Tatlong taon kong ginupit nang maikli ang buhok ko para sabay kaming makapasok ng kababata ko sa Philippine Naval Academy
Hanggang sa araw na pinahiya niya ako sa harap ng buong klase at piniling ihatid ang ibang babae
Pero nang makita niya ang lihim kong acceptance email sa cellphone ko, biglang nagbago ang ekspresyon ng mukha niya…

Sa edad na labingwalo, akala ko buong buhay kong gugugulin sa pagsunod kay Ethan Villareal.

Dahil gusto kong makapasok kasama niya sa Philippine Naval Academy sa Cavite, ipinagupit ko ang mahaba kong buhok noong Grade 10 pa lang.
Araw-araw akong gumigising ng alas kuwatro y medya ng madaling-araw para tumakbo sa Rizal Park at mag-ensayo hanggang mangalay ang mga kamay ko sa kakapush-up.

Pati ang dream board na nakadikit sa dingding ng kwarto ko, katabi ng pangarap ni Ethan, ay may sulat kong:

“Makapasok kami sa Naval Academy. Sabay umalis ng Manila.”

Pero hindi iyon napansin ni Ethan.

Hindi niya napansin na tatlong buwan na akong nagpapahaba ulit ng buhok.

Hindi rin niya alam na tahimik kong tinanggal ang papel na iyon sa dingding.

Hanggang sa gabing iyon ng graduation party.

1

Punong-puno ng tao ang karaoke bar sa isang entertainment center sa Quezon City.

Halos umuuga ang sahig sa lakas ng music.

Pagpasok ko pa lang sa private room, agad na akong tinukso ng mga kaklase namin.

“Hoy Clara, huwag ka nang tanungin. Alam naman naming Naval Academy ang first choice mo!”

“Tatlong taon nang umiikot ang mundo nito kay Ethan!”

“Noong mock application nga, sampung choices niya pare-parehong school!”

“Pero sa katawan niyang ‘yan, baka sa physical exam pa lang himatayin na!”

Nagtawanan ang lahat.

Tahimik lang akong umupo sa gilid ng sofa.

Sakto namang bumukas ang pinto.

Pumasok si Isabelle Ramos.

Nakasabit ang varsity jacket niya sa balikat, maiksi ang buhok, at may headphones pa sa leeg.

Pagpasok pa lang niya, nagsigawan na agad ang mga lalaki.

“Uy! Dumating na ang sports goddess!”

“Isabelle, totoo bang natalo mo na naman si Ethan sa boxing kahapon?”

Tumawa siya at bahagyang sinuntok ang balikat ni Ethan.

“Muntik lang.”

Tumawa rin si Ethan.

At sa paraan ng pagtitig niya kay Isabelle… parang biglang nanlamig ang dibdib ko.

Biglang may sumigaw mula sa likod.

“Hoy Ethan, kapag navy officer ka na balang araw…”

“Kapag sabay nalunod sina Clara at Isabelle sa dagat, sino unang ililigtas mo?”

Biglang umugong sa tawanan ang buong kwarto.

Hindi man lang nag-isip si Ethan.

“Si Isabelle siyempre.”

“Si Clara? Baka ako pa ang hilahin pababa no’n.”

Mas lalo pang lumakas ang tawanan.

“Tama!”

“Si Isabelle talaga ang mukhang future officer!”

“Si Clara parang mas bagay sa fine arts!”

May isa pang tumingin sa buhok kong hanggang balikat na ulit at ngumisi.

“Hoy Clara… nagpapahaba ka talaga ng buhok?”

“Tumigil ka na ba sa pangarap mong pumasok sa academy?”

Bahagya kong binuka ang labi ko.

“Oo.”

Biglang natahimik ang buong kwarto.

Pero ilang segundo lang, may tumawa ulit.

“Ulol, impossible!”

“Kapag iniwan ni Clara si Ethan, baka mawalan ng kuryente ang buong Manila!”

Nagtawanan na naman sila.

Pero si Ethan lang ang hindi natawa.

Unti-unting nawala ang ngiti sa mukha niya.

Matagal niya akong tinitigan bago malamig na nagsalita.

“Sino bang pumayag na magpahaba ka ng buhok?”

Napatingin ako sa kanya.

“Kailangan ko bang magpaalam sa’yo?”

