Pinakasalan ko ang isang tagapagmanang nawalan ng alaala para iligtas ang pamilya ko. Unti-unti akong nahulog sa inosenteng lalaking laging nakadikit sa akin—hanggang isang gabi, narinig ko siyang malamig na nagsabi sa likod ng pinto: “Bahagi lang siya ng plano.”
Pinakasalan ko ang isang tagapagmanang nawalan ng alaala para iligtas ang pamilya ko. Unti-unti akong nahulog sa inosenteng lalaking laging nakadikit sa akin—hanggang isang gabi, narinig ko siyang malamig na nagsabi sa likod ng pinto: “Bahagi lang siya ng plano.”
Bahagi 1
Ikaapat na araw matapos ang kasal namin, nakatayo ang asawa kong si Rafael sa labas ng kuwarto habang yakap ang isang unan.
Ayaw niyang pumasok.
Nakapamewang akong tumingin sa kanya.

“Ano na naman ang problema?”
Yumuko si Rafael.
Namumula ang magkabilang tainga niya.
“Kagabi… nasaktan ko si misis.”
Natigilan ako.
“Anong ginawa mo sa akin?”
Kinagat niya ang labi niya, parang batang nakagawa ng napakalaking kasalanan.
“Mahigpit kitang nayakap.”
“Kanina, nakita ko na may pulang marka sa balikat mo.”
Napatingin ako sa salamin.
May bahagyang marka nga sa balikat ko.
Pero dahil lang iyon sa mahigpit niyang pagkakayakap habang natutulog, na para bang isa akong salbabida.
Hindi ko napigilang matawa.
Hinila ko siya papasok ng kuwarto.
“Dahil lang diyan, gusto mo nang matulog sa ibang kuwarto?”
Seryosong tumango si Rafael.
“Sabi ni Lola, trabaho ng asawa ang protektahan ang misis niya.”
“Ayokong masaktan ka.”
Tinitigan ko ang napakaguwapo niyang mukha.
Hindi ko namalayang lumambot ang puso ko.
Walang maniniwala na ang lalaking dating kinatatakutan ng buong business circle sa Maynila ay ngayon nakatayo sa harap ko, sunod-sunuran na parang malaking tuta.
Dahil tatlong buwan lang ang nakalipas, ibang-iba si Rafael de la Cruz.
Isa siya sa pinakamalamig at pinakamakapangyarihang tagapagmana ng isang pamilyang nagmamay-ari ng malalaking hotel.
Ayaw niyang nilalapitan ng mga babae.
Ayaw niyang hinahawakan.
At bihira siyang humarap sa media maliban kung talagang kailangan.
Pero matapos ang isang malubhang aksidente sa isang bulubunduking kalsada, nagising si Rafael na ang alaala niya ay hanggang edad disisiyete lamang.
Alam niya ang pangalan niya.
Kilala niya si Lola.
Marunong pa rin siyang kumain at makipag-usap.
Pero ang sampung taon ng pinakahuling bahagi ng buhay niya ay parang tuluyang nabura.
At ang unang babaeng nakilala niya matapos magising…
ako.
Isang taong halos wala namang koneksiyon sa kanya.
Tatlong linggo lang ang lumipas, naging asawa niya ako.
Noong panahong iyon, baon sa utang ang pamilya ko.
Ang maliit na chain ng mga tindahang iniwan ng yumao kong ama ay malapit nang kunin ng bangko.
Halos gabi-gabi, puyat ang nanay ko sa pagbilang ng mga bayarin.
Hindi pa nakapagtatapos ang nakababatang kapatid kong lalaki.
At doon dumating sa akin ang lola ni Rafael.
Naglatag siya sa harap ko ng isang marriage contract.
Isang taon.
Sa loob ng isang taon, kailangan kong manatili sa tabi ni Rafael.
Kailangan ko siyang tulungang maging emosyonal na matatag at pigilan ang ibang miyembro ng pamilya na samantalahin ang pagkawala ng alaala niya para agawin ang karapatan niya bilang tagapagmana.
Kapalit noon, mamumuhunan ang pamilya nila sa negosyo namin.
Isa lang ang tinanong ko.
“Bakit ako?”
Matagal akong tinitigan ni Lola Elena.
“Pagkatapos ng aksidente, ayaw magpalapit ni Rafa sa kahit sinong babae.”
