PINALAYAS AKO NG BIYENAN KO DAHIL AYAW KONG MAGHUGAS NANG PASO ANG KAMAY—PERO SA BANGKO, NATUKLASAN KONG ISINANLA NILA ANG CONDO KO NANG PALIHIM
Pinalayas ako ng biyenan ko dahil tumanggi akong maghugas ng pinggan habang paso at nakabenda ang kamay ko.
Ang mas masakit, nakatayo lang ang asawa ko at sinabi sa akin, “Humingi ka na lang ng tawad kay Mama.”
Pero wala pang dalawang oras matapos akong umalis, nakatanggap ako ng mensahe mula sa bangko.
May ₱22,000,000 na loan na isinasanla ang condo na minana ko sa mga magulang ko.
At ang dokumentong hawak ko sa bahay?
Hindi na pala iyon ang orihinal.
Ako si Mara Villanueva, 34 anyos, isang architect na dalubhasa sa interior design at renovation ng mga restaurant at boutique hotel.
Walong taon na kaming kasal ng asawa kong si Paolo Mendoza.
Noong una, maayos naman ang relasyon ko sa pamilya niya.
O baka iyon lang ang gusto kong paniwalaan.
Nakatira kami pansamantala sa bahay ng biyenan kong si Lourdes sa BF Homes, Parañaque habang inaayos ang townhouse na balak sana naming tirhan ni Paolo.
Noong Sabado, nagkaroon ng malaking salu-salo sa bahay.
Na-promote kasi ang nakababatang kapatid ni Paolo na si Camille sa kumpanyang pinagtatrabahuhan niya.
Labintatlo kaming bisita.
Alas-dos pa lang ng hapon, naroon na ako para “tumulong.”
Pero ang tulong ay naging halos ako na ang gumawa ng lahat.
Ako ang nag-marinate ng manok.
Ako ang nag-ayos ng mesa.
Ako ang bumili ng kulang na ingredients.
Ako ang nag-bake ng leche flan.
Ako rin ang paulit-ulit na tumatakbo sa kusina habang si Camille at si Mama Lourdes ay nasa itaas, nagbibihis at nagkukuwentuhan.
Habang inilalabas ko ang isang malaking tray mula sa oven, dumulas ang oven mitt sa kamay ko.
Napahiyaw ako.
Tumama ang mainit na gilid ng tray sa kanan kong palad.
Namula agad ang balat.
Nilagyan ko iyon ng malamig na tubig bago ko binalutan nang maayos.
Nakita ako ni Paolo.
Tiningnan niya ang kamay ko.
“Lagyan mo na lang ng ointment mamaya,” sabi niya.
Pagkatapos ay bumalik siya sa sala para makipag-inuman sa mga pinsan niya.
Hindi ko na pinansin.
Sanay na akong ako ang umaayos sa sarili ko.
Pagkatapos kumain, nagsimula nang mag-uwian ang ibang bisita.
Nasa kusina ako nang dumating si Camille dala ang tatlong mamantikang plato at isang serving bowl.
Ibinaba niya iyon sa harap ko.
“Ate Mara, isabay mo na rin ito. May lakad pa ako bukas. Ayokong masira nails ko.”
Tumingin ako sa kanya.
Pagkatapos ay itinaas ko ang nakabenda kong kamay.
“Camille, hindi ko kayang maghugas ngayon.”
Natawa siya nang bahagya.
“Eh di kaliwang kamay.”
Akala ko nagbibiro siya.
Hindi pala.
Huminga ako nang malalim.
“Lahat naman tayo kumain. Puwede namang magtulungan.”
Biglang tumahimik ang kusina.
Si Mama Lourdes ang unang nagsalita.
“Anong ibig mong sabihin?”
“Pasado po ang kamay ko. Sinasabi ko lang na baka puwedeng tumulong si Paolo o kahit sino.”
Para bang nakapagsalita ako ng napakalaking kasalanan.
“Gusto mong paghugasin ang anak ko?”
“Bakit hindi po? Pinggan lang naman iyon.”
Tumigas ang mukha niya.
“Maghapon nagtatrabaho ang asawa mo.”
Hindi ko napigilang matawa.
Isang maikli, pagod na tawa.
“Ako rin po.”
At totoo iyon.
Sa nakaraang tatlong taon, noong bumagsak ang sales ng negosyo ni Paolo, ilang buwan kong binayaran ang amortization ng sasakyan niya.
