SA ARAW NG ENGAGEMENT NAMIN, PINAHIYA AKO NG BABAENG TINAWAG NIYANG “KAPATID”—HINDI NIYA ALAM NA ISANG DESISYON KO ANG WAWASAK SA LAHAT NG PLANO NILA SA HARAP NG LIMANG DAANG BISITA
Sa harap ng mahigit limang daang bisita sa engagement party namin, biglang hinila ng “best friend” ng fiancé ko ang kuwelyo ng damit ko.
Napunit ang tela at nalantad ang panloob ko habang nagtawanan ang buong barkada nila.
Habang yakap ko ang sarili ko sa kahihiyan, ipinakita niya sa akin ang cellphone niya.
May pustahan pala sila tungkol sa kulay ng bra ko—at kasama sa group chat ang lalaking pakakasalan ko.
“Pink! Sabi ko sa inyo, pink!”
Halos mapaupo sa kakatawa si Nicole Alonzo habang hawak ang napunit na bahagi ng Filipiniana dress ko.
Hindi agad ako nakagalaw.
Ang ballroom ng isang hotel sa Bonifacio Global City ay punô ng mga kamag-anak, business partners ng pamilya Sarmiento, dating kaklase, at mga kaibigan namin.
Ilang segundo bago iyon, masaya silang pumapalakpak habang kinukunan kami ng litrato ni Adrian Sarmiento.
Ngayon, ako na ang palabas.
Mahigpit kong tinakpan ang dibdib ko.
“Ano’ng ginagawa mo?”
Umikot pa ang mga mata ni Nicole.
“Grabe ka naman, Mara. Tiningnan ko lang kung anong kulay.”
Itinaas niya ang cellphone.
Sa group chat na pinangalanan nilang Tropa, may poll.
Ano kaya ang kulay ng suot na panloob ni Mara ngayong engagement?
Walong miyembro ang nasa grupo.
Pitong boto ang nakalagay.
Ang tanging mensahe ni Adrian:
Tama na nga kayo.
Napatingin ako sa lalaking ilang minuto lang ang nakalipas ay nagsuot ng engagement ring sa daliri ko.
Nakatayo siya sa likuran ko, maayos ang tuxedo, tahimik na nakakunot ang noo.
“Adrian?”
Lumapit siya at ibinaba ang kamay ni Nicole na may hawak na cellphone.
“Joke lang ‘yan. Huwag mo nang palakihin.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa ulo ko.
“Joke?”
“Gusto lang nilang pasayahin ang party.”
Pagkatapos ay bumaling siya sa mga kaibigan niya.
“Hoy, tama na nga.”
At ngumiti ulit siya.
Parang walang nangyari.
Doon ko unang nakita nang malinaw ang lalaking pitong taon kong minahal.
Hindi siya walang alam.
Alam niya.
Pinili lang niyang huwag akong ipagtanggol.
Dahan-dahan kong hinubad ang engagement ring.
Inilaglag ko iyon sa champagne glass sa pinakamalapit na mesa.
“Cancel na ang engagement.”
Tumigil ang tawanan.
“Mara,” mariing sabi ni Adrian.
Si Nicole naman ang unang bumawi.
“Dahil lang dito? Napaka-dramatic mo naman.”
Kinuha ni Adrian ang coat niya at isinukbit sa balikat ko.
“Ganyan lang talaga si Nicole. Para siyang bata. Huwag mong seryosohin.”
Para siyang bata.
Iyon din ang palagi niyang sinasabi tuwing lumalampas si Nicole sa hangganan.
Nang umupo ito sa kandungan niya sa birthday party.
Nang tawagin akong “replacement girlfriend” sa harap ng mga kaibigan.
Nang gamitin ang toothbrush ko sa condo dahil “pareho lang naman kaming babae.”
Palaging biro.
Palaging ako ang sensitibo.
Napairap si Nicole.
“Eh dati nga nahipuan ka na ng professor mo, di ba? Ito pa kayang simpleng tingin lang?”
Nawala ang lahat ng tunog sa paligid ko.
Iyon ang pinakamasakit na lihim ng buhay ko.
Noong college ako, isang propesor ang nag-alok na tulungan akong makakuha ng scholarship. Pinapunta niya ako sa opisina niya at sinubukang samantalahin ako.
Si Adrian lang ang pinagsabihan ko.
