Sa Hapunan Na Akala Niya Ay Kaya Pa Niyang Kontrolin, Binuksan Ko Ang Audit File Sa Harap Ng Pamilya Niya At Unti-Unting Nawala Ang Lakas Ng Boses Niya
Bahagi 3: Sa Hapunan Na Akala Niya Ay Kaya Pa Niyang Kontrolin, Binuksan Ko Ang Audit File Sa Harap Ng Pamilya Niya At Unti-Unting Nawala Ang Lakas Ng Boses Niya
Pagkatapos, pinatay ko ang phone.
Sa likod ko, narinig ko si Ysa na nagsisimulang mag-panic call, pero hindi na iyon mahalaga.
Dahil bago sumapit ang gabi, malalaman niya na ang card na hawak niya ay maliit na pinto lang, at sa likod ng pintong iyon, buong mansyon ng kasinungalingan ni Enzo ang babagsak.
Pag-uwi namin, hindi ko dinala agad si Tala sa sala.
Pinainom ko muna siya ng gatas.
Pinapalitan ko siya ng damit.
Pinaupo ko siya sa kama ko, binigyan ng blanket, at binuksan ang paborito niyang animated movie.
Pero hindi siya nanood.
Nakatitig lang siya sa screen.
May mga batang kapag nasaktan, umiiyak.
May mga batang kapag sobrang nasaktan, tumatahimik.
Si Tala ang pangalawa.
Umupo ako sa tabi niya.
—Anak, gusto mo bang sabihin kay Mama ang nararamdaman mo?
Matagal siyang hindi sumagot.
Pagkatapos, mahina niyang sinabi:
—Papa does not like me anymore?
Napikit ako.
Sampung taon kong pinagtanggol si Enzo sa sarili kong isip.
Sabi ko busy lang siya.
Sabi ko pressured lang siya.
Sabi ko hindi niya alam paano maging ama dahil maaga siyang nawalan ng tatay.
Sabi ko kailangan ko lang siyang intindihin.
Pero ano ang ipapaliwanag ko sa batang tinawag na pabigat ng sariling ama, kahit hindi sinadya sa harap niya?
Paano ko sasabihin sa kanya na ang problema ay hindi siya?
Paano ko tatakpan ang sugat na mismong ama niya ang nagbukas?
Hinawakan ko ang kamay niya.
—Tala, makinig ka kay Mama. Hindi nababawasan ang halaga mo dahil hindi marunong magmahal nang tama ang isang tao.
Tumingin siya sa akin.
—Kahit si Papa?
Sumakit ang dibdib ko.
—Kahit si Papa.
Tumango siya, pero alam kong hindi sapat iyon.
May mga katotohanang hindi dapat natutunan ng bata nang maaga.
Pero noong araw na iyon, natutunan niya.
Na ang mga matatanda ay nagsisinungaling.
Na ang mga taong dapat magprotekta ay minsan sila pa ang sumasakit.
Na ang salitang pamilya ay hindi laging ligtas.
Paglabas ko ng kuwarto, nandoon na si Enzo sa sala.
Naka-designer polo.
Naka-loafers.
May mamahaling relo sa pulso.
Lahat iyon binili ko.
Pero ang tindig niya, parang siya ang nagpagod para sa mga bagay na suot niya.
Nasa tabi niya ang nanay niyang si Tita Cora at kapatid niyang si Ramil.
Hindi ko sila tinawag.
Malinaw na siya ang tumawag.
Siguro akala niya kapag may audience, matatakot ako.
Siguro akala niya kapag nandoon ang pamilya niya, babalik ako sa papel ko bilang mabait na asawa.
Yung babaeng hindi nagsasalita.
Yung babaeng nag-aabot ng pera kapag may problema.
Yung babaeng laging sinasabihang, “Huwag mo nang palakihin.”
Pagkakita sa akin, agad nagsalita si Tita Cora.
—Mariela, ano na naman itong drama mo? Napahiya raw si Enzo sa client niya.
Client.
Gusto kong palakpakan ang lakas ng loob niya.
Tumayo si Enzo.
—Bakit mo ni-freeze ang card ko?
Walang kumusta kay Tala.
Walang tanong kung bakit nanginginig ang anak niya kanina.
Walang pag-aalala.
Card agad.
Pera agad.
Access agad.
Doon ko nakita nang malinaw kung nasaan kami sa puso niya.
Hindi kami pamilya.
Kami ang account.
Umupo ako sa armchair.
—Sino si Ysa Mercado?
Sandaling nanigas ang mukha niya.
Pero mabilis siyang bumawi.
—Creator. Marketing partner. Alam mo naman na may campaigns ako.
