HABANG NAKIKIPAGLABAN SA BUHAY ANG AKING AMA, NABUKSAN ANG LIHIM NA 180,000 PISO AT NAKITA KO ANG TUNAY NA MUKHA NG ASAWA KO
BAHAGI 2 — HABANG NAKIKIPAGLABAN SA BUHAY ANG AKING AMA, NABUKSAN ANG LIHIM NA 180,000 PISO AT NAKITA KO ANG TUNAY NA MUKHA NG ASAWA KO
Nang tuluyang magsara ang pinto ng elevator, saka lamang ako nakahinga nang malalim.
Hindi ko alam kung alin ang mas masakit—ang isipin na maaaring may mangyari kay Papa bago ako makarating sa Batangas, o ang katotohanang niloko ako ng sarili kong asawa tungkol sa perang pinaghirapan ko.
Pero isang bagay ang malinaw.
Hindi iyon ang oras para harapin si Adrian.
Si Papa muna.
Paglabas ko ng ospital, agad akong sumakay ng taxi papunta sa terminal. Habang nasa biyahe, sunod-sunod ang tawag ni Adrian.
Hindi ko sinagot.
May mga mensahe rin siya.
—Mara, please. Hayaan mong magpaliwanag ako.
Kasunod noon:
—Hindi ko ninakaw ang pera mo.
At pagkatapos:
—Pag-usapan natin ito kapag kalmado ka na.
Napatawa ako nang mapait.
Ako pa pala ang kailangang kumalma.
Pinatay ko ang screen ng cellphone at tumingin sa labas ng bintana.
Ilang minuto bago ako makarating sa terminal, tumawag si Paolo.
—Ate, papasok na si Papa sa operating room.
—Nakausap mo ba siya?
—Oo. Hinahanap ka niya.
Parang may humigpit sa dibdib ko.
—Ibigay mo sa kanya ang phone.
Ilang segundo akong naghintay bago ko narinig ang mahina niyang boses.
—Mara?
—Papa…
Isang salita lang iyon pero tuluyan nang bumagsak ang mga luha ko.
—Papunta na ako. Hintayin mo ako, ha?
Mahina siyang natawa.
—Bakit ka umiiyak? Simpleng operasyon lang ito.
Kahit sa ganitong kalagayan, siya pa rin ang nagpapalakas ng loob ko.
—Huwag kang matigas ang ulo. Hintayin mo ako.
—Sige. Pero anak…
—Ano iyon, Pa?
—Huwag mong pabayaan ang sarili mo para lang mapasaya ang ibang tao.
Natigilan ako.
Hindi ko alam kung may sinabi ba si Mama o Paolo sa kanya tungkol sa sitwasyon ko. Pero tumama sa puso ko ang mga salitang iyon.
Bago ko pa maisagot ang gusto kong sabihin, narinig kong tinawag siya ng nurse.
—Kailangan ko nang pumasok. Mahal ka ni Papa.
—Mahal din kita, Pa.
Naputol ang tawag.
Pagdating ko sa Batangas, halos tumakbo ako mula sa sasakyan hanggang sa ospital.
Nakita ko si Mama at Paolo sa labas ng operating room.
Nang makita ako ni Mama, agad niya akong niyakap.
—Akala ko hindi ka makakauwi.
Hindi ko napigilang umiyak sa balikat niya.
—Kahit ano pa ang mangyari, uuwi ako.
Tatlong oras kaming naghintay.
Iyon ang pinakamahabang tatlong oras ng buhay ko.
Nang sa wakas ay lumabas ang surgeon, sabay-sabay kaming tumayo.
—Successful ang operation. Stable na po ang pasyente.
Napahawak ako sa dibdib.
Umiyak si Mama.
Napaupo si Paolo habang paulit-ulit na nagpapasalamat.
Ako naman ay pumikit at tahimik na nagpasalamat sa Diyos.
Nang mailipat si Papa sa recovery room, saka ko lamang binuksan ulit ang cellphone ko.
May mahigit dalawampung missed calls mula kay Adrian.
Pero may isa pang mensaheng nakakuha ng pansin ko.
Galing kay Teresa.
“Ako ang may kasalanan kung bakit mo nakita ang transfer. Pero kailangan mong malaman ang buong katotohanan. Hindi ko alam na hindi sinabi ni Adrian sa iyo na na-reimburse na ang insurance.”
Agad akong tumawag sa kanya.
—Ano ang ibig mong sabihin?
Tahimik siya sandali.
—Mara, noong nakaraang buwan pa na-release ang reimbursement. Pumasok muna iyon sa account ni Mama dahil siya ang policyholder. Pinakiusapan niya akong ilipat kay Adrian.
—Bakit kay Adrian?
—Dahil sabi niya, siya raw ang magbabalik sa iyo.
Napapikit ako.
—Pero hindi niya ginawa.
—Hindi.
—Nasaan ang pera?
Muli siyang natahimik.
Pagkatapos ay sinabi niya ang bagay na hindi ko inaasahan.
