Sikretong Itinago sa Loob ng Labindalawang Taon
Bahagi 2: Ang Sikretong Itinago sa Loob ng Labindalawang Taon
Tahimik ang buong sala.
Ang tanging maririnig lamang ay ang patuloy na pag-vibrate ng cellphone ni Rafael sa ibabaw ng mesa. Sunod-sunod ang pagdating ng mensahe, para bang ang taong nasa kabilang linya ay hindi na makapaghintay.
“Mahal?”
“Nakita mo ba ang message ko?”
“Kailangan na talaga ng bayad bukas. Huwag mo kaming pabayaan ng anak mo.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa buong katawan ni Lia. Kanina lamang, siya ang pinakamalakas ang boses sa sala. Siya ang paulit-ulit na tumawag sa akin na magnanakaw. Siya ang nakatitig sa akin na para bang ako ang pinakamasamang ina sa buong mundo.
Ngayon, nanginginig ang mga labi niya habang nakatingin sa cellphone ng sariling ama.
“Pa…”
Halos hindi marinig ang boses niya.
“Sino ang babaeng ’yan?”
Hindi agad sumagot si Rafael.
Ang lalaking kanina ay mahinahon, mapagpanggap, at tila punong-puno ng malasakit, ngayon ay hindi makatingin kanino man. Nakayuko siya, mahigpit ang pagkakahawak sa gilid ng sofa, para bang kapag binitawan niya iyon ay tuluyan siyang babagsak.
Mabilis namang lumapit ang biyenan kong babae, si Aling Corazon. Pinulot niya ang tasang nabasag kanina, kahit nanginginig ang mga kamay niya.
“Baka mali lang ang pagkakaintindi ninyo,” pilit niyang sabi. “Baka naman kamag-anak lang. O kaibigan na humihingi ng tulong.”
Tumingin ako sa kanya.
“Kaibigan?”
Malamig akong ngumiti.
“Kaibigan na tinatawag ang asawa ko na ‘mahal’?”
Namumutla siyang napaatras.
Ang biyenan kong lalaki naman, si Mang Arturo, ay biglang napaupo. Kanina pa siya nagpapanggap na kalmado, pero ngayon ay kitang-kita ko ang takot sa mga mata niya.
Sa nakaraang buhay ko, hindi ko nalaman ang lahat ng ito.
Namatay akong bitbit ang pangalan ng magnanakaw. Namatay akong iniisip ng sariling anak na ninakawan ko siya. Namatay akong hindi man lang nabigyan ng pagkakataong ipagtanggol ang sarili ko.
Ngayon, nasa harap ko na ang sagot.
At mas marumi pa ito kaysa sa inaakala ko.
Kinuha ko ang cellphone ni Rafael mula sa mesa. Akmang hahablutin niya iyon, ngunit mas mabilis akong umatras.
“Marina!” sigaw niya sa akin. “Ibalik mo ’yan!”
Oo. Ako si Marina.
Sa loob ng halos dalawampung taon, ako ang nagtaguyod sa pamilyang ito. Ako ang nagpatakbo ng negosyo. Ako ang nagbayad ng bahay, sasakyan, tuition, gamot, bakasyon, luho, at maging ang mga pambili ng mamahaling damit ng mga magulang niya.
At ngayon, ang lalaking ito, na halos buong buhay may-asawa namin ay nakasandal sa akin, ay may lakas pa ng loob na magnakaw sa sariling anak.
Binuksan ko ang cellphone niya.
Hindi na kailangan ng password.
Kaarawan ni Lia ang password.
Napangiti ako nang mapait.
Maging ang sikreto niya ay itinago niya sa likod ng pangalan ng anak namin.
Pagkabukas ng messages, bumungad ang mahabang usapan nila ng babaeng nagngangalang Camille.
Hindi ko binasa nang malakas ang lahat.
Hindi ko na kailangang saktan pa ang sarili ko sa bawat matatamis na salitang doon ko lang nalaman na kaya pala niyang sabihin, ngunit hindi kailanman sa akin.
Ang binasa ko lamang ay ang mga linyang sapat para wasakin ang lahat ng kasinungalingan niya.
“Na-transfer ko na ang pera mula sa card ni Lia. Huwag mo munang gamitin lahat.”
“Malapit na ang birthday ng anak natin. Bilhan mo siya ng gusto niya.”
“Kapag tinanong ni Marina, sabihin ko gastos ni Lia sa school.”
“Ayaw kong malaman ni Lia na may kapatid siya. Magagalit ’yon.”
Pagkarinig sa pangalan niya, biglang napahawak si Lia sa dibdib niya.