Ako rin ang tumulong sa maintenance medicine ng tatay niya bago ito pumanaw.
Maging ang pagpapagawa ng kusinang kinatatayuan namin ay may ambag akong halos ₱400,000.
Pero tila walang nakakaalala noon.
Tumayo si Paolo mula sa dining area.
“Mara, tama na. Huwag mong gawing malaking issue ang ilang pinggan.”
Tumingin ako sa kanya.
“Hindi pinggan ang issue.”
“Eh ano?”
“Na may paso ang kamay ko at walang kahit isang taong nagtanong kung kaya ko pa.”
Napabuntong-hininga siya.
Para bang ako pa ang nakakapagod.
At doon sumabog si Mama Lourdes.
“Alam mo, matagal na kitang tinitiis dahil palagi mong iniisip na mas mataas ka sa amin porke may trabaho ka at may mga property kang sarili!”
“Ma…”
“Hindi, Paolo. Dapat malaman niya ang lugar niya.”
Huminto siya sa harap ko.
“At habang asawa ka ng anak ko, huwag mong isipin na para sa iyo lang ang condo mo sa BGC. Pamilya tayo. Dapat lahat nakikinabang.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa ulo ko.
Ang condo sa BGC ay iniwan sa akin ng mga magulang ko.
Doon nakatago ang ilang gamit nila, mga lumang litrato, architectural drawings ng tatay ko at mga libro ng nanay ko.
Hindi iyon investment lamang.
Parte iyon ng buhay ko bago ko pa nakilala si Paolo.
“Ano pong ibig ninyong sabihin?”
Sumingit si Camille.
“Wala naman kasing nakatira roon. Sina Enzo at ako naghahanap ng mas malaking place dahil lumalaki na si Joaquin.”
Si Joaquin ang anim na taong gulang nilang anak.
Napatingin ako kay Paolo.
“Napag-usapan ninyo ang condo ko?”
Hindi agad siya sumagot.
“Paolo?”
“Hindi naman exactly.”
Dalawang salita.
Pero sapat iyon para kumabog ang dibdib ko.
Lumapit si Mama Lourdes sa pinto at binuksan iyon.
“Kung hindi ka marunong makisama, umalis ka.”
“Mama—” sabi ni Paolo.
“Hayaan mo siya. Tutal feeling independent naman.”
Makalipas ang sampung minuto, inilabas niya mismo ang dalawang maleta ko mula sa kuwarto.
Nakatayo lang si Paolo.
Hinintay kong pigilan niya ang nanay niya.
Hindi niya ginawa.
Sa halip, mahina niyang sinabi:
“Doon ka muna kina Renata. Pag kumalma si Mama, bumalik ka. Humingi ka na lang ng tawad para matapos na.”
Matagal ko siyang tinitigan.
Pagkatapos ay kinuha ko ang mga gamit ko at umalis.
Alas-11:14 ng gabi, nasa condo na ako ng kaibigan kong si Renata nang mag-message si Paolo.
“Bigyan mo muna ng space si Mama. Ikaw naman nagsimula ng gulo dahil lang sa pinggan.”
Hindi ako sumagot.
Alas-11:26, may panibagong notification.
Mula sa bangko.
Binasa ko iyon nang dalawang beses.
Pagkatapos ay pangatlo.
Kailangan daw nilang personal na makumpirma ang isang loan application na nagkakahalaga ng ₱22,000,000, kung saan ang condo ko sa BGC ang nakalistang collateral.
Nanlamig ako.
Dalawang linggo bago iyon, hiningi ni Paolo ang photocopy ng Condominium Certificate of Title at ID ko.
Sabi niya kailangan ng accountant para sa “asset declaration” ng negosyo.
Dumiretso ako kinabukasan sa condo.
Binuksan ko ang metal filing cabinet kung saan ko inilalagay ang mahahalagang dokumento.
Naroon ang envelope.
Naroon ang title.
Pero nang hawakan ko iyon, may kakaiba.
Kinuha ko ang litrato ng original CCT na ipinadala sa akin ng abogado ng mga magulang ko noong mailipat iyon sa pangalan ko.
Magkaiba ang embossed seal.
Pati ang ilang numero sa dokumento ay hindi tugma.
Nanginginig akong tinawagan si Atty. Denise Cruz, dating kaklase ko sa kolehiyo na naging property lawyer.
Alas-nuwebe ng umaga, magkasama kaming pumunta sa bangko.
