BAHAGI 3 — Nang Sinuri Namin Ang Mga Resibo, Natuklasan Kong Hindi Lang Pera Ng Ina Ang Ninakaw Sa Kaniyang Pangarap
BAHAGI 3 — Nang Sinuri Namin Ang Mga Resibo, Natuklasan Kong Hindi Lang Pera Ng Ina Ang Ninakaw Sa Kaniyang Pangarap
Hindi ko alam kung alin ang mas masakit.
Ang makitang pinahiya ni Cheska ang kaniyang ina sa harap ng maraming tao, o ang malaman na maaari niyang gamitin ang pangalan ng ibang tao para maitago ang kaniyang mga ginawa.
“Anong ibig mong sabihing ginamit ang pangalan ng kumpanya natin?” tanong ko sa accountant sa kabilang linya.
“Sir, may nakalagay pong professional reference at project endorsement. Ginamit ang logo natin sa isang attachment.”
Napatingin ako kay Cheska.
“Huwag kang aalis.”
Agad siyang napaupo.
Hindi ko siya pinagbantaan.
Ngunit malinaw sa tono ko na hindi ito simpleng away-pamilya na maaari na lamang kalimutan pagkatapos ng ilang luha.
“Sir, hindi ko alam kung paano nila nakuha ang logo,” dagdag ng accountant. “May kopya rin sila ng isang lumang quotation natin.”
“Padalhan mo ako ng lahat ng dokumento.”
“Yes, sir.”
Pagkababa ko ng telepono, huminga ako nang malalim.
Tiningnan ko ang matandang babaeng katabi ni Sofia.
Tahimik na siyang umiiyak.
“Gabriel,” sabi niya, “kung kailangan mong isumbong sila, huwag kang mag-alala sa akin.”
Lalo akong nasaktan.
Sa kabila ng lahat, alam pa rin niyang may pananagutan ang sariling anak.
Hindi niya sinabing huwag naming galawin si Cheska.
Hindi niya sinabing ako na lang ang magbayad.
Ang sinabi niya ay huwag akong mag-alala sa kaniya.
“Tita, hindi ko po kayo iiwan sa problemang ito.”
Bahagyang ngumiti si Sofia.
“Sasabayan ka namin, Tita. Pero kailangan nating malaman ang totoo.”
Biglang nagsalita si Cheska.
“Ang dali ninyong sabihin! Hindi ninyo alam na kapag bumagsak ang negosyo ni Mama, wala na kaming babalikan!”
Napalingon si Sofia.
“Kung natatakot kang bumagsak ang negosyo ng nanay mo, bakit mo siya ipinahiya kanina?”
Natahimik siya.
“Bakit mo tinawag na nakakahiya ang babaeng halos wala nang itira para sa sarili niya?”
Walang sumagot.
“Cheska, ang gusto naming malaman ngayon ay kung saan napunta ang pera. Hindi kung paano mo maiiwasang mapahiya.”
Biglang tumulo ang luha ni Cheska.
Ngunit sa halip na humingi ng tawad, sinabi niya ang bagay na tuluyang nagpabigat sa dibdib ni Aling Rosalinda.
“Hindi ninyo naiintindihan! Pagod na akong maging anak ng mahirap!”
Nakita kong napapikit ang matanda.
“Simula high school, ako ang laging may lumang cellphone. Ako ang hindi nakakasama sa mga outing. Ako ang laging nagtatanong kung puwedeng installment ang tuition!”
Bahagyang nanginginig ang tinig ng dalaga.
“Gusto ko lang naman magkaroon ng buhay na hindi ako nahihiya!”
Tahimik siyang pinakinggan ni Sofia.
Pagkatapos ay mahinahon siyang sumagot.
“Naiintindihan kong mahirap lumaking kapos. Pero hindi ang kahirapan ang dahilan kung bakit ka nanakit ng tao ngayon. Desisyon mo iyon.”
Hindi nakasagot si Cheska.
“Hindi mo kailangang ipagmalaki ang pagiging mahirap. Pero hindi mo rin kailangang yurakan ang nanay mo para magmukhang mayaman.”