“May… kapatid ako?”
Tumingin siya kay Rafael.
“Pa, totoo ba ’to?”
Hindi pa rin sumagot si Rafael.
Sa katahimikang iyon, nakuha na ni Lia ang sagot.
Isang matinis na tunog ang lumabas mula sa lalamunan niya, parang iyak na pinipigilan. Pagkatapos, bigla siyang sumugod kay Rafael at hinampas ang dibdib nito.
“Bakit?”
“Pera ko ’yon!”
“Sinabi mo sa akin si Mama ang nagtatago! Sinabi mo huwag ko siyang masyadong pagtitiwalaan pagdating sa pera!”
Nanigas ako.
Kahit ilang beses ko nang inihanda ang sarili ko para sa katotohanan, iba pa rin pala ang sakit kapag narinig mong mismong ang ama niya ang nagtanim ng lason sa puso ng anak mo.
Dahan-dahang napalingon si Lia sa akin.
Ang mga mata niya ay puno ng luha, ngunit hindi na iyon ang mapanghusgang luha kanina. Iyon ay luha ng batang biglang natuklasang niloko siya ng taong pinaniwalaan niya.
“Ma…”
Isang salita lang, pero ramdam ko ang bigat nito.
Hindi ako lumapit.
Hindi pa.
May mga sugat na hindi puwedeng gamutin sa pamamagitan lamang ng isang yakap.
Tinapik ko ang screen ng cellphone ni Rafael at ipinakita pa ang ilang larawan. Si Camille, nakangiti sa isang maliit na bahay. Sa tabi niya, isang batang lalaki na halos sampung taong gulang. Sa ilang larawan, nandoon si Rafael, karga ang bata, nakangiti nang mas maluwag kaysa kailanman niyang ngumiti sa bahay na ito.
Napatakip ng bibig si Lia.
“Ganoon na ba katagal?”
Tumingin siya kay Rafael.
“Sampung taon?”
Hindi na kinaya ni Rafael. Napaluhod siya sa sahig at humawak sa kamay ni Lia.
“Anak, makinig ka muna sa Papa. Hindi ko sinasadya. Nangyari lang. Bata pa noon ang kapatid mo. Wala akong magawa. Hindi ko rin puwedeng pabayaan siya.”
Tinabig ni Lia ang kamay niya.
“Pero pinabayaan mo ako!”
Lumakas ang boses niya.
“Pera ko ang ginamit mo! Pera na binigay sa akin nina Lolo, Lola, Tita, Tito! Pera na sabi ni Mama iniipon para sa akin!”
“Pero ang mas masama,” humihikbi niyang dagdag, “pinaniwala mo akong si Mama ang magnanakaw.”
Tumahimik si Rafael.
Hindi na siya makapagpanggap.
Lumapit si Aling Corazon at sinubukang hawakan ang balikat ni Lia.
“Apo, huwag mong husgahan agad ang Papa mo. Lalaki siya. Minsan may pagkakamali talaga—”
Hindi pa siya natatapos nang biglang humarap sa kanya si Lia.
“Alam ninyo?”
Namayani ang katahimikan.
Ang mukha ni Aling Corazon ay naging maputla na parang papel.
“Mahal na mahal ka namin, Lia…”
Iyon lang ang sinabi niya.
Ngunit sapat na iyon.
Napaatras si Lia.
“Kaya pala ayaw ninyong ipa-check ang card.”
Tumingin siya sa lolo at lola niya na dati niyang inaasahang kakampi niya sa lahat.
“Alam ninyong si Papa ang kumuha.”
Si Mang Arturo ay umiwas ng tingin.
“Mahirap ang sitwasyon ng Papa mo noon. Hindi namin gustong masira ang pamilya…”
Tumawa si Lia.
Napakalamig ng tawa niya.
“Hindi ninyo gustong masira ang pamilya?”
“Itinulak ninyo akong awayin si Mama. Hinayaan ninyo akong tawagin siyang magnanakaw. Pinili ninyong protektahan ang sikreto ni Papa, kahit ako ang ninakawan.”
Pagkatapos, humarap siya sa akin.
Sa unang pagkakataon sa gabing iyon, wala na sa mga mata niya ang pagdududa.
Puro pagsisisi.
“Ma…”
Lumapit siya nang isang hakbang, ngunit tumigil din.
Marahil natakot siyang hindi ko siya tatanggapin.
“Ma, sorry…”
Nanginig ang boses niya.
“Hindi ko alam. Hindi ko alam na niloloko nila ako. Akala ko… akala ko ikaw…”
Napalunok siya, at tuluyang bumuhos ang luha niya.
