Dinalhan Kami ng Manok at Itlog ng 13-Anyos na Pamangking Iniwan ng Sarili Niyang mga Magulang, Tatlong Araw Matapos Akong Manganak—Pero Nang Pilitin Namin Siyang Mag-Pasko sa Amin, Isang Sikretong Matagal Niyang Itinatago ang Nagpabago sa Buhay Naming Lahat
“Tita, ito po ang mga itlog at manok na inipon ko. Para po lumakas kayo pagkatapos manganak.”
Iyan ang sinabi ng trese anyos na batang limang oras na bumiyahe mag-isa para dalhan ako ng pagkain.
Wala siyang dalang regalo para sa sarili niya. Wala rin siyang ekstrang damit.
At nang papasukin namin siya sa bahay, isang bagay ang napansin ko—butas ang sapatos niya, nanginginig siya sa gutom, at may pasa ang magkabilang kamay niya sa lamig.
Pero ang pinakamasakit?
Ang batang iyon ay may buhay pang nanay at tatay.
Pareho lang silang ayaw sa kanya.
Tatlong araw pa lamang mula nang ipanganak ko ang anak naming babae nang may kumatok sa pinto ng bahay namin sa San Pablo, Laguna.
Disyembre noon. Malamig ang hangin, at halos buong araw akong nakahiga sa sofa habang nagpapagaling mula sa panganganak.
Ang asawa kong si Adrian ay abalang naglilinis ng sahig.
“Ako na ang bahala sa lahat, Mia,” sabi niya habang pinupunasan ang mesa. “Ang trabaho mo ngayon, magpahinga at alagaan si Baby Ella.”
Napangiti ako.
Sa tabi ko, mahimbing na natutulog ang tatlong araw naming anak.
Simple lang ang buhay namin, pero masaya ako.
Hanggang sa may dalawang mahinang katok.
Tok. Tok.
“May tao yata,” sabi ko.
Lumapit si Adrian sa pinto.
Pagkabukas niya, bigla siyang natigilan.
“Jomar?”
Sa labas ay nakatayo ang pamangkin niyang trese anyos.
Payat ang bata. Namumula ang ilong sa lamig, gusot ang damit, at may hawak na isang lumang bayong at malaking plastik.
“Tito Adrian!”
Piliting ngumiti si Jomar.
“Inihatid ko lang po ito.”
Iniabot niya ang bayong.
“May anim na itlog po diyan at isang native na manok. Ako po ang nag-alaga. Sabi ni Lolo, masarap daw gawing tinola para sa bagong panganak.”
Hindi agad nakapagsalita ang asawa ko.
“Jomar, paano ka nakarating dito?”
“Nag-bus po.”
“Mag-isa?”
Tumango ang bata.
“Alam mo bang halos limang oras ang biyahe mula Quezon hanggang dito?”
“Opo. Pero ayos lang po.”
Pagkatapos ay bahagya siyang yumuko.
“Sige po, Tito. Uuwi na po ako.”
Napatingin ako sa orasan.
Alas-dose y medya.
“Sandali!”
Dahan-dahan akong tumayo at lumapit sa pinto.
“Jomar, saan ka pupunta?”
“Uuwi na po, Tita. May bus pa po mamayang alas-kuwatro.”
“Pasko na sa susunod na linggo. Dito ka muna sa amin.”
Agad siyang umiling.
“Huwag na po. Baka makaabala lang ako.”
“Ano’ng abala? Pamangkin ka namin.”
“May mga manok pa po akong pakakainin sa bahay.”
“Puwedeng pakiusapan si Lolo Ben.”
“May assignment din po ako.”
“Ipapakuha natin.”
Tahimik siyang napayuko.
Alam kong hindi iyon ang tunay na dahilan.
Si Jomar ay anak ng pinsan ni Adrian na si Ronald.
Limang taon na ang nakalipas nang maghiwalay si Ronald at ang asawa nitong si Sheila.
Pareho silang nagkaroon ng bagong pamilya.
At pareho nilang itinuring na sagabal ang sarili nilang anak.
Sa kanyang lola lumaki si Jomar.
Ngunit nang pumanaw ang matanda noong nakaraang taon, naiwan siyang halos mag-isa sa lumang bahay sa probinsya.
Paminsan-minsan, dinadalhan namin siya ng bigas, de-lata, damit, at kaunting pera.
Laging sinasabi ni Jomar na sapat na iyon.