Dahan-dahang tumayo si Aling Rosalinda.
“Anak, puwede mo naman sanang sabihin sa akin kung may kailangan ka.”
“Ma—”
“Sinabi mo sa akin na kailangan mo ng bagong laptop para sa thesis ninyo. Binili kita kahit nangutang ako sa supplier ng bigas.”
Nanginginig na ang boses niya.
“Sinabi mo na kailangan mo ng magandang damit para sa internship interview. Ginawa kong tatlong catering order sa isang linggo ang dati kong dalawang order para lang mabili iyon.”
Tuluyan nang umagos ang luha sa kaniyang pisngi.
“Hindi ako nagalit na marami kang gustong maabot, Cheska.”
Napahawak siya sa dibdib.
“Ang masakit, hindi mo pala ako kayang tawaging nanay sa harap ng ibang tao.”
Walang nakapagsalita.
Maging si Cheska ay napayuko.
Ngunit alam kong hindi sapat ang emosyon para resolbahin ang mga dokumentong nasa mesa.
Tinawagan ko ang kaibigan kong si Atty. Elena Bautista, isang abogadang tumutulong din sa maliliit na negosyo.
Ipinaliwanag ko ang sitwasyon.
Malinaw ang kaniyang sagot.
“Gabriel, huwag muna kayong mag-aakalang lahat ng dokumento ay balido. Kailangan nating hingin sa lender at supplier ang orihinal o certified copies, alamin kung sino ang nag-apply, at tingnan ang tunay na daloy ng pera at kagamitan.”
“Paano kung peke ang pirma?”
“Kung mapatunayan, may maaaring pananagutang legal ang gumawa. Pero kailangan natin ng ebidensiya.”
Pumayag si Aling Rosalinda na maging kliyente niya.
Kinabukasan, nagtungo kami sa opisina ng abogado.
Doon namin sinimulan ang maingat na pag-aayos ng lahat ng papeles.
Hindi namin pinilit si Cheska na sumama.
Ngunit sinabi namin sa kaniya na dapat niyang ingatan at huwag burahin ang anumang may kaugnayan sa mga transaksiyon.
Kinagabihan, nag-message siya.
Kuya Gabriel, pasensiya na po. Nagkamali lang kami. Puwede bang ayusin na lang natin nang tahimik?
Hindi ko agad sinagot.
Dahil habang mas marami kaming dokumentong natatanggap, mas lumilinaw na hindi ito simpleng pagkakamali.
Ayon sa mga papel na ipinadala ng equipment supplier, may order ng dalawang commercial refrigerator, isang convection oven, at stainless preparation tables.
Kabuuang halaga: ₱486,500.
May delivery receipt.
May financing application.
May authorization.
At may pirma ni Aling Rosalinda.
Ngunit nang makita ng matanda ang dokumento, umiling siya.
“Hindi iyan ang pirma ko.”
Ipinakita niya ang kaniyang mga lumang resibo.
Magkaiba nga ang itsura.
Ngunit hindi pa sapat iyon para agad naming mapatunayang pineke ang pirma.
Humingi si Atty. Elena ng mga kinakailangang dokumento at nagpadala ng pormal na sulat upang kuwestiyunin ang transaksiyon.
Habang hinihintay ang tugon, nakakuha rin kami ng impormasyon mula sa tunay na may-ari ng warehouse na nakasaad sa delivery receipt.
Isang commercial space iyon sa Taguig na pansamantalang nirentahan ng isang lalaking nagpakilalang si Nico Ramirez.
Hindi raw catering kitchen ang ginawang gamit sa lugar.
Storage lamang.
At makalipas ang isang linggo, inilipat na raw ang mga kagamitan.
“Saan?” tanong ko.
Hindi alam ng may-ari.
Ngunit mayroon siyang delivery gate log at CCTV footage na maaari niyang ibigay sa wastong proseso kung kakailanganin sa imbestigasyon.
Nang makita ni Atty. Elena ang mga detalye, sinabi niyang mahalagang pangalagaan ang mga rekord bago mabura.
Samantala, sinuri ng accountant ko ang attachment na ginamitan ng pangalan ng kumpanya namin.