—Campaign ba ang limited bag?
Namula siya.
Sumingit si Ramil.
—Ate, baka naman business gift lang. Sa panahon ngayon, ganyan talaga influencer marketing.
Tumingin ako sa kanya.
—Business gift gamit ang personal supplementary card ko?
Tumahimik siya.
Si Enzo naman ay nagtaas ng boses.
—Huwag kang magmalinis, Mariela. Hindi mo naiintindihan ang networking. Ang problema sa iyo, pera lang ang alam mo. Hindi mo alam paano gumalaw sa industry ko.
Napangiti ako.
Industry niya.
Ang “industry” na tatlong beses kong binuhay.
Ang “industry” na walang BIR filing na maayos hangga’t hindi ko ipinapasok ang accountant ko.
Ang “industry” na ang opisina ay ako ang nagbayad.
Ang “industry” na ang mga empleyado ay ako ang nagpasahod noong pandemic.
—Kung ganoon, ipaliwanag mo sa akin.
Inilapag ko ang tablet sa coffee table.
—Ano ang business purpose ng three-night stay sa Amanpulo noong March?
Nagbago ang mukha ni Enzo.
Si Tita Cora napatingin sa kanya.
—Amanpulo?
Nag-scroll ako.
—Two business class tickets to Singapore in May. Jewelry purchase in Greenbelt in June. Condo deposit in Pasig under the name of a certain Ysa Mercado in July. Monthly transfers labeled “talent retainer,” pero walang contract. Total so far, four million eight hundred seventy thousand pesos.
Walang nagsalita.
Nawala ang yabang ni Ramil.
Namuti ang labi ni Enzo.
Tita Cora tried to recover.
—Baka naman investment iyan. Hindi mo kailangan ipahiya ang asawa mo sa harap namin.
—Hindi ko siya pinapahiya.
Tiningnan ko si Enzo.
—Binabasa ko lang ang ginawa niya.
Bigla siyang sumigaw.
—Because you checked my accounts without permission!
Tumayo ako.
—My accounts, Enzo. My corporate cards. My company funds. My primary bank line. My signature.
Lumapit siya ng isang hakbang.
—Asawa mo ako.
—Oo. Asawa kita. Hindi dependent na may karapatang magnakaw.
Parang sinampal ko siya kahit hindi ko siya hinawakan.
Tita Cora tumayo rin.
—Grabe ka magsalita. Kung hindi dahil kay Enzo, hindi ka naman magkakaroon ng respeto sa lipunan. Siya ang humarap sa tao. Siya ang lalaki sa bahay.
Tumingin ako sa kanya nang matagal.
Ilang taon kong tiniis iyon.
Tuwing may family gathering, si Enzo ang bida.
Ako ang nasa kusina.
Si Enzo ang pinupuri dahil “magaling dumiskarte.”
Ako ang tahimik na nagbabayad ng catering.
Si Enzo ang tinatawag nilang provider.
Ako ang nagbabayad ng tuition, mortgage, sweldo ng helper, maintenance ng kotse, gamot ng nanay niya, at allowance ng kapatid niya.
Ngayon, pagod na akong itama ang kasinungalingan nang mahinahon.
—Tita Cora, noong na-stroke kayo, sino ang nagbayad ng hospital bill?
Hindi siya nakasagot.
—Noong muntik maremata ang bahay ninyo sa Bulacan, sino ang nagbayad ng arrears?
Nanliit ang mga mata niya.
—Hindi iyon ang usapan.
—Usapan iyon. Dahil sampung taon ninyong tinawag na provider ang anak ninyo habang ako ang nagpapakain sa buong pamilya ninyo.
Bumagsak ang katahimikan.
At sa katahimikang iyon, bumukas ang pinto ng kuwarto.
Lumabas si Tala.
Hawak niya ang blanket.
Maputla ang mukha niya.
—Mama?
Agad akong lumapit.
—Anak, bakit ka lumabas?
Tumingin siya kay Enzo.
May pag-asa pa rin sa mata niya.
Iyon ang masakit.
Kahit nasaktan siya, hinahanap pa rin niya ang ama niya.
Mahina niyang tinanong:
—Papa, galit ka po ba sa akin?
Hindi agad sumagot si Enzo.
Napatingin siya sa akin, sa nanay niya, sa kapatid niya.
Parang napahiya siya sa tanong.
Hindi dahil nasaktan ang anak niya.
Kundi dahil may nakarinig.
—Tala, go back to your room.
Napatigil ako.
Hindi iyon sagot.
Utos iyon.
Lumapit si Tala ng isang maliit na hakbang.
