SIYAM NA ARAW PA LANG SILANG KASAL NANG NAGLABAS NG SINTURON ANG ASAWA NIYA—PERO ANG ASUL NA FOLDER SA MALETA ANG TULUYANG SUMIRA SA LAHAT
Siyam na araw pa lang silang kasal nang makita ni Dr. Mara Villanueva ang tunay na lalaking pinakasalan niya.
May hawak itong sinturon.
Hindi siya sinaktan.
Ngunit ang sinabi nito habang nakangiti ang mas nakakatakot.
—Ngayong mag-asawa na tayo, oras na para matuto ka kung sino ang masusunod sa bahay na ito.
Dalawampu’t siyam na taong gulang si Mara at isa siyang rehabilitation physician sa isang pampublikong ospital sa Maynila.
Araw-araw, humaharap siya sa mga pasyenteng takot, galit, nasasaktan at nawawalan ng pag-asa. Sanay siyang manatiling kalmado kahit magulo ang paligid.
May isa pang dahilan kung bakit hindi madaling sindakin si Mara.
Ang kanyang ina, si Celeste Villanueva, ay retiradong police officer na maraming taon ding nagturo ng basic self-defense sa mga bagong recruit.
Mula pagkabata, iisa ang paulit-ulit nitong paalala sa anak.
—Anak, huwag mong ipagkamaling kahinaan ang pagiging kalmado.
Akala ni Mara, hindi niya kailanman kakailanganing gamitin ang aral na iyon sa sarili niyang tahanan.
Lalong hindi laban sa lalaking pinakasalan niya.
Si Adrian Ledesma ay isang financial consultant sa BGC.
Malinis manamit, magaling magsalita at halos hindi nagtataas ng boses.
Sa walong buwan nilang relasyon, napakagalang nito sa pamilya ni Mara.
Kapag may reunion, ito pa ang kusang naghuhugas ng pinggan.
Kapag nagtatrabaho nang overtime si Mara, pinapadalhan siya nito ng pagkain.
Noong kasal nila sa Tagaytay, napaluha pa si Celeste nang sabihin ni Adrian sa speech nito:
—Ang pinakamamahal ko kay Mara ay hindi niya kailangang umasa sa kahit kanino. Gusto kong manatili siyang malakas at malaya kahit asawa ko na siya.
Pagkatapos ng kasal, anim na araw silang nag-honeymoon sa El Nido.
Masaya ang lahat.
O iyon ang akala ni Mara.
Pagbalik nila sa condominium na binili nila sa Mandaluyong bago ang kasal, nagsimula siyang mag-ayos ng mga damit.
Nasa tabi ng kama ang dalawang maleta nang lumitaw si Adrian sa pintuan.
May hawak itong maitim na leather belt.
Nakatiklop iyon sa kamay niya.
Napatingin si Mara.
—Bakit may sinturon ka?
Hindi sumagot agad si Adrian.
Sa halip, marahan nitong inihampas ang sinturon sa sariling palad.
Isang beses.
Dalawang beses.
Pagkatapos ay ngumiti.
Ngiting hindi pa nakita ni Mara sa buong panahon ng kanilang relasyon.
—Ngayon magsisimula ang totoong buhay mag-asawa.
Dahan-dahang inilapag ni Mara ang hawak niyang blouse.
—Ano’ng ibig mong sabihin?
Pumasok si Adrian sa kuwarto at isinara ang pinto.
—Noong mag-boyfriend at girlfriend tayo, puwede mong gawin ang gusto mo. Pero iba kapag may asawa na. Hindi puwedeng dalawang tao ang gustong mamuno sa iisang bahay.
—At sino ang dapat mamuno?
Bahagyang itinaas ni Adrian ang sinturon.
—Ako.
Hindi takot ang unang naramdaman ni Mara.
Kundi pagkadismaya.
Ang lalaking ilang buwan na nagsasalita tungkol sa equality at independent women ay biglang parang ibang tao.
—Mas mahaba ang duty ko kaysa sa oras ng trabaho mo. Kalahati ng condominium na ito binayaran ko. May sarili akong trabaho, sariling pera at sariling desisyon. Hindi kita pinakasalan para magkaroon ng boss sa bahay.
Nawala ang ngiti ni Adrian.
—Iyan ang problema sa’yo. Masyado kang nasanay na Dr. Villanueva ka sa labas.