“Pero nang ipakita namin ang litrato mo…”
“binanggit niya ang pangalan mo.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
Isang beses ko lang nakaharap si Rafael.
Dalawang taon na ang nakalipas.
Sa isang charity gala.
Noon, may boyfriend pa ako.
Iniwan niya akong mag-isa sa gitna ng event para habulin ang isang babaeng katrabaho niya.
May isang lasing na lalaki ang nakapansin sa akin.
Hinarangan niya ako at pilit akong hinawakan sa braso.
Sakto namang dumaan si Rafael.
Hindi niya sinuntok ang lalaki.
Isa lang ang sinabi niya.
“Bitawan mo siya.”
Agad namutla ang lalaki.
Bago umalis, iniabot ni Rafael sa akin ang kulay-abong panyo niya.
“Punasan mo ang alak sa damit mo.”
Iyon lang.
Hindi ko akalaing maaalala pa niya ako.
Noong araw na lumipat ako sa mansion ng pamilya niya, halos dalawang oras na palang naghihintay si Rafael sa may pintuan.
Pagkakita sa akin, agad siyang tumayo.
“Mara!”
Napahinto ako.
Tumakbo siya papunta sa akin.
Pero nang kalahating hakbang na lang ang pagitan namin, bigla siyang tumigil, na para bang natatakot siyang mabigla ako.
“Naalala kita.”
Napatingin ako kay Lola Elena.
Halatang nagulat din siya.
Tinanong ko si Rafael.
“Saan mo ako naaalala?”
Matagal siyang nakakunot-noo.
Pagkatapos, umiling siya.
“Hindi ko alam.”
“Pero kapag naiisip kita…”
itinuro niya ang dibdib niya.
“Masakit dito.”
Biglang tumahimik ang lahat.
Ako lang ang nakakaalam na hindi ko dapat bigyan iyon ng kahulugan.
Kontrata lang ito.
Pagkalipas ng isang taon, aalis din ako.
Pero matapos mawalan ng alaala, naging sobra ang pagkakadikit ni Rafael sa akin.
Kapag pumupunta ako sa kusina, sumusunod siya.
Kapag nagbabasa ako ng dokumento, nauupo siya sa sahig sa tabi ng mga paa ko.
Kapag lumalabas ako para makipagkita sa abogado, tatlong beses siyang tatawag para lang magtanong:
“Kailan uuwi si misis?”
Kahit sa pagtulog, kailangan niyang hawakan kahit isang daliri ko bago siya pumikit.
Minsan, tinukso ko siya.
“Kapag bumalik ang alaala mo, baka mamatay ka sa hiya kapag nalaman mong ganito ka.”
Inilapit niya ang mukha niya.
“Bakit?”
“Sabi nila dati sobrang cold mo.”
Agad niyang niyakap ang baywang ko.
“Hindi ko maalala.”
“Ngayon, si Mara lang ang gusto ko.”
Napatawa ako.
Pero mula rin noon, nagsimula akong makapansin ng mga kakaibang bagay.
Isang gabi, nagising ako at nakita kong nakatayo si Rafael sa harap ng malaking bintana.
Malamig ang tingin niya.
Sobrang malamig.
Parang ibang tao.
Tinawag ko ang pangalan niya.
Agad siyang lumingon.
At bumalik ang pamilyar na inosenteng ekspresyon sa mukha niya.
“Misis, bakit gising ka pa?”
May isa pang pagkakataon na pumirma siya nang walang pag-aalinlangan sa isang komplikadong financial report na kahit ako ay hirap intindihin.
Tinanong ko kung sino ang nagturo sa kanya.
Umiling lang siya.
“Hindi ko alam.”
Doon ako nagsimulang magduda.
Talaga bang nawala ang alaala ni Rafael?
O nagpapanggap lang siya?
Isang gabi, nagdaos ng malaking birthday celebration para kay Lola Elena.
Maraming kamag-anak ang dumating.
Kakabalik ko lang mula sa hardin nang makarinig ako ng dalawang babaeng nag-uusap sa hallway.
“Akala siguro ng asawa niyang iyon mahal talaga siya.”
“Kapag bumalik ang alaala ni Rafael, siya ang unang palalayasin dito.”
Mahinang tumawa ang isa.
“Hindi lang iyon.”
“Balita ko bago ang aksidente, may balak nang mag-propose si Rafael sa ibang babae.”
Parang tumigil ang mundo ko.
Napahigpit ang hawak ko sa baso.
