Bahagi 3 — Anim na Taon Pagkaraan, Isang Mukha ang Nagpabalik sa Lahat ng Kanyang Kasalanan
Bahagi 3 — Anim na Taon Pagkaraan, Isang Mukha ang Nagpabalik sa Lahat ng Kanyang Kasalanan
Hindi ako agad sumagot.
Mas humigpit ang hawak ni Thea sa kamay ko.
“Mommy, kilala mo siya?”
Napatingin sa akin si Gabriel na para bang iyon ang unang suntok na natanggap niya.
Mommy.
Hindi Daddy.
Hindi Papa.
Walang anumang bakas na bahagi siya sa mundong kinabibilangan ng bata.
“Dati ko siyang kakilala,” sabi ko.
Napakurap si Gabriel.
“Dati?”
Bago pa siya makalapit, humarang sa pagitan namin ang hotel events director.
“Architect Mara, hinihintay na po kayo para sa press photos.”
“Salamat.”
Hinawakan ko ang balikat ni Thea.
“Tara.”
“Mara.”
Ngayon ay mas madiin ang tawag niya.
Huminto ako.
“Ilang taon na siya?”
“Anim.”
Kitang-kita kong may mabilis na pagkukuwenta sa isip niya.
Anim na taon.
Tatlong buwan pagkatapos naming maghiwalay, anim na taon na ngayon ang anak ko.
Napatingin siya ulit sa mukha ni Thea.
Hindi naman talaga kamukha ni Gabriel si Thea sa unang tingin.
Mas kahawig niya ako.
Pareho kami ng hugis ng mukha, ng ilong, pati ang makapal na kilay.
Pero nakuha niya kay Gabriel ang kulay ng mga mata—hindi ordinaryong maitim na kayumanggi kundi iyong mapusyaw na amber na laging napapansin ng mga tao kapag natatamaan ng liwanag.
At may maliit siyang hati sa gitna ng baba.
Katulad na katulad ng kay Gabriel.
“Anak ko ba siya?”
Napalakas ang pagkakasabi niya.
Dalawang bisita ang napalingon.
Mabilis kong inilayo si Thea.
“Hindi rito.”
“Sabihin mo lang sa akin.”
“Gabriel.”
“Mara, sabihin mo kung anak ko siya!”
Biglang sumingit ang isa pang boses.
“May problema ba?”
Si Andres.
Katatapos lang niyang kausapin ang contractor sa labas.
Lumapit siya sa amin, mahinahon pero alerto.
Agad tumingin si Gabriel sa kamay ni Andres na awtomatikong napunta sa balikat ni Thea.
At parang may kung anong dumilim sa mukha niya.
“Sino siya?”
Ngumiti si Andres nang walang saya.
“Mas magandang tanong siguro kung sino ka.”
Hindi ako natutuwa sa eksena.
Maraming tao.
May media.
At higit sa lahat, naroon ang anak ko.
Lumuhod ako sa harap ni Thea.
“Sweetheart, sumama ka muna kay Tito Andres sa ballroom. Susunod ako.”
Tumingin siya sa akin.
“Okay ka?”
“Oo.”
“Promise?”
“Promise.”
Hindi siya gumalaw agad.
Pagkatapos ay lumingon siya kay Gabriel.
“Bakit po parang iiyak kayo?”
Parang may humigpit sa lalamunan ni Gabriel.
Hindi siya nakasagot.
Nang makalayo sina Andres at Thea, saka ko hinarap ang dating asawa ko.
“Oo.”
Isang salita lang.
Pero para siyang nawalan ng balanse.
“Oo… ano?”
“Anak mo si Thea.”
Pumikit siya.
Nang magmulat siya, mamula-mula na ang mata niya.
“Bakit hindi mo sinabi?”
Napatawa ako.
Hindi ko mapigilan.
Anim na taon.
Iyon ang unang tanong niya.
Hindi “kumusta siya?”
Hindi “malusog ba siya?”
Hindi “ano ang gusto niya?”
Kundi bakit hindi ko sinabi.
“Sinabi ko.”
Umiling siya.
“Hindi.”
“Dalawang beses.”
“Ano?”
“Una, noong halos sampung linggo akong buntis.”
Parang napako siya sa sahig.
“Hindi ako nakatanggap—”
“Registered courier. Office mo sa Makati.”