—Ginamit ni Adrian ang malaking bahagi bilang down payment sa isang investment na pinasok niya kasama ang kaibigan niya.
Para akong binuhusan ng malamig na tubig.
—Investment?
—Akala niya mababawi niya agad bago mo malaman. Pero nalugi sila.
Napahawak ako sa gilid ng upuan.
Kaya pala.
Hindi lang niya itinago ang reimbursement.
Ginamit niya ang perang dapat ibalik sa akin nang walang pahintulot ko.
—Magkano ang natira?
—Hindi ko alam. Kaya ako nagpadala ulit ng 180,000 sa kanya ngayon. Galing iyon sa account ni Mama. Pinilit kong ibalik niya sa iyo ngayong gabi.
Natahimik ako.
—Alam ba ni Mama Lourdes ang ginawa niya?
—Ngayong gabi lang niya nalaman.
Ilang sandali kaming parehong walang sinabi.
Pagkatapos ay mahina niyang dagdag:
—Mara… sorry. Naging kampante kami dahil palagi kang nandiyan. Hindi namin naisip kung gaano karami ang isinakripisyo mo.
Hindi ko siya pinatawad agad.
Pero hindi rin ako nakipagtalo.
—Kailangan ko munang alagaan si Papa.
—Naiintindihan ko.
Kinabukasan, nagising si Papa.
Mahina pa siya, pero nang makita niya ako, ngumiti siya.
—Sabi ko sa iyo, hindi pa ako aalis.
Hinawakan ko ang kamay niya.
—Pa, sorry.
Kumunot ang noo niya.
—Para saan?
—Sa mga panahong hindi ako nakakauwi. Sa mga pagkakataong kailangan ninyo ako pero inuuna ko palagi ang pamilya ni Adrian.
Mahina niyang pinisil ang kamay ko.
—Anak, ang pag-aasawa ay hindi nangangahulugang kailangan mong mamili kung sino ang pamilya mo.
Doon ako tuluyang napaiyak.
—Pero parang iyon ang hinihingi nila sa akin.
—Kung ganoon, mali sila.
Simple lang ang sinabi niya.
Pero iyon ang unang pagkakataong may nagsabi sa akin na hindi pagiging makasarili ang pagprotekta sa sarili kong mga magulang.
Tatlong araw akong nanatili sa Batangas.
Sa ikatlong araw, dumating si Adrian.
Mag-isa siya.
Hindi siya pumasok agad sa kuwarto ni Papa.
Hinintay niya ako sa maliit na hardin ng ospital.
Nang makita ko siya, parang ilang taon siyang tumanda.
—Kumusta si Papa?
—Mas mabuti na.
Tumango siya.
Pagkatapos ay iniabot niya sa akin ang cellphone niya.
Nasa screen ang bank transfer.
180,000 piso.
Naibalik na sa account ko.
Pero hindi ko kinuha ang cellphone.
—Hindi lang pera ang problema natin.
—Alam ko.
—Ginamit mo ang pera ko nang hindi ko alam.
—Alam ko.
—At nang kailangan ako ng papa ko, pinilit mo pa rin akong manatili para alagaan ang mama mo.
Napayuko siya.
—Alam ko.
Tumingin ako sa kanya.
—Kung alam mo pala ang lahat, bakit mo ginawa?
Matagal bago siya sumagot.
—Dahil nasanay ako.
—Saan?
—Na ikaw ang laging umaayos ng lahat.
Napatingin siya sa akin, at sa unang pagkakataon, wala akong nakitang galit sa mga mata niya.
Takot ang nakita ko.
—Nasanay akong kapag may problema si Mama, nandiyan ka. Kapag may problema sa bahay, nandiyan ka. Kapag kulang ang pera, gumagawa ka ng paraan. Hanggang sa nakalimutan kong asawa kita, hindi empleyado o tagapag-alaga ng pamilya ko.
Hindi ako nagsalita.
Lumapit siya nang isang hakbang pero huminto rin.
—Hindi kita hihilingang umuwi ngayon.
Nagulat ako.
—At hindi rin kita hihilingang patawarin ako agad.
Kinuha niya mula sa bag ang susi ng condominium namin at inilagay sa mesa sa pagitan namin.
—Ako muna ang babalik sa Manila. Ako ang mag-aalaga kay Mama. Kapag handa ka nang makipag-usap, hihintayin kita.
Tumalikod siya.
Pero bago siya tuluyang makalayo, tinawag ko siya.
—Adrian.
Huminto siya.
—Hindi sapat ang sorry.
Tumango siya.
—Alam ko.
—Kailangan mong patunayan na may magbabago.
Muli siyang tumango.
—Gagawin ko.
Pinanood ko siyang lumayo.
Hindi ko alam noon kung maililigtas pa namin ang aming pagsasama.
Pero sa unang pagkakataon sa loob ng maraming taon, hindi ko na naramdaman na responsibilidad kong ako lamang ang magligtas dito.
(Itutuloy sa BAHAGI 3…)