Lumapit ito.
—Pero dito, asawa kita.
Tahimik lamang si Mara.
Pagkatapos ay sinabi ni Adrian ang pangungusap na hindi niya kailanman malilimutan.
—Hindi ko kailangan ng brilliant na asawa sa loob ng bahay. Kailangan ko ng babaeng marunong sumunod.
Lumapit si Mara sa pintuan.
Hinarangan siya ni Adrian.
Hinawakan nito ang kanyang braso.
Isang mabilis at kontroladong galaw lang ang ginawa ni Mara.
Napalayo niya ang kamay ni Adrian at bumagsak sa sahig ang sinturon.
Natigilan ang lalaki.
Walang sigawan.
Walang suntukan.
Pinulot ni Mara ang sinturon at inilapag sa kama.
—Makinig kang mabuti. Huwag na huwag kang gagamit ng kahit anong bagay para takutin ako.
Namula si Adrian.
—Pinapahiya mo ako.
—Hindi. Naglalagay ako ng hangganan.
Lumabas si Adrian at malakas na isinara ang pinto.
Sa guest room ito natulog.
Hindi nakatulog si Mara.
Eksaktong 2:14 ng madaling-araw, nag-message siya sa kanyang ina.
Ma, pakiramdam ko hindi ko kilala ang lalaking pinakasalan ko.
Wala pang isang minuto, dumating ang sagot.
Pumunta ka rito bukas. Huwag muna kayong mag-away. Magdala ka ng mahahalagang dokumento.
Napabuntong-hininga si Mara.
Ibinaba niya ang cellphone.
Doon niya napansin ang bukas na maleta ni Adrian sa tabi ng aparador.
Hindi niya balak kalkalin iyon.
Pero sa pagitan ng dalawang polo ay may nakausling asul na folder na may logo ng isang bangko.
May sulat-kamay sa gilid.
CAMILLE — ₱1,840,000
At sa ilalim nito ay may petsa.
Tatlong buwan bago ang kasal nila.
Napakunot-noo si Mara.
Kinabukasan, dinala niya ang folder sa bahay ng kanyang ina.
Matagal iyong tinitigan ni Celeste.
—Kilala mo ang Camille na ito?
Umiling si Mara.
Sa loob ng folder ay may mga photocopy ng bank transfers, loan schedules at ilang pahinang may sulat-kamay ni Adrian.
May isang linya na agad napansin ni Mara:
“Balance after settlement: ₱1,840,000.”
Sa ibang papel naman:
“After wedding — joint payroll / refinance condo / SPA.”
Namutla si Mara.
—Ma… bakit may condo natin dito?
Hindi sumagot si Celeste.
May isa pang dokumento sa pinakailalim.
Draft iyon ng Special Power of Attorney.
Pangalan ni Mara ang nakalagay bilang principal.
Si Adrian ang magiging authorized representative.
Kasama sa nakasaad na kapangyarihan ang pakikipagtransaksiyon tungkol sa condominium at ilang banking matters.
Wala pang pirma.
Pero kumpleto na ang detalye.
Numero ng unit.
Bangko.
Employer ni Mara.
Pati tinatayang buwanang kita niya.
—Hindi ito normal, Mara —mahina ngunit mariing sabi ni Celeste.
May cellphone number sa isang bank transfer na nakapangalan kay Camille Reyes.
Tinawagan iyon ni Mara.
Dalawang beses nag-ring bago may sumagot.
—Hello?
—Camille?
Sandaling katahimikan.
—Sino ito?
—Ako si Mara Villanueva. Asawa ako ni Adrian Ledesma.
Biglang tumahimik ang babae sa kabilang linya.
Narinig ni Mara ang malalim nitong paghinga.
—Asawa?
—Oo. Siyam na araw na.
—Diyos ko.
Nanlamig ang mga kamay ni Mara.
—Ano’ng ibig mong sabihin?
Mahigit sampung segundo bago nagsalita si Camille.
—Mara, hindi ko alam na nagpakasal na siya.
—Ano ka niya?
—Dating girlfriend.
Nanikip ang dibdib ni Mara.
Pero agad nagsalita si Camille.
—Hindi ako kabit. Dalawang taon na kaming hiwalay.
—Kung ganoon, ano ang ₱1.84 million?
Napatawa si Camille.
Hindi masayang tawa.
