Lihim sa Loob ng Maliit na Bote
PART 2: Ang Lihim sa Loob ng Maliit na Bote
“Si Tiya… pinainom ako… ng gamot…”
Pagkasabi ni Miguel ng mga salitang iyon, parang tumigil ang pag-ikot ng mundo.
Walang kumilos sa loob ng ilang segundo.
Ang ingay ng ospital, ang yabag ng mga nurse, ang mahinang iyak ng ibang pasyente sa kabilang dulo ng pasilyo—lahat ay tila nawala. Ang natira na lang ay ang matinis na tunog ng monitor at ang nanginginig na hininga ng anak ko.
Tiningnan ko si Tiya Lourdes.
Namumutla siya.
Hindi na siya nakangiti. Wala na ang dating yabang sa mukha niya, wala na ang pamilyar na ngising palaging ginagamit niya tuwing sinasabing “biro lang iyon.”
Sa pagkakataong iyon, hindi na biro ang pinag-uusapan namin.
Buhay ng anak ko ang nakataya.
Mabilis na humakbang ang head doctor palapit kay Tiya Lourdes. Ang boses niya ay mababa, pero ramdam ang galit.
“Anong gamot ang ipinainom ninyo sa bata?”
Hindi sumagot si Tiya Lourdes.
Tinignan niya ako, pagkatapos si Paolo, tapos ang doktor. Para siyang naghahanap ng kakampi, pero lahat ng mata sa pasilyo ay nakatutok sa kanya na puno ng takot, galit, at pagdududa.
“Tiya!” sigaw ko. “Ano ang pinainom mo sa anak ko?”
Nanginginig ang labi niya.
“Wala… wala iyon. Simpleng gamot lang iyon.”
“Anong gamot?” ulit ng doktor, mas madiin na ngayon.
“Pampalakas,” mahinang sagot ni Tiya Lourdes. “Herbal drops lang. Galing iyon sa kapitbahay namin. Marami na raw gumaling doon.”
Pakiramdam ko may malamig na kamay na sumakal sa leeg ko.
Herbal drops?
Sa batang naghihintay ng liver transplant?
Sa batang ipinagbilin ng doktor na bawal kahit anong pagkain, inumin, o gamot na hindi aprubado ng medical team?
Napaatras ako. Kung hindi ako nasalo ni Paolo, baka bumagsak na ako sa sahig.
“Dinala n’yo ba ang bote?” tanong ng head nurse.
Umiling si Tiya Lourdes. “Hindi ko alam…”
“Ilabas n’yo,” putol ng doktor. “Ngayon din.”
Nanginginig ang kamay ni Tiya Lourdes nang kapain niya ang loob ng bag niya. Ilang segundo pa, inilabas niya ang isang maliit na bote na may dilaw na takip. Walang malinaw na label. May nakadikit lang na piraso ng papel na halos burado na ang sulat.
Kinuha iyon ng nurse gamit ang guwantes. Agad niya itong ibinigay sa doktor.
Binuksan ng doktor ang takip at inamoy nang bahagya. Agad siyang napasimangot.
“Hindi namin alam kung ano ang laman nito. Maaaring may sangkap na makakaapekto sa anesthesia, liver function, o blood pressure ng bata.”
Tumingin siya kay Tiya Lourdes.
“Alam ba ninyo kung gaano ito kapanganib?”
Napaupo si Tiya Lourdes sa upuang nasa tabi ng pader. Bigla siyang napahawak sa dibdib.
“Hindi ko sinasadyang saktan siya,” bulong niya. “Gusto ko lang tumulong.”
Tumingin ako sa kanya, at sa kauna-unahang pagkakataon sa buhay ko, hindi ko na naramdaman ang awa.
Galit lang.
Matinding galit.
“Tumulong?” halos pabulong kong tanong. “Anim na taon naming ipinaglaban si Miguel. Anim na taon kaming naghintay. At sa isang desisyon mo, sa isang ‘akala mo tama,’ muntik mo siyang patayin.”
Umiyak si Tiya Lourdes.
Pero hindi ko alam kung umiiyak siya dahil nagsisisi siya, o dahil nahuli siya.
Sa tabi namin, patuloy na gumagalaw ang mga nurse. May naglagay ng oxygen kay Miguel. May kumuha ng blood samples. May tumawag sa laboratory. May isa pang nurse na mabilis na tumakbo papunta sa elevator dala ang maliit na bote.
Ang head doctor, si Dr. Reyes, ay lumapit sa akin at kay Paolo.
“Makinig kayo sa akin,” sabi niya. “Hindi pa tayo susuko. Kailangan naming malaman kung ano ang nainom ng bata at kung gaano ito nakaapekto sa katawan niya. Habang ginagawa iyon, susubukan naming panatilihing stable si Miguel.”
“Kaya pa po ba siyang operahan?” tanong ni Paolo. Basag ang boses niya.
Sandaling tumahimik si Dr. Reyes.
At ang katahimikang iyon ang pinakamabigat na sagot na narinig ko.
“Hindi ko pa masabi,” sabi niya sa huli. “Pero hangga’t may pagkakataon, gagawin namin ang lahat.”
Hindi iyon pangako.
Pero sa sandaling iyon, iyon na lang ang natitirang bagay na maaari naming kapitan.
Dinala si Miguel pabalik sa emergency preparation area. Hindi kami pinayagang pumasok. Sa labas ng pinto, napaupo ako sa sahig. Wala na akong pakialam kung may makakita sa akin. Wala na akong lakas tumayo.
Lumuhod si Paolo sa tabi ko at niyakap ako.
