Namatay ang Anak Namin Habang Ipinagdiriwang ng Asawa Ko ang Kaarawan ng Anak ng Unang Pag-ibig Niya—Pag-uwi Niya, Nakapirma Na Siya sa Diborsyo
Namatay ang pitong taong gulang naming anak habang hinihintay ang ama niyang umuwi.
Paulit-ulit kong tinawagan ang asawa ko, umiiyak at nagmamakaawa.
Pero noong gabing iyon, mas pinili niyang dumalo sa birthday ng anak ng dati niyang minahal.
Tatlong araw matapos mailibing ang anak namin, umuwi siya—at ang una niyang sinabi sa akin ay:
“Lagnat lang naman ’yan. Bakit ginagawa mong napakalaking problema?”
Ang pangalan ko ay Mara Villanueva.
Sampung taon akong asawa ni Lt. Col. Adrian Villanueva, isang mataas na opisyal na nakatalaga sa isang military camp sa Tarlac.
At pitong taon kaming naging magulang ni Enzo.
Si Enzo ang tipo ng batang madaling mahalin.
Mahiyain, magalang, at kahit pitong taon pa lamang ay marunong nang mag-isip para sa ibang tao.
Noong gabing dinala ko siya sa military hospital dahil sa mataas na lagnat, nanginginig na ang buong katawan niya.
“Ma…”
Mahina niyang hinawakan ang daliri ko.
“Darating ba si Papa?”
Hindi ako agad nakasagot.
Sa kabilang kamay ko, mahigpit kong hawak ang papel na ibinigay ng doktor.
Critical condition.
Paulit-ulit kong tinawagan si Adrian.
Isang beses.
Limang beses.
Labingdalawang beses.
Sa ika-labingpitong tawag, sa wakas ay sumagot siya.
“Adrian, umuwi ka. Please. Nasa ospital si Enzo. Sabi ng doktor kailangan—”
Hindi pa ako tapos magsalita nang marinig ko ang tawanan ng mga bata sa kabilang linya.
May musika.
May pumalakpak.
May batang sumigaw:
“Uncle Adrian! Cake na!”
Nanlamig ang buong katawan ko.
“Nasaan ka?”
Huminga siya nang malalim na para bang ako pa ang istorbo.
“Nasa birthday ni Chloe. Nangako ako kay Celeste na tutulungan ko sila.”
Si Celeste Ramos.
Ang unang babaeng minahal niya bago ako.
Bumalik ito sa Tarlac mahigit isang taon na ang nakalipas kasama ang anim na taong gulang na anak nitong si Chloe.
Mula noon, unti-unting nawala sa amin si Adrian.
“Adrian,” halos pabulong kong sinabi, “delikado si Enzo.”
“Lagnat lang ’yan, Mara.”
Napapikit ako.
“Hindi lang lagnat!”
“Nurse ka rin naman. Alam mo kung paano mag-alaga. Huwag mong gawing drama lahat.”
Pagkatapos noon, ibinaba niya ang tawag.
Sa tabi ko, mahina akong tinawag ni Enzo.
“Ma…”
Lumapit ako agad.
Namumula ang mga mata niya.
“Busy ba si Papa?”
Pinilit kong ngumiti.
“May ginagawa lang si Papa. Papunta na siya.”
Ngumiti rin si Enzo.
“Okay lang, Ma.”
Huminga siya nang mabigat.
“Soldier si Papa. Baka may importanteng ginagawa.”
Parang may humiwa sa dibdib ko.
Kahit naghihingalo na ang anak ko, pinoprotektahan pa rin niya ang ama niya.
“Ma…”
“O?”
“Kapag dumating si Papa… huwag mo siyang pagalitan.”
Hindi ko na napigilan ang luha ko.
“Bakit?”
“Kasi mahal niya tayo.”
Iyon ang huling malinaw na sinabi ng anak ko.
Bago maghatinggabi, tumigil ang monitor sa tabi ng kama niya.
At hindi dumating si Adrian.
Kahit isang minuto.
Kahit isang segundo.
Magdamag kong niyakap ang anak ko.