—Iyan ang dahilan kung bakit muntik masira ang buhay ko.
Ikinuwento nitong halos magpakasal din sila ni Adrian.
Noong nagsimula silang magsama, pinilit daw siyang pagsamahin ang kanilang pera.
Sinabihan siyang mas marunong si Adrian sa investments.
Unti-unting napunta rito ang access sa ilang account at financial documents niya.
Hanggang isang araw, natuklasan ni Camille na may mga transaksiyon at utang na hindi niya lubos na nauunawaan.
—Nang tumanggi akong pumirma sa isa pang loan, nagbago siya —sabi ni Camille.—Hindi niya ako sinaktan. Pero nananakot siya. Humaharang sa pinto. Naghahagis ng gamit. At lagi niyang gustong iparamdam na wala akong alam dahil siya ang “financial expert.”
Napatingin si Mara sa kanyang ina.
Parehong-pareho.
—Bakit hindi mo siya kinasuhan?
—Sinubukan ko. Pero nakiusap ang pamilya niya. Nagbayad sila ng bahagi ng pera. Sabi nila, sisirain ko raw ang career ng anak nila. Natakot ako. Umalis na lang ako.
—At ang ₱1.84 million?
—Iyan ang halagang hindi niya naibalik.
May narinig na notification si Mara.
May ipinadalang screenshot si Camille.
—May isa pa akong kailangang ipakita sa’yo. Nakuha ko iyan bago kami tuluyang naghiwalay. Akala ko noon galit lang siya kaya niya isinulat.
Binuksan ni Mara ang larawan.
Screenshot iyon ng lumang conversation ni Adrian at ng kanyang ama.
May mensahe si Adrian:
“Sa susunod, pipili ako ng babaeng may stable na trabaho at property. Kapag pinagsama ko na ang accounts namin at naisama siya sa loan, hindi na ganoon kadaling umalis.”
May sagot ang ama:
“Siguraduhin mong pagkatapos na ng kasal. Huwag bago.”
Hindi makahinga si Mara.
Pagkatapos ay dumating ang pangalawang screenshot.
Mas bago ang petsa.
Tatlong buwan bago ang kasal.
At pangalan niya mismo ang nakasulat.
“Si Mara, swak. Doctor. Malinis credit history. May kalahati sa condo. Pagbalik namin sa honeymoon, sisimulan ko na.”
Napahawak si Celeste sa mesa.
Ngunit hindi pa iyon ang pinakamasama.
May isa pang mensaheng dumating mula kay Camille.
“Mara, tingnan mo ang pinakahuling litrato. Sa tingin ko, nagsimula na siya bago pa kayo ikasal.”
Binuksan ni Mara ang larawan.
At doon niya nakita ang isang dokumentong may pangalan niya—
at isang pirma sa ibaba na kamukhang-kamukha ng sarili niyang pirma.
PARTE2
Hindi agad nakapagsalita si Mara.
Pinalaki niya ang larawan gamit ang dalawang daliri.
Pangalan niya.
Address niya.
Condominium unit nila.
At sa ibaba, isang pirma na sa unang tingin ay parang siya talaga ang gumawa.
Pero alam niyang hindi iyon kanya.
—Ma…
Lumapit si Celeste.
Hindi ito nag-panic.
Hindi rin nagmura.
Mas nakakatakot ang katahimikan nito.
—Huwag kang uuwi para komprontahin siya nang walang plano.
Tumawag sila sa isang abogado na matagal nang kaibigan ng pamilya.
Sa payo nito, agad na inayos ni Mara ang seguridad ng kanyang personal accounts, nag-request ng records sa mga bangkong ginagamit niya at tiniyak na walang bagong loan application o authorization na maisusumite nang hindi siya direktang kinukumpirma.
Nagpalit din siya ng passwords.
Tinanggal niya sa bahay ang kanyang passport, birth certificate, employment papers at iba pang sensitibong dokumento.
Hindi siya umuwi nang galit.
Umuwi siyang handa.
Nasa sala si Adrian nang dumating siya.
—Saan ka galing?
—Kay Mama.
—Sinumbong mo ako?
—Nag-usap lang kami.
Tumawa nang mapakla si Adrian.
—Kaya hindi umuunlad ang maraming marriage. Lahat na lang sinasabi sa magulang.
Hindi kumibo si Mara.
