Pagsubok sa Puso
Bahagi 4: Ang Pagsubok sa Puso
Lumipas ang tatlong buwan.
Mula sa araw na iyon sa lobby, nagbago ang takbo ng buhay ni Mariel Santos.
Hindi na siya ang tahimik na intern na halos hindi tingnan ng mga tao sa communications department. Ngayon, kapag dumaraan siya sa hallway, may bumabati, may umiiling nang may paghanga, at may mga taong biglang tumatahimik kapag nakikita siya.
Hindi lahat ay mabait.
May ilan pa ring bumubulong.
“Swerte lang siya.”
“Anak kasi ng bayani.”
“Malapit sa CEO.”
Naririnig iyon ni Mariel.
Minsan, masakit.
Ngunit tuwing naiisip niyang sumuko, naaalala niya ang ama niyang lumusong sa baha at ang ina niyang tumayo sa lobby kahit nanginginig.
Kaya araw-araw, pumapasok siya nang maaga.
Nag-aaral siya ng campaign reports.
Nag-e-edit siya ng press releases hanggang madaling-araw.
Tinatanggap niya ang pinakamahirap na trabaho kahit hindi niya obligasyon.
Hindi niya hinayaang ang apelyidong Santos ay maging dahilan para kaawaan siya.
Ginawa niya itong dahilan para lumaban.
Samantala, ang kaso laban kay Arturo Salcedo ay lumalim. Sa tulong ng original documents ni Doña Isabel at ng security recordings, lumabas na hindi lang pala settlement fund ng pamilya Santos ang ninakaw niya. May ilang community sponsorship projects din sa kumpanya ang ginamit niya para magpalabas ng pera sa pekeng beneficiaries.
Ang mas masakit, ilan sa mga proyektong iyon ay nakapangalan sa mga biktima ng sakuna.
Mga pamilyang nawalan.
Mga batang naulila.
Mga taong hindi marunong lumaban sa papeles.
Sa bawat bagong ebidensiyang lumalabas, lalong naiintindihan ni Mariel kung bakit may mga taong takot sa katotohanan.
Dahil ang katotohanan, kapag nabuksan, hindi ito pumipili ng madadapa.
Isang hapon, tinawag siya ni Rafael sa opisina.
Hindi na siya nanginginig tulad noong unang araw. Pero hindi ibig sabihin noon ay kalmado siya. Sa tuwing papasok siya sa opisina ni Rafael, may kakaibang bigat pa rin sa dibdib niya.
Hindi na takot.
Iba na.
Mas delikado.
Pagpasok niya, nakatayo si Rafael sa tabi ng glass wall. Hawak niya ang isang file.
“May project ako para sa iyo,” sabi niya.
Umupo si Mariel sa harap ng mesa.
“Intern project po ba ito o CEO-level trap?”
Tumingin siya sa kanya.
Sa tatlong buwan, natutunan na ni Mariel basahin ang maliliit na pagbabago sa mukha nito. Kapag bahagyang tumataas ang kilay niya, ibig sabihin natatawa siya pero ayaw ipahalata.
Ngayon, tumaas ang kilay niya.
“CEO-level opportunity.”
“Mas nakakatakot iyon.”
Inabot niya ang file.
Binuksan ni Mariel iyon.
Nakasulat sa unang pahina:
Ernesto Santos Foundation: Community Disaster Education Program
Natigilan siya.
“Rafael…”
“Hindi ito charity stunt,” agad niyang sabi. “Hindi ito publicity cover. Independent foundation ito. Ang board ay may external auditors, representatives mula sa rescue community, at ikaw kung tatanggapin mo.”
“Ako?”
“Ikaw ang magdi-design ng communications program. Disaster preparedness, scholarship awareness, volunteer recruitment. Gusto kong manggaling ito sa taong tunay na nakakaintindi kung ano ang ibig sabihin ng mawalan at bumangon.”
Hindi nakapagsalita si Mariel.
Hinaplos niya ang pangalan ng ama sa papel.
Ernesto Santos Foundation.
Parang muli niyang narinig ang boses ng ama mula sa malayong alaala: Anak, kapag may kaya kang tulungan, tumulong ka. Kahit maliit lang.
“Hindi ko alam kung kaya ko.”
