa bibig si Patricia, ang HR manager.
Si Daniel naman ay dahan-dahang umatras patungo sa pinto.
Napansin iyon ng babaeng abogado.
— Mr. Santos, manatili muna kayo rito. May ilang dokumento rin kaming kailangang itanong sa inyo.
Namula ang mukha ni Daniel.
— Wala akong kinalaman diyan! Sinunod ko lang ang mga utos!
Biglang humarap sa kanya si Roberto.
— Tumahimik ka, Daniel!
Ngunit huli na ang lahat.
Dahan-dahang inilabas ni Eduardo ang isa pang folder.
— Marco, noong nakaraang buwan, may natanggap kaming anonymous email tungkol sa mga pekeng invoice at hindi awtorisadong paglilipat ng pera. Noong una, inakala naming ordinaryong reklamo lamang iyon. Pero nang suriin namin ang mga dokumento, napansin naming halos lahat ng kahina-hinalang transaksiyon ay may pangalan mo.
Napalunok ako.
— Bakit ako ang pinili nila?
Tumingin sa akin si Eduardo nang may awa.
— Dahil ikaw ang empleyadong may pinakamalawak na access sa operational records. At dahil alam nilang lagi mong inaako ang problema ng ibang tao.
Parang may mabigat na batong dumagan sa dibdib ko.
Lahat ng gabing nag-overtime ako.
Lahat ng pagkakataong pinagtakpan ko ang pagkakamali ng mga katrabaho.
Lahat ng dokumentong pinapirmahan sa akin nang hindi ko lubusang nababasa dahil sa sobrang pagod.
Biglang nagkaroon ng ibang kahulugan ang mga alaalang iyon.
— Kaya pala… — mahina kong sinabi. — Kaya pala gusto nila akong umalis.
Tumango si Eduardo.
— Nang malaman nilang nagsimula ka nang magtanong tungkol sa ilang delivery discrepancies, gumawa sila ng paraan para magkaroon ka ng disciplinary record. Kung magbibitiw ka dahil sa kahihiyan, mas madali nilang maipapasa sa iyo ang responsibilidad kapag lumabas ang pandaraya.
Napahawak ako sa gilid ng mesa.
Naalala ko ang isang pangyayari dalawang linggo bago ang Christmas party.
Habang sinusuri ko ang shipment reports, napansin kong may ilang delivery transactions na doble ang singil kahit isang beses lamang naihatid ang mga produkto.
Ipinakita ko iyon kay Antonio.
Ngumiti siya noon at sinabing:
— Marco, huwag mo nang problemahin iyan. Accounting adjustment lang. Ako na ang bahala.
Kinabukasan, ipinatawag ako ni Roberto at sinabing kailangan kong magpahinga dahil masyado raw akong nagtatrabaho.
Ngayon, malinaw na ang lahat.
Hindi nila ako gustong pagpahingahin.
Gusto nila akong patahimikin.
Biglang nagsalita si Patricia.
— Sir Eduardo, may kailangan po akong sabihin.
Lumingon ang lahat sa kanya.
Nanginginig ang kanyang mga kamay habang inilalabas ang cellphone.
— Noong Christmas party, hindi talaga dapat kanselahin ang bonus ni Marco. Wala pong patakaran na awtomatikong nag-aalis ng buong performance bonus dahil sa pagkuha ng kape sa pantry.
Nanlaki ang aking mga mata.
— Ano?
Napayuko siya.
— Pinagawa lang po sa akin ni Sir Roberto ang isang disciplinary memorandum. Sinabi niyang kailangan daw niyang turuan ng leksiyon si Marco.
— Patricia! — galit na sigaw ni Roberto.
Ngunit nagpatuloy siya.
— May email po ako. Nandoon ang utos niyang gumawa ng dahilan para mapaalis si Marco bago matapos ang taon.
Inabot niya ang cellphone sa abogado.
Sa unang pagkakataon, nakita kong tuluyang nawala ang kumpiyansa ni Roberto.
Umupo siya sa kanyang upuan at napahawak sa noo.
Ngunit hindi pa tapos ang mga rebelasyon.
Biglang bumukas ang pinto.
Pumasok si Antonio Mendoza, kasama ang isang lalaking nakasuot ng barong Tagalog.
Namutla ako nang makita siya.
— Tito Antonio…
Hindi niya ako matingnan nang diretso.
Lumapit siya kay Eduardo at inilapag ang isang maliit na USB drive sa mesa.
— Nandito ang buong accounting records, kasama ang mga orihinal na invoice at bank transfer instructions.
Napatingin si Roberto sa kanya.
— Antonio! Ano ang ginagawa mo?!
Huminga nang malalim si Antonio.
— Tinatapos ko na ang kasinungalingang sinimulan natin.
Tumayo si Roberto.
— Pareho tayong sangkot dito! Kapag bumagsak ako, babagsak ka rin!
Tumango si Antonio.
— Alam ko. At handa akong harapin ang pananagutan ko.