Kinagabihan, parang walang nangyari si Adrian.
Umorder pa ito ng dinner.
Pagkatapos kumain, naupo ito sa tapat ni Mara.
—Actually, magandang pag-usapan na natin ang finances natin.
Parang may yelong dumaan sa likod ni Mara.
—Sige.
Naglabas si Adrian ng tablet.
—Mas practical kung joint na lahat. Salary mo, salary ko. Tapos isa lang ang mag-manage.
—Ikaw?
—Financial consultant ako, Mara. Natural.
—At kung ayaw ko?
Napabuntong-hininga si Adrian.
—Ayan na naman tayo.
Binuksan nito ang isang presentation na ginawa pa talaga para sa kanya.
May projected household expenses.
Investment portfolio.
Future home.
Retirement fund.
At isang proposed refinancing plan para sa condominium.
—Kapag ni-refinance natin ito, may capital tayong puwedeng ilagay sa private fund ng isang client ko. Mataas ang return.
—Magkano?
—Mga three million.
Halos matawa si Mara.
Eksaktong nangyayari ang sinabi sa screenshot.
—At kailangan ang pirma ko?
—Of course.
—Bigyan mo ako ng kopya. Babasahin ko sa ospital bukas.
Nagbago ang mukha ni Adrian.
—Bakit kailangan pa?
—Dahil pangalan ko rin ang nasa property.
—Asawa mo ako.
—At?
—Bakit parang kailangan mo pa akong imbestigahan?
Ngumiti nang bahagya si Mara.
—Hindi ba ikaw ang nagsasabing dapat responsable tayo sa pera?
Walang naisagot si Adrian.
Kinabukasan, hindi pumirma si Mara.
Sa sumunod na araw, hindi rin.
Pagsapit ng ikatlong araw, nagsimula nang mainis si Adrian.
—Simpleng dokumento lang iyon.
—Kung simple, walang masama kung ipabasa ko sa abogado.
Tumayo ito mula sa sofa.
—Abogado?
—Oo.
—Bakit mo kailangang magdala ng ibang tao sa marriage natin?
Doon unang nakita ni Mara ang parehong tingin noong gabing may hawak itong sinturon.
Pero ngayon, wala nang takot sa dibdib niya.
Kumpirmasyon na lang.
—Dahil ang asawa ay partner, Adrian. Hindi abogado, bangko, amo o may-ari ng pagkatao ng isa’t isa.
Hindi sumagot ang lalaki.
Kinabukasan, nag-message ang biyenan ni Mara.
Pumunta raw kayo sa bahay sa Sunday. Pag-usapan natin itong problema ninyo bago pa lumaki.
Sumang-ayon si Mara.
Alas-dose ng tanghali noong Linggo nang makarating sila sa bahay ng mga Ledesma sa Quezon City.
Naroon ang mga magulang ni Adrian.
Nakahain ang pagkain.
Pero walang kumakain.
Ang ama nitong si Roberto ang unang nagsalita.
—Mara, bata pa kayong mag-asawa. Normal lang na may adjustment.
Tinitigan siya ni Mara.
Naalala niya ang mensahe.
Siguraduhin mong pagkatapos na ng kasal. Huwag bago.
—Anong klaseng adjustment po?
Sumabat ang ina ni Adrian.
—Ang lalaki kasi ang inaasahang manguna sa pamilya. Hindi ibig sabihin noon minamaliit ka.
—Kasama po ba sa “pangunguna” ang pagkuha ng access sa sweldo ko?
Tumahimik ang mesa.
—Mara —babala ni Adrian.
Hindi siya pinansin nito.
—Kasama rin po ba ang pag-refinance ng property na kalahati ay binayaran ko?
Biglang bumaba ang tingin ng ama nito.
Doon nakasiguro si Mara.
Alam nila.
—At kasama rin po ba ang paggawa ng Special Power of Attorney bago ko pa sabihin kung papayag ako?
Namutla ang ina ni Adrian.
Tumayo si Adrian.
—Saan mo nakita iyon?
Iyon ang maling tanong.
Hindi:
Anong SPA?
Kundi:
Saan mo nakita?
Napangiti nang malungkot si Mara.
—Salamat. Iyan lang ang gusto kong marinig.
Napagtanto ni Adrian ang pagkakamali.
—Hindi mo naiintindihan—
—Camille Reyes.