Kumunot ang noo niya.

“Alam mo namang bawal ang mahabang buhok sa academy.”

“Hindi naman ako nag-apply.”

Parang biglang huminto ang hangin sa loob ng kwarto.

Pati si Isabelle ay natigilan.

Ngumisi si Ethan.

“Nag-iinarte ka na naman ba?”

“Clara, pwede bang tumigil ka na sa pagiging immature?”

“Dahil lang sa mga biro, susuko ka na agad sa pangarap mo?”

Matagal ko siyang tinitigan.

Pangarap?

Pangarap ko ba talaga iyon?

O pangarap lang ni Ethan… na pilit kong ginawang buhay ko?

Hindi pa ako nakakasagot nang biglang tumunog ang cellphone ni Isabelle.

Pagkasagot niya, agad nagbago ang mukha niya.

“Ano?!”

“Ngayon na?!”

Mabilis na tumayo si Ethan.

“Anong nangyari?”

Mahigpit na napahawak si Isabelle sa cellphone niya.

“Nasa Makati Medical si Daddy.”

“Sabi nila nasa emergency room siya.”

Biglang nagkagulo ang buong kwarto.

Hindi na nagdalawang-isip si Ethan.

Dinampot niya agad ang susi ng motor niya at hinila si Isabelle pataas.

“Ihahatid kita.”

Tumango si Isabelle habang namumula ang mata.

Bago sila lumabas ng kwarto, biglang lumingon si Ethan sa akin.

Parang noon lang niya ulit naalala na nandoon pa ako.

“Clara.”

“Yung tungkol sa applications…”

“Pwede bang bukas na natin pag-usapan?”

Napatingin ako sa kamay niyang mahigpit na nakahawak sa pulso ni Isabelle.

Pagkatapos ay mahina akong ngumiti.

“Hindi na kailangan.”

Natigilan si Ethan.

Pero hinila na siya ni Isabelle palabas.

Malakas na sumara ang pinto.

At muling nilamon ng maingay na music ang buong kwarto.

Nakatayo ako roon sa gitna ng napakaraming tao, pero sa unang pagkakataon… pakiramdam ko gumaan ang dibdib ko.

Hanggang sa biglang mag-vibrate ang cellphone ko.

Email iyon mula sa university.

Dahan-dahan kong binuksan.

“Congratulations! You have been accepted to the University of Santo Tomas — Neurosurgery Program.”

At sa mismong sandaling iyon—

Biglang sinipa nang malakas ang pinto ng karaoke room.

Humahangos na bumalik si Ethan.

Namumula ang mga mata niya habang nakatitig sa cellphone ko.

Dahil sa ibabaw ng acceptance email…

ay ang one-way plane ticket ko papuntang Cebu kinabukasan ng umaga.

Nakahawak pa rin si Ethan sa doorknob habang mabigat ang paghinga niya.

Tahimik ang buong karaoke room.

Pati ang malakas na music sa background parang biglang lumayo.

Diretso lang ang tingin niya sa cellphone ko.

Sa plane ticket.

Sa salitang one-way.

At sa address ng dormitory sa Cebu na naka-attach sa email.

“Anong ibig sabihin nito?”

Mababa ang boses niya.

Pero ramdam ko ang pagpipigil.

Hindi ako sumagot agad.

Dahan-dahan kong pinatay ang screen ng cellphone ko saka isinilid sa bag.

“Lilipas din ‘yan.”

“Parang lahat ng bagay.”

Parang hindi niya narinig ang sinabi ko.

Lumapit siya.

“Hindi ka nag-apply sa Naval Academy?”

“Hinding-hindi.”

“Sinungaling.”

Napangiti ako nang mapait.

“Hindi ako nagsinungaling, Ethan.”

“Kayo lang ang hindi kailanman nagtanong kung ano talaga ang gusto ko.”

Muling natahimik ang buong kwarto.

May mga kaklase kaming palihim na nagkakatinginan.

May ilan ding halatang hindi komportable.

Si Ethan lang ang nanatiling nakatitig sa akin.

“Hindi ka puwedeng umalis.”

Bahagya akong natawa.

“Bakit?”

“Dahil sanay kang nandiyan ako?”

Biglang kumunot ang noo niya.