Pero tuwing aalis kami, nakikita kong palihim niyang pinupunasan ang mga mata niya.
“Halika muna,” sabi ni Adrian. “Kumain ka.”
“Busog pa po ako.”
Sakto namang kumalam ang tiyan niya.
Napatingin kaming tatlo sa isa’t isa.
Namula ang mukha ng bata.
“Pasensya na po.”
Hindi ako natawa.
Sa halip, parang may kumurot sa dibdib ko.
“Adrian, painitan mo ng sinigang. Isama mo na rin ang kanin.”
Naupo si Jomar sa pinakadulo ng mesa.
Bago kumain, paulit-ulit siyang nagpasalamat.
At nang magsimula siyang sumubo, napansin kong pilit niyang binabagalan ang pagkain.
Parang nahihiya siyang ipakitang gutom na gutom siya.
“Dagdagan mo pa,” sabi ko.
“Marami na po ito.”
“Hindi ka namin sisingilin.”
Ngumiti siya nang kaunti.
Ngunit hindi niya ako matingnan nang diretso.
Pagkatapos kumain, muli siyang tumayo.
“Tita, Tito, salamat po. Kailangan ko na pong umalis.”
Tumingin ako kay Adrian.
Alam niyang ayaw kong pauwiin ang bata.
“Jomar,” sabi ko nang seryoso, “kung aalis ka ngayon, isama mo na rin ang manok at itlog mo.”
Nagulat siya.
“Bakit po?”
“Kasi hindi namin kailangan ng regalo kung ang kapalit ay mag-isa kang magpapasko.”
Biglang namula ang kanyang mga mata.
“Hindi po ako galit, Tita.”
“Kung ganoon, manatili ka.”
Matagal siyang tahimik.
Hanggang sa mahina niyang sinabi:
“Dalawang araw lang po?”
Ngumiti ako.
“Pag-uusapan natin ang dalawang araw na iyan.”
Nang gabing iyon, unang beses na nakilala ni Jomar ang anak namin.
Karga ko si Ella habang nakaupo siya sa tabi ko.
“Tita, ang liit po niya.”
“Gusto mong hawakan ang kamay niya?”
Nag-alinlangan siya.
“Baka masaktan ko po.”
“Dahan-dahan lang.”
Iniabot niya ang kanyang hintuturo.
At sa hindi inaasahang pagkakataon, mahigpit itong hinawakan ng munting kamay ni Ella.
Nanlaki ang mga mata ni Jomar.
“Tita!”
Napangiti siya nang napakalawak.
“Ayaw niya pong bumitaw!”
“Siguro gusto ka niyang maging kuya,” biro ko.
Bigla siyang tumahimik.
“Kuya?”
“Oo. Kuya Jomar.”
Tinitigan niya ang sanggol.
Pagkatapos ay bumulong:
“Kung may kapatid po ako, hindi ko siya iiwan kahit kailan.”
Hindi ko alam kung bakit, pero halos maiyak ako.
Nang makatulog si Ella, dinala ni Adrian si Jomar sa kuwartong pambisita.
Binigyan namin siya ng malinis na tuwalya, damit, at bagong kumot.
Ngunit bandang alas-onse ng gabi, nagising ako sa mahinang ingay mula sa kusina.
Akala ko si Adrian iyon.
Paglabas ko, nakita kong nakaupo si Jomar sa sahig.
Nasa harap niya ang lumang bag na dala niya mula probinsya.
May hawak siyang gusot na papel.
At umiiyak siya nang walang tunog.
“Jomar?”
Nagulat siya at mabilis na itinago ang papel.
“Wala po, Tita!”
Lumapit ako.
“Bakit ka umiiyak?”
“Wala po talaga.”
Ngunit nang abutin niya ang bag, may nahulog na maliit na sobre.
Napulot ko iyon.
May nakasulat sa harap:
“PARA KAY JOMAR — HULING PAALALA.”
Sa loob ay may dokumentong may pirma ng kanyang ama.
At nang mabasa ko ang unang pangungusap, nanlamig ang buong katawan ko.
“Binibigyan ka namin ng pitong araw upang lisanin ang bahay. Kapag hindi ka umalis, ipapademolis namin ito.”
Napatingin ako sa bata.
“Jomar… saan ka titira kapag pinalayas ka nila?”
Dahan-dahan siyang yumuko.
At sa wakas, sinabi niya ang katotohanang matagal niyang itinatago.
“Tita… kaya po talaga ako pumunta rito, kasi baka ito na ang huling Pasko na may bahay pa akong mauuwian.”