“Mara, walang—”
“May proof of delivery ako.”
Tumahimik siya.
“Pagkapanganak niya, nagpadala ulit ang abogado ko ng notice at medical records.”
“Hindi ko nakita.”
“Hindi ko problema kung ano ang pinili mong makita noon.”
Pinisil niya ang sentido niya.
“Sandali. Sandali.”
Kinuha niya ang cellphone niya, parang may mahahanap siyang sagot sa loob nito.
“Anong petsa mo ipinadala?”
“Bakit?”
“Sagutin mo lang.”
Sinabi ko.
Nanigas siya.
Iyon marahil ang panahong nakatira na sila ni Selena sa iisang bahay.
“Kanino ibinigay?”
“Tingnan mo ang courier records.”
“Mara!”
“Selena Robles ang pumirma sa dalawang delivery.”
Hindi siya nakapagsalita.
Pagkaraan ng ilang segundo, halos pabulong niyang sinabi:
“Hindi niya sinabi sa akin.”
“Hindi ko alam.”
“Sinabi mong nag-email ka rin.”
“Oo.”
“Wala akong natanggap.”
“May sagot ako mula sa account mo.”
Doon talaga nawala ang kulay sa mukha niya.
“Ano ang sinabi?”
Tinitigan ko siya.
“Na huwag kong gamitin ang bata para baguhin ang desisyon natin.”
Umiling siya agad.
“Hindi ako nagsulat niyan.”
“Account mo.”
“Hindi ako iyon.”
“Anim na taon na ang lumipas, Gabriel.”
“Hindi ako iyon!”
May ilang taong napatingin na naman.
Bumaba ang boses niya.
“Please.”
Ipinakita ko ang lumang screenshot na naka-save pa rin sa cloud records ko.
Matagal niyang tinitigan.
“Ginamit niya ang laptop ko noon,” bulong niya.
“Congratulations.”
“Mara, hindi ko alam.”
“Pero siya ang binigyan mo ng access sa buhay mo.”
Napapikit siya.
“Hayaan mong makilala ko si Thea.”
“Hindi ngayon.”
“Anak ko siya.”
“Biologically? Oo.”
“Mara.”
“Pero hindi ka puwedeng dumating pagkatapos ng anim na taon at kumilos na parang naiwan lang sa terminal ang maleta mo.”
Sumikip ang panga niya.
“May karapatan akong maging ama.”
“At may karapatan ang anak ko sa seguridad.”
“Hinding-hindi ko siya sasaktan.”
“Huwag kang masyadong sigurado. Hindi lang suntok ang nakakasakit sa bata.”
Tumahimik siya.
“Alam ba niya tungkol sa akin?”
“Alam niyang mayroon siyang biological father.”
“At?”
“Iyon lang ang kailangan niyang malaman sa edad niya.”
“Sinabi mo bang iniwan ko siya?”
“Hindi kita siniraan.”
Napalunok siya.
“Salamat.”
“Hindi iyon para sa iyo. Para iyon sa anak ko.”
Nang gabing iyon, mahigit dalawampung beses siyang tumawag.
Hindi ko sinagot.
Kinabukasan, dumating ang unang email mula sa abogado niya.
Hindi demanda.
Request.
Gusto raw ni Gabriel ng voluntary DNA test.
Sumang-ayon ako.
Hindi dahil may duda ako.
Kundi dahil ayokong may magamit siyang dahilan para guluhin kami nang matagal.
Isinagawa ang test sa isang accredited laboratory sa Makati.
Tahimik si Gabriel buong proseso.
Hindi ko isinama si Thea sa anumang pag-uusap tungkol sa legal dispute. Sinabi ko lang na may medical test para makumpirma kung sino ang biological father niya.
“Siya ba iyong lalaking umiiyak sa hotel?” tanong niya.
“Oo.”
“Bakit ngayon lang siya dumating?”
Iyon ang tanong na kinatatakutan ko.
Hindi dahil wala akong sagot.
Kundi dahil napakasakit ng totoong sagot para sa anim na taong gulang.
“Kasi minsan, sweetheart, may matatandang gumagawa ng desisyong hindi nila naiintindihan ang magiging epekto hanggang huli na.”
“Bad person ba siya?”
Umiling ako.