Naalala ko pa kung paano niya ako niyakap noon.
“Hindi ito malalaman ng kahit sino, Mara. Pangako.”
Ngayon, alam pala ng buong barkada.
Namula ang mukha ni Adrian.
“Nicole, tumigil ka.”
Pero huli na.
“Sinabi mo sa kanila?” tanong ko.
Hindi niya ako matingnan.
“Pag-usapan natin sa bahay.”
Iyon lang.
Hindi “patawad.”
Hindi “pinagtaksilan kita.”
Kundi, sa bahay na lang.
Napangiti si Nicole na para bang siya pa ang nanalo.
“Fine. Para patas tayo.”
Bigla niyang hinila ang sarili niyang blouse hanggang mabuksan ang ilang butones.
“See? Hindi naman big deal.”
Bago pa siya tuluyang malantad, mabilis na hinablot ni Adrian ang coat na nakapatong sa balikat ko.
At ibinalot iyon kay Nicole.
“Loko ka talaga! Magtakip ka!”
May pag-aalala sa boses niya.
May lambing.
Samantalang ako—
Muli akong naiwan sa gitna ng ballroom na walang takip.
At iyon ang sandaling tuluyan akong natauhan.
Umilaw ang cellphone ko.
Mensahe mula sa clinic kung saan ako nagpa-checkup noong umaga.
Ms. Villanueva, congratulations. Your pregnancy is progressing normally. You are approximately twelve weeks pregnant.
Tatlong buwan.
Tatlong buwan ko nang dinadala ang anak ng lalaking iyon.
Tumingin ako kina Adrian at Nicole.
Si Adrian mismo ang nag-aayos ng coat sa balikat nito.
At sa unang pagkakataon, hindi ako umiyak.
Sumagot ako sa clinic.
Gusto kong magpa-schedule ng consultation. Kailangan kong pag-isipan ang lahat ng magiging desisyon ko tungkol sa pagbubuntis.
Pagkatapos ay umalis ako.
Halos hatinggabi nang makarating ako sa condo.
Nauna pa palang umuwi si Adrian.
Pagbukas ko ng pinto, ang unang sinabi niya ay:
“Galit na galit sina Mama at Papa. Tawagan mo sila bukas at humingi ka ng sorry.”
Napatingin ako sa kanya.
“Ako ang hihingi ng sorry?”
“Pinahiya mo ang pamilya ko sa harap ng limang daang tao.”
Napatawa ako nang mahina.
Ang pamilyar na lalaking iyon ay biglang parang estranghero.
Kinuha ko ang tuwalya at nagtungo sa banyo.
Pagbukas ko ng pinto—
“Aaaa!”
Napaatras ako.
Lumabas si Nicole mula sa sarili kong banyo, suot ang bathrobe ko.
“Bakit nandito siya?”
“Sira ang damit niya,” sagot ni Adrian. “Dito muna siya nagpalit at naligo.”
Pagkaraan ng ilang minuto, lumabas si Nicole na nakasuot ng puting oversized shirt.
Kaparehong-kapareho ng suot ni Adrian.
Napansin niya ang tingin ko.
“Brotherhood shirt,” nakangising sabi niya.
Noong unang taon namin ni Adrian, binilhan ko kami ng couple shirts.
Ayaw niyang isuot.
“Corny.”
Pero kay Nicole, okay lang.
Tumalikod si Nicole kay Adrian.
“Uy, pakisarado nga itong kawit sa likod. Hindi ko maabot.”
At walang pag-aalinlangan—
Lumapit si Adrian.
Ginawa niya iyon na para bang normal na normal.
“Anong ginagawa ninyong dalawa?”
Pareho silang napatigil.
Doon lamang tila napagtanto ni Adrian kung ano ang itsura ng eksena.
“Sorry. Nakasanayan na namin mula bata.”
Napapikit ako.
Mas masakit pala ang salitang nakasanayan kaysa sa anumang paliwanag.
Pumasok ako sa banyo at isinara ang pinto.
Paglabas ko makalipas ang ilang minuto, nakita kong nakatapak si Nicole sa Filipiniana dress ko.
Ang damit ng nanay ko.
Iyon ang suot niya sa silver wedding anniversary nila ni Papa bago siya namatay.
Kanina lang ay napunit ni Nicole.