“Ayoko siyang mawala,” sabi ko. “Paolo, hindi ko kaya.”
“Hindi natin siya mawawala,” sagot niya, pero nanginginig din ang boses niya. “Lalaban si Miguel. Kilala natin ang anak natin. Lumaban siya mula nang ipanganak siya.”
Napatingin ako sa saradong pinto.
Naalala ko ang unang beses kong makita si Miguel sa incubator. Napakaliit niya noon. Halos kasya ang buong kamay niya sa palad ko. Sinabi ng unang doktor na baka hindi siya tumagal ng isang linggo.
Pero tumagal siya.
Isang linggo.
Isang buwan.
Isang taon.
Anim na taon.
Tuwing may lagnat siya, lumalaban siya.
Tuwing hindi siya makahinga, lumalaban siya.
Tuwing umiiyak siya dahil hindi siya makatakbo kasama ng ibang bata, pinupunasan niya ang luha niya at sasabihin, “Okay lang, Mama. Pag gumaling ako, tatakbo ako nang mabilis.”
Paano ko hahayaang matapos ang lahat dahil sa isang bote ng hindi kilalang gamot?
Tumayo ako.
Pinunasan ko ang luha ko.
Lumapit ako kay Tiya Lourdes, na nakaupo pa rin sa gilid, nanginginig at tahimik.
“Sabihin mo sa akin ang lahat,” sabi ko. “Saan mo nakuha ang gamot? Sino ang nagbigay? Ilang patak ang ipinainom mo? Huwag kang magsisinungaling. Hindi ngayon.”
Tumingala siya sa akin.
“Hindi ko na maalala…”
Hinampas ko ang pader sa tabi niya. Napasigaw ang ilang nurse sa gulat.
“Maalala mo!” sigaw ko. “Dahil buhay ng anak ko ang nakasalalay sa alaala mo!”
Napaiyak siya nang malakas.
“Tatlong patak lang!” sigaw niya. “Tatlong patak! Sabi ng kapitbahay, pampalakas daw iyon ng dugo. Pinatulo ko sa kutsara, hinaluan ko ng kaunting holy water, tapos pinainom ko sa kanya. Akala ko makakatulong!”
“Pangalan ng kapitbahay?” tanong ni Paolo.
Sinabi niya ang pangalan.
Agad kinuha ni Paolo ang telepono niya at tumawag sa pinsan niyang pulis. Humingi siya ng tulong para mahanap ang taong nagbigay ng gamot at malaman kung ano ang laman nito.
Makalipas ang dalawampung minuto, lumabas ang isang nurse.
“Kayo po ba ang magulang ni Miguel?”
Tumayo kami ni Paolo sabay.
“Opo.”
“Kailangan po kayong makita ni Dr. Reyes.”
Bumilis ang tibok ng puso ko.
Pumasok kami sa maliit na consultation room. Nandoon si Dr. Reyes, kasama ang anesthesiologist at transplant coordinator. Sa mesa, naroon ang unang resulta ng pagsusuri.
Hindi maganda ang mukha nila.
Napahawak ako sa kamay ni Paolo.
“Dok,” sabi ko, halos hindi lumalabas ang boses ko. “Ano po ang nangyayari?”
Huminga nang malalim si Dr. Reyes.
“May nakitang abnormal reaction sa blood pressure at liver enzymes ni Miguel. Posibleng epekto ng nainom niya.”
Pakiramdam ko muling gumuho ang sahig sa ilalim ko.
“Pero,” dagdag niya, “hindi pa nawawala ang pag-asa.”
Napatingin ako sa kanya.
“May maliit tayong window. Kung ma-stabilize namin siya sa loob ng susunod na oras, maaari pa naming ituloy ang transplant. Pero kailangan naming kumilos nang mabilis. At kailangan naming malaman ang eksaktong laman ng gamot.”
Biglang bumukas ang pinto.
Pumasok ang isang security officer, kasama ang pinsan ni Paolo na pulis. Sa kamay niya, may hawak siyang plastic pouch.
“Dok,” sabi niya. “Nakuha namin ang isa pang bote mula sa bahay ng nagbigay. May label ito.”
Kinuha iyon ng doktor.
Binasa niya ang maliit na sulat sa gilid ng bote.
Biglang nagbago ang mukha niya.
“Ano po iyon?” tanong ko.
Tumingin siya sa anesthesiologist.
Pagkatapos, tumingin siya sa amin.
“May sedative component ito.”
Naramdaman kong nanigas ang buong katawan ko.
“Sedative?” ulit ni Paolo.
Tumango ang doktor.
“Hindi ito simpleng herbal pampalakas. May halong sangkap na maaaring magpababa ng blood pressure at makaapekto sa paghinga.”
Sa labas ng consultation room, narinig ko ang sigaw ng isang nurse.
“Dok! Bumaba ulit ang oxygen saturation!”
Tumakbo palabas si Dr. Reyes.
Sumunod kami ni Paolo, pero pinigilan kami ng security.
Sa dulo ng pasilyo, nakita ko si Miguel sa gitna ng mga doktor at nurse.
Nanginginig ang maliit niyang katawan.
At sa tabi ng pader, si Tiya Lourdes ay napaluhod, paulit-ulit na sinasabing:
“Hindi ko alam… hindi ko alam…”
Pero para sa akin, huli na ang mga salitang iyon.
Dahil sa loob ng operating area, ang anak ko ay muling lumalaban para sa bawat hininga.
At hindi ko alam kung sa pagkakataong ito, mananalo pa siya.