Bahagi 3 — Habang Binabawi Ko ang Trabaho Ko, Isa-Isang Lumabas ang Mga Utang na Itinago Niya
Bahagi 3 — Habang Binabawi Ko ang Trabaho Ko, Isa-Isang Lumabas ang Mga Utang na Itinago Niya
Agad kong isinara ang folder.
“Elena.”
Napatingin siya sa akin.
“May kailangan akong sabihin.”
Nang makita niya ang mukha ko, nawala ang biro sa ekspresyon niya.
“Ano?”
Itinuro ko ang pangalan ng Villanueva Prime Interiors.
“Asawa ko ang majority owner niyan.”
Hindi man lang kumurap si Elena.
“Okay.”
“Hindi ako puwedeng humawak ng evaluation nila.”
“Correct.”
“Hindi rin ako dapat makakita ng confidential score nila.”
“Correct ulit.”
Huminga ako nang malalim.
Akala ko tatanungin niya ako kung may problema ba kami ni Carlo.
Hindi niya ginawa.
Tinawagan niya agad ang compliance officer.
Sa loob ng tatlumpung minuto, nilagdaan ko ang conflict-of-interest disclosure.
Inalis ako sa anumang bahagi ng evaluation na direktang may kinalaman sa kumpanya ni Carlo.
Ibang package ang ibinigay sa akin.
Walang drama.
Walang sikreto.
Walang pagkakataong masabi ninuman na ginamit ko ang posisyon ko para gantihan ang asawa ko.
At mabuti na rin iyon.
Dahil sa totoo lang, hindi ko gustong ako ang dahilan ng pagbagsak niya.
Kung babagsak man siya, gusto kong sarili niyang desisyon ang humila sa kanya.
Kinagabihan, umuwi ako nang alas-nuwebe.
Hindi dahil gusto kong bumalik sa dati.
Kundi dahil nandoon si Bea.
Pagpasok ko, ibang bahay ang bumungad sa akin.
May mga paper bag ng takeout sa dining table.
May nakatambak na damit sa sofa.
May nakabukas na ironing board pero walang nakaplantsa.
May dalawang baso sa sahig.
At may amoy ng sunog na mantika mula sa kusina.
Si Mommy Celia ang unang nakakita sa akin.
“Aba, marunong ka pa palang umuwi.”
Hindi ako sumagot.
Dumiretso ako kay Bea.
Nasa mesa siya at gumagawa ng homework.
“Hi, anak.”
Tumayo siya agad at niyakap ako.
“Mommy.”
Iyon lang.
Pero sapat iyon para mawala ang pagod ko.
“Done ka na?”
“Math na lang.”
“Tutulungan kita pagkatapos kong magpalit.”
Mula sa sofa, nagsalita si Carlo.
“Akala ko ba zero na serbisyo mo?”
Tumingin ako sa kanya.
“Nanay ako ni Bea. Hindi ninyo ako katulong.”
Namula ang mukha niya.
Tumayo siya.
“Pwede ba tayong mag-usap?”
“Pagkatapos ng homework niya.”
“Ngayon.”
“Carlo.”
Ibinaba ko ang bag ko.
“Hindi na ako ’yung taong tatawagin mo at susunod agad dahil tinaasan mo ang boses mo.”
Biglang natahimik ang sala.
Maging si Trina ay napatingin mula sa phone niya.
Umupo ulit ako sa tabi ni Bea.
Tinapos namin ang Math.
Pagkatapos kong maihanda ang gamit niya para kinabukasan, saka ako pumunta sa balcony kung saan naghihintay si Carlo.
“Ano?”
Humalukipkip siya.
“Babalik ka ba talaga sa work?”
“Oo.”
“Permanent?”
“Kung magiging maayos.”
“Magkano?”
Napatingin ako sa kanya.
“Hindi mo talaga kayang lampasan ang tanong na ’yan, ano?”
“Practical question.”
“Bakit?”
“Dahil kung maliit lang din—”
“Stop.”
Napatahimik siya.
“Seven years ago, hindi mo tinanong kung magkano ang mawawala sa career ko kapag huminto ako.”
“Mariel—”
“Hindi mo rin kinompute kung magkano ang childcare, pagluluto, paglilinis, tutoring, scheduling, errands at elder care na ginawa ko.”
“Hindi mo naman kailangang—”
“Kailangan.”
“Bakit?”
“Dahil ginawa mong sukatan ng respeto ang sweldo.”