Ngayon ay ginagamit niya itong pamunas sa basang paa.
“Nicole!”
Tinulak ko siya palayo.
Naupo siya sa sahig at napasigaw.
Agad lumapit si Adrian.
“Nasaktan ka?”
Hinawakan niya ang bukung-bukong nito.
Pagkatapos ay tumingin sa akin.
“Kailangan mo ba talagang manulak?”
“Kasuotan iyon ng Mama ko.”
“Alam ko. Pero damit lang ‘yan, Mara. Tao ito.”
Doon ko naramdaman na may bagay sa loob ko na tuluyang namatay.
Dinala niya si Nicole sa ospital.
“Hindi ako makakauwi agad. Baka kailangan niya ng kasama.”
Isang oras pagkaraan, nag-post si Nicole.
Larawan iyon ng kuwarto sa bagong townhouse na dapat sana’y tirahan naming mag-asawa pagkatapos ng kasal.
Nakahiga siya sa kama habang si Adrian ay naglalatag ng bagong bedsheet.
Caption:
Na-sprain ang paa ko pero napaaga yata ang paglipat ko sa bridal room ng best bro ko.
Nagkulitan agad ang mga kaibigan nila.
Lagyan na lang ng JUST MARRIED sign.
Uy, paboritong kulay mo pa ang curtains!
Kaya pala panay tanong ni Adrian sa GC kung anong interior design ang gusto mo.
Napako ang mata ko sa huling comment.
Ako ang nagbayad ng halos kalahati ng townhouse.
Pero sa tuwing may suggestion ako tungkol sa design, sinasabi ni Adrian na siya na ang bahala.
Ngayon alam ko na kung kaninong panlasa ang sinusunod niya.
Pinindot ko ang Like sa post ni Nicole.
Pagkatapos ay binuksan ko ang email na tatlong araw ko nang iniiwasang sagutin.
Isang international architecture firm sa Singapore ang ilang buwan nang nag-aalok sa akin ng senior position.
May housing allowance.
Relocation package.
At halos triple ng kinikita ko sa Maynila.
Pinindot ko ang ACCEPT OFFER.
Eksaktong 12:43 ng madaling-araw, dumating ang confirmation.
Your relocation date is in six days.
Napatingin ako sa engagement ring na iniwan ni Adrian sa ibabaw ng mesa nang pulutin niya iyon mula sa champagne glass.
Pagkatapos ay inilagay ko ito sa isang maliit na envelope.
Pero bago ko maisara ang envelope, may bagong mensaheng pumasok mula sa isang miyembro ng barkada nila.
Isang screenshot mula sa group chat.
At nang mabasa ko ang huling mensahe ni Adrian tungkol sa akin—
Nanlamig ang buong katawan ko.
“Hayaan ninyo lang. Pag kasal na kami, wala na rin siyang magagawa.”
PARTE2
Ilang minuto akong nakatitig sa screenshot.
Hindi ko alam kung alin ang mas masakit.
Na pinagtawanan nila ako.
O na alam ni Adrian na nasasaktan ako at ang iniisip niya lamang ay kapag kasal na kami, wala na akong matatakbuhan.
May kasunod pang mensahe mula sa nagpadala.
Sorry, Mara. Hindi ko na kayang manahimik. Akala namin harmless lang noon. Pero sobra na.
Si Paolo, isa sa barkada ni Adrian.
Nagpadala pa siya ng iba pang screenshots.
Nandoon ang mga biro tungkol sa pananamit ko.
Mga litrato kong kinunan nang hindi ko alam.
Mga komentong ginagawa nila tuwing hindi ako kasama.
At pinakamasakit sa lahat—
Nandoon ang kuwento tungkol sa professor ko.
Si Adrian mismo ang nagkuwento.
Sensitive kasi si Mara sa physical jokes dahil may nangyari sa kanya noong college.
Sagot ni Nicole:
Kaya pala ang arte.
Nag-react si Adrian ng laughing emoji.
Ibinaba ko ang cellphone.
Doon ako umiyak.
Hindi dahil gusto ko pa siyang balikan.
Kundi dahil kailangan kong ilibing sa isang gabi ang pitong taong paniniwalang minahal niya ako nang tama.
Umaga na nang bumalik si Adrian.
Tahimik siyang pumasok.
“Hindi pa tayo tapos mag-usap.”
