Tinawag Niyang Amoy Murang Pabango ang Katawan Ko, Kaya Pinalipat Ako sa Pinakalikod—Pero Doon Ko Nakilala ang Lalaking Tahimik na Nagprotekta sa Akin Hanggang Mabunyag ang Totoong Amoy ng Pag-ibig
Sabi nila, simula pagkabata, may matamis na amoy na raw ang balat ko.
Parang pulot, parang bagong bukang sampaguita, parang kendi na natunaw sa init ng hapon.
Pero nang dumating si Bianca Villareal sa section namin, isang ngisi lang niya ang sumira sa lahat.
“Ang baho,” sabi niya habang nakakunot ang ilong. “Amoy murang pabango sa palengke.”
Tumahimik ang buong room.
Dahan-dahan akong napatingin kay Adrian Reyes.
Si Adrian ang childhood friend ko.
Si Adrian ang top one sa buong kursong Accountancy sa Pamantasan ng Maynila.
Si Adrian ang batang nangakong kapag hindi ko raw kaya ang mundo, siya raw ang hahawak sa kamay ko.
Pero sa sandaling iyon, malamig ang mukha niya.
Tinitigan niya ako, saka bahagyang umatras.
“Medyo matapang nga,” sabi niya. “Lira, lipat ka muna sa likod.”
Parang may kung anong bumara sa lalamunan ko.
Gusto kong tumawa at sabihing biro lang iyon.
Gusto kong tanungin kung siya ba talaga ang nagsalita noon.
Dahil dati, kapag pagod ako sa pag-aaral at halos maiyak na sa problem solving, siya ang nakasandal sa mesa ko, nakangisi habang sinasabi nang malakas para marinig ng lahat:
“Hayaan n’yo na si Lira. Medyo mabagal lang siya minsan. Kapag hindi siya yumaman, ako na lang magpapayaman sa kanya.”
Palaging naghihiyawan ang mga kaklase namin.
“Ayieee!”
“Kayo na!”
“Childhood sweethearts!”
Namumula ako noon.
“Adrian, tigilan mo nga! Kaya kong buhayin sarili ko!”
Pero kahit napapahiya ako, may lihim na saya sa dibdib ko.
Dahil akala ko, sa dami ng taong matatalino, magaganda, at mas bagay sa kanya, ako pa rin ang pipiliin niya.
Hanggang dumating si Bianca.
Transfer student siya mula sa isang sikat na private university sa Katipunan.
Maputi, matangkad, laging maayos ang buhok, at may ngiting parang sanay na sanay manalo.
Unang araw pa lang, lumapit na siya sa mesa ni Adrian.
“Pwede ba akong umupo beside you?”
Halos lahat ng mata ay napunta sa akin.
“Lagot si Lira.”
“Mas bagay sila ni Bianca.”
“Si Bianca, honor student din. Si Lira, puro sipag lang.”
“Wala namang laban ’yan.”
Napayuko ako.
Mahigpit kong hinawakan ang ballpen ko.
Masakit pala kapag ang relasyon na hindi mo naman ipinagyabang ay ginagamit ng iba para pagtawanan ka.
Biglang tumayo si Adrian.
Malakas ang bagsak ng upuan niya.
“Sino pang magsasalita tungkol kay Lira?” malamig niyang tanong.
Tumahimik ang lahat.
Napatingin ako sa kanya.
Kahit masakit, may parte sa akin na natuwa.
Pero si Bianca, hindi man lang natinag.
Umupo siya sa gilid ng mesa ni Adrian at ngumiti.
“Hindi ba talaga ako pwedeng katabi mo?”
Saglit siyang tinitigan ni Adrian.
Masyadong matagal.
Pagkatapos, ngumiti siya.
“May katabi na ako,” sabi niya. “Pero pwede kang umupo sa harap.”
Akala ko, doon matatapos ang lahat.
Hindi pala.
Mula nang umupo si Bianca sa harap namin, unti-unting nagbago si Adrian.