BAHAGI 2 — BUONG KUWENTO PARA SA WEBSITE
Hindi ko agad nasagot si Jomar.
Nakatayo lang ako sa kusina, hawak ang papel na tila mas mabigat pa sa lahat ng problemang naranasan ko.
“Anong ibig mong sabihin, anak?”
Pinunasan niya ang kanyang mga mata gamit ang manggas.
“Binenta na po ni Papa ang lupa. Sabi niya, wala naman daw akong karapatan doon kasi bata pa ako.”
“Alam ba ng lolo mo?”
“Hindi po. Ayaw ko pong sabihin kasi matanda na siya. Baka magkasakit.”
Napaupo ako sa tabi niya.
“Bakit hindi mo sinabi sa amin?”
Matagal bago siya sumagot.
“Kasi po… lagi na lang kayong nagbibigay sa akin.”
Napakababa ng boses niya.
“Baka isang araw, magsawa rin kayo.”
Parang may dumurog sa puso ko.
Isang trese anyos na bata ang nagsisikap mabuhay nang mag-isa, pero ang pinakakinatatakutan niya ay hindi gutom o pagkawala ng bahay.
Kundi ang maging pabigat.
Hinawakan ko ang kanyang balikat.
“Jomar, hindi mo kailangang bayaran ang pagmamahal ng tao para lang manatili sila sa buhay mo.”
Napatingin siya sa akin.
“Talaga po?”
“Oo.”
“Pero sabi po ni Papa, kung wala akong silbi, wala raw dahilan para alagaan niya ako.”
Hindi ko napigilan ang pagpatak ng luha.
Bago pa ako makapagsalita, lumitaw si Adrian sa pintuan.
Narinig pala niya ang lahat.
Lumapit siya at kinuha ang dokumento.
Habang binabasa niya iyon, unti-unting nagbago ang mukha niya.
“Si Ronald ang nagbigay nito?”
Tumango si Jomar.
“Kailan?”
“Noong nakaraang linggo po.”
“Bakit hindi niya ako tinawagan?”
“Bawal ko raw pong sabihin sa inyo.”
Huminga nang malalim si Adrian.
Pagkatapos ay lumuhod sa harap ng bata.
“Makinig ka, Jomar. Simula ngayong gabi, hindi mo na kailangang matulog nang nag-aalala kung saan ka pupunta bukas.”
“Tito…”
“Dito ka muna. Aayusin namin ito.”
Biglang umiyak nang malakas ang bata.
Hindi iyong iyak ng batang nagtatampo.
Kundi iyak ng isang taong napakatagal nang nagpipigil.
Yumakap siya kay Adrian.
“Salamat po, Tito. Pangako, tutulong po ako sa bahay. Marunong po akong magluto, maglinis, maglaba—”
“Jomar,” putol ng asawa ko, “hindi ka namin kinukuha bilang katulong.”
Napahinto siya.
“Pamangkin ka namin. Bata ka pa. Ang trabaho mo ay mag-aral, maglaro, at lumaki nang maayos.”
Kinabukasan, tinawagan ni Adrian ang kanyang ama na si Mang Ben.
Nang malaman nito ang nangyari, galit na galit ang matanda.
“Bakit hindi sinabi sa akin ni Ronald?”
“Pa, alam mo bang ibinebenta niya ang bahay ni Lola?”
“Anong ibinebenta? Hindi pa nga naaayos ang mga papeles ng mana!”
Doon namin nalaman ang isa pang mahalagang bagay.
Ang bahay na tinitirhan ni Jomar ay dating pag-aari ng kanyang lola. Bagaman matagal nang sinasabi ni Ronald na kanya iyon, hindi pa pala tapos ang legal na paglilipat ng ari-arian.
Hindi rin malinaw kung may karapatan siyang ipagbili ang buong lupa nang walang pahintulot ng iba pang tagapagmana.
“Anak,” sabi ni Mang Ben, “huwag kayong basta maniwala sa sulat. Kailangan nating suriin ang mga dokumento.”
Agad kaming humingi ng payo sa isang abogado.
Samantala, nanatili si Jomar sa bahay namin.
Noong una, parang bisita pa rin ang kilos niya.
Tuwing umaga, nauuna siyang gumising para magwalis.
Kapag kakain, hinihintay muna niyang makapagsandok ang lahat.
At kapag may natirang pagkain, lagi niyang itinatanong:
“Puwede ko po bang itabi para bukas?”