Nasa dining table ako.
Nakapila sa tabi ko ang passport, employment contract, at isang maliit na maleta.
Napatingin siya sa mga iyon.
“Saan ka pupunta?”
“Singapore.”
Napatawa siya.
Pero nang makita niyang hindi ako nagbibiro, nawala ang ngiti niya.
“Ano?”
“Tinanggap ko ang trabaho.”
“Mara, huwag kang gumawa ng desisyon habang galit ka.”
“Matagal ko nang pinag-isipan ang trabaho. Ikaw lang ang dahilan kung bakit hindi ko tinanggap noon.”
Tumahimik siya.
“Aayusin natin ito.”
“Paano?”
“Pag-usapan natin. Pagsasabihan ko si Nicole.”
Napatitig ako sa kanya.
“Adrian, hindi si Nicole ang pinakamalaking problema.”
“Kundi ano?”
“Ikaw.”
Parang sinampal ko siya.
Inilapag ko sa mesa ang mga screenshot.
Isa-isa niya iyong binasa.
Unti-unting nawala ang kulay ng mukha niya.
“Saan mo nakuha ito?”
“Iyon ang tanong mo?”
“Mara—”
“Sinabi mo sa kanila ang nangyari sa akin.”
Napahawak siya sa noo.
“Hindi ganoon ang ibig kong sabihin noon. Kinukuwento ko lang kung bakit minsan sensitive ka.”
“Hindi mo kuwento iyon.”
“Kaibigan ko sila.”
“At ako ang fiancée mo.”
Wala siyang naisagot.
Kinuha ko ang envelope at itinulak sa kanya.
Nasa loob ang singsing.
“Wala nang engagement.”
Biglang nanigas ang panga niya.
“Hindi ka aalis.”
Napangiti ako.
“Hindi mo na ako mapagdedesisyunan.”
Doon niya napansin ang hospital envelope sa tabi ng bag ko.
Bago ko maagaw, nabuksan niya iyon.
Ultrasound report.
Nakita ko kung paano nanlaki ang mga mata niya.
“Mara…”
Hindi ako nagsalita.
“Buntis ka?”
Tahimik akong tumango.
Napaupo siya.
Parang biglang nawala ang lahat ng galit sa mukha niya.
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Magsasabi sana ako kagabi.”
Napalunok siya.
“At?”
“Tapos pinunit ni Nicole ang damit ko. Pinagtawanan ninyo ako. Kinuha mo ang coat sa balikat ko para takpan siya. Pag-uwi ko, nakita kitang tumutulong magsara ng damit niya. Tinapakan niya ang damit ng Mama ko, at siya pa rin ang dinala mo sa ospital.”
Hindi siya makatingin sa akin.
“Tapos nakita ko ang post niya mula sa magiging kuwarto natin.”
“Mara, walang namamagitan sa amin.”
“Hindi ko kailangang patunayang may relasyon kayo.”
Napatingin siya sa akin.
“Mas masakit ang katotohanang kahit wala kayong relasyon, palagi mo pa rin siyang pinili.”
Tumahimik siya.
Iyon ang sagot.
Bandang alas-diyes, dumating ang mga magulang ni Adrian.
Kasama si Nicole.
Nakasuot ito ng ankle support at nakasandal sa braso ng nanay ni Adrian na si Doña Lourdes.
“Mara,” malamig nitong sabi, “kailangan nating ayusin ang kahihiyang ginawa mo kagabi.”
Napatawa ako.
May kakaibang gaan pala kapag wala ka nang kailangang patunayan.
“Umupo po kayo.”
Akala yata nila susunod na ako.
Na hihingi ng tawad.
Na muling yayuko.
Sa halip, ikinonekta ko ang laptop ko sa television.
Lumabas sa malaking screen ang poll tungkol sa panloob ko.
Kasunod ang screenshots.
Mga biro.
Ang sikreto ko.
At ang mensahe ni Adrian:
Pag kasal na kami, wala na rin siyang magagawa.
Namula si Lourdes.
“Adrian, ano ito?”
Hindi sumagot ang anak niya.
Si Nicole naman ay biglang tumayo.
“Private group chat ‘yan! Wala kang karapatang—”
“Wala akong karapatang basahin ang mga sinasabi ninyo tungkol sa akin?”
“Mga biro lang iyon!”