Bumalik ako sa kuwarto para hanapin si Rafael at itanong ang lahat.
Pero wala siya roon.
Bahagyang nakabukas ang pinto ng study room sa tabi.
May boses ng isang lalaki sa loob.
Nakilala ko iyon.
Ang tiyuhin ni Rafael.
“Hanggang kailan ka magpapanggap na tanga?”
Parang nagyelo ang dugo ko.
Lumipas ang ilang segundo bago sumagot ang isang mababang boses.
Kalmado.
Malamig.
Walang bakas ng inosenteng lalaking kilala ko.
“Hanggang sa kusang lumabas ang taong gustong pumatay sa akin.”
Hindi ako makagalaw sa labas ng pinto.
Si Rafael iyon.
Ang lalaking gabi-gabing yumayakap ng unan at nagtatanong kung puwede siyang matulog sa tabi ko.
Ang lalaking kaninang umaga lang ay nagpatulong pa sa akin na magsara ng butones ng damit niya.
Muling nagsalita ang tiyuhin niya.
“Paano naman si Mara?”
Malakas ang tibok ng puso ko.
Mahabang katahimikan.
Pagkatapos, narinig kong sinabi ni Rafael:
“Bahagi lang siya ng plano.”
Parang may isang balde ng nagyeyelong tubig na ibinuhos sa buong katawan ko.
Pero hindi pa iyon ang pinakamasakit.
Dahil ang sumunod niyang sinabi ang tuluyang nagpahinto sa paghinga ko.
“Kapag nakuha ko na ang kailangan ko mula sa pamilya niya…”
“Tatapusin ko ang kasal na ito.”
Sakto namang nag-vibrate ang cellphone sa kamay ko.
Umilaw ang screen.
May mensahe mula sa isang hindi kilalang numero.
【Hindi mo pa rin ba naiintindihan?】
【Ang aksidente ni Rafael… may direktang koneksiyon sa namatay mong ama.】
Hindi ko pa nababasa ang susunod na mensahe nang biglang bumukas ang pinto sa harap ko.
Nakatayo roon si Rafael.
Wala na ang inosenteng ngiti.
Wala na ang malambot at malinis na tingin.
Diretso siyang tumingin sa akin.
Pagkatapos, dahan-dahan niyang ibinaba ang tingin sa cellphone na maliwanag pa rin sa kamay ko.
Agad nanlamig ang mukha niya.
“Mara.”
“Gaano karami ang narinig mo?”
BAHAGI 2 — Nang Mabuksan ang Lihim ng Aksidente, Mas Masakit Pala ang Katotohanang Matagal Niyang Itinago sa Akin
“Gaano karami ang narinig mo?”
Hindi ako agad sumagot.
Tiningnan ko lang si Rafael.
Sa unang pagkakataon simula nang ikasal kami, pakiramdam ko estranghero ang lalaking nasa harap ko.
Wala ang malambing na boses.
Wala ang inosenteng tingin.
Wala ang lalaking yumayakap sa akin gabi-gabi.
Iniangat ko ang cellphone.
“Mas mahalagang tanong siguro kung gaano karami ang hindi mo sinabi sa akin.”
Napatingin siya sa mensahe.
Nagbago ang mukha niya nang makita ang tungkol sa ama ko.
“Mara—”
“Talaga bang konektado si Papa sa aksidente mo?”
Tumahimik siya.
Sapat na iyon bilang sagot.
Napaatras ako.
“Ginamit mo ako.”
“Hind—”
“Bahagi lang ako ng plano, hindi ba?”
Napahigpit ang panga niya.
Sa likod niya, lumabas si Tito Andres.
“Mara, may mga bagay kang hindi pa naiintindihan.”
Napatawa ako nang mapait.
“Napakaganda naman. Lahat pala kayo naiintindihan maliban sa akin.”
Tinalikuran ko sila.
Pero hinawakan ni Rafael ang pulso ko.
Hindi mahigpit.
Halos nagmamakaawa.
“Huwag kang umalis nang hindi mo nalalaman ang buong katotohanan.”
Tinanggal ko ang kamay niya.
“Tatlong minuto.”
Huminga siya nang malalim.
“Hindi gawa-gawa ang aksidente.”
“May nagtangkang pumatay sa akin.”
Tatlong buwan bago iyon, natuklasan daw ni Rafael na may malaking halaga ng pera na inilalabas mula sa hotel group gamit ang mga pekeng kontrata.
