Nang tawagin ng staff ang mga numero namin para sa pagpaparehistro ng kasal, bigla niyang binitawan ang kamay ko.

Sinabi niya na naaksidente ang dating kasintahan niya at kailangan na niyang umalis agad.

Pero sa sumunod na tawag sa telepono ay isiniwalat ang sikretong itinago niya sa loob ng apat na taon.

Tinawag ng empleyado sa Marriage Registration Office:

“B217, pakilapit po sa Counter Number Two.”

Tumayo ako.

Pero hindi gumalaw ang lalaking nakaupo sa tabi ko.

Dahan-dahang kumalas ang kamay niyang kanina lang ay mahigpit na nakahawak sa akin.

Napakagaan.

Parang natatakot siyang masaktan ako.

O parang naghahanda siyang iwan ang isang lugar na hindi naman talaga para sa kanya.

Lumingon ako sa kanya.

Nakatitig si Marco Reyes sa kanyang cellphone.

Tumatama ang ilaw ng screen sa maputla niyang mukha.

“Tama ba ang lahat?” tanong ko.

Hindi siya agad sumagot.

Ilang segundo ang lumipas bago siya nagsalita.

“Puwede bang… sa susunod na linggo na lang tayo bumalik?”

Napatingin ako sa kanya.

Sa isang iglap, tila humina ang lahat ng ingay sa loob ng opisina.

May isang bagong kasal na magkasintahan sa kabilang bahagi ng hall.

May hawak na sunflower bouquet ang babae.

Itinaas naman ng lalaki ang kanilang marriage certificate.

Ngumiti silang pareho nang buong saya.

Pero si Marco ay hindi.

“Bakit?” tanong ko.

Mas lalo niyang hinigpitan ang hawak sa cellphone.

Iniwas niya ang tingin niya sa akin.

Hindi pa nakapatay ang screen.

At doon ko nakita ang isang bagong mensahe.

“Nasa ospital ako.”

Mula kay…

Bianca.

Nakilala ko agad ang pangalan.

Dahil sa apat na taon naming relasyon.

Siya lang ang taong kayang guluhin si Marco sa isang tawag lang.

Tahimik akong tumingin sa kanya.

Pagkatapos ay nagtanong.

“May nangyari na naman kay Bianca?”

Bigla siyang napatingin sa akin.

May bakas ng pagkakasala sa kanyang mga mata.

“Pakinggan mo muna ang paliwanag ko.”

Ngumiti ako nang mapait.

“Sige. Ipaliwanag mo.”

Huminga siya nang malalim.

“Naaksidente si Bianca kagabi.”

“Kakagising lang niya.”

“Wala siyang kasama ngayon.”

Tinitigan ko siya.

“At?”

Ibinaba niya ang ulo niya.

“Kailangan kong puntahan siya.”

Hindi ako nagsalita.

Nagpatuloy siya.

“Ilang araw lang naman.”

“Kapag maayos na siya, babalik agad ako.”

“Puwede naman tayong magpakasal anumang oras.”

Napatawa ako.

Anumang oras.

Tatlong buwan nang nakatakda ang araw na ito.

Nakapaghanda na ang parehong pamilya.

Ang mama ko ay nagpuyat pa para mamili ng pinakamagandang damit.

Ang tatay niya ay nag-leave sa trabaho isang linggo pa lang ang nakalipas.

Kagabi.

Si Marco pa mismo ang tumawag para tanungin kung saan kami kakain pagkatapos ng kasal.

At ngayon.

Sinasabi niyang…

anumang oras.

Muling tumawag ang empleyado.

“B217?”

Nagtaas ako ng kamay.

“Nandito po.”

Pero agad hinila ni Marco ang manggas ko.

“Huwag.”

“Bigyan mo pa ako ng kaunting panahon.”

Matagal ko siyang tinitigan.

Pagkatapos ay tinanong ko.

“Marco.”

“Kung ako ang nasa ospital ngayon…”

“Iiwan mo rin ba ako para puntahan siya?”

Natigilan siya.

Bahagyang bumuka ang labi niya.