“Clara—”

“Tatlong taon akong gumising nang madaling-araw para sabayan ka.”

“Tatlong taon kong pinilit maging taong gusto mong makasama.”

“Pero alam mo ba kung anong paborito kong subject?”

Hindi siya nakasagot.

“Alam mo ba kung bakit ako natatakot sa dagat?”

Tahimik pa rin siya.

“Alam mo ba kung anong university entrance exam ang pinakamataas kong score?”

Unti-unting namutla ang mukha niya.

Dahil pareho naming alam ang sagot.

Hindi niya alam.

Wala siyang alam tungkol sa akin.

At ako naman…

ginawa ko siyang sentro ng buong mundo ko.

Humigpit ang hawak niya sa doorknob.

“Hindi ko alam na seryoso ka.”

“Dahil hindi mo kailanman sinubukang alamin.”

Pagkatapos no’n, dumaan ako sa tabi niya at tuluyang lumabas ng karaoke room.

Hindi niya ako pinigilan.

Pero habang naglalakad ako pababa ng escalator ng mall sa Quezon City, ramdam kong sumusunod pa rin ang tingin niya sa likod ko.

At sa unang pagkakataon matapos ang napakaraming taon…

hindi na ako lumingon.

Kinabukasan, alas singko pa lang ng umaga nasa NAIA Terminal 2 na ako.

Malamig ang hangin.

Tahimik pa ang airport.

Bitbit ko ang isang malaking maleta at backpack na halos mapuno ng reviewers, anatomy books, at mga lumang notebook.

Habang naghihintay ng boarding call, biglang nag-vibrate ang cellphone ko.

27 missed calls.

Lahat galing kay Ethan.

May voice messages pa.

Pero hindi ko pinakinggan.

Makalipas ang ilang minuto, may bagong message na pumasok.

“Nasa airport ako.”

Nanlamig agad ang kamay ko.

Mabilis akong napalingon.

At doon ko siya nakita.

Humahangos.

Gulo ang buhok.

Nakasuot pa ng parehong jacket kagabi.

Parang hindi man lang natulog.

Mabilis siyang lumapit sa akin.

“Clara.”

Hindi ko alam kung bakit, pero biglang bumigat ang dibdib ko nang makita ko siyang ganoon.

Pagod.

Namumula ang mata.

At tila takot na takot.

“Please.”

“Huwag ka munang umalis.”

Tahimik kong hinigpitan ang hawak ko sa boarding pass.

“Late ka na, Ethan.”

“Tatlong taon kang late.”

Parang may kung anong nabasag sa ekspresyon niya.

Napayuko siya sandali bago muling tumingin sa akin.

“Akala ko…”

“Akala ko habang-buhay kang nandiyan.”

Ngumiti ako nang mahina.

“Iyon nga ang problema.”

Tahimik kaming dalawa.

Sa paligid namin, abala ang mga tao sa kani-kanilang biyahe.

May batang umiiyak.

May flight announcement sa speaker.

May magkasintahang naghahabulan ng yakap.

Pero kaming dalawa…

parang naiwan sa sarili naming mundo.

“May gusto akong sabihin.”

Mabagal na huminga si Ethan.

“Hindi ko dinala si Isabelle kagabi dahil gusto ko siya.”

Natigilan ako.

“Nasa emergency room ang daddy niya.”

“Takot na takot siya.”

“Tulad ng ginagawa ko noon para sa’yo…”

“Hindi ko kayang iwan ang taong humihingi ng tulong.”

Tahimik lang akong nakinig.

“Pero Clara…”

“Hindi ko napansin na ikaw naman pala ang unti-unting nawawala.”

Unti-unting kumirot ang dibdib ko.

Dahil sa wakas…

ngayon lang niya nakita.

Ngayon lang niya naramdaman.

Ngunit huli na.

“Ethan.”

“Hindi porke’t mahal natin ang isang tao…”

“siya na agad ang tamang destinasyon.”

Bigla siyang natahimik.

At sa unang pagkakataon simula pagkabata…

wala siyang maisagot.

Tumunog ang boarding announcement ko.

Final call.

Bahagya akong napangiti.

“Kailangan ko nang umalis.”

Pero bago ako makalakad, bigla niyang hinawakan ang pulso ko.

Mahigpit.

Mainit.

