Bahagi 3: Akala Ko Milyon ang Maiiwan sa Akin, Ngunit Unti-Unting Nawala ang Lahat ng Pinanghahawakan Ko
Bahagi 3: Akala Ko Milyon ang Maiiwan sa Akin, Ngunit Unti-Unting Nawala ang Lahat ng Pinanghahawakan Ko
Hindi ako nakatulog nang gabing iyon.
Nag-check in kami ni Ysabel sa isang hotel sa Ortigas. Habang naliligo siya, paulit-ulit kong binabasa ang mensahe ni Enzo.
Labing-isang milyong piso.
Hindi maliit na halaga iyon, ngunit hindi ko maintindihan kung bakit kailangang gawing malaking problema.
Sa nakaraang dalawang taon, marami akong pinirmahang purchase order at supplier invoice nang hindi na binabasa ang bawat detalye.
Presidente ako ng kumpanya.
Hindi naman trabahong bilangin ang bawat turnilyong binibili ng mga mekaniko.
Iyon ang dahilan kung bakit may mga tauhan akong binabayaran.
Ngunit may isang bagay na bumabagabag sa akin.
Bakit may pirma ni Mara sa mga dokumento?
Matagal na siyang hindi aktibong namamahala sa aming operasyon.
Dalawang taon na ang nakalipas, siya mismo ang nagdesisyong magpahinga sa araw-araw na trabaho matapos magkasakit ang kanyang ina.
Ako ang humawak sa halos lahat ng transaksiyon.
Hindi ko siya pinilit bumalik.
Sa totoo lang, mas gusto kong wala siyang pakialam.
Mas madali para sa aking magdesisyon kapag walang asawang nagtatanong kung saan napupunta ang pera.
Kinabukasan, alas-otso pa lamang ay nasa opisina na ako sa Valenzuela.
Ngunit bago pa ako makarating sa conference room, nakita kong may mga empleyadong nagbubulungan sa pasilyo.
Si Jomar, ang pinakamatagal naming driver, ay biglang tumahimik nang makita ako.
“Ano’ng problema?” tanong ko.
“Wala po, sir.”
“Kung may gusto kang sabihin, sabihin mo nang harapan.”
Napayuko siya.
“Sir, tatlong buwan na po kasi kaming nagrereklamo tungkol sa mga piyesa ng truck number seven. Lagi pong sinasabing napalitan na, pero pareho pa rin ang sira.”
Nainis ako.
“Iyan ba ang dahilan kung bakit parang may namatay rito?”
Hindi siya sumagot.
Iniwan ko siya at pumasok sa conference room.
Nandoon si Enzo, ang aming operations manager na si Celso, dalawang external auditor, isang kinatawan ng posibleng investor, at si Mara.
Nakasuot siya ng simpleng puting blouse at itim na pantalon.
Wala siyang alahas maliban sa lumang relong ibinigay ko noong unang anibersaryo namin.
Ngunit iba ang kanyang tindig.
Hindi na siya ang babaeng nagluluto ng tinola habang hinihintay akong umuwi.
Para siyang taong matagal nang naghanda para sa araw na ito.
“Anong ginagawa mo rito?” malamig kong tanong.
Sumagot ang isa sa mga auditor.
“Mr. Dizon, kasama si Mrs. Dizon bilang shareholder at dating finance director. Siya rin ang nagbigay ng unang report tungkol sa mga hindi tugmang transaksiyon.”
Napangisi ako.
“Siyempre. Hindi siya nakontento sa pagsira sa pamilya namin. Ngayon pati negosyo gusto niyang sirain.”
Hindi tumingin sa akin si Mara.
Ang auditor na si Ms. Santos ang nagpatuloy.
Ipinakita niya ang sunod-sunod na invoice mula sa NC Industrial Supplies.
May nakalistang refrigeration motors, temperature sensors, compressor replacement, at emergency maintenance.
Sa kabuuan, umabot sa mahigit labing-isang milyong piso ang mga bayad.
