Bahagi 3 — Sa ICU Lumabas ang Mga Resibo, Lihim na Account, at Tunay na Pakay ng Kabit
Bahagi 3 — Sa ICU Lumabas ang Mga Resibo, Lihim na Account, at Tunay na Pakay ng Kabit
Hindi ko malilimutan ang tunog ng sapatos ni Clarisse habang nagmamadali kaming sumunod sa nurse.
Parang bawat yabag ay nagsasabing may bagay nang hindi namin maibabalik.
Sa labas ng ICU, sinalubong kami ng doktor.
Hindi siya agad nagsalita.
At iyon ang pinakamasamang bahagi.
Kapag matagal bago magsalita ang doktor, parang nauuna nang maintindihan ng katawan mo ang balitang ayaw pang tanggapin ng utak.
“Ginawa namin ang lahat ng kaya namin,” sabi niya.
Napaupo si Clarisse.
“Doc…”
“Na-cardiac arrest ang inyong ina. Sinubukan namin siyang i-resuscitate.”
Napahawak siya sa dingding.
“Nasaan siya?”
Tumahimik ang doktor.
“I’m sorry.”
Napasinghap si Clarisse.
Pagkatapos ay sumigaw siya.
Hindi iyong sigaw ng galit.
Kundi iyong sigaw na parang may punit sa loob ng dibdib.
Napaupo ako sa isang plastic chair at pinikit ang mga mata ko.
Hindi ko minahal si Mama Lourdes tulad ng isang tunay na ina.
Maraming beses niya akong pinahiya.
Maraming beses niyang kinampihan si Adrian kahit mali.
Pero hindi ko kailanman hiniling na mamatay siya.
At mas lalong hindi ko inasahan na mangyayari iyon ilang oras lamang matapos niyang sabihing wala pang taong namatay sa ligaw na gulay.
Nang kumalma nang kaunti si Clarisse, lumapit siya sa akin.
Akala ko yayakap siya.
Sa halip, hinawakan niya ang damit ko.
“Kung pinigilan mo sana!”
Hinayaan ko siyang umiyak.
“Clarisse, tatlong beses ko silang pinigilan.”
“Dapat itinapon mo!”
“Kung itinapon ko nang sapilitan, ano ang sasabihin ninyong lahat?”
Hindi siya sumagot.
Alam naming pareho.
Sasabihin nilang bastos ako.
Mapangmata.
Kontrolado ko raw ang asawa ko.
Ayaw ko raw sa pamilya niya.
Ilang minuto pa ang lumipas bago niya binitawan ang damit ko.
“Paano si Kuya?”
“Stable for now,” sabi ng doktor. “Pero hindi pa siya ligtas.”
Sa sumunod na dalawampu’t apat na oras, walang umalis sa ospital.
Ako ang nag-asikaso ng dokumento.
Si Clarisse ang tumatawag sa mga kamag-anak.
At ang mga pulis ay patuloy na nagtatanong.
Bandang alas-dos ng hapon kinabukasan, dumating ang isang imbestigador kasama ang isang babaeng mula sa municipal agriculture office.
May dala silang ilang litrato.
“Hindi pa po ito final laboratory conclusion,” malinaw na sabi ng imbestigador. “Pero may nakita kaming hindi dapat kasama sa pagkaing inihanda.”
Ipinakita niya ang isang litrato ng mga natirang tangkay.
“Hindi lahat ng laman ng supot ay iisang halaman.”
Napalunok si Clarisse.
“May nakalalason?”
“May species na pinaghihinalaang sanhi ng matinding reaksiyon. Kailangan pa ng confirmation.”
Napatingin siya sa akin.
Hindi ko sinabi ang “sabi ko sa inyo.”
Hindi na kailangan.
Mas mabigat ang katahimikan.
Pagkatapos ay tinanong ako ng imbestigador:
“Ma’am, sigurado po ba kayong si Maris Vergara ang nagbigay?”
Ipinakita ko muli ang screenshot.
Pero hindi lang iyon ang hawak nila.
May nahanap silang CCTV mula sa gasolinahan kung saan huminto si Adrian bago kami nagtungo sa bahay ni Mama Lourdes.
Sa video, malinaw na makikita ang isang babaeng lumapit sa kotse.
Si Maris.
May hawak siyang puting supot.
Binuksan ni Adrian ang trunk.
Ibinigay niya ang supot.
Nag-usap sila nang halos dalawang minuto.
