Bahagi 3 — Sa Isang Pulong Sa Financing Company, Lumabas Ang Katotohanang Kayang Sumira Sa Buong Pamilya

Bahagi 3 — Sa Isang Pulong Sa Financing Company, Lumabas Ang Katotohanang Kayang Sumira Sa Buong Pamilya

Bahagi 3 — Sa Isang Pulong Sa Financing Company, Lumabas Ang Katotohanang Kayang Sumira Sa Buong Pamilya
Kinabukasan, alas-siyete pa lamang ng umaga ay nasa kusina na ako.
Hindi ako halos nakatulog.
Buong gabi kong iniisip ang sinabi ni Mama Cora.
Hindi lang pangalan ko ang makikita ninyo.
Ano ang ibig niyang sabihin?
May iba pa bang kasama sa plano?
Si Rafael kaya?
Ayokong isipin iyon.
Pero hindi ko rin maaaring balewalain ang posibilidad.
Nasa harap ko ang aking cellphone, printed bank statements, at kopya ng mga mensahe mula sa dating kaklase kong si Clarisse.
Hindi ako sanay sa ganitong klase ng labanan.
Sa ospital, malinaw ang trabaho ko. May laboratory request, may sample identification, may resulta, at may proseso bago maglabas ng report.
Pero sa bahay ng biyenan ko, iba ang sistema.
Ang nagsasalita nang pinakamalakas ang inaasahang paniwalaan.
At ang nagtatanong, siya ang sinasabihang walang utang na loob.
“Hindi ka pa natutulog nang maayos?”
Napalingon ako.
Si Rafael.
Namumugto ang kanyang mga mata.
Umupo siya sa tapat ko at marahang hinawakan ang kamay ko.
“Mari, may kailangan akong aminin.”
Bahagyang bumilis ang tibok ng dibdib ko.
“Ano iyon?”
“Noong nakaraang buwan, humingi sa akin si Mama ng photocopy ng valid ID mo.”
Napabitaw ako sa kanyang kamay.
“Ibinigay mo?”
Tumango siya.
“Sinabi niyang kailangan para sa family health insurance records. Hindi ko inakalang gagamitin sa iba.”
“Bakit hindi mo muna sinabi sa akin?”
“Akala ko maliit na bagay lang.”
“Maliit na bagay?”
Napataas ang boses ko.
“Rafael, ginagamit ang pangalan ko para sa halos dalawang milyong pisong utang!”
“Alam ko. At nagkamali ako.”
Tahimik akong tumingin sa kanya.
Hindi ako galit dahil nagkamali siya.
Galit ako dahil ang tiwala niya sa kanyang ina ay naging dahilan upang malagay sa panganib ang kinabukasan namin.
“Hindi sapat na mabait ka lang sa akin, Raf,” sabi ko. “Kailangan kaya mo rin akong protektahan kapag pamilya mo ang lumalabag sa karapatan ko.”
Hindi siya nakasagot.
Pero hindi niya rin ako pinigilan nang tumayo ako.
“Kailangan kong mag-leave ngayong araw.”
“Sasamahan kita.”
“Hindi mo kailangang gawin iyon kung natatakot kang magalit si Mama.”
Tumayo siya.
“Mas natatakot akong mawala ka dahil hindi ako marunong manindigan.”
Hindi ko alam kung sapat na ang sinabi niyang iyon.
Pero pumayag akong sumama siya.
Bandang alas-diyes, nakarating kami sa opisina ng financing company sa Ortigas.
Nandoon na si Clarisse.
Matagal na kaming hindi nagkikita mula kolehiyo.
Ngunit sa halip na makipagkuwentuhan, agad niyang sinabi ang dahilan kung bakit niya ako kinontak.
“Mari, napansin ko ang pangalan mo sa application dahil magkapareho tayo ng batch sa university. Hindi ako ang final processor, pero nang makita kong may employment documents mo, naisip kong baka dapat kang i-contact.”