Kapag nagtatanong ako tungkol sa lesson, mas mabilis na siyang mairita.
“Ang dali nito, Lira.”
“Sinabi ko na ’yan last week.”
“Subukan mo namang intindihin mag-isa.”
Pero kapag si Bianca ang lumilingon para magtanong, bumababa ang boses niya.
Nagiging mahaba ang pasensya niya.
Minsan, halos magdikit na ang ulo nila sa isang scratch paper.
Minsan, nahahawakan ni Bianca ang braso niya habang tumatawa.
At si Adrian?
Namumula ang tenga.
Isang hapon, matapos kong pag-aralan ang isang auditing problem nang dalawang araw at hindi ko pa rin maintindihan, nilapitan ko siya.
“Adrian,” mahina kong sabi. “Pwede mo bang ipaliwanag kahit isang beses lang?”
Hindi niya man lang tiningnan ang notebook ko.
“Marami pang naghihintay magpaturo sa akin.”
“Pero—”
“Lira, hindi lahat ng oras ko para sa ’yo.”
Napaatras ako.
Bago pa ako makapagsalita, tumayo siya at lumabas.
Nandoon si Bianca sa hallway, hawak ang reviewers niya.
Nang makita niya akong nakatingin, ngumiti siya.
Hindi mabait na ngiti.
Ngiting panalo.
“Aray,” may kumantiyaw sa likod ko. “Iniwan na ang childhood sweetheart.”
“Wala na, talo na si Lira.”
“Baka gusto mong lumipat sa akin?” sabi ni Marco, isa sa mga kaklase naming mahilig mang-asar.
Lumapit siya at hinawakan ang strap ng bag ko.
Napaurong ako.
“Bitawan mo.”
Pero lalo lang siyang tumawa.
“Bakit? Akala ko ba kailangan mo ng magtuturo?”
Bago pa siya makalapit nang tuluyan, may lumipad na lata ng soft drink.
Tumama iyon sa kamay ni Marco.
“Aray!”
Lumingon kaming lahat.
Mula sa pinakalikod ng room, tumayo si Joaquin Salvador.
Si Joaquin ang kinatatakutan ng buong department.
Tahimik.
Madaling magalit.
May maliit na peklat sa gilid ng kilay.
Pero siya rin ang second highest sa buong batch.
Lumapit siya kay Marco, malamig ang tingin.
“Lumayo ka.”
Tumakbo si Marco na parang nakakita ng multo.
Akala ko aalis na si Joaquin.
Pero kumatok siya sa mesa ko.
“Aling problem?”
Napakurap ako.
“Ano?”
“Aling problem ang hindi mo maintindihan?” ulit niya.
Hindi ko alam kung bakit, pero mas malumanay ang boses niya kaysa sa inaasahan ko.
Nang gabing iyon, lumipat ako sa likod.
Katabi ni Joaquin.
Hindi siya madaldal.
Hindi siya ngumingiti nang madalas.
Pero kapag nagtuturo siya, mabagal. Malinaw. Matiyaga.
Hindi niya ako pinagtawanan.
Hindi niya sinabing bobo ako.
Hindi niya sinabing pabigat ako.
Sa unang pagkakataon, naintindihan ko ang problem na dalawang araw kong iniyakan.
“Gets ko na!” sabi ko, hindi mapigilan ang ngiti.
Tumigil ang kamay ni Joaquin sa pagsusulat.
Tumitig siya sa akin.
Tapos umiwas ng tingin.
Namula ang tenga niya.
“Good,” sabi niya.
Akala ko doon lang iyon.
Pero simula noon, araw-araw na niya akong tinuturuan.
At araw-araw ding lalong lumalamig ang tingin ni Adrian.
Hanggang isang hapon, sa tahimik na stairwell malapit sa library, hinarang ako ni Joaquin.
May hawak siyang papel—ang practice quiz ko na may perfect score.
“Hindi ka mahina, Lira,” sabi niya.