Pagkatapos ng mahigit isang oras na pakikipag-usap sa branch manager at fraud officer, inilapag nila sa harap namin ang photocopies ng loan documents.
May loan application.
May kopya ng ID ko.
May notarized authorization.
At may pirmang kamukhang-kamukha ng akin.
Pero hindi ako ang pumirma.
Biglang tinanong ni Denise ang bank officer.
“Nasaan ang owner’s duplicate title na isinumite kasama ng application?”
Sandaling nanahimik ang lalaki.
Pagkatapos ay kumuha siya ng folder mula sa vault records.
Sinuri iyon ni Denise.
Makalipas ang ilang segundo, tumingin siya sa akin.
Namutla siya.
“Mara…”
“Ano?”
Ibinaba niya ang dokumento.
“Hindi peke ang title na isinumite nila sa bangko.”
Hindi ako makahinga.
Itinuro niya ang seal.
“Ito ang tunay na owner’s duplicate.”
Doon ko naunawaan.
Kung ang totoong title ay nasa bangko…
ibig sabihin, may kumuha nito mula sa condo ko at sadyang nag-iwan ng pekeng kapalit para hindi ko mapansin.
Pero hindi pa iyon ang pinakamasama.
Pinaharap sa amin ng bank officer ang computer monitor.
“Ma’am Mara, may record po kami kung sino ang personal na nagdala ng original title at authorization dito limang araw na ang nakalipas.”
Lumabas ang kuha mula sa security camera ng bangko.
At sa screen, nakita ko ang tatlong taong magkakasamang naglalakad papasok sa branch.
Si Paolo.
Si Camille.
At sa gitna nila, hawak ang asul na folder na pinaglalagyan ko ng title…
si Mama Lourdes.
PARTE2
Hindi ako agad nakapagsalita.
Paulit-ulit kong tinitigan ang larawan sa monitor.
Kilala ko ang asul na folder.
May maliit iyong gasgas sa gilid dahil minsan ko iyong nabagsak habang naglilipat ng gamit mula sa bahay ng mga magulang ko.
Walang duda.
Folder ko iyon.
At hawak iyon ng biyenan kong ilang oras lamang bago niya sabihin sa akin na kailangan kong “matutong makisama sa pamilya.”
“Tingnan natin ang timestamps,” sabi ni Denise.
5:43 ng hapon.
Limang araw bago ang hapunan.
Ibig sabihin, bago pa ako palayasin, may ginagawa na silang lahat sa likod ko.
Napahawak ako sa nakabenda kong kamay.
Biglang parang hindi na masakit ang paso.
Mas masakit ang nakita ko.
“Ma’am,” maingat na sabi ng fraud officer, “hindi pa nailalabas ang loan proceeds. May discrepancy kasi sa contact verification kaya kayo nakatanggap ng message.”
Napapikit ako.
Kung hindi nagkaroon ng discrepancy…
Kung hindi nag-message ang bangko…
Maaaring nailabas ang ₱22 milyon nang hindi ko nalalaman.
“Ano ang purpose ng loan?” tanong ni Denise.
Binuklat ng officer ang application.
Nakita ko ang pangalan ng borrower.
Mendoza Premier Supplies.
Negosyo ni Paolo.
Pero may nakalakip pang isang pahina.
Loan allocation.
₱10 milyon para raw sa “business expansion.”
₱7 milyon para sa residential acquisition.
₱5 milyon para sa debt restructuring.
Napatingin ako kay Denise.
“Residential acquisition?”
May pangalan sa proposed property reservation.
Camille Mendoza-Evangelista.
Napatawa ako.
Hindi dahil nakakatawa.
Dahil kung hindi ako tatawa, baka doon ako maiyak.
Kaya pala sinabi ni Camille na naghahanap sila ng mas malaking tirahan.
At iyong ₱5 milyon para sa debt restructuring?
Nalaman naming kaugnay iyon sa ilang obligasyon sa bahay ni Mama Lourdes at isang personal loan na ilang buwan nang overdue.
Ang condo ko ang gagawing sagot sa problema nilang lahat.
At walang sinuman sa kanila ang nagtanong sa akin.
Pinakiusapan ni Denise ang bangko na i-freeze ang proseso habang nagsusumite kami ng formal dispute at affidavit na hindi akin ang mga pirma.
Pagkatapos ay pumunta kami sa Registry of Deeds upang kumuha ng certified records.
