nang umamin ang sarili kong tiyuhin sa harap ng altar, isang lumang sobre ang nagbunyag kung sino talaga ang nagplano ng pagnanakaw sa pamilya namin
bahagi 2: nang umamin ang sarili kong tiyuhin sa harap ng altar, isang lumang sobre ang nagbunyag kung sino talaga ang nagplano ng pagnanakaw sa pamilya namin
Hindi agad nakapagsalita si Papa.
Nakatingin lamang siya kay Tito Ramon na para bang hindi niya makilala ang lalaking ilang dekada niyang tinuring na kapatid.
Samantalang si Mama ay napahawak sa dibdib.
“Ramon…” nanginginig niyang sabi. “Sabihin mong hindi totoo.”
Hindi sumagot si Tito Ramon.
Nakayuko siya, parehong kamay nakapatong sa tuhod, at tila biglang tumanda nang sampung taon.
Lumapit ang dalawang pulis.
“Sir, kailangan po naming makita ang inyong identification.”
Doon lamang siya tumingala.
Namumula ang mga mata niya.
“Huwag ninyo muna akong arestuhin,” mahina niyang sabi. “May kailangan akong sabihin.”
Biglang sumigaw si Aling Rosario.
“Huwag kayong maniwala sa kaniya! Wala siyang kinalaman dito!”
Napalingon ang lahat sa kaniya.
Masyadong mabilis ang reaksiyon niya.
Masyado ring halata ang takot sa boses niya.
Ngumiti nang mapait si Carla.
“Bakit ka natatakot, Aling Rosario?”
“Kung wala siyang kinalaman, bakit parang mas kabisado mo pa ang ginawa niya kaysa sa sarili niyang pamilya?”
“Ano bang alam mo?” sigaw ni Adrian.
Lumapit siya kay Carla at hinawakan sa braso.
“Tumahimik ka!”
Ngunit agad siyang hinarang ng isang pulis.
“Sir, umatras po kayo.”
“Hindi ninyo naiintindihan!” galit na sagot ni Adrian. “Sinisira niya ang buhay ko!”
Napatawa si Carla, ngunit wala iyong saya.
“Buhay mo?”
Itinaas niya ang ultrasound results.
“Paano naman ang buhay ng anak natin?”
Biglang bumaling si Adrian sa kaniya.
Sa unang pagkakataon, nakita kong tuluyang nawala ang kumpiyansa sa mukha niya.
“Hindi ko alam kung anak ko iyan.”
Parang sinampal si Carla sa harap ng lahat.
Namutla siya.
Pagkatapos ay marahan niyang ibinaba ang mga papel at tumingin kay Aling Rosario.
“Narinig mo iyon?”
“Sinabi mong pananagutan niya kami.”
“Sinabi mong pagkatapos ng kasal, kapag nasa pangalan na niya ang condo, magsisimula kaming muli.”
Hindi makatingin sa kaniya si Aling Rosario.
Sa halip, lumapit siya kay Adrian at pabulong na nagsabi:
“Huwag kang magsalita nang marami.”
Narinig iyon ng mikroponong naiwan sa altar.
Umalingawngaw sa buong simbahan ang boses niya.
Nagsimula na namang magbulungan ang mga bisita.
Tumayo si Papa.
Hindi siya sumigaw.
Ngunit ang malamig niyang boses ay mas nakakatakot kaysa anumang sigaw.
“Ramon.”
“Tumayo ka.”
Mabagal na tumayo si Tito Ramon.
“Kuya…”
“Sabihin mo sa akin ang totoo.”
“Ginamit mo ba ang pirma ko?”
Napapikit si Tito Ramon.
Ilang segundo ang lumipas bago siya tumango.
Mahinang sigaw ang kumawala kay Mama.
Napahawak ako sa upuan upang hindi mawalan ng balanse.
Ang mga dokumento ng condo ay nakapangalan kay Papa.
Siya ang bumili noon bilang regalo sa akin bago ang kasal.
Si Tito Ramon ang nag-asikaso ng transfer, tax declaration at iba pang papeles dahil matagal siyang nagtatrabaho sa isang legal documentation office.
Wala kaming dahilan para pagdudahan siya.
Pamilya siya.
O iyon ang akala namin.
“Bakit?” tanong ni Papa.
Hindi nakasagot si Tito Ramon.
Muling sumigaw si Aling Rosario.
“Dahil binayaran ninyo siya nang maliit!”
Lahat ay napalingon sa kaniya.
Nanigas si Tito Ramon.
Agad niyang sinabi:
“Tumahimik ka!”
Ngunit huli na.
Dahan-dahang humakbang si Attorney Mendoza.
“Binayaran?”
Binuksan niya ang folder na hawak niya.
“May nakita kaming tatlong bank transfer sa account ni Mr. Ramon Villanueva.”
“Ang kabuuang halaga ay dalawang milyon at apat na raang libong piso.”
Nag-ingay ang buong simbahan.
Napatakip sa bibig si Mama.
Samantalang si Papa ay nanatiling nakatayo, ngunit nakita kong nanginginig na ang kaniyang balikat.
“Dalawang milyon?” mahinang tanong niya.
Tumingin si Tito Ramon kay Aling Rosario.
Pagkatapos ay kay Adrian.