Pero wala siyang naisagot.

At sapat na ang isang segundo niyang pag-aalinlangan.

Nakuha ko na ang sagot.

Kinuha ko ang mga dokumento mula sa kanyang kamay.

At inilagay sa bag ko.

“Hindi na natin itutuloy.”

Bigla siyang tumayo.

“Huwag kang ganyan.”

Tumalikod ako.

At naglakad palabas.

Sumunod siya.

Mainit ang sikat ng araw sa hagdan ng gusali.

Maraming taong dumadaan.

Hinarangan niya ako.

“Huling beses ko na lang siyang tutulungan.”

“Palagi mo naman akong naiintindihan.”

Napangiti ako nang mapait.

“Huling beses?”

Tahimik siya.

Diretso ko siyang tiningnan.

“Ilang beses ko nang narinig iyan sa loob ng apat na taon?”

“Kapag nawalan siya ng trabaho.”

“Pumupunta ka.”

“Kapag hiniwalayan siya.”

“Pumupunta ka.”

“Kapag umiiyak siya.”

“Pumupunta ka.”

“Noong birthday ko nga noong nakaraang taon, iniwan mo ako dahil tumawag siya.”

Namutla siya.

Nagpatuloy ako.

“Akala ko darating ang araw na makakawala ka rin sa kanya.”

“Pero ngayon ko lang napagtanto na ako pala ang laging kailangang bumitaw.”

Namula ang kanyang mga mata.

“Hindi ganoon ang iniisip mo.”

Tinitigan ko siya.

“Kung ganoon, ano ba talaga?”

Hindi siya makasagot.

Biglang umihip ang hangin.

May isang sobre na nahulog mula sa kanyang bag.

Pinulot ko iyon.

Akala ko noong una ay medical report.

Pero hindi.

Isa iyong cream-colored na sobre.

At nakasulat sa harap ang pangalan ni Bianca.

Nanlamig ako.

Agad niya itong inagaw.

Napakabilis.

Napakataranta.

Parang ayaw niyang may makita ako.

Sa unang pagkakataon sa loob ng apat na taon.

Nakaramdam ako ng takot.

“Ano iyan?”

Umiling siya.

“Wala.”

“Pakita mo sa akin.”

“Hindi puwede.”

“Bakit?”

Mas lalo niyang hinigpitan ang sobre.

Namuti ang mga buko ng kanyang mga daliri.

Hindi ko pa siya nakitang ganoon kakaba.

At eksaktong sandaling iyon.

Tumunog muli ang cellphone niya.

Hindi si Bianca ang tumatawag.

Isang hindi kilalang numero.

Sinagot niya.

At agad may malakas na boses na narinig.

Sobrang lakas na kahit ako ay malinaw na nakarinig.

“Sir Marco!”

“Pakiusap, pumunta kayo agad!”

“Nagising na si Miss Bianca!”

“At hinahanap niya ang ama ng kanyang anak!”

Parang tumigil ang mundo.

Nanigas ang buong katawan ko.

Namutla si Marco.

Ngunit hindi pa tapos ang nasa kabilang linya.

“Kapag hindi kayo dumating, baka sabihin niya ang lahat sa fiancée ninyo!”

Dahan-dahan akong tumingin kay Marco.

Sa lalaking ilang minuto na lang sana ay magiging asawa ko.

Wala nang dugo ang kanyang mukha.

Nahulog mula sa kanyang kamay ang cream-colored na sobre.

At may isang ultrasound report na dumulas palabas nito.

Huminto iyon sa mismong harap ng mga paa ko.

Malinaw kong nabasa ang pangalan.

Bianca Cruz.

At sa ibaba nito ay ang linyang tuluyang sumira sa buong mundo ko.

Father of the Child:
Marco Reyes.

Hindi ako makagalaw.

Habang si Marco ay nagmamadaling yumuko para kunin ang papel.

Pero huli na ang lahat.

Dahil nakita ko na.

Ang buong katotohanan.
…

Hindi ko alam kung gaano katagal akong nakatayo roon.

