Lalaking Naghihintay sa Dilim
Bahagi 2: Ang Lalaking Naghihintay sa Dilim
Nanigas ako sa gitna ng kalsada.
Sa kabilang panig, sa ilalim ng malamig na ilaw ng lotto outlet, nakatayo si Rafael.
Hindi siya mukhang nagkataong napadaan lang.
Suot niya ang puting hoodie na madalas kong nakikita sa kanya tuwing gabi kaming nag-uusap sa video call. Basa ang gilid ng buhok niya, marahil dahil sa ambon kanina, pero hindi iyon ang dahilan kung bakit biglang sumikip ang dibdib ko.
Ang dahilan ay ang hawak niyang cellphone.
Sa screen nito, malinaw ang pulang tuldok na kumikilos.
Ako iyon.
Lokasyon ko.
Unti-unting itinaas ni Rafael ang tingin niya. Nang magtagpo ang mga mata namin, ngumiti siya.
Hindi iyon ang ngiting minahal ko noon.
Hindi iyon ang ngiting nagpapakalma sa akin kapag kinakabahan ako sa exam. Hindi iyon ang ngiting nakasanayan kong makita tuwing sasabihin niyang, “Kaya mo iyan, Amara.”
Ang ngiting iyon ay tahimik, malamig, at puno ng pagkalkula.
Parang matagal na niya akong hinintay.
Parang siguradong-sigurado siyang pupunta ako.
Sa screen ng cellphone ko, ang ako mula sa hinaharap ay halos mapunit ang boses sa pagsigaw.
“Tumakbo ka, Amara!”
Nagising ako sa sigaw na iyon.
Isang motorsiklo ang mabilis na dumaan sa harap ko, bumusina nang malakas. Napaatras ako, muntik nang madulas sa basang kalsada. Sa kabila, humakbang si Rafael pababa mula sa bangketa.
“Amara!” sigaw niya. “Huwag kang tumakbo. Kailangan lang nating mag-usap.”
Mag-usap.
Iyon din ang sinabi niya sa nakaraang buhay, ayon sa naaalala ng babaeng nasa screen.
“Pag-usapan natin.”
“Pakinggan mo muna ako.”
“Hindi mo naiintindihan.”
Tatlong pangungusap na ginamit para itali ang isang babae hanggang sa hindi na siya makagalaw.
Kumurap ang cellphone ko. Nawala ang imahe ng hinaharap kong sarili, pero may naiwan na huling mensahe sa screen:
Huwag kang sumakay sa sasakyang ipapara niya. Sa kaliwang kanto, may police outpost. Tumakbo roon.
Hindi na ako nag-isip.
Tumakbo ako.
“Amara!”
Narinig ko ang yabag ni Rafael sa likuran.
Basang-basa ang kalsada. Ang tsinelas ko ay dumudulas sa semento, ang dibdib ko ay parang sasabog sa bilis ng tibok ng puso. Sa gilid ng kalsada, may mga saradong tindahan, mga gate na kinakalawang, at ilang asong biglang tumahol nang makita kaming nagtatakbuhan.
“Amara, tigil!” sigaw ni Rafael. “Delikado rito!”
Hindi ako lumingon.
Mas delikado siya.
Sa kaliwang kanto, gaya ng sabi ng mensahe, may maliit na police outpost. Bukas ang ilaw sa loob. May isang pulis na nakaupo, umiinom ng kape, at isa pang nakasandal sa pinto habang may kausap sa radyo.
Buong lakas akong sumigaw.
“Tulong!”
Agad silang napalingon.
Pagdating ko sa harap ng outpost, halos matumba ako. Hinawakan ng isang pulis ang braso ko para alalayan ako.
“Miss, anong nangyari?”
Nakahabol si Rafael makalipas ang ilang segundo. Pero nang makita niya ang mga pulis, bigla siyang bumagal. Mula sa takbo, naging lakad. Mula sa galit, naging pag-aalala ang mukha niya.
Napakabilis niyang magpalit ng mukha.
“Sir,” hingal niyang sabi, “girlfriend ko po siya. Nag-away lang kami. Emotional lang siya ngayon.”
Girlfriend.
Dati, kikiligin ako sa salitang iyon.
Ngayon, para iyong kalawang na dumampi sa dila ko.
“Hindi,” sabi ko agad, habang mahigpit na hawak ang cellphone. “Hindi ko siya boyfriend. Sinusundan niya ako. Hawak niya ang lokasyon ko. Hindi ko siya binigyan ng pahintulot.”
Napatingin ang dalawang pulis kay Rafael.