—Papa, sabi n’yo po cheap kami.
Enzo’s jaw tightened.
—Hindi ikaw ang kausap ko noon.
—Pero narinig ko po.
Doon ko nakita ang pagkakataong puwede pa sana siyang maging ama.
Isang yakap lang.
Isang sorry lang.
Isang pagluhod sa harap ng anak niya.
Isang pag-amin na mali siya.
Pero pinili niya ang sarili niya.
—Stop being dramatic. Bata ka pa, hindi mo naiintindihan.
Napaatras si Tala.
At sa loob ko, may pinto na tuluyang nagsara.
Hindi na ito tungkol sa pagtataksil.
Hindi na ito tungkol sa pera.
Ito ay tungkol sa batang sinaktan niya at hindi pa rin niya magawang unahin.
Lumapit ako kay Tala at niyakap siya.
—Kuya Ben will take you to Tita Liza’s house for tonight. Okay?
Kumapit siya sa akin.
—Kasama ka po?
—Susunod si Mama.
—Promise?
—Promise.
Pagdating ni Kuya Ben at ng assistant kong si Liza, inihatid nila si Tala palabas.
Bago siya umalis, tumingin siya kay Enzo.
Naghintay siya.
Kahit isang salita.
Kahit paalam.
Kahit yakap.
Wala.
Nakatayo lang si Enzo, galit na galit dahil nawawalan siya ng kontrol.
Nang sumara ang pinto, bumalik ako sa sala.
Sa pagkakataong iyon, hindi na ako asawa.
Hindi na ako manugang.
Hindi na ako babaeng takot na matawag na mataray.
Ako ang may-ari ng bahay.
Ako ang may hawak ng dokumento.
Ako ang taong sampung taon nilang niloko, ginamit, at minamaliit.
Inilabas ko ang isang brown envelope.
Inilapag ko sa mesa.
—Ano iyan? —tanong ni Enzo.
—Notice.
Binuksan niya.
Habang binabasa, unti-unting nawala ang kulay sa mukha niya.
Dahil hindi lang iyon simpleng sulat.
Una, notice of termination ng access niya sa lahat ng company-linked accounts.
Ikalawa, demand letter para sa unauthorized personal use of corporate funds.
Ikatlo, inventory ng assets na nasa pangalan ko lamang.
Ikaapat, draft ng legal separation petition.
Ikalima, request for full custody arrangement based on emotional harm and financial misconduct.
Napatayo si Tita Cora.
—Hindi mo puwedeng gawin iyan!
Tumingin ako sa kanya.
—Tapos na akong humingi ng permiso.
Enzo gripped the papers.
—You planned this.
—Hindi. Ikaw ang gumawa nito. Ako lang ang nagbasa.
Biglang tumunog ang phone niya.
Hindi niya sana sasagutin.
Pero nakita ko ang pangalan sa screen.
YSA.
Napangiti ako.
—Sagutin mo.
—Mariela, tama na.
—Sagutin mo, Enzo. Loudspeaker. Tulad ng ginawa niya kanina sa boutique.
Hindi siya gumalaw.
Kaya ako mismo ang pumindot.
Bumungad ang panic na boses ni Ysa.
—Love, what happened? Bakit tumawag ang condo admin? Sabi nila unpaid daw ang deposit confirmation. And the boutique wants payment. And someone from your office called asking for receipts. Love, ayusin mo naman. Nakakahiya na ako!
Tahimik ang sala.
Tumulo ang pawis sa gilid ng mukha ni Enzo.
Sumagot ako, hindi siya.
—Hello, Ysa.
Natigilan siya.
—Sino ito?
—Yung pulubi kanina.
Walang boses sa kabilang linya.
Nagpatuloy ako.
—Tell the boutique to hold the bag. Babalikan ko bukas. Hindi para isuot. Para ipakita sa anak ko na walang bagay sa mundo ang dapat ipamukha sa kanya na hindi niya kayang abutin.
Ibinaba ko ang tawag.
Doon sumabog si Enzo.
—You’re ruining me!
Tiningnan ko siya.
—Hindi, Enzo. This is the first honest thing that has happened to you in ten years.
At bago siya nakasagot, may dumating na message sa tablet ko mula kay Liza.
“Audit summary ready. Ma’am, mas malaki po kaysa akala natin. May transfers pa sa pangalan ng nanay niya at kapatid niya.”
Dahan-dahan kong itinaas ang tingin ko kay Tita Cora at Ramil.
Pareho silang namutla.
At doon ko naintindihan.
Hindi lang kabit ang tinustusan ng pera ko.
Buong pamilya pala nila ang nakasakay sa likod ko.