“Hindi ko sasabihing bad person siya.”
“Good?”
“Hindi rin ganoon kasimple.”
Nag-isip siya.
“Parang burned pancake?”
Napangiti ako.
“Parang ganoon.”
Dumating ang resulta makalipas ang apat na araw.
Probability of paternity: 99.999%.
Hindi ako nagulat.
Si Gabriel ang halos hindi makahinga.
Nasa conference room kami ng law office.
Paulit-ulit niyang binasa ang papel.
Pagkatapos ay yumuko siya at tinakpan ang mukha niya.
Walang nagsalita.
Ilang segundo.
Isang minuto.
Pagkatapos ay narinig ko siyang humihikbi.
Ang lalaking minsang nakaupo sa harap ko habang malamig na ipinapaliwanag kung bakit kailangan niya akong iwan ay nanginginig ngayon na parang bata.
“Anim na taon…”
Hindi ako sumagot.
“Anim na taon ang nawala sa akin.”
Tumingin ako sa kanya.
“Hindi nawala sa iyo.”
Nag-angat siya ng mukha.
“Ano?”
“Hindi mo sila nawala.”
“Hindi ko alam na—”
“Pinili mong huwag malaman kung ano pa ang nangyayari sa buhay na iniwan mo.”
“Mara, akala ko ayaw mo na akong kausapin.”
“Binigyan kita ng abogado. Email. Office address. Courier.”
“Tama na.”
“Hindi. Hindi mo puwedeng gawing trahedya mo ang resulta ng mga pinili mo.”
Bumagsak ang balikat niya.
“Gusto kong bumawi.”
“Sa akin?”
“Kay Thea.”
“Hindi mo mababawi ang unang lakad niya.”
Pumikit siya.
“Hindi mo mababawi noong una niyang sinabi ang salitang ‘Mommy.’”
“Mara…”
“Hindi mo mababawi ang unang araw niya sa preschool, iyong unang lagnat niyang umabot sa thirty-nine degrees, iyong gabing natakot siya sa kulog at natulog siyang nakadikit sa dibdib ko.”
“Alam ko.”
“Hindi. Ngayon mo pa lang nalalaman.”
Kinagabihan, nalaman ko ring hindi na pala maayos ang buhay na pinili ni Gabriel.
Hindi ko iyon hinanap.
Siya mismo ang nagsabi.
Hindi sila nagpakasal ni Selena.
Dalawang beses daw silang nagplano, dalawang beses ding hindi natuloy.
Sa unang dalawang taon, inakala niyang pagdadalamhati lamang ang dahilan kung bakit palaging iritable si Selena.
Pagkatapos ay naging pera ang problema.
May kapatid itong paulit-ulit na humihiram para sa negosyo.
May condo itong binayaran ni Gabriel sa Mandaluyong.
May loan para sa sasakyan.
May credit card debt.
At sa bawat pagtatalo nila, bumabalik ang parehong pangungusap ni Selena:
“Kung hindi dahil kay Ramon, patay ka na.”
Tatlong taon pala iyong naging tali sa leeg ni Gabriel.
Bawat gusto niyang umatras, ipinapaalala sa kanya ang kaibigang namatay para sa kanya.
“Hindi ko sinasabing wala akong kasalanan,” sabi niya. “Meron. Malaki. Pero akala ko… akala ko kailangan kong panindigan iyon.”
“Ang alin?”
“Si Selena.”
“Hindi siya tungkulin, Gabriel. Tao siya.”
Tumango siya.
“Alam ko na ngayon.”
“Anim na taon kang late.”
Nang linggong iyon, humingi siya ng pagkakataong makita si Thea.
Hindi ko kaagad pinayagan.
Kinausap muna namin ang child psychologist.
May gradual introduction plan.
Maikling meeting sa neutral place.
Walang sapilitang yakap.
Walang “Ako ang tatay mo, mahalin mo ako.”
At higit sa lahat, si Thea ang may karapatang umatras.
Sa unang pagkikita nila, sa isang café na may maliit na garden sa Quezon City, dumating si Gabriel nang tatlumpung minuto nang mas maaga.
May dala siyang malaking teddy bear.
Nang makita ko, pinabalik ko sa sasakyan.
“Bakit?”
“Hindi mo mabibili sa stuffed toy ang anim na taon.”