“Pinaniwala ka lang nila.”
Bumilis ang tibok ng puso ko.
Bigla siyang yumuko nang bahagya, hindi hinahawakan ang balat ko, pero malapit sa kwelyo ng blouse ko.
Huminga siya nang malalim.
“Hindi murang pabango ang amoy mo,” bulong niya.
“Amoy bahay. Amoy ulan. Amoy taong gusto kong puntahan kahit gaano kagulo ang araw.”
Hindi ako nakagalaw.
At sa mismong sandaling iyon—
May tunog ng lata na nadurog.
Nasa itaas ng hagdan si Adrian.
Namumula ang mga mata.
Pilipit sa kamay niya ang isang lata ng juice.
“Lira,” malamig niyang sabi.
“Bibilang ako hanggang tatlo.”
“Lumapit ka rito.”
Bago pa ako makahinga, humakbang si Joaquin sa harap ko.
At sinabi niya ang mga salitang nagpatahimik sa buong stairwell.
“Sige.”
“Subukan mong bilangin.”
PARTE2
Nanlamig ang mga daliri ko.
Sa loob ng ilang segundo, ang tanging naririnig ko lang ay ang mabigat na paghinga ni Adrian at ang mahinang patak ng tubig mula sa sirang gripo sa dulo ng stairwell.
Hindi ko pa kailanman nakita si Adrian nang ganoon.
Sanay akong makita siyang nakangiti.
Mayabang, pero charming.
Matalino, pero palaging parang nagbibiro.
Pero ngayon, para siyang ibang tao.
“Lumayo ka sa kanya,” sabi niya kay Joaquin.
Hindi gumalaw si Joaquin.
“Bakit?”
Napailing si Adrian, parang hindi makapaniwala.
“Dahil hindi mo siya kilala.”
“Mas kilala mo ba?” tanong ni Joaquin.
Tumalim ang tingin ni Adrian.
“Ako ang kasama niya mula bata.”
“Ako ang nagtuturo sa kanya.”
“Ako ang nandiyan tuwing umiiyak siya dahil hindi niya maintindihan ang lessons.”
Napakuyom ang kamao ko.
Dati, kapag sinasabi niya iyon, pakiramdam ko sweet.
Ngayon, parang utang na loob na ipinapamukha.
Marahan akong lumabas sa likod ni Joaquin.
“Adrian,” sabi ko. “Hindi ako gamit na pwede mong ipatawag kung kailan mo gusto.”
Parang sinampal siya.
“Lira, anong pinagsasabi mo?”
“Sinabi mo sa akin na lumipat sa likod.”
Natigilan siya.
“Dahil—”
“Dahil sabi ni Bianca mabaho ako.”
“Hindi ganoon iyon.”
“Ganoon iyon,” putol ko. “Narinig ko. Narinig ng lahat.”
Bumaba ang tingin niya sa kamay niyang may durog na lata.
Bigla siyang natahimik.
Sa sandaling iyon, may umalingawngaw na tawa mula sa itaas.
“Ang dramatic naman.”
Bumaba si Bianca mula sa hagdan.
Hawak niya ang cellphone niya, nakatutok sa amin.
“Ang ganda ng eksena. Childhood best friend versus campus bad boy.”
Nanigas ako.
“Nire-record mo kami?”
Ngumiti siya.
“Relax. Para lang may proof kung may mangyari.”
Humakbang si Joaquin.
Agad umatras si Bianca.
“Careful,” sabi niya. “Kilala ka ng buong campus, Joaquin. Isang maling galaw mo lang, ikaw ang lalabas na masama.”
Doon ko unang nakita ang galit sa mukha ni Joaquin.
Hindi malakas.
Hindi sumisigaw.
Pero mabigat.
“Delete it,” sabi niya.
“Bakit?” sagot ni Bianca. “Takot kang makita ng lahat na inaamoy-amoy mo ang babae ng iba?”
Napanganga ako.