Pagkatapos, bago umalis ang babae, hinawakan nito ang braso ng asawa ko at yumuko papasok sa bintana.
Hindi malinaw kung naghalikan sila.
Pero hindi na kailangang hulaan kung magkakilala sila.
Nang ipakita iyon kay Clarisse, natakpan niya ang bibig niya.
“Iyan ba talaga ang babae?”
“Oo.”
“Mula kailan?”
“Halos isang taon.”
“Bakit hindi mo sinabi sa amin?”
Napatawa ako nang mahina.
“Kung sinabi ko ba, maniniwala kayo?”
Hindi siya makatingin sa akin.
Alam ko ang sagot.
Hindi.
Hindi sila maniniwala.
Dahil sa pamilya nila, si Adrian ang mabait.
Si Adrian ang masipag.
Si Adrian ang laging tama.
At ako iyong manugang na “masyadong matapang magsalita.”
Kinagabihan, bumalik ako sa bahay sa Bulacan kasama ang isang pulis upang kumuha ng damit at ilang papeles.
Hindi ako pinayagang mag-isa.
Pagpasok namin, parang hindi pa rin gumagalaw ang oras.
Nasa mesa pa rin ang dalawang baso.
Nasa sahig pa rin ang natuyong patak ng tubig.
May nakasabit pang apron ni Mama Lourdes sa likod ng upuan.
Habang kinukuha ko ang bag ko, may napansin akong brown envelope sa ilalim ng passenger seat ng kotse ni Adrian.
Hindi ko iyon binuksan agad.
Tinawag ko ang pulis.
“Sir, may nakita ako. Hindi ko alam kung relevant.”
Siya ang kumuha.
Tiningnan niya ang labas.
May pangalan ng isang condominium developer sa Quezon City.
Nang buksan niya iyon sa harap ko, halos natawa ako sa sobrang kapal ng mukha ng asawa ko.
Reservation agreement.
Isang one-bedroom condominium.
Buyer:
Adrian de Vera.
May isa pang pangalan sa ilalim.
Maris Vergara.
Reservation amount:
₱250,000.
At may handwritten note sa gilid.
Remaining equity before turnover.
Napatitig ako.
“Ma’am, alam ninyo ito?”
“Hindi.”
“May joint funds po ba kayo?”
“Mayroon.”
Doon ko naalala ang nawawalang ₱180,000.
At ang iba pang maliliit na transfer.
Pagbalik ko sa ospital, kumuha ako ng kopya ng transactions mula sa joint account na legal kong naa-access.
Isa-isa kong sinundan.
₱65,000.
₱40,000.
₱55,000.
₱30,000.
Hindi pare-pareho ang recipient.
Pero sa memo field ng dalawa, may reference sa condo developer.
May isa ring transfer sa isang digital wallet.
Nang ikumpara ko sa pangalan ni Maris, tugma ang initials.
Hindi ako umiyak.
Ang naisip ko lang:
Habang pinagkakasya ko ang ₱12,000 para sa pagkain, kuryente at tubig, bumibili sila ng bahay.
Kinabukasan, lumapit sa akin si Clarisse habang nagkakape ako sa hallway.
“Celeste.”
“Ano?”
“Ipakita mo sa akin.”
“Ang alin?”
“Lahat.”
Tiningnan ko siya.
“Sigurado ka?”
Tumango siya.
Ipinakita ko ang screenshots.
Hindi iyong malalandi lang.
Kundi pati mga post tungkol sa bagong condo.
Mga comment ni Maris tungkol sa “aming kitchen.”
Mga litrato ng tile samples.
Isang selfie ni Adrian sa showroom.
At isang post ni Maris na may caption:
“Konting hintay na lang, may sarili na rin tayong lugar.”
Namula ang mata ni Clarisse.
“Hayop siya.”
Hindi ko alam kung si Adrian o si Maris ang tinutukoy niya.
Marahil pareho.
Pagkatapos ay may ipinakita rin siya sa akin.
“May nakita ako sa Messenger ni Mama.”
“Paano?”
“May access ako sa tablet niya. Ginagamit niya iyon pang-video call.”
May conversation si Mama Lourdes at Adrian tatlong linggo bago ang insidente.
Mama Lourdes: Anak, kailan mo ibabalik iyong ₱300,000? Pambili iyon ng materyales sa bubong.
Adrian: Ma, investment lang. Ibabalik ko bago tag-ulan.