Pakiramdam ko ay biglang nawala ang lahat ng tunog sa paligid.

Ang mga taong dumadaan.

Ang mga sasakyan sa kalsada.

Pati ang boses ni Marco na paulit-ulit na tumatawag sa pangalan ko.

Wala akong marinig.

Tanging ang apat na salitang nakasulat sa papel.

Father of the Child:
Marco Reyes.

Parang paulit-ulit itong umuukit sa isip ko.

“Alexa…”

Narinig ko ang nanginginig niyang boses.

“Ako ang magpapaliwanag.”

Dahan-dahan akong tumingin sa kanya.

At sa unang pagkakataon sa apat na taon.

Wala na akong nakitang pagmamahal sa mga mata niya.

Pagod na lang.

Pagod at pagkadismaya.

“May dapat ka pa bang ipaliwanag?”

Napasandal siya sa pader.

Parang nawalan ng lakas.

“Ako ang nakalagay diyan.”

“Pero hindi ako ang ama.”

Napatawa ako.

Hindi dahil nakakatawa.

Kundi dahil iyon ang pinakakaraniwang kasinungalingan sa mundo.

“Hindi ikaw?”

Umiling siya.

“Hindi.”

“Kung ganoon, bakit pangalan mo?”

Hindi siya agad sumagot.

Pagkaraan ng ilang segundo ay nagsalita siya.

“Dahil ako ang nagbayad sa lahat ng gastusin niya.”

Nanlaki ang mga mata ko.

At doon nagsimulang lumabas ang katotohanang itinago niya sa loob ng apat na taon.

Noong limang taon pa lamang ang nakakalipas.

Magkasintahan sina Marco at Bianca.

Naghiwalay sila dahil may ibang lalaki si Bianca.

Iniwan niya si Marco.

At sumama sa isang negosyanteng mayaman.

Tatlong buwan matapos ang hiwalayan.

Natuklasan ni Bianca na buntis siya.

Pero nang malaman iyon ng lalaki.

Iniwan din siya.

Mula noon.

Si Marco ang naging taong tinatawagan niya sa tuwing may problema.

Si Marco ang nagdadala sa kanya sa ospital.

Si Marco ang nagpapahiram ng pera.

Si Marco ang sumasalo sa lahat.

“At hinayaan mo iyon sa loob ng limang taon?”

tanong ko.

Hindi siya makatingin sa akin.

“Dahil pakiramdam ko may utang ako sa kanya.”

“Ano’ng utang?”

Tumahimik siya.

At saka niya sinabi ang isang bagay na hindi ko inaasahan.

“Noong college.”

“Nailigtas niya ang buhay ko.”

Napatigil ako.

Lumalabas na isang gabi ay naaksidente si Marco.

At si Bianca ang nagdala sa kanya sa ospital.

Kung hindi dahil doon.

Matagal na raw siyang patay.

Kaya simula noon.

Tuwing humihingi ng tulong si Bianca.

Hindi siya marunong tumanggi.

Ngunit hindi ibig sabihin noon ay mahal pa niya ito.

Hindi rin ibig sabihin na siya ang ama ng bata.

At higit sa lahat.

Hindi ibig sabihin na wala siyang pagmamahal sa akin.

Pero huli na.

Dahil sa loob ng apat na taon.

Hindi niya kailanman sinabi sa akin ang katotohanan.

“Marco.”

Mahina kong sabi.

“Alam mo ba kung ano ang pinakamasakit?”

Tumingin siya sa akin.

“Hindi ang papel na ito.”

“Hindi si Bianca.”

“Kundi ang katotohanang apat na taon mo akong ginawang tagapanood sa buhay mo.”

Tumulo ang luha niya.

At wala na akong ibang sinabi.

Tumalikod ako.

At umalis.

Tatlong buwan ang lumipas.

Hindi kami nagkita.

Hindi kami nag-usap.

Pinalitan ko ang numero ko.

Lumipat ako ng apartment.

At ibinaon ko ang sarili ko sa trabaho.

Sa unang pagkakataon.

Natutunan kong unahin ang sarili ko.