“Hindi ako babae ni Adrian.”
Natigilan si Adrian.
Si Bianca rin, pero saglit lang.
Pagkatapos ay tumawa siya.
“Talaga? Funny. Kasi ilang taon kang nakinabang sa pagiging ‘special girl’ niya. Tapos ngayon, nang may ibang pumansin sa kanya, paawa ka?”
Parang may maliit na kutsilyong tumama sa dibdib ko.
Dati, iyon ang pinakatakot kong marinig.
Na baka nga nakinabang lang ako.
Na baka nga kaya ako kinakausap ng mga tao ay dahil malapit ako kay Adrian.
Pero bago pa ako malunod sa hiya, naramdaman ko ang tahimik na presensya ni Joaquin sa tabi ko.
Hindi niya ako hinawakan.
Hindi niya ako itinulak sa likod niya.
Nandoon lang siya.
Parang sinasabi: kaya mong magsalita.
Kaya mo.
Huminga ako nang malalim.
“Kung may problema ka sa akin, Bianca, sabihin mo nang diretso.”
Nawala ang ngiti niya.
“Ano bang meron sa ’yo?” malamig niyang tanong. “Hindi ka naman pinakamaganda. Hindi ka rin pinakamatalino. Pero lahat na lang napapalingon sa ’yo dahil sa amoy mong iyan.”
Kumunot ang noo ni Adrian.
“Bianca.”
“Bakit?” tumaas ang boses niya. “Totoo naman. Kahit ikaw, Adrian. Akala mo hindi ko napapansin? Kahit sinasabi mong nakakairita siya, lagi mo pa rin siyang hinahanap.”
Biglang tumingin sa akin si Adrian.
May gulat sa mukha niya.
Parang may isang katotohanang ayaw niyang aminin na biglang ibinato sa gitna namin.
“Akala mo ba hindi ko alam?” patuloy ni Bianca. “Kaya ko sinabing amoy murang pabango siya. Gusto ko lang malaman kung pipiliin mo pa rin siya.”
Natahimik ang stairwell.
Ang kamay ni Adrian ay unti-unting lumuwag sa lata.
“Ano?” bulong niya.
Ngumisi si Bianca, pero nanginginig na ang labi niya.
“At hindi mo siya pinili.”
Walang nakapagsalita.
Parang biglang bumagsak ang buong mundo sa isang pangungusap.
Hindi pala dahil sa amoy ko.
Hindi pala dahil talagang hindi niya kinaya.
Isa lang pala iyong pagsubok.
At bumagsak si Adrian.
Napaatras ako ng isang hakbang.
“Lira,” sabi ni Adrian, biglang lumambot ang boses. “Hindi ko alam na—”
“Na sinusubukan ka niya?” tanong ko. “O na masasaktan ako?”
Hindi siya nakasagot.
Doon ko naintindihan.
Minsan, hindi kailangan ng malaking kasalanan para masira ang tiwala.
Minsan, sapat na ang isang sandali kung saan kailangan ka niyang ipagtanggol pero pinili niyang manahimik.
Kinabukasan, kumalat ang video.
Pero hindi ayon sa plano ni Bianca.
Hindi niya napansing may CCTV ang stairwell dahil katabi iyon ng faculty archive room.
At mas lalong hindi niya alam na bago siya mag-record, naka-on na pala ang voice recorder sa cellphone ni Joaquin.
Hindi para takutin siya.
Kundi dahil kinokolekta ni Joaquin ang ebidensya tungkol sa mga pangha-harass ni Marco at ng grupo nito.
Kasama sa recording ang pag-amin ni Bianca.
“Gusto ko lang malaman kung pipiliin mo pa rin siya.”
“Hindi mo siya pinili.”
Pagdating ko sa classroom, tahimik ang lahat.
Walang nang-asar.
Walang tumawa.
Si Marco, nakayuko sa mesa niya.
Si Bianca, wala sa upuan.