Kaya naupo siyang walang dala.
Dumating si Thea kasama si Andres.
Nakita kong nanigas ang mukha ni Gabriel nang tawagin ng anak ko si Andres.
“Tito Drei!”
Tumakbo si Thea rito at ibinigay ang maliit na backpack.
Ngumiti lamang si Andres kay Gabriel.
Walang yabang.
Walang panunukso.
At sa tingin ko, iyon ang mas masakit.
Dahil walang kailangang patunayan si Andres.
Siya iyong taong naroon.
Nag-usap sina Gabriel at Thea nang dalawampung minuto.
Tinanong niya kung ano ang paboritong subject nito.
“Art.”
“Ano ang gusto mong iguhit?”
“Mga bahay.”
Napatingin si Gabriel sa akin.
Dati, gumuguhit din ako ng mga bahay sa tissue paper kapag naghihintay ng pagkain.
“Ano pa?”
“Dinosaurs.”
Natawa siya.
“Talaga?”
“Opo.”
“Opo?”
Tumango si Thea.
“Hindi pa naman kita kilala.”
Parang tinamaan na naman siya.
Pero hindi siya nagreklamo.
Pagkatapos ng meeting, bago umalis si Thea, tinanong niya:
“Pwede ba kitang makita ulit?”
Tumingin muna si Thea sa akin.
Hindi ako sumagot para sa kanya.
Pagkaraan ng ilang segundo, tumango ito.
“Siguro.”
Umiyak si Gabriel sa parking lot.
Hindi ko siya nilapitan.
Sa loob ng sumunod na dalawang buwan, sinusunod niya ang schedule.
Walang late.
Walang paglabag.
Walang biglaang pagpunta sa school.
At unti-unting naging komportable si Thea.
Hanggang isang hapon, pagkatapos ng meeting nila, hinabol ako ni Gabriel sa labas.
“Mara.”
“Bakit?”
“May kailangan akong itanong.”
“Sabihin mo.”
Tumingin siya sa singsing sa daliri ko.
Engagement ring mula kay Andres.
“Ipapakasal mo siya sa iba?”
Napakunot-noo ako.
“Sino?”
“Si Thea.”
Napatawa ako sa inis.
“Hindi property ang anak ko.”
“Alam mo ang ibig kong sabihin.”
“Hindi. Sabihin mo nang tama.”
“Hahayaan mo bang maging tatay niya si Andres?”
Tahimik akong tumingin sa kanya.
“Hindi ko kailangang payagan.”
Namula ang mata niya.
“Anim na taon na siyang gumagawa ng trabaho na iniwan mong bakante.”
“Mara…”
“Kung mahalin siya ni Thea bilang ama, hindi ko sisirain iyon para protektahan ang ego mo.”
Doon niya sinabi ang bagay na hindi ko inaasahan.
“Kung ganoon, lalaban ako.”
Nanlamig ang mukha ko.
“Anong ibig mong sabihin?”
“Kung kailangan kong humingi ng legal na visitation, gagawin ko. Kung kailangan kong humingi ng mas maraming oras, gagawin ko.”
“Gabriel.”
“Anak ko rin siya.”
At sa unang pagkakataon mula nang muli kaming magkita, bumalik sa mga mata niya ang dating lalaking sanay manalo.
“Anim na taon mo siyang inilayo sa akin. Hindi ko hahayaang mawala pa ang susunod.”
Hindi ako sumagot.
Kinuha ko ang phone ko.
Binuksan ko ang isang folder na matagal ko nang hindi ginagalaw.
Courier receipts.
Email records.
Medical notices.
At isang dokumentong hindi pa niya nakikita.
“Sigurado ka bang gusto mong dalhin ito sa korte?”
Napatingin siya sa screen.
“Bakit?”
“Dahil kapag binuksan natin ang lahat ng record, baka hindi lang ako ang kailangang tanungin ng abogado mo.”
“Ano’ng ibig mong sabihin?”
Itinaas ko ang larawan ng dalawang delivery confirmation.
Parehong may parehong pirma.
SELENA ROBLES.
“At baka gusto mo munang tanungin ang babaeng pinili mong paniwalaan sa loob ng anim na taon kung bakit dalawang beses niyang tinanggap ang balitang may anak ka—at dalawang beses niya iyong itinago sa iyo.”