Ngunit sa aktuwal na inspeksiyon, marami sa mga piyesang nakasaad ay hindi kailanman na-install.
May ilang serial number na hindi tumutugma.
May mga delivery receipt na pare-pareho ang litrato ng kargamento kahit magkakaiba ang petsa.
At may tatlong approval form na may pirma ni Mara.
“Pekeng pirma iyan,” mahinahong sabi niya.
Inilapit ni Ms. Santos ang mga papel.
“May nakita rin kaming digital file kung saan idinikit ang larawan ng pirma mula sa isang lumang dokumento.”
Biglang bumigat ang dibdib ko.
Naalala ko ang isang gabi noong Hunyo.
Nagmamadali akong umalis para makipagkita kay Ysabel.
May tatlong dokumentong kailangang pirmahan ng finance director para sa internal approval.
Sinabi sa akin ng accounting assistant na wala na siyang awtorisasyon mula kay Mara.
Ngunit sinabi kong gamitin na lamang ang naka-save na pirma.
“Matagal na naming ginagawa iyan dati,” sabi ko noon.
Hindi ko inisip na maaari pala itong maging malaking problema.
Ngayon, nakalatag sa mesa ang lahat ng ginawa ko.
“May pahintulot naman siya sa akin!” depensa ko.
Unang pagkakataong tumingin si Mara nang diretso sa aking mga mata.
“Rafael, kailan mo ako hiningan ng pahintulot?”
Wala akong maisagot.
“Pinirmahan mo ang pangalan ko sa mga transaksiyong hindi ko nakita. Ginamit mo ang dating access ko upang magmukhang aprubado ang mga bayad. At ngayon, sasabihin mong may pahintulot ka?”
Tumayo ako.
“Asawa kita! Magkatuwang tayo sa negosyo!”
Mabagal siyang tumango.
“Oo. Magkatuwang tayo noon. Pero ang pagiging asawa ay hindi pahintulot para gayahin ang pirma ng isa’t isa.”
Napatigil ako.
Pagkatapos, inilabas ni Enzo ang isa pang folder.
Mas makapal iyon.
May mga tala ng temperatura ng mga truck, mga reklamo ng customer, at mga request ng driver para sa maintenance.
Tatlong beses nang nakaranas ng problema ang truck number seven.
Sa isang delivery, napilitang tanggihan ng isang supermarket ang malaking bahagi ng kargamento dahil hindi napanatili ang kinakailangang lamig.
Ngunit sa report na ipinasa ko sa prospective investor, nakasaad na walang malaking problema sa aming operasyon.
“Minor incident lang iyon!” sabi ko.
Sumagot si Celso.
“Sir, mahigit dalawang milyong piso ang naging kabuuang gastos sa mga ibinalik na produkto, emergency replacement, at penalties. Ilang beses po naming sinabi sa inyo.”
“At inaayos ko!”
“Pero hindi po napalitan ang piyesang binayaran natin.”
Doon ko unang naramdaman ang tunay na takot.
Hindi dahil sa mawawala si Mara.
Hindi dahil sa malalaman ng lahat ang tungkol kay Ysabel.
Kundi dahil sa perang akala kong hawak ko na.
Ang investment deal na matagal kong ipinagmamalaki ay nakasalalay sa financial at operational due diligence.
Kapag napatunayang mali ang mga ipinakita kong ulat, maaaring umatras ang investor.
At nang magsalita ang kinatawan nito, eksaktong iyon ang sinabi niya.
“Mr. Dizon, isinususpinde muna ng aming grupo ang negosasyon hanggang malinaw ang tunay na kalagayan ng kumpanya.”
Para akong binuhusan ng malamig na tubig.
“Hindi ninyo puwedeng gawin iyan! May pinag-usapan na tayong valuation!”
“Indicative valuation lamang po iyon. Wala pang pinal na kasunduan sa pagbili.”
Sinubukan kong kausapin siya nang sarilinan.
Ngunit tumayo na siya at umalis.