Sumunod naming tinunton ang notarized authorization.
Ayon sa dokumento, personal daw akong humarap sa notary public at binigyan ko si Paolo ng kapangyarihang gamitin ang condo bilang collateral.
May petsa.
Hunyo 16.
Napatingin ako kay Denise.
“Imposible.”
“Bakit?”
“Nasa Cebu ako buong araw noong June 16. Site inspection ng hotel project.”
May boarding pass ako.
Hotel records.
Meeting attendance.
At dose-dosenang larawan sa construction site.
Nang kontakin ang notary public, mas lalong lumalim ang problema.
Hindi niya ako kilala.
At ayon sa sarili niyang notarial record, ibang dokumento ang may kaparehong entry number.
May gumamit ng impormasyon at seal niya para gumawa ng pekeng authorization.
“Tapos na,” sabi ni Denise habang pauwi kami.
“Anong ibig mong sabihin?”
“May dokumento ka. May bank CCTV. May original title. May forged authorization. At may ebidensiya kang wala ka sa Maynila noong sinasabing personal kang pumirma.”
Tumingin siya sa akin.
“Mara, huwag kang pupunta roon nang mag-isa.”
Hindi ko balak.
Pero hindi ko rin balak tumakbo.
Kinagabihan, nag-message si Paolo.
“Umuwi ka bukas. Naghihintay si Mama ng apology mo.”
Iyon ang unang pagkakataong natawa talaga ako mula nang mangyari ang lahat.
Sumagot ako.
“Sige. Pupunta ako.”
Kinabukasan, alas-kuwatro ng hapon, bumalik ako sa bahay sa BF Homes.
Kasama ko si Denise.
Pagbukas ni Camille ng pinto, agad siyang napasimangot.
“Bakit may kasama kang abogado?”
Hindi ako sumagot.
Nasa sala si Mama Lourdes.
Nakaayos ang buhok.
May hawak na tasa ng kape.
Nang makita niya ako, ibinaba niya iyon.
“Mabuti at natauhan ka.”
Nasa tabi niya si Paolo.
Tumayo siya.
“Lu, pag-usapan natin nang maayos.”
Inilapag ko ang isang makapal na envelope sa coffee table.
“Sige.”
Umupo ako.
“Pag-usapan natin.”
Humalukipkip si Mama Lourdes.
“Bago ang lahat, sana marunong kang humingi ng tawad sa mas matanda.”
Binuksan ko ang envelope.
Una kong inilabas ang bank acknowledgment ng frozen loan application.
Sumunod ang kopya ng forged authorization.
Pagkatapos ang certified records.
At panghuli, inilapag ko ang printout ng security camera image.
Biglang nawala ang kulay sa mukha ni Camille.
Hindi gumalaw si Paolo.
Si Mama Lourdes lang ang pilit na nanatiling matapang.
“Ano naman iyan?”
Itinulak ko ang litrato sa harap niya.
“Sabihin n’yo sa akin.”
Tahimik.
“Tinanong ko kayo noong isang gabi kung pinag-usapan ninyo ang condo ko.”
Tumingin ako kay Paolo.
“Ang sagot mo, ‘hindi exactly.’”
Hindi siya makatingin sa akin.
“Paolo.”
“Mara, makinig ka muna.”
“Makikinig ako. Kaya sabihin mo.”
Huminga siya nang malalim.
“May problema ang negosyo.”
“Alam ko.”
“Mas malaki kaysa sa alam mo.”
“Gaano kalaki?”
Hindi sumagot.
Si Camille ang biglang nagsalita.
“Hindi naman mawawala sa iyo ang condo!”
Napalingon ako sa kanya.
“Excuse me?”
“Collateral lang naman. Babayaran naman ni Kuya.”
Napangiti ako nang walang saya.
“Ganoon pala kadali?”
“Mara—”
“Kung ganoon kadali, bakit hindi bahay mo ang isinangla mo?”
Tumahimik siya.
Tumingin ako kay Mama Lourdes.
“O bahay ninyo?”
Nagbago ang ekspresyon niya.
“Pamilya ka namin.”
“Hindi iyan sagot.”
“Ang kay Paolo ay iyo rin. Ang iyo ay para rin kay Paolo. Mag-asawa kayo.”
Tumango ako nang dahan-dahan.
“At dahil doon, puwede ninyong kunin ang original title sa condo ko nang hindi ko alam?”
Walang sagot.