“Naaprubahan na ba?”
“Hindi pa. Naka-hold ang application matapos kong i-report sa compliance team ang posibleng discrepancy.”
Inakay niya kami sa conference room.
Makalipas ang ilang minuto, dumating ang compliance officer at branch manager.
Nagpakilala sila at ipinaliwanag ang proseso.
“Ma’am Marielle, kailangan naming kumpirmahin kung nagbigay kayo ng pahintulot na gamitin ang inyong impormasyon sa application.”
“Hindi po.”
“Inyo po ba ang pirmang ito?”
Iniharap nila ang form.
Tiningnan ko ang pirma.
May pagkakahawig.
Pero may maliit na detalye itong mali.
Palagi kong isinusulat ang buong gitnang initial ko na may tuldok.
Sa dokumento, wala iyon.
“At hindi po ako ang pumirma rito,” malinaw kong sinabi.
Nagsulat ang compliance officer sa kanyang report.
“Maaari po kaming maglagay ng formal dispute at magpreserve ng submitted records habang iniimbestigahan ang application.”
Tumango ako.
“Gusto ko pong gawin iyon.”
Pagkatapos ay tinanong niya kung may kopya ako ng mga dokumentong pinaghihinalaang ginamit nang walang pahintulot.
Ibinigay ko ang screenshot mula kay Liza at ang mga bank notification.
Hindi ko ipinakalat ang mga larawan.
Direkta ko lamang ibinigay sa taong may tungkuling magsuri.
Maya-maya, iniharap ng manager ang dokumentong hindi pa namin nakikita.
Isang proof of financial support.
Nakalagay ang pangalan ni Rafael bilang primary family sponsor.
May kopya ng kanyang ID.
At may pirma sa ilalim.
Napatingin ako sa asawa ko.
“Raf?”
Kinuha niya ang dokumento.
Halos agad siyang napailing.
“Hindi ko ito pinirmahan.”
“Sigurado ka?” tanong ko.
“Oo. At hindi ko alam na ginagamit din ang pangalan ko.”
May nakita akong panginginig sa kamay niya.
Ngunit bago pa kami makapagsalita, nagpatuloy ang manager.
“May isa pa pong kailangang linawin. May na-submit na projected household income statement. Pinagsama rito ang sweldo ninyo bilang mag-asawa para ipakitang kaya ninyong suportahan ang monthly amortization.”
Naramdaman kong umiinit ang mukha ko.
“Kahit hindi naman po kami ang bibili?”
“Opo. Iyan ang nakalagay sa application, at bahagi ng aming iniimbestigahan.”
“Kanino ipinangalan ang property?”
“Sa applicant na si Liza Villanueva, kung sakaling maaprubahan at makumpleto ang transaksyon.”
Napapikit ako.
Ibig sabihin, kung natuloy ang plano, maaaring kami ang hahabulin sa obligasyong pinipilit nilang ipasok sa pangalan namin.
Pero ang bahay ay mapupunta sa kapatid ni Rafael.
Walang kasulatan na nagsasabing magiging pag-aari namin iyon.
Walang malinaw na kasunduan tungkol sa kontribusyon.
At higit sa lahat, walang pahintulot.
“Hindi ko hahayaan ito,” sabi ni Rafael.
Tumingin sa kanya ang manager.
“Sir, irerekomenda naming mag-file din kayo ng written dispute para sa pirma at dokumentong gumagamit ng inyong pangalan.”
Tumango siya.
Pareho kaming pumirma sa mga reklamo.
Binigyan kami ng acknowledgment copies.
Ipinaliwanag din ng compliance officer na hindi katumbas ng loan approval ang application at wala pang loan proceeds na na-release.
Mahalaga iyon.
Ibig sabihin, may pagkakataon pang mapigilan ang mas malaking pinsala.
Paglabas namin ng opisina, tumunog ang cellphone ni Rafael.
Si Mama Cora.
Sinagot niya sa speaker.