Hindi ko matanggap na hindi na siya gigising.
Gusto ko lang siyang iuwi.
Ihiga sa maliit niyang kama.
Takpan ng kumot na may mga rocket ship.
Magluto ng paborito niyang siomai.
At hintaying bumangon siya kinaumagahan para sabihing:
“Ma, joke lang!”
Pero hindi na siya gumising.
Tatlong araw matapos namin siyang ilibing, saka bumalik si Adrian sa bahay.
May dala siyang sariwang gulay at itlog.
Pagpasok niya, nakita niya akong nakaupo sa sofa.
Namamaga ang mga mata ko.
Maputla ang mukha.
Sa kandungan ko, hawak ko ang framed picture ni Enzo.
Tinitigan niya ako.
Pagkatapos ay sumimangot.
“Dalawang araw lang akong na-late umuwi. Ano bang hitsura ’yan?”
Hindi ako sumagot.
Tahimik ang bahay.
Sobrang tahimik.
Makalipas ang ilang segundo, saka niya napansin na wala si Enzo.
“Nasa infirmary pa rin ba?”
Hindi ko pa nasasagot nang dumiretso siya sa kusina.
Doon ko nakita ang bagay na hindi ko malilimutan habang buhay.
Si Adrian—ang lalaking sampung taon kong kasama, ang lalaking minsang nagsabing hindi trabaho ng lalaki ang magluto—ay nagsimulang magprito ng itlog.
Paulit-ulit siyang pumalpak.
Nasusunog.
Nadudurog.
Masyadong maalat.
Pero hindi siya sumuko.
Dahil gusto raw ni Chloe ng tomato scrambled eggs.
Pitong taon hinihiling ni Enzo na ipagluto siya ng ama niya kahit isang beses.
Hindi ginawa ni Adrian.
Pero para sa anak ni Celeste…
Ginawa niya nang walang reklamo.
Nang matapos siya, maingat niyang inilagay ang pagkain sa lalagyan.
Paglabas niya ng kusina, hinarangan ko ang daan niya.
“Ano na naman?”
Kumuha ako ng mga papel mula sa mesa.
“Pirmahan mo.”
Hindi man lang niya binasa.
“Work papers?”
Tumango lang ako.
Kumuha siya ng ballpen.
Pumirma.
Isang pahina.
Dalawang pahina.
Tatlong pahina.
Pagkatapos ay ibinalik sa akin ang ballpen.
“Sabihin mo kay Enzo, kapag gumaling siya, tigilan na niyang pagiging sakitin. Anak siya ng sundalo. Nakakahiya kung konting lagnat lang, bagsak agad.”
Parang may huling bahagi sa loob ko na tuluyang namatay.
Hindi ko sinabi ang totoo.
Hindi ko sinabi na ang anak niyang tinatawag niyang mahina ay nakahimlay na sa sementeryo.
Hinayaan ko siyang umalis.
At nang tuluyang magsara ang pinto, tiningnan ko ang pirma niya sa papel.
Petition for Divorce.
Kinabukasan, pumunta ako sa opisina ng camp commander.
Inilapag ko ang mga dokumento sa mesa.
“Sir, gusto ko nang umalis sa military housing. At gusto kong iproseso ang separation namin.”
Napatingin sa akin si Colonel Mendoza.
“Mara…”
Alam na niya ang nangyari kay Enzo.
Halos lahat sa kampo alam na.
Lahat maliban sa sarili niyang ama.
“Sigurado ka ba?”
“Opo.”
“Adrian was reportedly on duty-related coordination.”
Napangiti ako nang mapait.
“Hindi po siya nasa duty.”
Tahimik ang colonel.
Hindi ko na kailangang magsalita pa.
Alam niya.
Maraming tao ang nakakita kay Adrian sa birthday ni Chloe.
Kasama si Celeste.
Kasama ang batang halos araw-araw na niyang sinusundo mula school.
Huminga nang malalim si Colonel Mendoza.
“May panahon pa para pag-usapan ninyo ito.”
Umiling ako.
“Wala na po.”
Tinatakan niya ang mga papeles.