Walang tumulong sa kaniya.
Walang nagsalita upang ipagtanggol siya.
Doon siya napatawa nang mapait.
“Sinabi ninyo sa akin na pagkatapos mailipat ang titulo, babayaran ninyo ang natitirang halaga.”
Nanlaki ang mga mata ni Aling Rosario.
“Sinungaling!”
“Wala kaming ipinangakong ganyan!”
“Talaga?” sagot ni Tito Ramon.
Dahan-dahan niyang inilabas ang telepono mula sa bulsa niya.
“Kung ganoon, bakit nasa akin pa ang lahat ng voice message mo?”
Nawala ang kulay sa mukha ni Aling Rosario.
Sinugod niya si Tito Ramon.
Ngunit pinigilan siya ng pulis.
“Bitawan ninyo ako!”
“Ninakaw niya ang telepono ko!”
Sigaw nang sigaw si Aling Rosario habang nagpupumiglas.
Ngunit hindi na siya pinansin ni Tito Ramon.
Lumapit siya kay Attorney Mendoza at iniabot ang telepono.
“Lahat nandoon.”
“Mga utos.”
“Mga bayad.”
“At ang plano nilang ipambayad sa utang ni Adrian ang condo.”
Napalingon ako kay Adrian.
“Utang?”
Biglang umiwas ang tingin niya.
Sinunggaban siya ni Mang Ernesto sa kuwelyo.
“Anong utang?”
“Akala ko bayad na ang problema mo!”
“Papa, bitawan mo ako!”
“Magkano ang utang mo?”
Hindi sumagot si Adrian.
Ngunit si Carla ang nagsalita.
“Mahigit labinlimang milyon.”
Biglang natahimik ang lahat.
Nabitawan ni Mang Ernesto ang anak niya.
“Imposible.”
“Hindi imposible,” sagot ni Carla. “Online betting, illegal lending at pekeng investment. Lahat pinasok niya.”
“Tumigil ka!” sigaw ni Adrian.
Ngunit hindi na umatras si Carla.
“Pinangakuan niya akong kapag nakuha niya ang condo, maisasanla niya iyon.”
“Pagkatapos, babayaran niya ang mga taong humahabol sa kaniya.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
Kaya pala ganoon sila kasabik na ilipat ang titulo.
Hindi para tirhan namin.
Hindi para sa kinabukasan namin.
Kundi para isanla.
Lumapit ako kay Adrian.
“Plano mong pakasalan ako, nakawin ang condo, isanla iyon at hiwalayan ako?”
“Hindi ganoon kasimple—”
“May mas simple pa ba roon?”
Hindi siya makasagot.
Sa likod namin, biglang nagsalita si Tito Ramon.
“Hindi lamang iyon ang plano nila.”
Lahat ay napalingon sa kaniya.
“May isa pa silang dokumentong ipinagawa sa akin.”
Muling bumilis ang tibok ng puso ko.
“Ano iyon?”
Tumingin siya kay Papa.
Pagkatapos ay sa akin.
Isang bigat ang bumagsak sa kaniyang mukha.
“Isang kasulatan na nagsasabing kusang-loob mong ibinibigay kay Adrian ang buong condo bilang wedding gift.”
“Kapag napirmahan iyon at na-notaryo, halos imposible mo nang mabawi.”
“Pero hindi ko pinirmahan iyon.”
“Hindi mo nga.”
Dahan-dahan niyang inabot sa akin ang isang lumang sobre.
“May ibang pumirma para sa iyo.”
Nanigas ako.
Binuksan ko ang sobre.
Sa loob ay may photocopy ng deed of donation.
Sa ibaba, naroon ang pangalan ko.
At ang lagda ko.
Perpektong-perpekto.
Parang ako mismo ang pumirma.
Ngunit sa tabi ng pirma ay may thumbmark.
Hindi akin.
Tinitigan ko iyon, hindi makahinga.
Pagkatapos ay napansin ni Attorney Mendoza ang maliit na code sa ibabang bahagi ng dokumento.
Biglang nagbago ang mukha niya.
“Hindi ito gawa sa opisina ni Ramon.”
“Ang code na ito ay mula sa isang pribadong notarial service.”
Tumingin siya sa mga bisita.
“May notary public ba rito?”
Isang matandang lalaki sa ikatlong hanay ang dahan-dahang tumayo.
Maputla ang mukha niya.
“Oo.”
“Kilála ko ang code.”
“Sa opisina ko iyan.”
Lahat ay napalingon sa kaniya.
Nanginginig niyang itinuro ang deed.
“Pero hindi si Ramon ang nagdala niyan.”
“Isang babae.”
Naramdaman kong humigpit ang kamay ni Mama sa braso ko.
Tinanong ni Attorney Mendoza:
“Makikilala ninyo ba siya?”
Tumango ang matandang notaryo.
Pagkatapos ay itinaas niya ang kamay at itinuro ang direksiyon namin.
Hindi kay Aling Rosario.
Hindi kay Bianca.
Hindi kay Carla.
Kundi sa babaeng katabi ko.
“Siya.”
Unti-unti akong napalingon.
Nakatayo sa tabi ko si Mama.
Maputla.
Nanginginig.
At sa unang pagkakataon mula nang magsimula ang gulo, umiwas siya ng tingin sa akin.