“Puwede ninyong pekein ang pirma ko?”
“Masyado mong pinapalaki,” sabi niya.
Napalingon si Denise sa kanya.
Hindi ako.
Ako ang sumagot.
“₱22 milyon ang loan.”
“Pero pamilya—”
“Hindi permiso ang pagiging pamilya.”
Tumahimik ang buong sala.
“Ang pagbabahagi,” sabi ko, “kusang ibinibigay. Kapag kinuha ninyo nang palihim, hindi na iyon pagbabahagi.”
Tumayo si Paolo.
“Mara, ako ang may kasalanan. Ako ang kumuha ng title.”
Masakit pa rin marinig kahit alam ko na.
“Kailan?”
“Noong sinabi kong kailangan ng accountant ang documents mo.”
“Paano ka nakapasok sa filing cabinet?”
May duplicate key siya.
Ibinigay ko iyon sa kanya dalawang taon na ang nakalipas.
Dahil asawa ko siya.
Dahil pinagkatiwalaan ko siya.
“Kinuha ko ang title. Nagpagawa ako ng kapalit para hindi mo agad mapansin.”
Napalunok ako.
Hanggang sa mismong bibig niya nanggaling.
“Kanino galing ang pekeng authorization?”
Hindi siya sumagot.
“Paolo.”
“May kakilala si Enzo.”
Napalingon ako kay Camille.
Ang asawa niyang si Enzo.
Agad siyang napaiyak.
“Hindi namin iniisip na aabot nang ganito!”
“Ano ang iniisip ninyo?”
“Na makukuha ang loan, maaayos ang business ni Kuya, makakabili kami ng bahay, tapos babayaran din naman!”
Napailing ako.
“Gamit ang bahay na iniwan sa akin ng patay kong mga magulang.”
Umiyak siya lalo.
Pero wala na akong maramdaman para sa luha niya.
Lumapit si Paolo.
“Mara, please. Nag-panic ako. Kapag hindi ako nakabayad sa suppliers, babagsak ang negosyo. Si Mama rin may utang. Akala ko kapag nakabangon kami, maibabalik ko lahat bago mo malaman.”
“Bago ko malaman.”
Inulit ko ang mga salita niya.
Hindi bago ka pumayag.
Kundi bago mo malaman.
Doon ko tuluyang naunawaan.
Hindi pagkakamali ang nangyari.
Plano iyon.
Ang tanging sumablay ay nalaman ko nang maaga.
“Mahal kita,” sabi ni Paolo.
Napatingin ako sa kanya.
“Hindi.”
Namutla siya.
“Mara—”
“Maaaring mahal mo ang pakiramdam na nandito ako kapag kailangan mo ng pera. Maaaring mahal mo ang convenience na ako ang sumasalo kapag may problema. Pero hindi mo ginagawa ito sa taong iginagalang mo.”
Hinawakan niya ang braso ko.
Agad akong umatras.
“Ayusin natin.”
“Tapos na.”
“Mara, please.”
“Binigyan mo ang pamilya mo ng access sa isang bagay na hindi sa iyo.”
Napatingin ako sa nakabenda kong kamay.
“Pero alam mo kung ano ang pinakamasakit?”
Tahimik siya.
“Hindi iyong condo.”
Tumingin ako sa mga mata niya.
“Noong napaso ako, nakita mo. Noong pinapahiya ako ng nanay mo, narinig mo. Noong pinalalayas ako, nanood ka lang.”
Nabasag ang boses ko sa unang pagkakataon.
“Pero noong kailangan ninyo ng ₱22 milyon mula sa akin, saka ninyo naalala na pamilya ako.”
Walang nakasagot.
Tumayo si Mama Lourdes.
“Ano ngayon? Ipapakulong mo ang asawa mo dahil sa pera?”
Tumingin ako sa kanya.
“Hindi ko pinili ang magiging consequence.”
Tumayo rin si Denise.
“Sila ang pumili noong gumawa sila ng mga dokumentong walang pahintulot ng kliyente ko.”
Iniwan namin sila sa sala.
Sa unang pagkakataon sa walong taon, hindi ko pinilit ayusin ang gulong hindi naman ako ang gumawa.
Sa mga sumunod na linggo, tuluyang kinansela ng bangko ang loan application at inilagay sa formal fraud investigation ang transaksyon.
Na-secure rin ang original title habang inaayos ang dokumentasyon at ibinalik sa akin matapos makumpleto ang kinakailangang proseso.