Tumahimik siya.
Huminga ako nang malalim.
“Kung gusto mong malaman, sapat ang sweldo ko para hindi ako humingi sa ’yo ng personal expenses mula ngayon.”
Bahagyang nagbago ang mukha niya.
“Personal expenses?”
“Oo.”
“Ano ibig sabihin?”
“Mag-aambag ako sa gastusin ni Bea at sa bahay habang nandito ako. Pero hindi ko na babayaran ang expenses ng nanay mo, tatay mo, kapatid mo at anak ng kapatid mo.”
“Pamilya sila.”
“Pamilya mo.”
“Pamilya mo rin sila.”
“Naging pamilya ko sila nang maraming taon. Pero noong kailangan ninyong ipaalala sa akin kung sino raw ang may ambag, malinaw naman pala ang accounting ninyo.”
Hindi siya nakasagot.
Bumalik ako sa loob.
Pagdaan ko sa dining table, nakita ko ang isang delivery receipt.
Hindi ko sana papansinin.
Pero nakapangalan kay Trina.
Isang bagong flagship phone.
Halaga: ₱72,990.
Naalala ko ang twenty thousand na ibinigay ni Carlo sa kanya noong Noche Buena.
“Trina.”
“Ano?”
“Saan mo binili ’to?”
Tumingin siya.
“Online.”
“Cash?”
“Installment.”
Tumango ako.
Hindi ko na tinanong.
Pero kinabukasan, may ibang bagay na kusang lumapit sa akin.
Nagtext ang bangko.
Your joint savings account balance has fallen below your preferred threshold.
Napatigil ako.
Joint account namin ni Carlo iyon.
Hindi ko iyon regular na chine-check dahil ang alam ko, ginagamit lamang iyon para sa emergency fund at tuition ni Bea.
Binuksan ko ang app.
Nanlamig ako.
Tatlong buwan ang nakaraan, may withdrawal na ₱180,000.
Pagkatapos ay ₱120,000.
At nitong Disyembre, ₱95,000.
Kabuuang ₱395,000.
Wala akong alam kahit isa.
Tinawagan ko ang bangko.
Legitimate transfers.
Authorized gamit ang access ni Carlo.
Ang recipient sa dalawang transaksiyon ay account ni Trina.
Ang ikatlo ay kumpanya ni Carlo.
Tinawagan ko agad ang asawa ko.
Sinagot niya sa pangalawang ring.
“Ano?”
“Bakit nabawasan ng halos apatnaraang libo ang joint savings natin?”
Tumahimik siya.
Iyon ang sagot bago pa man siya magsalita.
“Temporary lang.”
“Para saan?”
“May cash-flow issue sa company.”
“At ’yung kay Trina?”
“Business sana.”
“Anong business?”
“Online shop.”
“May alam ako?”
“Hindi na kailangan.”
Natawa ako.
Hindi dahil nakakatawa.
Dahil kung hindi ako tumawa, baka mapasigaw ako sa gitna ng opisina.
“Emergency fund iyon.”
“Maibabalik ko.”
“Tuition fund ni Bea iyon.”
“Mariel, huwag mong palakihin.”
Ipinikit ko ang mga mata ko.
“Pera ng anak natin ang kinuha mo nang hindi sinasabi sa akin.”
“Pera natin.”
“Exactly. At joint account iyon. Hindi personal wallet mo.”
“Babawiin ko rin.”
“Kailan?”
Hindi siya sumagot.
“Kailan, Carlo?”
“May hinihintay akong malaking project.”
Doon ko naintindihan.
Horizon Grand Hotel.
Iyon ang kontratang hinihintay niya.
Kung makuha ng kumpanya niya ang package, mababawi niya ang perang kinuha.
Kung hindi…
“Magkano ang cash-flow problem ng kumpanya mo?”
“Ayos lang.”
“Magkano?”
“Hindi mo kailangang malaman.”
Bigla akong natahimik.
Pagkatapos ay sinabi ko:
“Fine.”
“Mariel—”
“Bukas, ililipat ko ang kalahati ng natitirang joint savings sa account na hindi mo maa-access. Para kay Bea.”
“Hindi mo puwedeng gawin ’yan!”
“Bakit? Joint money, ’di ba?”
Ibinaba ko ang tawag.
Nang gabing iyon, galit na galit siyang naghihintay.
“Nilipat mo talaga.”
“Oo.”