Hindi ito isang tunay na endorsement.
Kinuha lamang ang logo mula sa isang lumang quotation.
May idinagdag na pangungusap na nagsasabing may professional relationship kami sa catering business.
Ngunit walang pahintulot.
Walang pirma ko.
At walang opisyal na approval.
“Sir, puwedeng magmukhang endorsed natin ang transaction sa unang tingin,” sabi ng accountant.
Napahawak ako sa sentido.
Dati, ipinagmalaki ni Aling Rosalinda ang kaniyang anak sa akin.
Minsan ay pinapasok pa niya si Cheska sa opisina ko upang magtanong tungkol sa mga posibleng trabaho pagkatapos ng graduation.
Doon marahil nakita ng dalaga ang ilan sa aming business materials.
Hindi ko alam kung siya mismo ang nag-edit ng attachment.
Ngunit alam kong kailangan itong itama.
Nagpadala ang abogado namin ng notice na hindi namin awtorisado ang paggamit ng pangalan at logo ng kumpanya.
Pagkaraan ng tatlong araw, mas malaking problema ang dumating.
Tumawag ang isang event coordinator mula sa Ortigas.
“Sir Gabriel, kayo po ba ang tumutulong kay Ms. Rosalinda?”
“Opo.”
“May booking po kami sa kaniya. Kailangan naming malinawan dahil may dalawang magkaibang resibo kaming hawak.”
Hiniling kong ipadala niya ang kopya kay Atty. Elena.
Nang dumating ang email, may nakita kaming dalawang dokumento.
Una, isang tunay na catering quotation na ginawa ni Aling Rosalinda.
Halaga: ₱185,000.
Para sa isang company anniversary lunch na may dalawang daang bisita.
Ikalawa, isang kontratang nagkakahalaga ng ₱720,000.
May kasama itong stage styling, food stations, at iba pang serbisyong hindi naman kayang ibigay ng maliit na catering business.
At higit sa lahat, may acknowledgment na tumanggap na raw ang negosyo ng ₱250,000.
“Hindi ako tumanggap ng ganiyang halaga,” mariing sabi ni Aling Rosalinda.
Sa email thread, nakita naming ang nagpapakilalang operations manager ay si Nico.
At ang nagpakilalang bookings coordinator?
Si Cheska.
Doon na tuluyang nabuo ang unang malinaw na larawan.
Ginamit nila ang pangalan ng negosyo ng ina upang makakuha ng malaking booking.
Ginamit ang authorization documents upang lumapit sa financing company.
At sa halip na dumaan sa tunay na business account, ang booking deposit ay ipinadala sa account na ibinigay ni Nico.
Ngunit isang bagay ang hindi namin maunawaan.
Kung may ₱250,000 silang nakuha mula sa event customer, at may kagamitan pang maaaring naibenta, bakit wala silang maibayad sa financing company?
Ang sagot ay dumating nang tumawag sa akin si Cheska.
“Kuya Gabriel,” umiiyak niyang sabi, “kailangan ko ng tulong.”
“Nasa abogado na ang lahat, Cheska.”
“Alam ko. Pero may hindi pa kayo alam.”
Nagkaroon ako ng masamang kutob.
“Ano iyon?”
“Hindi lahat ng pera napunta sa akin.”
“Saan napunta?”
Mahabang katahimikan.
Pagkatapos ay bumulong siya.
“Kay Nico.”
Hindi ako nagsalita.
“Sinabi niya, may business opportunity kami. Mag-oopen kami ng restaurant pagkatapos kong grumaduate. May investor daw siya.”
“Nasaan ang investor?”
“Wala.”
“Nasaan si Nico?”
Umiyak siya nang malakas.
“Hindi ko na alam.”
Naupo ako.
“Cheska, kailangan mong sabihin ang buong katotohanan.”
“Kuya… may ibang girlfriend pala siya. At may utang din siya sa iba.”
“Alam mo bang ginagamit niya ang dokumento ng nanay mo?”
“Opo.”
Nanlamig ako.
“Alam mong walang pahintulot ang nanay mo?”