Tinitigan ko siya.
“Kapag ako ang nasaktan, biro. Kapag ikaw ang natulak matapos mong tapakan ang gamit ng patay kong ina, ospital agad.”
Natahimik siya.
Ipinakita ko ang litrato ng napunit na Filipiniana.
Sa unang pagkakataon, walang depensa si Adrian.
Ang ama niyang si Ramon ang nagsalita.
“Humingi ka ng tawad, Nicole.”
Napalingon dito si Lourdes.
“Ramon—”
“Humingi siya ng tawad.”
Namula ang mukha ni Nicole.
“Sorry.”
Isang salita.
Walang pagsisisi.
Pero hindi ko na kailangan.
Tumayo ako.
“Hindi ko kayo pinapunta rito para humingi ng sorry.”
Inilapag ko sa mesa ang isang folder.
“Ang townhouse ay nakapangalan sa aming dalawa. Nakipag-ugnayan na ako sa abogado tungkol sa legal na paghahati ng share ko. Hindi ako titira roon.”
Napalingon si Adrian.
“Mara…”
“At hindi matutuloy ang kasal.”
“Sabi mo buntis ka!”
Nag-iba ang tingin ng lahat.
Napatingin si Lourdes sa tiyan ko.
“Buntis?”
Napapikit ako.
Ayokong ganito nila malalaman.
Pero hindi ko na rin kayang itago.
“Opo.”
Biglang lumiwanag ang mukha ni Lourdes.
“Kung ganoon, mas lalong hindi puwedeng kanselahin ang kasal!”
Doon ako napatawa.
Mahina muna.
Pagkatapos ay napailing ako.
“Bakit? Dahil buntis ako, kailangan ko nang pakasalan ang lalaking hindi marunong rumespeto sa akin?”
“May apo kami!”
“Anak ko rin siya.”
Lumapit si Adrian.
“Kaya nating ayusin ito. Para sa baby.”
Napaatras ako.
“Huwag mong gamitin ang bata para ayusin ang bagay na ikaw ang sumira.”
Tumulo ang luha niya.
Iyon ang unang pagkakataong nakita kong umiyak si Adrian.
Noon, baka niyakap ko siya.
Ngayon, wala na akong naramdaman kundi pagod.
“Minahal kita, Mara.”
“Alam ko.”
Napatingin siya.
“Pero minsan, Adrian, hindi sapat ang pagmamahal kung wala itong respeto.”
Anim na araw pagkatapos ng engagement party, lumipad ako papuntang Singapore.
Hindi ako nagdesisyon tungkol sa pagbubuntis dahil sa galit, kay Adrian, o sa opinyon ng ibang tao.
Nagpunta ako sa mga konsultasyon.
Kinausap ko ang doktor.
Kinausap ko rin ang sarili ko.
Sa huli, pinili kong ipagpatuloy ang pagbubuntis.
Hindi para bigyan ng pangalawang pagkakataon si Adrian.
Hindi para itali siya sa akin.
Kundi dahil iyon ang desisyong gusto ko para sa sarili kong buhay.
Nang sabihin ko iyon kay Adrian sa isang video call, matagal siyang umiyak.
“Pwede ba akong pumunta diyan?”
“Hindi.”
“Gusto kong bumawi.”
“Bumawi ka bilang ama kung kaya mo. Pero hindi na bilang partner ko.”
Tahimik siyang tumango.
At sa unang pagkakataon sa loob ng maraming taon, nirespeto niya ang sinabi kong hindi.
Hindi naging madali ang mga sumunod na buwan.
May mga gabing umiiyak ako sa maliit kong apartment.
May mga araw na hinahanap-hanap ko ang bersiyon ni Adrian na minahal ko.
Pero bawat pagkakataong nanghihina ako, naaalala ko ang ballroom.
Ang tawanan.
Ang coat na kinuha niya mula sa balikat ko para takpan si Nicole.
At tinatanong ko ang sarili ko:
Kung anak kong babae ang nasa lugar ko, sasabihin ko ba sa kanyang magtiis?
Palaging pareho ang sagot.
Hindi.
Kaya hindi rin ako bumalik.
Makalipas ang pitong buwan, ipinanganak ko ang anak kong si Lia.
Maayos ang panganganak.
Naroon ang kapatid kong si Camille.