Parang may biglang pumutok na katahimikan sa dining room.
Napatayo rin ang ama ni Adrian.
—Ano’ng kinalaman niya rito?
—Marami.
Naglabas si Mara ng ilang photocopy mula sa bag.
Hindi ang originals.
Sinunod niya ang payo ng abogado.
—Alam ko na ang ₱1.84 million. Alam ko ang tungkol sa loans. Alam ko rin ang messages ninyo.
Namula si Roberto.
—Private conversation iyon.
—At pangalan ko ang pinag-uusapan ninyo.
Humarap si Adrian sa kanya.
—Nakipag-usap ka kay Camille? Alam mo bang sinungaling ang babaeng iyon?
Isang boses ang nanggaling sa likod nila.
—Iyan din ang sinabi mo tungkol sa akin sa nanay mo noon.
Lahat napalingon.
Nasa pintuan si Camille.
Katabi niya si Celeste.
At may kasama silang abogado.
Hindi iyon dramatic entrance na pinlano para manghiya.
Humiling si Mara na naroon si Camille dahil pumayag itong muling ilahad ang dating nangyari at ibigay ang mga dokumentong hawak nito.
Namutla si Adrian.
—Ano’ng ginagawa mo rito?
Hindi lumapit si Camille.
—Tinatapos ko ang dapat sana’y tinapos ko dalawang taon na ang nakaraan.
Nanginginig ang kamay nito, pero malinaw ang boses.
—Dati pinaniwala mo akong kasalanan ko kung bakit ako nalubog sa utang. Pinaniwala mo akong wala akong laban dahil ikaw ang may alam sa pera.
Tumingin siya kay Mara.
—Ayokong mangyari ulit sa ibang babae dahil nanahimik ako.
Sumabat ang ina ni Adrian.
—Hindi kailangan ng eskandalo!
Doon tuluyang naputol ang pasensiya ni Celeste.
—Hindi eskandalo ang problema ninyo. Ang problema ninyo, ilang taon ninyong tinawag na “pagkakamali” ang paulit-ulit na ginagawa ng anak ninyo.
Walang sumagot.
Inilapag ng abogado ang kopya ng dokumento sa mesa.
—At may mas seryoso tayong usapin tungkol sa dokumentong ito.
Tinuro nito ang pirma ni Mara.
—Hindi ito pinirmahan ni Dr. Villanueva.
Agad sumagot si Adrian.
—Draft lang iyan!
—Kung draft, bakit may scanned signature?
—Template.
—Bakit may eksaktong detalye ng titulo at bangko niya?
Tahimik.
—At bakit ginawa tatlong buwan bago kayo ikasal?
Napaupo si Adrian.
Sa unang pagkakataon, wala itong maibigay na matalinong paliwanag.
Hindi rin ito mukhang makapangyarihan.
Mukha lang itong lalaking sanay na hindi nahuhuli.
Lumapit si Mara sa mesa.
—May isang bagay akong gustong itanong sa’yo.
Tumingala si Adrian.
—Minahal mo ba talaga ako?
Matagal itong hindi sumagot.
At marahil iyon na ang pinakamasakit na sagot.
—Mara…
—Oo o hindi?
—Siyempre minahal kita.
—Pero habang nagpapakasal tayo, pinagpaplanuhan mo na kung paano ako isasama sa utang na hindi ko gusto.
—Ginagawa ko iyon para sa future natin!
—Hindi. Ginagawa mo iyon para mawalan ako ng kakayahang humindi.
—Hindi mo naiintindihan ang finance.
Napapikit si Mara.
Iyon na naman.
Ang parehong teknik.
Ang parehong pagmamaliit.
Binuksan niya ang mga mata.
—Hindi ko kailangang maging financial consultant para maintindihang hindi mo puwedeng kontrolin ang pera at desisyon ng isang tao nang walang pahintulot niya.
Lumapit si Adrian.
—Mara, siyam na araw pa lang tayong kasal. Sisirain mo talaga lahat dahil sa isang misunderstanding?
Umiling siya.
—Hindi ko sinisira ang kasal natin ngayon.
Huminga siya nang malalim.
—Sinira mo ito noong nagdesisyon kang ang kasal ay permiso para kontrolin ako.
Tahimik ang buong bahay.
Pagkatapos ay tinanggal ni Mara ang wedding ring.
Hindi niya iyon ibinato.