Ang kumpanyang lumalabas na tumanggap ng ilan sa mga bayad?
Dating pag-aari ng ama ko.
Nanlamig ako.
“Patay na si Papa nang mga panahong iyon.”
“Alam ko.”
Iyon mismo ang dahilan kaya siya naghinala.
May gumagamit sa lumang kumpanya ni Papa para magtago ng pera.
At isang linggo bago ang aksidente, nakatanggap si Rafael ng sobre.
Sa loob nito ay may flash drive at lumang sulat-kamay ng ama ko.
Sinabi raw sa sulat:
Kung may mangyari sa akin, hanapin mo ang anak kong si Mara. Nasa pamilya niya ang natitirang ebidensya.
Napaupo ako.
“Hindi posible…”
“Kaya nang imungkahi ni Lola ang kasal, pumayag ako.”
Mas sumakit ang dibdib ko.
“So tama ako. Ginamit mo nga ako.”
“Mara…”
“Nasaan ang pagkawala ng alaala?”
Matagal siyang hindi sumagot.
“Sa unang dalawang linggo pagkatapos ng aksidente, totoo.”
Napatingin ako sa kanya.
“Pagkatapos?”
“Bumalik ang alaala ko nang paunti-unti.”
“At nagpanggap ka pa rin.”
Tumango siya.
Parang may humiwa sa puso ko.
“Pati ba lahat ng ginawa mo sa akin?”
“Ang pagtawag mo kapag lumalabas ako?”
“Ang paghawak mo sa kamay ko bago matulog?”
“Ang pagsasabi mong ako lang ang gusto mo?”
Lumapit siya.
“Hindi.”
Napaatras ako.
“Hindi ko pinlano iyon.”
“Mula noong unang gabing natandaan ko na ang lahat, ilang beses kong sinubukang lumayo sa iyo.”
“Pero tuwing lalayo ako…”
Saglit siyang tumigil.
“…ikaw ang hinahanap ko.”
Hindi ako sumagot.
Dahil sa sandaling iyon, may bagong mensaheng pumasok sa cellphone ko.
Isang litrato.
Larawan ng ama ko kasama ang isang lalaking kilalang-kilala ko.
Ang kasalukuyang chairman ng pamilya ni Rafael.
Ang sarili niyang tiyuhin.
At sa likod ng litrato, nakasulat ang petsa.
Tatlong araw bago namatay si Papa.
Kasabay niyon, biglang namatay ang lahat ng ilaw sa mansion.
May narinig kaming sigawan mula sa ibaba.
Pagkatapos—
isang malakas na tunog ng nabasag na salamin.
Hinila ako ni Rafael papunta sa likod niya.
Bumalik ang malamig na ekspresyon sa mukha niya.
Ngunit sa pagkakataong ito, hindi ako natakot.
Dahil narinig kong bumulong siya:
“Nahanap na nila tayo.”
BAHAGI 3 — Sa Gabing Akala Ko Katapusan na ng Aming Kasal, Isang Lumang Mensahe ng Ama Ko ang Nagbago sa Lahat
Sa loob lamang ng ilang minuto, nagkagulo ang buong mansion.
Pinapasok kami ng security sa isang tagong silid sa ikalawang palapag.
Kasama namin si Lola Elena at Tito Andres.
Hindi ko pa rin lubos maunawaan ang nangyayari.
“Sinong ‘sila’?”
Tanong ko.
Sumagot si Tito Andres.
“Ang nakatatandang kapatid ko.”
Ang kasalukuyang chairman.
Si Don Emilio.
Dalawampung taon nang siya ang mukhang marangal na haligi ng pamilya.
At siya rin pala ang taong matagal nang hinihinala ni Rafael.
“Pero bakit si Papa?”
Mahina kong tanong.
Si Lola Elena ang sumagot.
“Dahil ama mo ang unang nakadiskubre.”
Bago pa mamatay si Papa, isa pala siya sa mga supplier ng hotel group.
Napansin niya ang mga kontratang ginagamit para maglabas ng pera.
Nang tanggihan niyang pumirma sa isang pekeng kasunduan, pinagbantaan siya.
Ilang buwan pagkatapos, namatay siya sa sinasabing aksidente sa sasakyan.
Walang nag-imbestiga nang malalim.
Walang sapat na ebidensya.
Hanggang matuklasan ni Rafael ang parehong sistema makalipas ang maraming taon.