“Kaya mo.”
“Paano mo nasisiguro?”
“Dahil tatlong buwan kitang pinapanood.”
Tumigil ang kamay ni Mariel.
Tumingin siya kay Rafael.
Hindi ito umiwas ng tingin.
“Pinapanood mo ako?”
“Sa trabaho,” mabilis niyang dagdag. “Reports. Output. Feedback.”
“Ah.”
Bahagyang namula ang pisngi niya, at kinain siya ng inis sa sarili dahil doon.
Lumapit si Rafael sa mesa.
“Mariel, hindi kita pinili dahil sa ama mo. Pinili kita dahil mahusay ka.”
Tahimik siyang napatingin sa file.
Sa buong buhay niya, sanay siya sa dalawang klase ng tingin: awa at pagdududa.
Bihira ang tumingin sa kanya na parang kaya niya.
At mas delikado iyon kaysa sa anumang papuri.
“Pag-iisipan ko,” sabi niya.
“Take your time.”
“Pero huwag n’yo pong sabihin kay Doña Isabel na—”
“Huli na.”
Bumukas ang pinto.
Pumasok si Doña Isabel na may dalang paper bag.
“May dinala akong ensaymada,” sabi nito na parang wala itong ginawang pakikinig sa usapan nila.
Napapikit si Rafael. “Ma.”
“Ano? Hindi ba puwedeng bumisita ang isang ina sa sariling anak?”
“Tatlumpung palapag ang layo ng office mo mula rito.”
“May elevator naman.”
Napangiti si Mariel.
Sa loob ng tatlong buwan, unti-unting naging bahagi ng buhay nila si Doña Isabel. Hindi ito pumilit na patawarin siya ni Teresa. Hindi ito nagpakitang-gilas. Sa halip, tahimik itong pumupunta sa maliit na karinderya ni Teresa tuwing Miyerkules ng umaga, bumibili ng dalawang order ng arroz caldo, at nakikipag-usap habang naghihiwa ng calamansi.
Noong una, malamig si Teresa.
Pagkatapos, sinimulan nitong tanggapin ang bayad.
Pagkaraan ng ilang linggo, pinaupo na niya si Isabel.
At isang araw, nakita ni Mariel ang dalawa na sabay na nagtatawanan habang pinag-uusapan kung gaano katigas ang ulo nina Rafael at Mariel.
Doon niya naintindihan: hindi laging biglaan ang pagpapatawad.
Minsan, nagsisimula ito sa isang mangkok ng mainit na lugaw.
“Mariel,” sabi ni Isabel, inilapag ang paper bag. “May sasabihin ako sa iyo.”
Kinabahan si Mariel.
“Po?”
“Hindi ko na muna babanggitin ang tungkol sa kasal.”
“Ma,” sabay na sabi ni Rafael at Mariel.
Nakangiting itinaas ni Isabel ang kamay.
“Sabi ko hindi muna. Pero bilang ina, may karapatan akong mapansin na bagay kayo.”
“Ma.”
“Doña Isabel…”
“Sige na nga.” Tumawa si Isabel. “Trabaho muna. Pag-ibig mamaya.”
Mabilis na umalis si Isabel, naiwan ang amoy ng ensaymada at ang awkward na katahimikan.
Hindi tumingin si Mariel kay Rafael.
Hindi rin nagsalita si Rafael.
Hanggang sa hindi na niya matiis.
“Hindi ko po alam kung bakit ganoon ang mama n’yo.”
“Alam ko.”
“Bakit?”
“Dahil gusto ka niya.”
“Hindi niya ako kilala nang lubos.”
“Mas kilala ka niya kaysa sa ibang babaeng ipinakilala niya sa akin.”
“Marami po ba?”
“Too many.”
Napatingin si Mariel sa kanya.
Sa hindi inaasahan, may bahid ng pagod sa mukha ni Rafael.
“Buong buhay ko, maraming taong gustong lumapit dahil sa pangalan ko,” sabi niya. “Pero bihira ang taong kayang tumingin sa akin at sabihing mali ako.”
Napangiti si Mariel.
“Madalas po ba kayong mali?”
“Hindi.”
“Sigurado kayo?”
“Mas madalas kaysa sa gusto kong aminin.”