Tinawag daw siya sa guidance office kasama ang department chair.
Si Adrian naman ay nakatayo sa tabi ng dati naming mesa.
Namumula ang mata.
May hawak siyang notebook.
Notebook ko.
Yung dati kong iniiwan sa kanya kapag nagpapaturo ako.
“Lira,” mahina niyang sabi.
Hindi ako lumapit.
Sa halip, dumiretso ako sa dulo ng room.
Sa tabi ni Joaquin.
Ramdam ko ang tingin ng buong klase.
Pero sa unang pagkakataon, hindi na ako natakot.
Umupo ako.
Inilabas ko ang reviewer ko.
Maya-maya, lumapit si Adrian.
“Pwede ba tayong mag-usap?”
Hindi tumingin si Joaquin sa kanya.
Ako ang tumingin.
“Dito mo sabihin.”
Nasaktan siya sa sagot ko, pero tumango.
“I’m sorry,” sabi niya. “Naging mayabang ako. Akala ko dahil matagal na kitang kilala, kahit anong gawin ko, nandiyan ka pa rin.”
Pinisil niya ang notebook.
“Nung lumipat ka sa likod, akala ko maiinis ka lang sandali. Akala ko babalik ka rin. Akala ko…”
“Akala mo hindi ako marunong umalis,” tuloy ko.
Hindi siya nakapagsalita.
Tama ako.
Napatingin siya kay Joaquin.
“Ginamit mo ba siya para gantihan ako?”
Doon unang tumawa si Joaquin.
Maikli.
Malamig.
“Hindi lahat umiikot sa ’yo, Reyes.”
Biglang nag-init ang mukha ni Adrian.
Pero hindi na siya sumagot.
Tumayo ang professor namin, kaya napilitan siyang bumalik sa upuan.
Mula noon, nagbago ang lahat.
Si Bianca ay nasuspinde ng isang linggo at pinagbawalang sumali sa inter-college academic competition dahil sa malicious recording at bullying.
Si Marco at ang grupo niya ay pinatawag din sa guidance.
Pero ang pinakamalaking pagbabago ay ako.
Hindi na ako umuupo sa harap dahil lang nandoon si Adrian.
Hindi na ako naghihintay kung kailan siya magiging libre.
Hindi na ako natatakot magtanong sa iba.
At higit sa lahat, hindi ko na tinatawag na katangahan ang pagiging mabagal ko.
Dahil sabi ni Joaquin, “Hindi mabagal ang taong gustong matuto. Iba lang ang bilis ng takbo mo.”
Sa loob ng dalawang linggo, araw-araw kaming nag-review.
Minsan sa library.
Minsan sa canteen.
Minsan sa ilalim ng malaking puno ng acacia sa campus, habang umuulan nang mahina at may tig-isang ₱25 na turon sa papel.
Hindi madaldal si Joaquin.
Pero lagi siyang may dalang extra pen.
Extra scratch paper.
At minsan, milk candy.
“Para hindi ka antukin,” sabi niya.
“Hindi ako bata.”
“Hindi ko sinabing bata ka.”
“Bakit may candy?”
“Gusto mo, di ba?”
Hindi ako nakasagot.
Dahil tama siya.
Naalala niya.
Tahimik niyang naalala ang maliliit na bagay na kahit ako, hindi ko inaasahang mapapansin ng iba.
Dumating ang final exam.
Pumasok ako sa room na nanginginig ang kamay.
Nasa unahan si Adrian.
Lumingon siya sa akin.
Dati, kapag ginagawa niya iyon, pakiramdam ko kailangan kong ngumiti.
Ngayon, tumango lang ako.
Sa likod, tahimik na itinulak ni Joaquin ang isang maliit na folded paper sa gilid ng desk ko.
Akala ko kodigo.
Kinabahan ako.
Pero nang buksan ko, apat na salita lang ang nakasulat.
Kaya mo. Hinga ka.
Halos maiyak ako.
At sa unang pagkakataon, naniwala ako.