“Parang wala kang tiwala sa akin.”
“Correct.”
Napaatras siya nang kaunti.
Minsan, hindi pala kailangan ng mahabang argumento.
Isang malinaw na salita lang.
“Hindi kita niloloko,” sabi niya.
“Hindi lang cheating ang paraan para sirain ang tiwala.”
“Ginagawa ko lahat para sa pamilya.”
“Pamilya?”
Itinuro ko si Bea na natutulog na sa kuwarto.
“Bakit pera niya ang ginamit mo para pondohan ang kapatid mo?”
“Nangako akong tutulungan ko si Trina.”
“At nangako ka rin sa anak mo na may pang-tuition siya.”
“Mariel!”
Lumabas si Mommy Celia.
“Ano ba ’yang sigawan ninyo?”
Nang malaman niya ang dahilan, hindi siya nagulat.
Iyon ang napansin ko.
“Alam mo?” tanong ko.
Hindi siya sumagot.
“Mommy Celia. Alam mo?”
Nag-iwas siya ng tingin.
“Hindi naman ninanakaw ni Carlo. Ibabalik din.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa ulo ko.
Pati siya.
Alam niya.
“Pati kay Trina?”
“Kailangan ng kapatid niya ng puhunan.”
Natawa ako.
“Fantastic.”
“Ano ba naman ang pera kung pamilya ang nangangailangan?”
Lumapit ako sa dining table.
Kinuha ko ang handbag ko.
“May point ka.”
Akala niya pumapayag ako.
Hanggang sinabi ko:
“Kaya simula ngayon, pera ninyo ang gamitin ninyo kapag pamilya ninyo ang nangangailangan.”
Doon nagsimulang magbago ang tono ni Carlo.
Sa mga sumunod na araw, sinubukan niyang maging mabait.
Nagpadala siya ng flowers sa office.
Hindi ko iniuwi.
Nag-order siya ng dinner.
Kumain kami ni Bea, pero hindi iyon naging kapalit ng pag-uusap.
Isang gabi, siya mismo ang nagplantsa ng uniform ng anak namin.
Sunog ang maliit na bahagi ng manggas.
Naiyak si Bea.
Hindi ko siya sinisi.
“Next time, lower heat,” sabi ko lang.
Tumingin siya sa akin na parang iyon ang pinakamasakit na reaksiyong maaari kong ibigay.
Dahil hindi ako nagalit.
Hindi rin ako sumalo.
Siya ang nagkamali.
Siya ang kailangang matuto.
Sa trabaho naman, mabilis akong nakahabol.
Sa ikalawang linggo, ako na ang nag-present sa isang client meeting.
Sa ikatlong linggo, ibinigay sa akin ni Elena ang isang delayed residential package na dalawang buwan nang walang malinaw na direksiyon.
Sa loob ng limang araw, nagawa naming ayusin ang timeline.
Hindi ako genius.
Hindi rin magic ang nangyari.
May ilang software akong kailangang aralin muli.
May dalawang beses akong nagkamali sa reporting format.
May presentation akong inabot ng alas-dos ng madaling-araw.
Pero araw-araw, may bahagi ng utak kong bumabalik sa dati nitong bilis.
At kasama niyon, bumalik ang tiwala ko sa sarili ko.
Isang Biyernes, tinawag ako ni Elena sa conference room.
“Sit.”
Umupo ako.
May papel siyang itinulak sa harapan ko.
Salary adjustment.
Napatitig ako.
“Hindi pa tapos probation ko.”
“Hindi promotion.”
“Ano ’to?”
“Market correction. Masyado kang mababa sa offer namin.”
Napangiti ako nang hindi ko sinasadya.
“Thank you.”
“Don’t thank me. Earn it.”
“Opo, Ma’am.”
Tumawa siya.
Paglabas ko ng conference room, may message si Carlo.
Dinner tayo. Tayong dalawa. Please.
Matagal ko iyong tinitigan.
Pagkatapos ay pumayag ako.
Hindi dahil handa na akong patawarin siya.
Kundi dahil handa na akong marinig kung may naiintindihan na ba siya.
Sa isang restaurant sa Tomas Morato kami nagkita.
Dumating siyang maaga.
Walang yabang.
Walang expensive watch na lagi niyang ipinapakita sa clients.
Simple lang ang suot niya.
“Salamat at pumunta ka.”
Umupo ako.
“Ano gusto mong sabihin?”