Naroon ang dalawang kaibigang lumipad mula Maynila.
At matapos ang lahat, dumating si Adrian.
Hindi siya basta pumasok.
Tumayo lamang siya sa labas ng kuwarto hanggang payagan ko.
Nang una niyang makita si Lia, nanginginig ang kamay niya.
“Kamukha mo.”
“Mas mabuti,” sagot ko.
Napangiti siya nang malungkot.
May dala siyang isang kahon.
Pagbukas ko, napahawak ako sa bibig ko.
Ang Filipiniana dress ni Mama.
Maingat na naayos ang mga punit.
Hindi perpekto.
May mga bakas pa rin ng pagkasira.
Pero buo.
“Hinahanap ko ang pinakamahusay na restoration specialist na kaya kong makita,” sabi niya. “Hindi ko mababawi ang ginawa namin. Pero ayokong tuluyang mawala ito sa iyo.”
Matagal ko siyang tinitigan.
“Salamat.”
Hindi iyon kapatawaran.
Hindi rin pagbabalikan.
Pasasalamat lang.
At sapat na iyon.
Si Nicole?
Unti-unti ring lumayo ang barkada sa kanya matapos lumabas ang buong katotohanan.
Hindi ako ang nag-post ng screenshots online.
Hindi ko kailangan.
Si Paolo ang nagsabi sa ibang miyembro na mali na ang ginawa nila, at isa-isang humingi ng tawad ang ilan.
May mga hindi.
Tinanggap ko rin iyon.
Hindi lahat ng taong nakasakit sa iyo ay bibigyan ka ng closure.
Minsan ikaw mismo ang gagawa nito.
Si Adrian naman ay natutong maging ama mula sa malayo.
Nagpadala siya ng suporta nang walang kondisyon.
Dumalaw kapag pinapayagan.
Hindi na niya tinangkang pilitin akong bumalik.
At si Lourdes, na minsang inisip na ang reputasyon ng pamilya ang pinakamahalaga, ay nagsabi sa akin isang araw habang buhat si Lia:
“Mali ako sa iyo.”
Hindi ako ngumiti.
Hindi rin ako nagalit.
Sinagot ko lang siya.
“Mas mabuting huli kaysa hindi natuto.”
Dalawang taon ang lumipas.
Bumalik ako sa Maynila bilang regional design director ng kompanyang pinasukan ko sa Singapore.
Sa unang malaking event na dinaluhan ko pagkatapos ng pagbabalik, nagsuot ako ng bagong Filipiniana.
Ang maliit na bahagi ng telang naisalba mula sa lumang damit ni Mama ay ginawang kuwelyo nito.
Bago ako umalis ng bahay, tumingin ako sa salamin.
Dati, kapag nakikita ko ang peklat sa lumang tela, ang engagement party ang naaalala ko.
Ngayon, iba na.
Naalala ko ang nanay ko.
Ang anak ko.
At ang babaeng natutunan kong protektahan.
Ang sarili ko.
Minsan, hindi ang pinakamasakit na pagtataksil ang pagkawala ng isang relasyon.
Kundi ang sandaling matuklasan mong ang taong mahal mo ay matagal nang komportableng nakikitang nasasaktan ka—basta hindi siya ang naaabala.
Pero may magandang bahagi ang pagkawala ng ilusyon.
Kapag nakita mo na ang katotohanan, hindi mo na kailangang manatili sa lugar na paulit-ulit kang pinapaliit.
Mensahe sa mga mambabasa
Ang pag-ibig ay hindi nasusukat sa tagal ng relasyon, sa singsing, sa engrandeng kasal, o sa dami ng beses na sinabi ng isang tao na mahal ka niya. Nasusukat ito sa respeto—lalo na kapag wala kang lakas ipagtanggol ang sarili mo.
Ang taong totoong nagmamahal sa iyo ay hindi tatawa habang ikaw ang pinagtatawanan. Hindi niya ikukuwento ang sugat mong ipinagkatiwala mo sa kanya. At hindi ka niya tuturuan na tanggapin ang kawalan ng respeto para lang mapanatili ang “kapayapaan.”
May mga pagkakataong ang pinakamalaking pagmamahal na maibibigay mo ay hindi sa taong ayaw mong mawala.
Kundi sa sarili mong matagal mo nang nakakalimutang ipaglaban.