“Rafael! Nasaan kayo?”
“Nasa Ortigas po.”
“Nagpunta kayo roon?”
“Opo.”
“Sinabi ko nang huwag!”
“Ma, bakit ninyo ginamit ang mga dokumento namin?”
“Hindi mo naiintindihan! Para ito sa kinabukasan ng kapatid mo!”
“Paano naging para kay Liza ang pagpepeke ng pirma namin?”
Tahimik ang kabilang linya.
Pagkatapos ay narinig namin ang pag-iyak niya.
“Ako na ang masamang ina ngayon? Matapos kong palakihin kayong dalawa?”
Pinikit ni Rafael ang mga mata niya.
Dati, sapat na ang ganitong salita para umatras siya.
Ngunit iba ang sagot niya ngayon.
“Ma, mahal ko kayo. Pero hindi ibig sabihin noon ay puwede ninyong gamitin ang pangalan naming mag-asawa para umutang.”
Biglang lumamig ang boses ng kanyang ina.
“Kung ganyan kayo, huwag na kayong umuwi sa bahay ko.”
Napatingin ako kay Rafael.
Huminga siya nang malalim.
“Sige po. Kukunin namin ang gamit namin ngayong araw.”
Naputol ang tawag.
Sa kotse, matagal kaming walang imik.
Sa wakas, si Rafael ang unang nagsalita.
“Mari, gusto kong mag-sorry.”
“Raf, ayoko nang paulit-ulit na sorry.”
“Alam ko.”
“Gusto kong magkaroon tayo ng sariling tahanan. Kahit maliit. Kahit inuupahan muna. Basta walang ibang taong nagdedesisyon para sa atin.”
Tumango siya.
“May kaibigan akong may paupahang studio sa Mandaluyong. Tatawagan ko.”
Hindi ko siya pinigilan.
Nang gabing iyon, bumalik kami sa bahay para kunin ang aming mga gamit.
Nasa sala si Mama Cora.
Kasama niya si Liza at isang lalaking hindi ko kilala.
Naka-polo ang lalaki at may hawak na brown envelope.
“Ah, dumating na ang mga reklamador,” mapait na bati ng biyenan ko.
Hindi ako sumagot.
Dumiretso ako sa kuwarto namin.
Ngunit sumunod ang lalaki at nagpakilala.
“Ako po si Noel, asawa ng pinsan ni Liza. Ako ang tumulong maghanap ng property.”
Tumingin ako sa kanya.
“Kayo po ba ang nag-asikaso ng financing papers?”
Hindi agad siya sumagot.
“May ilang dokumento lang akong ipinasa bilang tulong.”
“Alam ninyo bang walang pahintulot ang dalawang taong ginawang co-borrower at sponsor?”
Napatingin siya kay Mama Cora.
“Ang sabi po sa akin, family arrangement na iyon.”
Dahan-dahang lumapit si Rafael.
“Hindi.”
Umiling siya.
“Walang family arrangement.”
Nakita kong namutla si Noel.
Binuksan niya ang brown envelope.
“Kung ganoon, kailangan ninyong makita ito.”
May inilabas siyang tatlong papel.
Una, reservation acknowledgment.
Ikalawa, breakdown ng down payment.
Ikatlo, isang handwritten agreement.
Sa kasunduan, nakasulat na magbibigay si Mama Cora ng ₱220,000 bilang karagdagang down payment sa loob ng tatlumpung araw.
Napakunot ang noo ko.
“Ma, saan ninyo kukunin ang ₱220,000?”
Walang sumagot.
Si Liza ang yumuko.
“Ate Mari, akala ko ibebenta ni Mama ang lumang kotse.”
Napalingon si Rafael.
“Wala na tayong lumang kotse. Naibenta iyon noong nakaraang taon.”
Nagkatinginan kami.
Pagkatapos ay tumingin ako sa mga resibo.
May isa akong napansin.
Sa handwritten agreement, may nakasulat na source of funds.