Huminga siya.
“Mali ako.”
Tahimik ako.
“Mali ’yung ginawa ko noong Christmas.”
“Alin?”
Napatingin siya sa akin.
“Mariel…”
“Alin, Carlo? ’Yung zero peso? ’Yung pangungutya? ’Yung paggamit ng emergency fund? ’Yung pagpapahiram kay Trina nang hindi ako kinonsulta? O ’yung pitong taon mong paniniwalang wala akong ginagawa?”
Hindi agad siya nakasagot.
“Lahat.”
Iyon ang unang pagkakataong parang totoo ang sinabi niya.
Pero hindi sapat ang sorry para burahin ang nangyari.
“Gusto kong ayusin.”
“Paano?”
“Bumalik tayo sa dati.”
Umiling ako.
“Hindi.”
Namutla siya.
“Bakit?”
“Dahil ayaw ko nang bumalik sa dati.”
“Eh ano gusto mo?”
“Kung may pag-asang maayos tayo, kailangan bagong sistema.”
“Anong sistema?”
“Shared responsibilities. Transparent finances. Walang pagkuha sa joint money nang walang approval. Hindi ako default caregiver ng buong pamilya mo. Hindi ako personal assistant mo.”
Tumingin siya sa mesa.
“At trabaho mo?”
“Hindi ko iiwan.”
“Ever?”
“Hindi para lang gawing komportable ulit ang buhay mo.”
Matagal siyang tahimik.
Pagkatapos ay tumango.
“Okay.”
Hindi ako naniwala agad.
Pero bago kami makapagpatuloy, tumunog ang phone niya.
Isang tawag.
Tiningnan niya ang screen.
Biglang nawala ang kulay ng mukha niya.
“Sino?”
Hindi niya sinagot.
Tumunog ulit.
Sa ikatlong beses, kinuha niya.
“Hello?”
Hindi ko marinig ang kabilang linya.
Pero kitang-kita ko ang pagbabago sa mukha niya.
“Ano?”
Tahimik.
“Anong audit?”
Napatingin ako sa kanya.
“Hindi, kumpleto lahat ng delivery certificates namin.”
Mas humigpit ang hawak niya sa phone.
“Sino nagsabi?”
Sandaling katahimikan.
Pagkatapos ay tumingin siya diretso sa akin.
At sa paraan ng tingin niya, alam kong may bumanggit sa pangalan ko.
Ibinaba niya ang tawag.
“Anong ginawa mo?”
Napakunot-noo ako.
“Ano?”
“Na-audit kami sa Horizon.”
“Lahat ng shortlisted suppliers nila ina-audit.”
“Huwag mo akong lokohin.”
“Carlo.”
“Simula nang pumasok ka sa kumpanyang ’yan, bigla kaming sinisilip.”
Lumakas ang boses niya.
May dalawang taong napatingin.
“Ginagantihan mo ba ako?”
Nanlamig ang mukha ko.
“Mag-ingat ka sa inaakusahan mo.”
“Alam mong kailangan ko ang kontratang ’yon!”
“Ako nga ang nag-disclose ng conflict of interest at nagpaalis sa sarili ko sa evaluation ng kumpanya mo.”
Saglit siyang natigilan.
Pero hindi nawala ang galit.
“Then paano mo alam ang audit?”
“Dahil standard compliance process iyon.”
Tumayo siya.
“Kapag nawala sa amin ’to—”
“Ano?”
Tumayo rin ako.
“Kasalanan ko?”
Hindi siya sumagot.
Lumapit ako nang bahagya.
“Kung malinis ang dokumento ninyo, bakit ka natatakot sa audit?”
Doon siya natahimik.
At sa unang pagkakataon, may nakita akong ibang bagay sa mukha niya.
Hindi galit.
Takot.
Pagkatapos ay sinabi niya ang limang salitang tuluyang nagpabago sa usapan.
“May ilang papel na inayos.”
Hindi ako gumalaw.
“Ano ibig sabihin ng inayos?”
Hindi siya sumagot.
“Carlo.”
Tumingin siya sa labas ng restaurant.
At doon ko nalaman na hindi lang pala family savings ang problemang itinago niya.
Mas malalim ang butas.
Mas malaki ang perang nawawala.
At maaaring ginagamit niya ang kontratang hinihintay niya hindi para palaguin ang negosyo—
kundi para takpan ang mga desisyong matagal na niyang itinago sa aming lahat.