Mama Lourdes: Huwag mong ipaalam kay Clarisse. Magagalit iyon.
Adrian: Ako bahala.
Napahawak ako sa noo.
“Pati pera ng nanay ninyo?”
Umiiyak na si Clarisse.
“Akala ko may nakatabi siyang pera.”
“Meron siguro.”
“Pero kung kinuha ni Kuya…”
Hindi namin tinapos ang pangungusap.
Sa sumunod na araw, nagising si Adrian.
Ako at si Clarisse ang nasa labas ng kuwarto nang sabihin ng nurse na maaari kaming pumasok sandali.
Namumutla siya.
May oxygen support pa rin.
Pagkakita sa akin, hindi “kumusta si Mama” ang una niyang sinabi.
“Celeste…”
Lumapit ako.
“Bakit?”
Nahihirapan siyang magsalita.
“Yung… pulis…”
“Ano tungkol sa pulis?”
Tumingin siya kay Clarisse.
Pagkatapos ay bumalik ang mata niya sa akin.
“Sabihin mo… na binili natin iyong gulay sa palengke.”
Napatitig si Clarisse sa kapatid niya.
“Ano?”
“Clarisse…”
“Kuya, ano’ng sinabi mo?”
Pumikit si Adrian.
“Walang kasalanan si Maris.”
Parang nawalan ng hangin ang kuwarto.
Nanginginig ang labi ni Clarisse.
“Hindi mo pa tinatanong si Mama.”
Biglang dumilat si Adrian.
“Ano?”
Hindi nagsalita si Clarisse.
Ako ang nagsabi.
“Patay na ang nanay mo.”
Para siyang binuhusan ng malamig na tubig.
“Huwag kang magsinungaling.”
“Hindi ako nagsisinungaling.”
“Celeste!”
Sinubukan niyang bumangon.
Mabilis siyang pinigilan ng nurse.
“Sir, please lie down.”
“Nasaan si Mama?!”
Humahagulgol na si Clarisse.
“Wala na si Mama, Kuya!”
Natigilan si Adrian.
Pagkatapos ay tumitig siya sa kisame.
Hindi siya umimik nang matagal.
Akala ko maiintindihan niya.
Akala ko iyon na ang sandaling babagsak ang yabang niya.
Pero matapos ang halos isang minuto, ibinaling niya ulit sa akin ang tingin.
“Kasalanan mo.”
Hindi ako makapaniwala.
“Ano?”
“Alam mong may problema iyong dahon.”
“Sinabihan ko kayo.”
“Dapat hindi mo kami hinayaang kumain!”
Napatawa si Clarisse sa gitna ng pag-iyak.
“Kuya, baliw ka ba?”
“Tumahimik ka!”
“Siya pa sisisihin mo?”
Sumigaw ang monitor.
Pumasok ang nurse at pinakalma kami.
Pero bago kami lumabas, hinabol ako ng tingin ni Adrian.
“Celeste.”
Huminto ako.
“Kapag may sinabi ka tungkol kay Maris…”
“Ano?”
Hindi siya sumagot.
Lumapit ako nang kaunti.
“Tatapusin mo na iyong pangungusap?”
Tumalikod siya.
Lumabas kami ni Clarisse.
Sa hallway, nadatnan namin ang imbestigador.
May hawak siyang transparent evidence sleeve.
Sa loob ay isang resibo.
“Ma’am Celeste.”
“Ano po iyon?”
“Nakuha namin ito mula sa convenience store malapit sa bakanteng lote.”
Nakasaad sa resibo ang petsa ng insidente.
Isang pares ng gardening gloves.
Plastic bags.
Bottled water.
At isang maliit na pruning knife.
Bayad gamit ang card ni Maris.
Pero hindi iyon ang dahilan kung bakit seryoso ang mukha ng imbestigador.
“May bagong witness po kaming nakausap.”
“Sino?”
“Caretaker ng lote.”
Huminga siya nang malalim.
“Naabutan daw niya si Maris na namimitas.”
“At?”
“Sinabihan daw niya itong huwag kumuha sa bandang kanal dahil may mga halaman doon na matagal na nilang iniiwasan.”
Napalunok ako.
“Sinunod ba niya?”
Umiling ang imbestigador.
“Ayon sa witness, ang sagot daw ng babae…”
Tumingin siya muna sa akin bago ipinagpatuloy.
“Kaunti lang naman. Hindi naman ako ang kakain.”