Isang umaga, nadatnan ko siyang naglalaba ng sarili niyang damit sa banyo.
“Jomar, bakit hindi mo nilagay sa washing machine?”
“Baka po lumaki ang bayarin ninyo.”
Napahawak ako sa dibdib.
“Anak, hindi ka namin pinatitira rito para magtipid sa bawat patak ng tubig.”
Ngumiti siya nang nahihiya.
“Sanay lang po.”
Ang dalawang salitang iyon ang pinakamasakit.
Sanay lang.
Sanay siyang mag-isa.
Sanay siyang walang nag-aalaga.
Sanay siyang kailangang paghirapan kahit ang pinakamaliit na kabutihang natatanggap.
Dumating ang bisperas ng Pasko.
Maagang namili si Adrian sa palengke.
Bumili siya ng spaghetti, hamon, prutas, at mga sangkap para sa tinola.
Ang native na manok na dinala ni Jomar ang ginamit namin.
Habang nagluluto si Adrian, nakaupo si Jomar sa kusina at masayang nagkukuwento tungkol sa mga alaga niyang manok.
“Alam n’yo po, Tito, si Putol ang pinakamatalino.”
“Bakit Putol?”
“Kasi putol po ang buntot niya!”
Natawa si Adrian.
Mula nang dumating ang bata, iyon ang unang beses na narinig namin siyang tumawa nang walang pag-aalinlangan.
Bandang hapon, may dumating na hindi namin inaasahan.
Si Ronald.
Ang ama ni Jomar.
Kasama niya ang bago niyang asawa.
Hindi man lang siya bumati nang maayos.
“Nandito pala ang anak ko.”
Tumayo si Adrian.
“Bakit ka nandito?”
“Kukunin ko lang ang susi ng bahay sa probinsya.”
Napatingin ako kay Jomar.
Biglang nawala ang ngiti niya.
Lumapit siya sa likod ni Adrian.
“Papa…”
Tiningnan siya ni Ronald mula ulo hanggang paa.
“O, nandito ka pala. Mabuti naman. Sabihin mo sa tiyuhin mo na huwag nang makialam sa problema natin.”
Hindi nakatiis si Adrian.
“Problema natin? Anak mo iyan, Ronald!”
“Alam ko. Pero may sarili na akong pamilya.”
“Hindi ba pamilya ang anak mo?”
Natahimik si Ronald.
Ang asawa niyang si Clarisse ang sumagot.
“Adrian, hindi ninyo naiintindihan. Marami kaming gastusin. Hindi namin kayang mag-alaga ng isa pang bata.”
Napatawa ako sa sobrang pagkadismaya.
“Isa pang bata? Hindi siya kung sinong batang napulot ninyo. Anak siya ng asawa mo.”
Tumingin sa akin si Clarisse.
“Madaling magsalita kasi hindi naman kayo ang gumagastos.”
“Talaga?” sagot ko. “Sino ang bumili ng school supplies niya nitong pasukan? Sino ang nagdala ng bigas noong wala siyang makain?”
Hindi siya nakasagot.
Biglang nagsalita si Jomar.
“Papa, hindi naman po ako humihingi ng pera.”
Napalingon kaming lahat.
Nanginginig ang kanyang boses.
“Gusto ko lang po sanang malaman kung puwede pa akong tumira sa bahay ni Lola.”
Napabuntong-hininga si Ronald.
“Jomar, ilang beses ko bang sasabihin? Kailangan na nating bitawan ang bahay na iyon.”
“Pero saan po ako pupunta?”
“Malaki ka na. Matuto kang dumiskarte.”
Doon tuluyang sumabog ang galit ni Adrian.
“TRESE ANYOS SIYA!”
Napaatras si Ronald.
“Hindi siya matandang puwedeng basta mong itapon kung saan! Anak mo siya!”
Ngunit hindi sumigaw si Jomar.
Hindi rin siya nagmakaawa.
Tahimik lamang siyang lumapit sa ama.
May inilabas siyang maliit na papel mula sa bulsa.
“Papa, may regalo po sana ako sa inyo.”
Nagulat si Ronald.
Iniabot ng bata ang papel.
Isa iyong simpleng Christmas card na gawa sa lumang karton.
Sa harap ay may guhit ng isang bahay.
Sa loob ay nakasulat:
Maligayang Pasko, Papa. Sana po masaya kayo sa bago ninyong pamilya. Sana balang araw, maalala n’yo rin na anak n’yo ako.