Joint savings of Rafael and Marielle Villanueva.
Nanigas ang likod ko.
“Ma,” sabi ko, “hindi ninyo puwedeng gamitin ang savings namin.”
Tumawa siya nang walang saya.
“Akala mo ba hindi ko alam na may pera kayo? Ako ang ina ni Rafael. Karapatan kong alamin kung paano niya ginagamit ang kinikita niya.”
“Hindi ninyo karapatang kunin iyon.”
“Bakit? Hindi ba’t pamilya rin namin ang makikinabang?”
“Hindi ninyo kami tinanong!”
Sumigaw siya.
“Dahil alam kong tatanggi ka!”
Napatigil ang lahat.
Walang sinuman ang gumalaw.
Dahil sa wakas, siya mismo ang umamin kung bakit niya ginawa nang palihim ang lahat.
Lumapit si Rafael.
“Ma, hindi ako makapaniwala.”
“Hindi mo kailangang maniwala! Basta mababayaran natin ang property!”
“Sa pera ng asawa ko?”
“Sa pera ninyong dalawa!”
“Hindi po ninyo pera iyon!”
Nakita kong nanginginig ang balikat ni Mama Cora.
Pero hindi dahil nagsisisi siya.
Kundi dahil nawawala na ang kontrol niya.
Dinampot ko ang maleta sa may pintuan.
“Raf, aalis na tayo.”
Hindi ako humiling ng pahintulot.
Hindi rin ako nagpaalam nang mahaba.
Kinuha ko lamang ang aking mga dokumento, ilang damit, at mga gamit sa trabaho.
Ngunit bago kami makalabas, hinarangan ni Mama Cora ang pinto.
“Marielle, kung lalabas ka ngayon, huwag mong aasahang tatanggapin pa kita sa pamilyang ito!”
Tumingin ako sa kanya.
“Ma, hindi ko po kailangang ipagpalit ang karapatan ko para matawag na pamilya.”
Hinawakan ko ang maleta.
Dumaan ako sa tabi niya.
Sumunod si Rafael.
Akala ko iyon na ang pinakamasakit na gabi ng aming pagsasama.
Nagkamali ako.
Dahil tatlong araw matapos kaming lumipat sa maliit na studio apartment, may dumating na sulat mula sa isang legal office.
Hindi iyon tungkol sa housing loan.
Hindi rin tungkol sa ATM.
Isa iyong demand letter mula sa isang supplier ng negosyo ni Mama Cora.
Nakalagay na may halos ₱480,000 na hindi nababayarang obligasyon.
At sa supporting documents na ipinadala sa amin, may lumitaw na pangalan ni Rafael bilang umano’y guarantor.
Nang makita niya iyon, namutla siya.
“Mari…”
“Ano?”
“Hindi pa ito ang buong katotohanan.”
Dahan-dahan niyang inilabas ang lumang folder mula sa bag niya.
“May negosyo si Mama na nagsimulang malugi noong nakaraang taon. Sinabi niyang inayos na niya ang lahat.”
“Anong negosyo?”
“Online appliance reselling.”
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Dahil akala ko tapos na.”
Binuksan niya ang folder.
May mga lumang invoice at listahan ng supplier.
At may isa akong napansing pirma sa guaranty document.
Pirma ni Rafael.
Hindi tulad ng housing loan form, kinilala niya ito.
“Ako ang pumirma nito,” mahina niyang sabi.
Parang may mabigat na bagay na bumagsak sa dibdib ko.
“Kailan?”
“Bago tayo ikasal.”
“Magkano ang obligasyon?”
Hindi niya agad masagot.
“Raf.”
Napayuko siya.
“Hanggang ₱600,000 ang nakasaad na guarantee.”
Napatitig ako sa kanya.
At sa unang pagkakataon, hindi biyenan ko ang kinatatakutan kong magsinungaling.
Kundi ang mismong lalaking pinakasalan ko.