Sandali siyang natigilan. Pero mabilis siyang ngumiti, iyong magalang at mahinhing ngiti na laging napapaniwala ang matatanda.
“Sir, nag-aalala lang po ako. Bigla po siyang umalis ng bahay. Tinawagan ako ng parents niya. Minor pa po siya.”
“Hindi na,” putol ko. “Labing-walo na ako bukas.”
“Bukas pa,” mabilis niyang sagot.
Doon ko nalamang alam niya lahat.
Alam niya ang edad ko, ang araw ng kaarawan ko, ang oras ng application, ang plano ng pamilya ko, pati marahil ang bawat lugar na maaaring puntahan ko.
Tiningnan siya ng pulis.
“May proof ka bang tinawagan ka ng parents niya?”
Agad na kinuha ni Rafael ang cellphone niya. Ngunit bago niya maipakita, tumunog ang cellphone ko.
Si Mama.
Hindi ko sinagot.
Sumunod si Papa.
Hindi ko rin sinagot.
Pagkatapos ay may pumasok na mensahe:
Umuwi ka ngayon din. Kasama mo ba si Rafael? Sumama ka sa kanya. Siya ang maghahatid sa iyo pauwi.
Pinakita ko iyon sa pulis.
“Sir, sinabi nilang sumama ako sa kanya. Pero ayaw ko po. Natatakot ako.”
Naging seryoso ang mukha ng pulis.
“Miss, may gusto ka bang tawagan na kamag-anak? Tita? Lola? Guardian?”
Biglang pumasok sa isip ko ang lola ko.
Si Lola Elena.
Kapatid siya ng lola ko sa ina, pero siya ang nagpalaki sa akin noong bata ako habang abala sina Mama at Papa sa tindahan. Matagal na siyang nakatira sa kabilang distrito, sa bahay na luma at tahimik, may maliit na altar sa sala at mga paso ng halaman sa bintana.
Sa nakaraang buhay, siya lang ang umiyak nang umalis ako para tumira malapit kay Rafael. Siya lang ang nagsabi, “Anak, kapag masakit na, umuwi ka sa akin.”
Pero hindi ako umuwi.
Dahil nahiya ako.
Dahil naniwala akong dapat tiisin ng babae ang pinili niyang buhay.
Ngayon, nanginginig ang kamay kong tinawagan siya.
Tatlong ring lang, sinagot niya agad.
“Amara?”
Pagkarinig ko sa boses niya, biglang nanginig ang buong katawan ko.
“Lola…”
Hindi ko na napigilan ang luha.
Hindi siya nagtanong ng marami. Hindi niya sinabing bakit gabi na. Hindi niya sinabing pasaway ako. Hindi niya sinabing pakinggan ko ang mga magulang ko.
Ang sinabi niya lang:
“Nasaan ka?”
Ibinigay ko ang lugar.
“Manatili ka sa tabi ng pulis. Pupuntahan kita.”
Ibinaba niya ang tawag.
Sa harap ko, bahagyang nagbago ang mukha ni Rafael.
Marahil hindi niya inasahang tatawagan ko si Lola.
Marahil sa plano nila, ang pamilya ko lang ang dapat kong sandalan. At dahil kontrolado nila ang pamilya ko, kontrolado rin nila ako.
Ngayon, may bitak ang kulungan.
“Amara,” malumanay niyang sabi, “huwag mo nang palakihin ito. Alam mong mahal kita.”
Napatingin ako sa kanya.
Dati, ang salitang “mahal” mula sa bibig niya ay sapat na para patawarin ko ang lahat.
Ngayon, wala itong bigat.
“Kung mahal mo ako,” sabi ko, “bakit ka may tracking sa phone ko?”
Tumahimik siya.
“Kung mahal mo ako, bakit mo itinago ang engagement?”
Tumaas ang kilay ng pulis na nasa pinto.
Sa unang pagkakataon, nawala ang ngiti ni Rafael.
“Hindi ganoon iyon.”
“Paano?”
“Family arrangement lang.”
“Pero alam mo.”
“Hindi ko ginusto.”
“Pero hindi mo sinabi.”
“Dahil ayokong masaktan ka.”
Napatawa ako nang mahina.
Ang galing.
Niloko niya ako para hindi raw ako masaktan.
Itinali niya ako sa panaginip na siya mismo ang sumisira, para raw protektahan ako.
“Rafael,” sabi ko, malinaw ang bawat salita, “tapos na tayo.”
Nanigas ang panga niya.
“Huwag kang magdesisyon habang galit ka.”
“Matagal na akong nagdesisyon. Ngayon ko lang sinabi.”