Hindi gumalaw si Ronald.
“Ginawa ko po iyan noong nakaraang taon,” dagdag ni Jomar. “Hindi ko lang po naibigay.”
Saglit na kumislap ang luha sa mga mata ng ama.
Ngunit mabilis siyang umiwas ng tingin.
“Uuwi na kami.”
At umalis sila.
Hindi man lang niyakap ang anak.
Nang magsara ang pinto, nanatiling nakatayo si Jomar.
Akala ko iiyak siya.
Pero lumingon siya sa akin at nagtanong:
“Tita, galit po ba kayo kasi pumunta si Papa?”
Lumapit ako at niyakap siya.
“Hindi, anak.”
“Baka po nasira ko ang Pasko ninyo.”
Mas hinigpitan ko ang yakap.
“Hindi mo sinira ang Pasko namin. Mas naging makabuluhan ito dahil nandito ka.”
Doon siya tuluyang humagulgol.
Niyakap din siya ni Adrian.
At sa gitna ng aming tatlo, biglang umiyak si Baby Ella mula sa duyan.
Napatawa kami kahit may luha pa sa mga mata.
“Ayan,” sabi ni Adrian. “Nagreklamo na ang bunso. Gusto ring sumali sa yakapan.”
Lumapit si Jomar sa duyan.
“Ella, huwag kang umiyak. Nandito si Kuya.”
Unti-unting tumahimik ang sanggol nang marinig ang kanyang boses.
Pagkatapos ng Pasko, hindi namin pinabayaan ang usapin.
Sa tulong ni Mang Ben at ng abogado, sinuri ang mga papeles ng lumang bahay. Lumabas na hindi maaaring basta angkinin ni Ronald ang buong ari-arian dahil may iba pang tagapagmanang may karapatan dito.
Ang banta ng agarang pagpapaalis ay wala ring sapat na legal na batayan.
Ngunit higit sa lahat, hindi namin gustong bumalik si Jomar sa pamumuhay nang mag-isa.
Nakipag-ugnayan kami sa social worker upang maayos na masuri ang kanyang sitwasyon at mapag-usapan ang ligtas at legal na pangangalaga sa kanya.
Tinawagan din ang kanyang ina na si Sheila.
Sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, humarap siya sa isang pag-uusap tungkol sa kapakanan ng anak.
Hindi naging madali.
Maraming tanong, dokumento, at masakit na katotohanang kailangang harapin.
Kinailangang ipaliwanag kina Ronald at Sheila na hindi nawawala ang kanilang responsibilidad bilang magulang dahil lamang naghiwalay sila o nagkaroon ng bagong pamilya.
Sa huli, pumayag silang makipagtulungan sa pormal na pagsasaayos ng pangangalaga at suporta kay Jomar.
Sa tulong ng mga kinauukulan, naging posible na manatili siya sa amin habang inaayos ang kanyang pangmatagalang kalagayan.
Nang sabihin namin iyon sa kanya, hindi siya agad naniwala.
“Tito… ibig sabihin po, hindi na ako kailangang umuwi nang mag-isa?”
Umiling si Adrian.
“Hindi na, anak.”
“Dito na po ako mag-aaral?”
“Oo. Ililipat ka natin sa malapit na paaralan kapag maayos na ang mga papeles.”
“May sarili po akong higaan?”
Napangiti ako.
“May sarili kang kuwarto.”
Bigla siyang napaiyak.
“Puwede po ba akong maglagay ng picture ni Lola doon?”
Hinawakan ko ang kanyang kamay.
“Siyempre. Bahay mo rin ito.”
Lumipas ang tatlong buwan.
Malaki ang ipinagbago ni Jomar.
Hindi na siya nagtatago ng tinapay sa ilalim ng unan.
Hindi na siya natatakot humingi ng dagdag na kanin.
At higit sa lahat, natuto na siyang tumawa nang malakas.
Isang Linggo ng umaga, nadatnan ko siyang nakaupo sa sala, karga si Ella.
Apat na buwan na ang anak namin noon.
Habang nakatingin sa kanya, masayang kumakanta si Jomar ng isang lumang awiting itinuro sa kanya ng lola niya.
Biglang tumawa si Ella.
Napatingin sa akin si Jomar.
“Tita! Tumawa po siya!”
“Oo, kasi gusto niya ang kanta mo.”
Muli niyang kinanta ang awit.
At muli ring tumawa ang sanggol.