Ilang segundo kong tinitigan ang saradong pinto.
Isandaan at walumpung milyong piso.
Ilang buwan ko nang iniisip ang perang iyon.
Ang bagong bahay na bibilhin ko.
Ang sports car.
Ang marangyang buhay namin ni Ysabel.
At ang magiging anak kong lalaki.
Sa loob lamang ng isang oras, parang naging usok ang lahat.
Pagkatapos ng meeting, hinabol ko si Mara sa parking area.
“Mara!”
Huminto siya sa tabi ng kanyang sasakyan.
“Masaya ka na? Sinira mo ang kumpanyang pinaghirapan ko!”
Hindi siya sumigaw.
“Rafael, hindi ako ang bumili ng mga piyesang hindi naman dumating.”
“Hindi mo naiintindihan ang negosyo!”
“Ang hindi ko maintindihan ay kung bakit pinili mong magsinungaling kahit may mga taong nagtitiwala sa atin.”
Tinuro niya ang bodega sa kabilang gusali.
“May apatnapu’t dalawang pamilya na umaasa sa sahod mula sa kumpanyang iyan. Hindi lang pangalan mo ang nakataya.”
Bumuntong-hininga ako.
“Kung may problema ka sa akin, ako ang kalabanin mo. Huwag mong idamay ang negosyo.”
“Ikaw ang nagdamay sa negosyo nang gamitin mo ang pera nito para sa personal mong buhay.”
Doon niya inilabas ang mga kopya ng reimbursement request.
May bayad sa condominium.
May electronic appliances.
May ilang restaurant bill.
May mamahaling bag na binili ko para kay Ysabel noong kaarawan niya.
Lahat ay naipasok bilang business expenses sa pamamagitan ng maling kategorya.
Hindi ko mapigilang magalit.
“Konting pera lang iyan!”
“Para sa iyo, konti. Para kay Jomar, katumbas na iyan ng ilang buwang sahod.”
Sinubukan kong hawakan ang braso niya.
Umatras siya.
“Ang pinakamasakit, Rafa, hindi ang perang ginastos mo sa ibang babae.”
Huminga siya nang malalim.
“Ang pinakamasakit ay habang minamaliit mo ako sa harap ng kabit mo, ginagamit mo pa rin ang pangalang pinaghirapan nating dalawa para pondohan ang panloloko mo.”
Napatingin ako sa kanya.
Sa loob ng maraming taon, hindi ko nakita kung gaano karaming bagay ang alam ni Mara.
Akala ko, dahil tahimik siya, wala na siyang pakialam.
Akala ko, dahil nasa bahay siya, hindi na niya nauunawaan ang negosyo.
Hindi ko naalala na bago pa ako matutong makipagnegosasyon sa malalaking kliyente, siya ang nagturo sa akin kung paano gumawa ng maayos na delivery report.
Bago pa ako magkaroon ng sariling opisina, siya ang nag-aayos ng aming resibo sa isang lumang plastic envelope.
At bago pa kami magkaroon ng unang empleyado, siya ang nagmamaneho ng lumang truck kapag may nagkakasakit na driver.
Ngunit ayaw kong tanggapin iyon.
Mas madaling sisihin siya.
“Mara, gusto mo bang wala akong maiwan? Gusto mo bang maghirap ang magiging anak ko?”
Tinitigan niya ako.
“Kung may anak ka, may pananagutan ka sa kanya. Pero hindi mo maaaring gamitin ang isang bata para takasan ang mga ginawa mo.”
Pagkatapos, iniabot niya ang isang papel.
Abiso iyon para sa emergency board meeting.
Hindi lang siya ang tumatawag nito. Pumayag din ang isa pang direktor matapos makatanggap ng audit findings.
Tatalakayin ang pansamantalang pag-alis ko sa pamamahala habang iniimbestigahan ang mga transaksiyon.
Natawa ako sa galit.
“Ako ang may pinakamalaking share sa kumpanya!”