Lumapit siya nang isang hakbang.
Agad na humarang ang pulis.
“Sir, stay there.”
Doon ko nakita ang tunay na mukha niya sa loob ng isang iglap.
Hindi siya nasasaktan.
Naiinis siya.
Hindi dahil nawala ako.
Kundi dahil hindi na ako sumusunod.
Makalipas ang halos dalawampung minuto, dumating si Lola Elena sakay ng lumang kotse ng kapitbahay niya. Nakasumbrero siya kahit gabi na, nakapambahay na bestida, pero matalim ang mga mata niya.
Pagkababa niya, hindi niya muna ako niyakap.
Humarap siya kay Rafael.
“Ikaw ang anak ng pamilyang iyon?”
Magalang na yumuko si Rafael.
“Lola, may misunderstanding lang po.”
“Hindi ako lola mo.”
Tumahimik siya.
Lumapit si Lola sa akin at hinawakan ang kamay ko. Mainit ang palad niya, matatag, parang poste sa gitna ng bagyo.
“Uuwi ka sa akin.”
“Hindi po siya puwedeng—” simula ni Rafael.
Binalingan siya ni Lola.
“Puwedeng-puwede. Kung may reklamo ka, sa barangay mo sabihin. Kung may habol ang pamilya niya, sa korte nila sabihin. Pero ngayong gabi, ang batang ito ay sasama sa akin.”
Walang nakapagsalita.
Sa sasakyan, hindi ako pinilit ni Lola magkwento. Pinunasan lang niya ang kamay ko gamit ang panyo niya.
“May dala ka bang ID?”
Tumango ako.
“Pera?”
“Kaunti po.”
“Cellphone?”
“Opo.”
“Sapat na iyan ngayong gabi.”
Tumingin ako sa kanya.
“Lola, hindi niyo po ba ako tatanungin kung bakit?”
Matagal siyang tumahimik.
Pagkatapos, marahan niyang sinabi:
“Kapag ang isang batang babae ay tumakbo sa gitna ng gabi at mas piniling magpunta sa pulis kaysa umuwi sa bahay, hindi ang ‘bakit’ ang unang tanong. Ang unang dapat gawin ay siguraduhing buhay at ligtas siya.”
Doon ako tuluyang umiyak.
Tahimik akong umiyak sa loob ng sasakyan, habang dumaraan kami sa mga kalsadang basa ng ulan, sa ilalim ng mga ilaw na malabo, sa lungsod na minsan kong inakalang kulungan at ngayon ay unang beses kong tinatakasan.
Pagdating sa bahay ni Lola, sinalubong ako ng amoy ng kape, lumang kahoy, at sampaguita. Pinagamit niya sa akin ang isang maliit na kwarto sa likod. May malinis na kumot, electric fan, at bintanang nakaharap sa bakuran.
Bago ako matulog, inilapag ko ang cellphone sa mesa.
Akala ko tapos na ang gabing iyon.
Ngunit muling umilaw ang screen.
May bagong note.
Hindi na mahaba.
Tatlong linya lang:
Hindi lotto ang tunay na dahilan kung bakit ka pinapunta roon.
May ebidensiya sa tiendang iyon.
Hanapin ang kahon na may asul na sticker bago nila ito kunin.
Napatayo ako mula sa kama.
Sa labas, narinig ko si Lola na nagdarasal nang mahina sa sala.
Tinitigan ko ang huling linya sa screen.
Kahon na may asul na sticker.
Hindi lang pala tungkol sa pera ang babala mula sa hinaharap.
May mas malalim pang lihim.
At kung tama ang kutob ko, ang lihim na iyon ang dahilan kung bakit handang gawin ng pamilya ko, ni Rafael, at ng best friend kong si Lira ang lahat para manatili akong bulag.
Kinabukasan, sa unang araw ng pagiging labing-walo ko, hindi ako nagdiwang ng kaarawan.
Nagpunta ako sa barangay kasama si Lola.
At doon ko unang isinulat ang salitang dati’y kinatatakutan ko:
Reklamo.
Hindi ko alam kung saan ako dadalhin ng daang pinili ko.
Pero alam ko ang isang bagay.
Hindi na ako ang Amara na puwedeng sabihan ng “huwag kang pasaway” para manahimik.
Mula sa araw na iyon, ako na ang taong hahanapin nila sa bawat kasinungalingang itinago nila.
At sa susunod kong pagpunta sa lotto outlet, hindi na ako pupunta roon para bumili ng ticket.
Pupunta ako roon para kunin ang katotohanan.