Parang takot siyang mawala ako kapag bumitaw siya.

“Kapag umalis ka…”

“Pwede pa ba kitang puntahan?”

Napatingin ako sa kamay niyang nanginginig.

At dahan-dahan ko iyong inalis.

“Kapag dumating ang araw na hindi mo na ako hinahanap dahil kailangan mo ako…”

“Kundi dahil kilala mo na talaga ako…”

“Saka natin pag-uusapan.”

Pagkatapos no’n, tumalikod ako.

At tuluyan nang naglakad papunta sa boarding gate.

Hindi na niya ako pinigilan.

Mabilis lumipas ang panahon sa Cebu.

Mas mahirap ang med school kaysa sa inaasahan ko.

Halos wala akong tulog araw-araw.

May mga gabing nakakatulog ako sa library habang yakap ang anatomy atlas.

May mga pagkakataong nanginginig ang kamay ko sa pagod habang nasa operating room observation.

Pero sa unang pagkakataon sa buhay ko…

masaya ako.

Dahil ito ang pangarap ko.

Hindi ng ibang tao.

Hindi ng batang Clara na takot maiwan.

Kundi ng totoong ako.

Unti-unti ring nabawasan ang balita tungkol kay Ethan.

Narinig kong nakapasok siya sa Naval Academy.

Narinig ko ring top cadet siya.

At si Isabelle?

Naging matalik niyang kaibigan pa rin.

Pero hindi sila naging magkasintahan.

Isang gabi habang nasa library ako, biglang tumunog ang cellphone ko.

Unknown number.

“Hello?”

“Clara.”

Agad kong nakilala ang boses.

Tahimik akong napapikit.

“Ethan.”

Natawa siya nang mahina.

“Naalala mo pa rin pala.”

“Ang yabang mo.”

“Totoo naman.”

Napailing ako habang nakangiti.

Ilang segundo kaming walang nagsalita.

Pagkatapos ay marahan siyang nagsalita.

“Nasa Cebu ako.”

Nanlaki ang mata ko.

“Ano?”

“Nag-leave ako ngayong weekend.”

“Nandito ako sa labas ng university niyo.”

Biglang bumilis ang tibok ng puso ko.

Paglabas ko ng campus—

nandun nga siya.

Mas matangkad na.

Mas mature.

Mas matigas ang panga.

Nakasuot ng dark navy uniform.

At sa unang pagkakataon…

hindi na siya mukhang batang lalaki.

Pero nang ngumiti siya sa akin, bumalik lahat ng alaala ng pagkabata namin.

Lumapit siya.

May hawak na maliit na paper bag.

“Inaalala mo pa ba ‘to?”

Iniabot niya iyon sa akin.

Pagkabukas ko—

napahinto ako.

Isang pink na hair clip.

Iyong suot ko noong Grade 9.

Iyong araw na unang-una kong ginupit ang buhok ko para sa kanya.

“Tinatago mo pa rin?”

Tumango siya.

“Lahat ng bagay tungkol sa’yo tinatandaan ko na ngayon.”

Biglang uminit ang gilid ng mata ko.

Napangiti siya nang mahina.

“Hindi kita pinuntahan para pigilan ka.”

“Hindi rin para baguhin ang pangarap mo.”

“Pinuntahan kita dahil…”

Huminga siya nang malalim.

“At dahil ngayon, gusto ko nang makilala ang Clara na hindi umiikot ang mundo sa akin.”

Tahimik akong nakatingin sa kanya.

Ramdam ko ang hangin ng gabi mula sa dagat ng Cebu.

Maalat.

Malamig.

Pero kakaibang gaan sa pakiramdam.

Pagkatapos ng mahabang katahimikan, tinaas ko ang pink na hair clip.

“Ang baduy nito.”

Tumawa siya.

“Oo nga.”

“Tapon na natin?”

“Hindi.”

Mahina kong niyakap ang paper bag.

“Sa susunod na lang.”

Napangiti si Ethan.

At sa pagkakataong iyon…

wala nang batang Clara na desperadong humahabol.

Wala na ring Ethan na kampanteng may taong laging naghihintay sa kanya.

Dalawa na lang kaming taong natututong magmahal—

hindi dahil sa nakaraan.

Kundi dahil sa wakas…

natagpuan na namin ang sarili namin.