“At ang aksidente ko,” sabi ni Rafael, “ginawa sa parehong paraan.”
Pinakialaman ang preno.
Parehong pattern.
Parehong taong maaaring makinabang.
Napahawak ako sa bibig.
Buong buhay ko, akala namin malas lang ang pagkamatay ni Papa.
Hindi pala.
“Nasaan ang ebidensya?”
Tanong ko.
Tumingin sa akin si Rafael.
“Sa iyo.”
Napakunot-noo ako.
“Wala akong alam.”
“May iniwan ang ama mo.”
Naalala ko bigla ang lumang kahong itinago ni Mama sa bodega.
Mga papeles.
Lumang notebook.
At isang maliit na music box na hindi namin binubuksan dahil sabi ni Mama, iyon ang pinakapaboritong gamit ni Papa.
Biglang tumayo ako.
“Alam ko kung nasaan.”
Madaling-araw nang makarating kami sa lumang bahay namin.
Ayaw sana akong isama ni Rafael.
Pero sa unang pagkakataon, ako ang tumingin sa kanya nang diretso.
“Hindi mo na ako itatago sa likod mo.”
Saglit siyang natahimik.
Pagkatapos ay tumango.
“Magkasama.”
Nakita namin ang music box sa pinakailalim ng lumang aparador.
Nang buksan ko iyon, walang kakaiba.
Pero nang baligtarin ni Rafael, napansin niya ang maliit na turnilyong hindi kapareho ng iba.
Sa ilalim ng kahoy na panel ay may memory card.
Nandoon ang lahat.
Mga scanned contract.
Bank transfer records.
Mga pangalan.
At isang audio recording.
Nang marinig ko ang boses ni Papa, tuluyan akong napaiyak.
“Mara, kung naririnig mo ito, ibig sabihin hindi ko nagawang tapusin ang laban.”
“Pasensya ka na.”
“Hindi ko ito iniwan para ipaghiganti mo ako.”
“Iniwan ko ito para hindi ka kailanman mapilit na yumuko sa mga taong gumagamit ng kapangyarihan para manakit.”
Nakatayo lang si Rafael sa tabi ko.
Hindi niya ako hinawakan.
Hanggang ako mismo ang kumapit sa manggas niya.
Doon lang niya ako niyakap.
Mahigpit.
Tulad ng dati.
Pero ngayon alam ko nang hindi iyon kilos ng isang lalaking walang muwang.
Pinili niya akong yakapin.
Kinabukasan, ibinigay namin ang lahat sa mga awtoridad at abogado.
Hindi na nakapagtago si Don Emilio.
Ang records ng pera, mga lumang kontrata at forensic report ng sasakyan ni Rafael ay nagtugma.
May kasama pa siyang dalawang senior executive at isang dating tauhan na umaming siya ang inutusan para pakialaman ang sasakyan.
Nang inilabas si Don Emilio mula sa corporate building, puno ng media ang labas.
Pero hindi ako tumingin sa kanya.
Ang tanging tinitingnan ko ay ang lalaking nakatayo ilang hakbang mula sa akin.
Rafael.
Nang matapos ang lahat, lumapit siya.
“May kailangan pa tayong pag-usapan.”
Alam ko kung ano iyon.
Ang marriage contract.
Kinagabihan, inilapag niya sa harap ko ang kontrata.
Isang taon.
May sampung buwan pang natitira.
Tahimik ko iyong tinitigan.
Pagkatapos ay tinanong ko:
“Ngayong nakuha mo na ang kailangan mo mula sa pamilya ko, tatapusin mo na ba?”
Kitang-kita ko ang sakit sa mukha niya.
“Mara, iyong narinig mo sa study…”
“Huwag mong sabihing hindi mo sinabi.”
“Sinabi ko.”
Tumango siya.
“Pero hindi mo narinig ang kasunod.”
Napatingin ako sa kanya.
Ano pa ba ang maaaring kasunod?
Huminga siya nang malalim.
“Sinabi ko kay Tito Andres na tatapusin ko ang kasal dahil ayokong itali ka sa isang kontratang pinasok mo dahil sa utang.”
Natigilan ako.
“Plano kong ibigay sa pamilya mo ang investment nang walang kondisyon.”
“At pagkatapos?”
“Pagkatapos…”
Sa unang pagkakataon, mukhang kinakabahan ang lalaking dating kinatatakutan ng buong boardroom.