“Napakasama ko. Tinawag kitang magnanakaw.”
Sa nakaraang buhay ko, hinintay ko ang paghingi niyang iyon ng tawad hanggang sa huling hininga ko.
Pero nang marinig ko ngayon, hindi pala agad gumagaan ang puso.
Masakit pa rin.
Dahil ang sugat na naiwan ng sariling anak ay mas malalim kaysa sugat na kayang ibigay ng kahit sinong estranghero.
Ibinaba ko ang cellphone ni Rafael sa mesa.
“Hindi sapat ang sorry ngayon.”
Napatingin sa akin si Lia, nanginginig.
Hindi ko siya tinalikuran.
Ngunit hindi ko rin siya agad niyakap.
“Kung gusto mong humingi ng tawad, magsimula ka sa katotohanan.”
Huminga ako nang malalim at hinarap si Rafael.
“Bukas ng umaga, pupunta tayo sa bangko. Kukunin natin ang buong record ng transaksyon.”
Pagkatapos ay tumingin ako sa biyenan kong dalawa.
“Kayo rin. Kung may kinalaman kayo sa pagtatago ng pera, lalabas din iyon.”
Namula ang mukha ni Rafael.
“Marina, pamilya tayo. Kailangan pa ba talagang umabot sa ganito?”
“Pamilya?”
Tinitigan ko siya.
“Noong ninanakaw mo ang pera ng anak mo para buhayin ang ibang anak mo, naisip mo ba ang pamilya?”
Napaawang ang bibig niya ngunit walang lumabas na salita.
Kinuha ko ang lumang card at ang cellphone ko.
“Simula ngayong gabi, wala nang lalabas sa bahay na ito na hindi ko alam.”
Tinawag ko ang driver at ang dalawang tauhan sa labas.
“Pakisigurong walang kukuha ng kahit anong dokumento sa study room at kuwarto ni Rafael.”
Biglang nag-panic si Rafael.
“Marina, sobra ka na!”
Ngumiti ako.
“Sobra?”
Lumapit ako sa kanya at binulong nang sapat para marinig ng lahat.
“Hindi pa ako nagsisimula.”
Kinabukasan, bago pa sumikat nang tuluyan ang araw, kasama ko si Lia papunta sa bangko.
Hindi ko inanyayahan si Rafael.
Hindi ko siya kailangan doon.
Tahimik si Lia sa buong biyahe. Hindi niya hinawakan ang cellphone niya. Hindi siya nagreklamo. Hindi rin niya ako tinawag. Nakatingin lamang siya sa labas ng bintana, parang sa isang gabi lang ay bigla siyang tumanda ng ilang taon.
Pagdating sa bangko, humiling ako ng opisyal na kopya ng buong transaksyon mula nang buksan ang account.
Nang lumabas ang makapal na dokumento, nakita ko kung paano nanginginig ang kamay ni Lia habang binubuklat ang bawat pahina.
Labindalawang taon.
Mahigit labindalawang taon ng maliliit at malalaking pag-withdraw.
May ilang transaksyong may pirma ni Rafael.
May ilan namang online transfer sa account ni Camille.
May ilan pang ginamit pambayad sa tuition ng batang lalaki.
Sa huling pahina, biglang napahinto si Lia.
Doon nakasulat ang isang malaking transfer noong nakaraang buwan.
Pangalan ng recipient: Camille Santos.
Purpose: School and house payment.
Napatakip si Lia sa mukha niya.
“Ma…”
Hindi ko siya tinignan.
Patuloy lang akong naglagay ng pirma sa request form para sa certified copies.
“Mula ngayon,” sabi ko nang mahinahon, “ang pera mo, ikaw na ang hahawak. Pero tandaan mo, ang tunay na paglaki ay hindi lang paghawak ng pera.”
Tumingin siya sa akin, punong-puno ng luha ang mata.
“Ang tunay na paglaki ay ang pag-alam kung sino ang dapat pagkatiwalaan, at kung kailan dapat aminin na nagkamali ka.”
Yumuko siya.
“Opo.”
Akala ko iyon na ang pinakamabigat na katotohanang lalabas.
Pero pagbalik namin sa bahay, naghihintay sa gate si Camille.
Kasama niya ang batang lalaki.
At sa likod nila, nakatayo si Rafael, halatang pinaghandaan ang pagkakataong ito.
Nang makita ako, huminga siya nang malalim at sinabi:
“Marina, dahil alam mo na rin ang lahat, mas mabuti sigurong tanggapin mo na lang sila.”
Napahinto si Lia sa tabi ko.
At ako, sa unang pagkakataon sa loob ng maraming taon, ay tunay na natawa.