“Ang pagiging pinakamalaking shareholder ay hindi nangangahulugang maaari mong gawin ang kahit anong gusto mo sa pera ng korporasyon.”
Sumakay siya sa sasakyan.
Bago isinara ang pinto, nagsalita siyang muli.
“May tanong ako, Rafael. Nakilala mo ba talaga kung sino si Ysabel bago mo siya piniling ipalit sa akin?”
Pagbalik ko sa hotel, nadatnan kong nag-iimpake si Ysabel.
May tatlong bag na sa tabi ng kama.
“Saan ka pupunta?” tanong ko.
Nagulat siya.
“Uuwi muna ako sa pinsan ko.”
“Bakit? Dito ka muna. Kailangan natin ang isa’t isa.”
Hindi siya makatingin sa akin.
“Kuya Rafa, natatakot ako. Maraming tao ang nagtatanong tungkol kay Noel.”
Lumapit ako.
“Sabihin mo nga sa akin ang totoo. Sino ba talaga si Noel?”
“Tiyuhin ko nga!”
“Kung tiyuhin mo siya, bakit siya ang nagbabayad sa condominium mo?”
“Wala akong alam sa mga iyon.”
“At bakit niya alam ang account number mo?”
Bigla siyang umiyak.
“Pinaghihinalaan mo na rin ba ako? Pagkatapos ng lahat ng ginawa ko para sa iyo?”
Sa dating panahon, baka agad ko siyang niyakap.
Ngunit ngayon, may ibang tanong na pumapasok sa isip ko.
Paano kung tama si Mara?
Hindi tungkol sa pagbubuntis.
Kundi tungkol sa kung sino talaga ang pinagkatiwalaan ko.
Inabot ko ang cellphone ko at tinawagan si Noel.
Hindi siya sumagot.
Tinawagan ko muli.
Sa ikatlong pagkakataon, may sumagot.
“Ano’ng problema, Rafael?” tanong niya.
“Nasaan ka?”
“Bakit?”
“Kailangan nating pag-usapan ang mga invoice.”
Sandali siyang tumahimik.
Pagkatapos, natawa.
“Akala ko ba lahat ng papeles ay aprubado mo na?”
“May audit!”
“Problema mo na iyan. Ikaw ang pumirma.”
Bago ko pa siya masagot, ibinaba niya ang tawag.
Nakaramdam ako ng kakaibang pagkahilo.
Sa unang pagkakataon, naisip kong maaaring mas malaki ang problemang kinakaharap ko kaysa simpleng maling bookkeeping.
Muling tumunog ang cellphone ni Ysabel.
Mabilis niya itong dinampot, ngunit hindi niya napansing nakikita ko ang screen.
Mensahe iyon mula kay Noel.
Huwag kang aamin sa kahit ano. Kapag nakuha mo na ang natitirang pera kay Rafael, aalis tayo.
Napatingin ako kay Ysabel.
“Aalis tayo?”
Nanlaki ang kanyang mga mata.
“Ano?”
“Kayong dalawa ni Noel?”
Hindi siya nakasagot.
Inagaw ko ang cellphone.
“Kuya Rafa, ibalik mo!”
Ngunit nakita ko na ang kasunod na mensahe.
Huwag mong kalimutang sabihin sa kanya na kailangan ng baby ang pera. Madali siyang utuin kapag tungkol sa anak.
Pakiramdam ko ay may humigpit sa dibdib ko.
Unti-unting bumalik sa isip ko ang lahat.
Kung paano ipinakilala ni Ysabel si Noel.
Kung paano niya ako kinumbinsing bigyan ng kontrata ang bagong supplier.
Kung paano siya laging humihingi ng pera kapag may sinasabi siyang problema sa pagbubuntis.
At kung bakit bigla siyang nagmadaling umalis pagkatapos ng nangyari sa opisina.
“Ysabel,” halos pabulong kong sinabi, “ano ba talaga ang relasyon ninyo?”
Umiyak siya nang malakas.