“Kukunin sana kita ulit.”
“Hindi bilang bahagi ng kasunduan.”
“Kundi bilang babae na gusto kong pakasalan.”
Hindi ako nakapagsalita.
Kinuha niya ang kontrata.
At sa harap ko, pinunit iyon sa gitna.
Isa.
Dalawa.
Hanggang maging maliliit na piraso.
“Wala nang utang.”
“Wala nang obligasyon.”
“Maaari kang umalis ngayon.”
Sumikip ang dibdib ko.
“Paano kung umalis nga ako?”
Namula nang bahagya ang mga mata niya.
“Hindi kita pipigilan.”
“Pero hihintayin kita.”
“Gaano katagal?”
“Hanggang sa mapatunayan kong ang lahat ng naramdaman ko para sa iyo ay hindi kasama sa plano.”
Tahimik akong tumitig sa kanya.
Pagkatapos ay tumayo ako.
Naglakad patungo sa pinto.
Naramdaman kong hindi siya gumalaw.
Hindi niya ako hinabol.
Nang mahawakan ko ang doorknob, lumingon ako.
“Rafael.”
Mabilis siyang napatingin.
“Bakit hindi ka sumusunod?”
Mukha siyang tuluyang nalito.
“Akala ko aalis ka.”
“Pupunta lang ako sa kuwarto.”
Naglakad ako pabalik sa kanya.
“Pero may kondisyon ako.”
“Ano?”
“Wala nang pagpapanggap.”
Tumango siya agad.
“Wala na.”
“Wala nang sikreto.”
“Wala na.”
“At kapag may problema…”
“Sabihin ko sa iyo.”
Ngumiti ako.
“Sige.”
Saka ko hinawakan ang kamay niya.
“Umuwi na tayo.”
Makalipas ang anim na buwan, opisyal na nalinis ang pangalan ng ama ko.
Nabawi rin ng pamilya namin ang perang nawala dahil sa mga pekeng transaksyon.
Hindi na kinailangang isanla ni Mama ang natitirang mga tindahan.
Nakapagtapos ang kapatid ko.
At ako?
Hindi ako umalis nang matapos ang unang taon ng kasal.
Sa halip, sa mismong araw na dapat sana matatapos ang kontrata namin, dinala ako ni Rafael sa lugar kung saan kami unang nagkita.
Ang parehong ballroom.
Ang parehong malaking bintana.
Pero wala nang kontrata sa mesa.
Isang singsing lang.
Lumuhod siya.
At bago pa siya makapagsalita, natawa ako.
“Sigurado ka bang hindi na ito bahagi ng plano?”
Napangiti siya.
“May plano.”
Napataas ang kilay ko.
“Ano?”
“Pakakasalan kita ulit.”
“Pagkatapos, guguluhin kita habang buhay.”
Napatawa ako habang umiiyak.
“Oo.”
Mabilis niyang isinuot ang singsing.
Pagkatapos ay niyakap ako.
Mahigpit.
Napakasikip.
Tinapik ko ang dibdib niya.
“Rafael, hindi ako makahinga!”
Agad niya akong binitawan.
Nag-aalala ang mukha.
“Nasaktan ba kita?”
Napatingin ako sa kanya.
Saglit akong natahimik.
Pagkatapos ay natawa ako nang malakas.
Kahit bumalik na ang lahat ng alaala niya, may bahagi pa rin pala ng lalaking nakilala ko pagkatapos ng aksidente ang nanatili.
Hinawakan ko ang mukha niya.
“Hindi.”
“Pero puwede mo akong yakapin ulit.”
At iyon ang ginawa niya.
Sa labas ng ballroom, unti-unting lumulubog ang araw.
Sa loob, hawak ako ng lalaking minsang pinaniwalaan kong ginamit lamang ako.
Hindi naging maganda ang simula ng aming kasal.
Nagsimula iyon sa utang.
Sa kasinungalingan.
Sa pagkawala ng alaala.
At sa isang planong hindi ko alam.
Pero sa huli, nang mawala na ang kontrata, ang takot, at lahat ng dahilan para manatili kami sa tabi ng isa’t isa—
siya pa rin ang pinili ko.
At ako pa rin ang pinili niya.
Hindi dahil kailangan namin.
Kundi dahil sa pagkakataong iyon, malaya na kaming umalis.
Pero pareho naming piniling manatili.