At sa tunog ng stamp na tumama sa mesa…
Natapos ang sampung taon naming pagsasama.
Bago ako umalis ng Tarlac, may isang bagay pa akong gustong gawin.
May toy store malapit sa main gate ng kampo.
Ilang buwan nang gusto ni Enzo ang isang remote-control military jeep doon.
Hindi siya pinayagan ni Adrian.
“Walang silbi.”
“Sayang sa pera.”
“Hindi kailangan ng lalaki ng maraming laruan.”
Pero ilang linggo lang ang nakalipas, bumili si Adrian ng imported dollhouse na halos kalahati ng buwan niyang allowance para kay Chloe.
Kaya noong araw na iyon, binili ko ang jeep.
Lahat ng natitira kong personal savings, halos naubos.
Ayos lang.
Hindi ko na kailangang mag-ipon para sa kinabukasan namin ni Enzo.
Wala na kaming kinabukasan.
Habang naghihintay akong balutin ang toy jeep, biglang bumukas ang pinto ng tindahan.
Pumasok si Celeste.
Kasunod si Chloe.
At nasa likuran nila si Adrian.
May hawak siyang shopping bag sa isang kamay.
Sa kabilang kamay, hawak niya ang kamay ni Chloe.
Nang makita niya ako, biglang nagbago ang mukha niya.
“Mara?”
Tiningnan niya ang kahon sa counter.
“Ano’ng ginagawa mo rito?”
Ngumiti ako.
“May binili lang ako.”
Lumapit siya.
“Para kay Enzo?”
Hindi ako sumagot.
Sa halip, kinuha ko ang bag.
At naglakad palabas.
Hinabol niya ako.
“Mara.”
Huminto ako.
“Sasama ako mamayang gabi sa ospital. Bibisitahin natin si Enzo.”
Unti-unti akong humarap sa kanya.
Sa unang pagkakataon matapos mamatay ang anak namin, halos gusto kong sabihin sa mukha niya ang lahat.
Pero hindi.
Napatingin ako kay Celeste.
Kay Chloe.
At pagkatapos, kay Adrian.
“Hindi na kailangan.”
Kumunot ang noo niya.
“Anong ibig mong sabihin?”
Mahigpit kong hinawakan ang paper bag.
“Basta.”
Iniwan ko siya roon.
Diretso akong pumunta sa puntod ni Enzo.
Inilabas ko ang remote-control jeep.
At inilapag sa harap ng pangalan niya.
“Sorry, anak.”
Umupo ako sa damuhan.
“Late na naman si Mama.”
Niyakap ko ang lapida.
“Pero ngayon, hindi na kita iiwan.”
Kinabukasan ang biyahe ko pauwi ng Bicol.
May ticket na ako.
Naka-pack na ang gamit ko.
Approved na ang resignation.
Approved na rin ang divorce papers.
Wala nang dahilan para bumalik.
Kinagabihan, dumating si Adrian sa bahay.
Sa isang kamay niya, may hawak na bagong remote-control jeep.
Sa kabila, may imported silk scarf.
Nakita niya ang mga maleta ko.
Huminto siya.
“Saan ka pupunta?”
“Uuwi ako sa probinsya.”
“Para saan?”
“May aasikasuhin.”
Sumimangot siya.
Pagkatapos ay inilapag niya ang toy jeep sa mesa.
“Binili ko para kay Enzo. Sabi mo gusto niya nito, ’di ba?”
Hindi ako sumagot.
Lumapit siya.
“Mara, nasaan ba talaga si Enzo?”
Tahimik ako.
“Sabi ko, nasaan ang anak ko?”
Sa unang pagkakataon, may kaba sa boses niya.
At doon…
Dahan-dahan kong inilabas mula sa kahon ang framed photograph na tatlong araw ko nang hawak.
Nang makita niya ang itim na ribbon sa gilid ng litrato…
Unti-unting nawala ang kulay sa mukha ni Adrian.
“Bakit…”
Nanginginig ang mga labi niya.
“Bakit may itim na ribbon ang litrato ng anak natin?”
Tiningnan ko siya.
At sinabi ko ang mga salitang pitong araw nang naghihintay na marinig niya.