Pareho silang natawa nang mahina.
Sa sandaling iyon, nawala ang glass wall, ang malaking mesa, ang agwat ng yaman, ang bigat ng utang na loob.
Dalawang tao lang sila.
Isang lalaking matagal na ring nabuhay sa kulungan ng responsibilidad.
Isang babaeng matagal na ring lumaban para mapatunayan ang sarili.
Ngunit hindi lahat ng sugat ay handa nang maging pag-ibig.
Kinagabihan, nang umuwi si Mariel, nadatnan niya ang ina sa maliit nilang kusina. May nilulutong sinigang si Teresa.
“Ma,” sabi ni Mariel. “May gusto akong itanong.”
“Kung tungkol kay Rafael, mabait siya.”
Namula si Mariel. “Hindi pa ako nagtatanong.”
“Pero iyon ang tanong mo.”
Umupo si Mariel sa maliit na silya.
“Hindi ba mali?”
“Ano?”
“Na maging malapit sa kanya. Sa kanila. Dahil sa nangyari kay Papa.”
Huminto si Teresa sa paghahalo ng sabaw.
Matagal bago ito sumagot.
“Anak, ang galit ay parang mabigat na palayok. Kapag matagal mong hawak, ikaw ang mapapaso.”
“Pero hindi ba parang nakakalimutan natin si Papa?”
Lumapit si Teresa at hinawakan ang mukha niya.
“Hindi natin siya makakalimutan. Pero hindi ibig sabihin na mahal natin siya ay kailangan nating isara ang puso natin sa lahat ng taong konektado sa sakit.”
Tumulo ang luha ni Mariel.
“Takot ako, Ma.”
“Sa ano?”
“Na baka isang araw, mahalin ko siya. Tapos mawala rin.”
Niyakap siya ni Teresa.
“Lahat ng pagmamahal may panganib. Pero anak, mas malungkot ang buhay kapag wala kang pinapasok dahil takot kang may mawala.”
Kinabukasan, tinanggap ni Mariel ang project.
Sa susunod na mga linggo, naging abala siya sa foundation. Pumunta siya sa mga barangay, nakipag-usap sa rescue volunteers, nakinig sa mga kuwento ng mga batang nawalan ng bahay sa baha.
Sa bawat lugar, kasama niya si Rafael.
Hindi bilang CEO na nagbibigay ng utos.
Kundi bilang taong nagbubuhat ng kahon, nag-aabot ng tubig, at tahimik na nakikinig sa mga pamilyang nagkukuwento ng pagkawala.
Isang gabi, matapos ang community seminar, inabot sila ng ulan.
Sumilong sila sa waiting shed habang naghihintay ng sasakyan.
Tumawa si Mariel habang pinupunasan ang basang buhok.
“Parang laging ulan ang kasama natin.”
Tumingin si Rafael sa langit.
“Dati, ayoko ng ulan.”
“Dahil sa aksidente?”
“Oo.”
“Ngayon?”
Tumingin siya kay Mariel.
“Ngayon, hindi na masyado.”
Tumahimik siya.
Bumilis ang tibok ng puso ni Mariel.
“Mariel,” sabi ni Rafael.
“Hmm?”
“Hindi kita mamadaliin.”
Napatingin siya rito.
“Hindi kita liligawan dahil gusto ng nanay ko. Hindi dahil may utang ang pamilya ko sa iyo. Hindi dahil sa kuwento ng nakaraan.”
Lumapit siya nang kaunti, sapat para marinig niya ang bawat salita sa pagitan ng patak ng ulan.
“Gusto kitang makilala dahil ikaw si Mariel. Matapang. Matigas ang ulo. Minsan masyadong proud. Pero mabuti ang puso.”
Naramdaman ni Mariel ang init sa mata niya.
“Ang sama naman ng listahan mo.”
“Hindi pa ako tapos.”
“May masama pa?”
“Maganda ka rin.”
Hindi siya nakasagot.
Sa ilalim ng malamig na ulan, naramdaman niyang may bahagi ng puso niyang matagal nang nakasara ang dahan-dahang bumubukas.
Hindi pa ito oo.
Hindi pa ito pangako.
Pero simula ito.
At minsan, ang simula ang pinakamahirap aminin.