Hindi niya kailangang gumawa ng eksena.
Maingat niya itong inilapag sa mesa.
—Tapos na ako.
Hindi naging madali ang mga sumunod na buwan.
May mga legal na proseso.
Mga dokumentong kailangang isumite.
Mga araw na pagod na pagod si Mara pagkatapos ng duty pero kailangan pa ring makipag-usap sa abogado.
May mga kamag-anak ni Adrian na nag-message sa kanya.
Baka puwede pang ayusin.
Sayang naman ang kasal.
Bata pa kayo.
Lahat ng lalaki may pride.
Isang mensahe lang ang sinagot ni Mara.
Ang pride ay hindi lisensiya para kontrolin ang ibang tao.
Lumabas din sa pagsusuri ng mga records na hindi pa naisasagawa ang refinancing at wala pang loan na matagumpay na nailalagay sa pangalan ni Mara.
Nakahinga siya nang maluwag.
Ngunit ang pagkakaroon ng dokumentong may kopya ng pirma niya at ang iba pang financial records ay sapat para ipagpatuloy niya ang mga hakbang na ipinayo ng kanyang legal counsel.
Si Camille naman ay muling nagsumite ng mga dokumentong matagal niyang itinago.
Sa pagkakataong iyon, hindi na siya nag-iisa.
Unti-unting binayaran ng pamilya ni Adrian ang natitira nitong obligasyon kay Camille bilang bahagi ng hiwalay na kasunduang legal.
Ipinagbili rin ni Mara at Adrian ang condominium na pareho nilang pag-aari.
Kinuha ng bawat isa ang bahaging ayon sa kanilang dokumentadong ambag matapos maayos ang mga obligasyon.
At pagkaraan ng mahigit isang taon ng mahirap na proseso, tuluyan nang natapos ang kanilang pagsasama sa ilalim ng prosesong legal na isinagawa ng kanyang abogado.
Sa huling pagkakataong nagkita sila, wala nang sinturon si Adrian.
Wala ring presentasyon tungkol sa pera.
Wala nang kumpiyansang ngiti.
—Masaya ka ba ngayon? —tanong nito.
Napaisip si Mara.
Hindi siya masaya dahil nasira ang marriage niya.
Hindi siya masaya dahil nalaman niyang maraming kasinungalingan ang taong minahal niya.
Pero payapa siya.
—Oo —sagot niya.—Hindi dahil nawala ka. Kundi dahil hindi ko nawala ang sarili ko para lang manatili ka.
Paglabas niya ng gusali, naghihintay si Celeste sa kabilang kalsada.
—Kumusta?
Ngumiti si Mara.
—Tapos na.
Hindi siya niyakap agad ng kanyang ina.
Tiningnan muna siya nito, gaya noong bata pa siya at unang natutong tumayo matapos matumba sa training mat.
—May natutunan ka?
Napatawa si Mara.
—Oo.
—Ano?
Tumingin siya sa maaliwalas na langit.
—Na minsan, Ma, ang pinakamahalagang self-defense ay hindi kung paano mo ipagtatanggol ang katawan mo.
Huminto siya.
—Kundi kung paano mo ipagtatanggol ang karapatan mong maging ikaw.
Makalipas ang ilang buwan, bumalik sa normal ang buhay ni Mara.
Nag-duty siya.
Nagkape kasama ang mga kaibigan.
Muling naglakbay kasama ang kanyang ina.
At sa unang pagkakataon matapos ang mahabang panahon, nakatulog siyang hindi nag-aalala kung may kailangan ba siyang ipaliwanag, patunayan o hingan ng permiso.
Nalaman niyang hindi pala kabiguan ang pag-alis sa maling relasyon.
Minsan, iyon ang pinakamatapang na desisyong magagawa mo.
May mga taong mahusay magmahal habang nanliligaw, pero ang tunay na pagkatao ay lumalabas kapag pakiramdam nila ay pag-aari ka na nila. Ang pag-ibig ay hindi pagsunod dahil sa takot, at ang kasal ay hindi permiso para kontrolin ang iyong katawan, pera, trabaho o pagkatao. Kapag ang respeto ay nawala, huwag matakot magtakda ng hangganan. Dahil ang taong tunay na nagmamahal sa’yo ay hindi kailanman hihilinging paliitin mo ang sarili mo para lamang maramdaman niyang malaki siya.