Nagsampa ako ng reklamo kaugnay ng pekeng mga dokumento.
Hindi ko pinrotektahan si Paolo mula sa consequences.
Hindi ko rin dinagdagan.
Hinayaan kong ang ebidensiya ang magsalita.
Si Camille at Enzo ay hindi natuloy sa bahay na gusto nilang bilhin.
Napilitang ibenta ni Paolo ang dalawa sa delivery vehicles ng negosyo niya at makipag-ayos nang direkta sa creditors sa halip na gamitin ang property ko bilang shortcut.
At si Mama Lourdes?
Ilang beses niya akong tinawagan.
Sa unang tawag, galit siya.
Sa pangalawa, umiiyak.
Sa pangatlo, sinabi niyang:
“Sinisira mo ang pamilya natin.”
Iisa lang ang sagot ko.
“Hindi ako ang gumawa ng pekeng pirma.”
Hindi na siya tumawag ulit.
Hindi na rin ako bumalik sa bahay niya.
Kinuha ko ang natitira kong gamit habang naroon si Denise at dalawang kaibigan ko.
Umupa si Paolo ng maliit na apartment.
Nag-message siya araw-araw noong unang buwan.
Mahahabang apology.
Mga litrato namin.
Mga pangako.
Isang gabi, sinabi niyang handa siyang pumili sa pagitan ko at ng nanay niya.
Matagal kong tinitigan ang message bago ako sumagot.
“Hindi mo dapat kailangang pumili sa pagitan ng asawa at ina mo. Ang kailangan mo sanang piliin ay tama o mali. At pinili mo na noon.”
Pagkatapos noon, hindi na kami nagbalikan.
Makalipas ang pitong buwan, lumipat ako mismo sa condo sa BGC.
Noong una, masakit.
Bawat sulok ay may alaala ng mga magulang ko.
Pero sa unang pagkakataon, hindi na ako natakot sa katahimikan.
Ginawa kong maliit na design studio ang dating guest room.
Inayos ko ang lumang drafting table ng tatay ko.
Isinabit ko sa dingding ang watercolor painting ng nanay ko.
At sa balcony, nagtanim ako ng mga herbs na ginagamit ko noon kapag nagluluto para sa pamilya ni Paolo.
Ngayon, para sa sarili ko na lang.
Makalipas ang isang taon, nakakuha ang firm ko ng pinakamalaking hospitality project na nahawakan ko.
Tatlong boutique hotel.
Dalawang restaurant.
Isang heritage property na kailangang i-restore.
Noong araw na pinirmahan ko ang kontrata, umuwi ako nang maaga.
Binuksan ko ang drawer kung saan nakalagay ang title ng condo.
Nasa bagong fireproof envelope na iyon.
Ako lang ang may susi.
Hinawakan ko ang dokumento.
Pero kakaiba.
Hindi ko na naramdaman ang takot na baka may kumuha ulit.
Sa halip, naalala ko ang babaeng nakatayo sa kusina noong gabing iyon—paso ang kamay, pagod, pinapahiya, at iniisip pa rin kung siya ba ang mali dahil ayaw niyang maghugas ng pinggan.
Gusto kong balikan siya.
Gusto kong sabihin:
Hindi pinggan ang ipinaglalaban mo.
Respeto.
Karapatan.
Hangganan.
At sarili mo.
Minsan, ang pinakamalaking betrayal ay hindi nagsisimula sa milyon-milyong piso.
Nagsisimula iyon sa maliliit na pagkakataong paulit-ulit kang pinaparamdam na wala kang karapatang magsabi ng “hindi.”
At kapag nasanay ang ibang tao na wala kang boundaries, darating ang araw na iisipin nilang pati buhay, pera at mga bagay na pinaghirapan mo ay maaari nilang angkinin.
MENSAHE SA MGA MAMBABASA
Ang tunay na pamilya ay hindi humihingi ng pagsunod kapalit ng pagmamahal. Ang tunay na asawa ay hindi nananahimik habang ikaw ay minamaliit, at hindi ginagamit ang tiwala mo para kunin ang hindi mo kusang ibinigay.
Mabuting tumulong.
Mabuting magbahagi.
Pero hindi kasalanan ang magkaroon ng hangganan.
Dahil minsan, ang salitang “hindi” na pinakamahirap sabihin ang siya ring unang hakbang para maibalik mo ang respeto sa sarili mong buhay.