Kaya ko.
Paglabas ng resulta, nagkagulo ang buong department.
Hindi dahil top one si Adrian.
Kundi dahil may bagong pangalan sa listahan ng scholarship qualifiers.
Ako.
Lira Manalo.
Rank seven sa buong batch.
Akala ko mali ang nakita ko.
Paulit-ulit kong tiningnan ang bulletin board.
Nanginig ang kamay ko.
Hindi ako top one.
Hindi ako genius.
Pero ako iyon.
Pinaghirapan ko iyon.
May luha na tumulo sa pisngi ko.
Biglang may panyo na inabot sa tabi ko.
Si Joaquin.
“Good job,” sabi niya.
Hindi ko na napigilan.
Niyakap ko siya.
Nanigas siya.
Parang hindi marunong tumanggap ng yakap.
Pero ilang segundo lang, marahan niyang itinaas ang kamay at tinapik ang likod ko.
Maingat.
Parang takot siyang mabasag ako.
Sa likod namin, naroon si Adrian.
Tahimik.
May hawak na bouquet ng sampaguita.
Hindi niya iyon naabot sa akin.
Siguro dahil nakita niya na may mga bagay na kapag pinakawalan mo, hindi sapat ang bulaklak para maibalik.
Lumapit siya nang dahan-dahan.
“Lira,” sabi niya. “Proud ako sa ’yo.”
Ngumiti ako.
“Salamat.”
Naghintay siya.
Alam kong naghihintay siya ng dagdag.
Ng dati kong lambing.
Ng dati kong pagkapit.
Ng dating Lira na laging takot mawala siya.
Pero wala na iyon.
Kaya tumango siya.
Masakit ang mukha niya, pero tanggap.
“Ingatan mo siya,” sabi niya kay Joaquin.
Sumagot si Joaquin nang hindi kumukurap.
“Hindi siya gamit na iniingatan.”
Tumingin siya sa akin.
“Siya ang pipili kung saan siya masaya.”
Doon ko tuluyang naintindihan kung bakit sa piling niya ako nakakahinga.
Hindi dahil ipinaglaban niya ako.
Kundi dahil hindi niya ako inangkin.
Hindi niya ako tinawag na mahina.
Hindi niya ako ginawang proyekto.
Tinulungan niya akong makita na kaya kong tumayo.
Ilang buwan ang lumipas.
Naging tahimik ang buhay ko.
Hindi perpekto.
May exams pa rin.
May kaba pa rin.
May mga araw pa ring mabagal akong makaintindi.
Pero wala na akong katabi na nagpaparamdam sa aking pabigat ako.
Minsan, kapag pauwi kami ni Joaquin sa ilalim ng dilaw na ilaw ng campus walkway, bigla siyang titigil.
“Teka.”
“Ano?”
“Amoy candy ka na naman.”
Namumula ako.
“Natural iyon.”
“Alam ko.”
“Tapos bakit mo sinasabi?”
Tumingin siya sa malayo, pulang-pula ang tenga.
“Wala. Gusto ko lang maalala.”
Napatawa ako.
Sa unang pagkakataon, hindi ko na itinago ang sarili ko.
Hindi ko na kinahiya ang amoy ko.
Hindi ko na kinahiya ang bagal ko.
Hindi ko na kinahiya ang puso kong matagal palang naghintay ng taong hindi ako papipiliin sa harap ng iba—kundi pipiliing manatili sa tabi ko kahit walang nanonood.
Mensahe:
Minsan, ang taong matagal mong kilala ay hindi laging taong tunay na nakakakita sa’yo. At minsan, ang taong kinatatakutan ng lahat ang siya palang unang makakapansin ng halaga mong matagal nang binalewala. Huwag mong hayaang ang maling tao ang magbigay ng pangalan sa kung sino ka. Ang tamang tao, hindi ka babaguhin para mahalin ka—tutulungan ka niyang maalala na sapat ka na noon pa.