Pagkatapos, humarap siya sa akin.
— Marco, patawarin mo ako. Ginamit ko ang tiwala mo. Noong una, sinabi sa akin ni Roberto na pansamantalang ililipat lamang ang pera para sa isang investment. Pero nang malaman kong ginagamit na ang pangalan mo, natakot akong magsalita.
Naramdaman kong nanginginig ang aking mga kamay.
— Kung hindi ninyo nahuli ang pandarayang ito, ako ang makukulong, hindi ba?
Hindi siya sumagot.
Sapat na ang katahimikan niya.
Napapikit ako.
Hindi ko alam kung mas matindi ang galit o sakit na nararamdaman ko.
Ang taong minsang nagbigay sa akin ng payo tungkol sa katapatan ay siya ring tumulong upang sirain ang aking buhay.
Maya-maya, nagsalita si Eduardo.
— Antonio, kailangan mong sabihin ang lahat. Walang maitatago sa imbestigasyong ito.
Tumango si Antonio.
— May isa pa kayong dapat malaman. Hindi lamang dalawang milyong piso ang pinag-uusapan natin. Sa loob ng labingwalong buwan, mahigit ₱18 milyon ang nailabas sa pamamagitan ng pekeng suppliers at consultancy fees.
Napahiyaw si Patricia.
— Labingwalong milyon?!
Nagpatuloy si Antonio.
— At may plano silang maglabas pa ng ₱6 milyon bago matapos ang Disyembre.
Dahan-dahang tumayo si Eduardo.
— Roberto, dahil sa mga natuklasan namin, pansamantala naming ihihinto ang lahat ng bagong pagbabayad hanggang matapos ang independent audit.
Halos mawalan ng lakas si Roberto.
— Hindi ninyo puwedeng gawin iyan! Kapag pinahinto ninyo ang bayad, babagsak ang kumpanya!
Malamig na sumagot si Eduardo.
— Dapat inisip mo iyan bago mo ginamit ang pera ng aming kumpanya.
Pagkatapos, lumapit siya sa akin.
— Marco, may isang mahalagang tanong ako. Kaya mo bang maibalik ang distribution system bago maghatinggabi?
Nagulat ako.
— Bakit po ninyo ako tinatanong?
— Dahil kahit sino ang gumawa ng pandarayang ito, libo-libong pamilya ang maaaring mawalan ng trabaho kapag tuluyang bumagsak ang operasyon. At ayon sa technical records, ikaw ang nagdisenyo ng orihinal na sistema.
Tahimik akong tumingin sa screen.
Alam kong kaya kong ayusin ang problema.
Ngunit alam ko ring maaari na naman nila akong gamitin.
— Sir Eduardo, tutulungan ko po kayong iligtas ang mga shipment. Pero hindi ako magtatrabaho sa ilalim ng utos ni Roberto. Kailangan ko ng malinaw na kasunduan, tamang bayad, at access na aprubado ng inyong kumpanya.
Ngumiti si Eduardo.
— Makatarungan ang hinihingi mo.
Agad niyang inutusan ang abogado na ihanda ang isang emergency consultancy agreement.
Ngunit bago ko pa mapirmahan iyon, biglang nagsalita si Antonio.
— Sandali! Marco, huwag mo munang buksan ang system!
Lahat kami ay napalingon.
Namumutla siyang nakatingin sa laptop ni Daniel.
— May inilagay silang automated deletion program. Kapag nag-log in si Marco gamit ang dati niyang administrator account, mabubura ang mga orihinal na transaction logs.
Napahawak ako sa dibdib.
— Ibig mong sabihin, kung sinunod ko ang utos ni Roberto kanina…
Tumango si Antonio.
— Mawawala ang pinakamahalagang ebidensiya. At lalabas sa audit trail na ikaw mismo ang nagtanggal nito.
Biglang sumigaw si Roberto:
— Sinungaling ka!
Ngunit hindi na siya pinansin ni Eduardo.
Agad niyang tinawagan ang kanyang forensic IT team.
Makalipas ang ilang minuto, nakumpirma nilang may nakatagong deletion script sa system.
At nang makita ng mga eksperto kung sino ang nag-authorize sa programang iyon, tuluyang namutla si Daniel.
Ang authorization ay nagmula sa kanyang account.
Ngunit may isa pang mas nakakagulat na detalye.
Ang huling pagbabago sa programang iyon ay ginawa lamang dalawampung minuto bago ako ipinatawag sa conference room.
Ibig sabihin, planado ang lahat.
Hindi lamang nila gustong mawalan ako ng trabaho.
Gusto nilang ako mismo ang maging dahilan ng pagkawala ng ebidensiya.
At habang nakatitig ako sa mga taong minsan kong tinawag na pamilya sa trabaho, may isang bagay akong napagtanto.
Hindi ko kailangang gumanti sa kanila.
Kailangan ko lamang tiyaking hindi na nila magagawang sirain ang buhay ng ibang inosenteng tao.