Hindi agad siya sumagot.
Pagkatapos ay narinig ko ang mahinang pag-amin.
“Opo.”
Napapikit ako.
“Bakit mo ginawa?”
“Akala ko maibabalik namin bago niya malaman.”
Naisip kong sabihin na wala nang kabuluhan ang kaniyang dahilan.
Ngunit pinigilan ko ang sarili ko.
“Cheska, kailangan mong makipag-usap kay Atty. Elena. Hindi sapat ang tawag na ito.”
“Kuya, natatakot ako.”
“Dapat noon ka pa natakot, bago mo ginamit ang pangalan ng nanay mo.”
Humagulgol siya.
At saka sinabi ang pinakamasakit na bahagi.
“May isa pa po akong ginawa.”
Napatayo ako.
“Ano na naman?”
“Hindi lang po iyong equipment loan.”
Naramdaman kong bumigat ang dibdib ko.
“Kuya… ginamit ko rin po iyong perang nakalaan ni Mama para sa operasyon niya.”
Bigla akong natahimik.
Hindi ko alam na may operasyon palang naka-iskedyul si Aling Rosalinda.
“Anong operasyon?”
“Sa mata niya.”
Naupo akong muli.
Matagal ko nang napapansing madalas niyang ilapit sa ilaw ang mga resibo upang mabasa.
Lagi niyang sinasabing malabo lamang ang mata dahil sa pagod.
Hindi ko alam na naipon na pala niya ang pera para sa kailangang gamutan.
“Magkano ang kinuha mo?”
“₱95,000.”
“Alam ba niyang kinuha mo?”
“Akala niya… nasa savings account pa rin.”
Napahawak ako sa noo.
“Cheska, paano mo nakuha?”
“May access po ako sa online banking niya dati para tulungan siyang magbayad ng bills. Hindi ko na sinabi na nag-transfer ako.”
Hindi na ako agad nakasagot.
Sa isip ko, bumalik ang larawan ni Aling Rosalinda na umiiyak sa café.
Ang matandang halos hindi makabili ng bagong sapatos.
Ang babaeng nagligtas sa buhay ko.
At ang anak na pinagsigawan siyang nakakahiya.
Bago ko maibaba ang telepono, isang mensahe mula kay Sofia ang lumitaw.
Gab, nasa clinic ako kasama si Tita Rosa. May sinabi ang doktor tungkol sa mata niya. Kailangan nating mag-usap.
Kasunod noon ang isang larawan ng medical appointment slip.
At isang mensahe.
Akala ni Tita, nakatabi pa rin ang perang pambili niya ng gamot at pambayad sa procedure.
Mabigat ang dibdib kong tumawag kay Sofia.
Ngunit bago siya makasagot, may isa pang mensaheng dumating.
Mula kay Cheska.
Kuya, huwag mo muna sabihin kay Mama. Kapag nalaman niya ang lahat, baka hindi na niya ako mapatawad.
Tinitigan ko ang mensahe.
Pagkatapos ay tumingin ako sa lumang litrato ni Aling Rosalinda sa aking mesa.
Nakasuot siya ng apron.
Ngumingiti habang hawak ang unang catering order na natulungan kong makuha.
Sa unang pagkakataon, alam kong hindi sapat ang simpleng pagsasabi sa isang ina na magpatawad.
Dahil ang kailangang sagutin ngayon ay hindi lamang kung gaano kamahal ni Aling Rosalinda ang kaniyang anak.
Kundi kung gaano karaming beses pa siyang dapat masaktan bago niya matutunang protektahan ang sarili.
At kinabukasan, nang magharap silang mag-ina sa opisina ng abogado, may isang bagay na ginawa si Cheska na tuluyang nagpatigil sa amin.
Lumuhod siya sa harap ng ina.
Ngunit hindi paghingi ng tawad ang una niyang sinabi.
“Ma… kailangan mong bawiin ang reklamo.”
Napatingin ako kay Atty. Elena.
Hindi pa nga namin naipapaliwanag ang lahat ng legal na hakbang.
At alam kong may bago na namang itinatago si Cheska.