Ngunit hindi na ako naantig.
Lumapit ako sa pintuan at hinarangan ang daan gamit ang aking katawan, saka agad ding umurong nang mapansing natatakot siya.
“Hindi kita pipigilan umalis. Pero sagutin mo muna ako.”
Matagal siyang nakatayo.
Hanggang sa tuluyan siyang naupo sa gilid ng kama.
“Matagal ko na siyang kilala,” mahina niyang sagot.
“Gaano katagal?”
“Bago pa kita nakilala.”
“Magkasintahan kayo?”
Tumulo ang luha niya.
Hindi na niya kailangang magsalita.
Alam ko na ang sagot.
Ngunit may isa pang tanong na mas kinatatakutan kong itanong.
“Ang bata…”
Huminto ako.
Nilunok ko ang laway.
“Ysabel, may posibilidad bang kay Noel ang dinadala mo?”
Napapikit siya.
At ang katahimikang sumunod ay mas masakit kaysa anumang sampal.
Pagkatapos, bumulong siya.
“Kuya Rafa… noong sinabi kong unang beses kong magmahal nang makilala kita, hindi iyon totoo.”
Nanlambot ang mga tuhod ko.
“At ang anak?”
Humagulgol siya.
“Hindi ko alam kung sino ang ama. Pero noong una kong malaman na buntis ako, mas matagal na kaming nagkikita ni Noel.”
Parang tumigil ang buong mundo.
Naalala ko kung paano ko tinawag na walang silbi si Mara.
Kung paano ko sinabi sa kanyang mas bata at mas maganda ang babaeng ipapalit ko.
Kung paano ko ipinagmamalaking magkakaroon na ako ng anak.
Ngunit hindi pa doon natapos.
Dahil biglang tumunog ang sarili kong cellphone.
Si Enzo.
“Sir,” nanginginig niyang sabi, “may nahanap pa kaming dokumento sa computer ng purchasing department.”
“Ano na naman?”
“May supplier agreement na naka-attach sa pangalan ninyo. Nakasaad na personal kayong mananagot sa ilang bayarin kung mapapatunayang wala sa awtoridad ng kumpanya ang mga transaksiyon.”
Napaangat ang ulo ko.
“Hindi maaari.”
“At sir… may kopya kami ng email ninyo na nag-uutos na gamitin ang lumang pirma ni Ma’am Mara.”
Napatitig ako sa kawalan.
Sa loob ng isang araw, nawala ang kumpiyansa ko sa investment deal, nahaharap ako sa imbestigasyon, at nalaman kong maaaring hindi akin ang batang ipinagmamalaki ko.
Ngunit isang pangungusap ni Enzo ang tuluyang nagpayanig sa akin.
“Sir Rafael, nasa opisina na po ang abogado ni Ma’am Mara. May mga dokumento silang inihahanda para sa kasong legal separation at para maprotektahan ang mga ari-arian at pondo habang iniimbestigahan ang mga transaksiyon.”
Napatitig ako sa maletang iniimpake ni Ysabel.
Isang araw lang ang nakalipas, ako ang nag-utos kay Mara na umalis sa sarili niyang kuwarto.
Ngayon, ako ang walang sariling bahay na mauuwian.
At ang babaeng ipinagpalit ko sa asawa ko ay naghahandang tumakas kasama ang lalaking maaaring tunay na ama ng batang dinadala niya.
Akala ko iyon na ang pinakamasakit na mangyayari.
Nagkamali ako.
Dahil pagsapit ng gabi, nakatanggap ako ng isang larawan mula sa hindi kilalang numero.
Nasa larawan si Noel, si Ysabel, at ang aking ina.
Magkakasama sila sa isang restaurant sa Bulacan.
May petsa ang litrato.
Tatlong buwan bago ko ipinakilala si Ysabel sa pamilya.
At sa ilalim nito ay may mensahe:
Tanungin mo ang nanay mo kung sino talaga ang nagdala kay Ysabel sa buhay mo.