Napansin kong may luha sa mga mata niya.
“Bakit, anak?”
Umiling siya habang nakangiti.
“Wala po.”
“Sabihin mo.”
Tumingin siya kay Ella.
“Dati po, kapag umuuwi ako galing school, walang naghihintay sa akin.”
Tumigil siya sandali.
“Ngayon po, pag-uwi ko, may naghihintay nang makipaglaro.”
Napahawak ako sa balikat niya.
“Hindi lang si Ella ang naghihintay sa iyo.”
Napatingin siya sa akin.
“Kami rin ng Tito mo.”
Tahimik siyang ngumiti.
Pagkatapos ay nagtanong siya ng isang bagay na hindi ko malilimutan.
“Tita… puwede po ba kitang tawaging Mama minsan?”
Nanikip ang lalamunan ko.
Hindi ko agad nasagot.
Lumapit si Adrian at inilagay ang kamay sa balikat ni Jomar.
“Anak, kahit ano ang itawag mo sa amin, hindi magbabago ang pagtingin namin sa iyo.”
Ngunit tumingin ako sa bata at ngumiti.
“Kung iyan ang gusto ng puso mo, puwede.”
Dahan-dahan niyang binigkas ang salita.
“Mama…”
At sa unang pagkakataon, hindi na niya kinailangang pigilan ang kanyang mga luha.
Isang taon ang lumipas.
Sa sumunod na Pasko, hindi na mag-isa si Jomar sa lumang bahay sa probinsya.
Kasama na namin siya sa paghahanda ng Noche Buena.
Si Adrian ang nagluluto ng spaghetti.
Ako ang naghahanda ng mesa.
Si Ella, na natututo nang maglakad, ay sunod nang sunod sa kanyang Kuya Jomar.
Sa ilalim ng Christmas tree, may isang maliit na kahon na nakabalot sa pulang papel.
Regalo iyon ni Jomar sa amin.
Nang buksan namin, may nakita kaming isang litrato.
Kuha iyon noong unang Pasko niya sa bahay namin.
Nandoon kaming apat.
Sa likod ng litrato, may sulat-kamay:
“Salamat po dahil noong wala na akong mauuwian, binuksan ninyo ang pinto. Akala ko manok at itlog lang ang maibibigay ko sa inyo. Hindi ko alam na kapalit pala noon, bibigyan ninyo ako ng isang buong pamilya.”
Hindi na napigilan ni Adrian ang kanyang luha.
Yumakap si Jomar sa amin.
At habang magkakayakap kaming apat, bigla kong naalala ang araw na una siyang kumatok sa aming pinto.
Ang batang nanginginig sa lamig.
Ang batang nahihiyang kumain.
Ang batang takot maging pabigat.
Ngayon, nakatayo siya sa gitna ng aming tahanan, may ngiting hindi na niya kailangang itago.
“Maligayang Pasko, Mama,” bulong niya.
Hinalikan ko ang kanyang noo.
“Maligayang Pasko, anak.”
At noon ko naunawaan ang isang bagay.
Akala namin, kami ang nagligtas kay Jomar.
Pero sa totoo lang, may ibinigay rin siyang hindi kayang tumbasan ng pera.
Tinuruan niya kaming ang pamilya ay hindi nasusukat sa dami ng dugong magkapareho, kundi sa dami ng pagkakataong pinipili nating manatili para sa isa’t isa.
MENSAHE NG KUWENTO
Hindi lahat ng batang may magulang ay may tahanan. At hindi lahat ng taong nagbibigay ng tahanan ay kailangang maging tunay na magulang sa dugo.
Minsan, ang isang batang nangangailangan ay hindi naghahanap ng mamahaling regalo, maraming pera, o magarang buhay. Ang gusto lamang niya ay isang hapag-kainan kung saan may nakalaan siyang upuan, isang pintong laging bukas para sa kanya, at mga taong hindi siya iiwan kapag nahirapan ang buhay.
Huwag nating maliitin ang simpleng kabutihang ibinibigay natin sa iba. Ang isang supot ng pagkain, isang mainit na yakap, o isang paanyayang “Dito ka muna sa amin” ay maaaring maging simula ng bagong buhay para sa isang taong matagal nang nag-iisa.
Dahil kung minsan, ang pinakamagandang regalong maibibigay natin sa isang tao ay hindi bagay na nabibili—kundi ang pakiramdam na sa wakas, may pamilya na siyang matatawag na kanya.