Unti-unti.

Nawala ang sakit.

Unti-unti.

Naging magaan ang paghinga ko.

Hanggang isang araw.

May dumating na balita.

Nakulong ang dating nobyo ni Bianca matapos mapatunayan na siya ang tunay na ama ng bata at sangkot sa malaking kaso ng panloloko.

Kasabay noon.

Lumabas din ang DNA test.

Hindi si Marco ang ama.

At naging usap-usapan iyon sa buong pamilya nila.

Ngunit wala na akong pakialam.

Tapos na ako.

Akala ko tapos na talaga.

Hanggang sa isang gabi.

Habang pauwi ako mula sa opisina.

May nakita akong pamilyar na tao sa labas ng gusali.

Si Marco.

Mas payat.

Mas tahimik.

Mas matanda tingnan.

Parang ilang taon ang idinagdag ng tatlong buwang paghihiwalay.

Hindi siya lumapit.

Hindi rin siya nagsalita agad.

Nakatayo lang siya roon.

At may hawak na isang maliit na kahon.

“Alexa.”

Mahina niyang tawag.

Huminto ako.

“May kailangan ka ba?”

Tumango siya.

Iniabot niya ang kahon.

Binuksan ko.

At agad akong natigilan.

Nasa loob ang singsing.

Iyong singsing na dapat sana ay isusuot ko noong araw ng kasal.

Kasama ang isang lumang sobre.

Binuksan ko iyon.

At nakita ko ang daan-daang resibo.

Mga bank transfer.

Mga hospital bill.

Mga talaan ng pera.

Lahat ng tulong na ibinigay niya kay Bianca sa loob ng limang taon.

At sa pinakahuling pahina.

May pirma ni Bianca.

Kasama ang isang liham.

Alexa,

Kung binabasa mo ito, ibig sabihin natupad na ang ipinangako ko kay Marco.

Palalayain ko na siya.

Hindi siya kailanman naging ama ng anak ko.

Hindi rin siya kailanman naging dahilan ng paghihiwalay ninyo.

Ako ang may kasalanan.

Ginamit ko ang kabaitan niya sa loob ng maraming taon.

At alam kong hindi ko na mababawi ang lahat ng pinsalang nagawa ko.

Pero may isang bagay akong siguradong masasabi.

Ikaw lang ang minahal niya matapos akong iwan.

At ikaw lang ang babaeng nakita kong tunay niyang pinili.

Pasensya ka na.

Tahimik akong napaiyak.

Hindi dahil mahal ko pa si Bianca.

Kundi dahil sa wakas.

Narinig ko rin ang katotohanang matagal ko nang hinihintay.

Pag-angat ko ng ulo.

Nakatayo pa rin si Marco.

Hindi siya humihingi ng tawad.

Hindi siya humihingi ng isa pang pagkakataon.

Ang sabi lang niya:

“Hindi kita hinihiling na bumalik.”

“Nais ko lang malaman mo ang totoo.”

Matagal ko siyang tinitigan.

At doon ko napagtanto.

Sa loob ng tatlong buwan.

Nagbago kami pareho.

Natuto akong mahalin ang sarili ko.

At natuto siyang huwag hayaang kontrolin ng pagkakautang ang buong buhay niya.

Makalipas ang isang taon.

Muli kaming nagkita.

Hindi bilang dalawang taong sugatan.

Kundi bilang dalawang taong handa nang magsimula ulit.

At sa pagkakataong iyon.

Wala nang Bianca.

Wala nang mga lihim.

Wala nang mga kasinungalingan.

Dalawa na lang kami.

Nang muling tawagin ng empleyado ang numero namin sa Marriage Registration Office.

Mahigpit niyang hinawakan ang kamay ko.

At hindi na niya ito binitawan.

Kahit isang segundo.

Ngumiti siya habang nakatingin sa akin.

At sa wakas.

Ngumiti rin ako.

Dahil alam kong sa pagkakataong iyon.

Hindi na ako ang pangalawang pinipili.

Ako na ang naging una.

At huli niyang pipiliin habambuhay.