“Dahil patay na si Enzo.”
PARTE2
Parang may sumabog sa loob ng bahay.
Hindi gumalaw si Adrian.
Hindi nagsalita.
Hindi man lang huminga nang maayos.
Tinitigan lang niya ang litrato ni Enzo na para bang hindi niya naiintindihan ang nakikita niya.
“Mara…”
Umiling siya.
“Hindi.”
Walang emosyon ang boses ko.
“Tatlong araw nang nakalibing ang anak natin.”
“Hindi.”
Mas malakas ngayon.
“Hindi totoo ’yan.”
Lumapit siya sa akin at hinawakan ang magkabilang balikat ko.
“Nasaan si Enzo?”
Tinanggal ko ang mga kamay niya.
“Nasa sementeryo.”
Bigla niyang binitiwan ako.
“Hindi…”
Umikot siya sa sala.
Binuksan ang pinto ng kwarto ni Enzo.
Walang bata.
Walang school bag sa kama.
Walang tsinelas sa sahig.
Nakatupi na ang mga damit.
Sa ibabaw ng mesa, may naiwan na drawing.
Tatlong tao.
Isang babae.
Isang lalaki na naka-uniform.
Isang batang nakangiti sa gitna.
Sa taas, nakasulat gamit ang krayola:
MY FAMILY.
Doon tuluyang bumagsak ang tuhod ni Adrian.
Umupo siya sa sahig.
Hinawakan ang drawing.
“Mara…”
Hindi ko siya nilapitan.
“Bakit walang nagsabi sa akin?”
Napatawa ako.
Isang maikling tawa na walang saya.
“Walang nagsabi?”
Tumingin ako sa kanya.
“Labingpitong beses kitang tinawagan noong nasa emergency room tayo.”
Nanlaki ang mga mata niya.
“Sinabi kong delikado siya.”
Nanginginig ang kamay niya.
“Hindi ko alam na ganoon kalala…”
“Sinabi ko.”
“Mara—”
“Sinabi ko sa’yo.”
Napataas ang boses ko sa unang pagkakataon.
“Sinabi kong kailangan ka ng anak mo!”
“Pero sinabi mo lang na mataas ang lagnat niya!”
“Narinig mo ang boses ko!”
Tumulo ang luha ko.
“Hindi mo ba narinig kung paano ako umiiyak?”
Napayuko siya.
“Akala ko…”
“Akala mo nag-iinarte ako.”
Hindi siya sumagot.
Dahil iyon mismo ang sinabi niya.
Makalipas ang ilang minuto, tumayo siya.
“Puntahan natin siya.”
Hindi ako gumalaw.
“Please.”
Naglakad kami patungo sa sementeryo nang walang usapan.
Pagdating namin, nakita agad ni Adrian ang bagong puntod.
May mga bulaklak pa.
May maliit na laruan sa gilid.
At sa gitna, nakaukit ang pangalan:
ENZO MIGUEL VILLANUEVA
2019–2026
Huminto siya sampung hakbang ang layo.
Parang biglang nawala ang lakas sa katawan niya.
“Anak…”
Mahina.
Isang salita lamang.
Pagkatapos ay tumakbo siya patungo sa puntod.
Lumuhod.
Hinawakan ang malamig na lapida.
“Enzo…”
Walang sagot.
“Papa’s here.”
Napapikit ako.
Iyon ang linyang sinabi ko kay Enzo nang paulit-ulit habang naghihingalo siya.
Papunta na si Papa.
Darating na si Papa.
Pero hindi siya dumating.
Ngayon nandito siya.
Huli na.
“Anak…”
Umiiyak na si Adrian.
“Sorry.”
Wala akong naramdaman.
Hindi galit.
Hindi awa.
Pagod lang.
Kinabukasan, alas-sais ng umaga ang biyahe ko.
Paglabas ko ng bahay, nasa harap ng pinto si Adrian.
Mukhang hindi siya natulog.
“Hindi ka puwedeng umalis.”
Tuloy-tuloy akong naglakad.
Humarang siya.
“Mara, bigyan mo ako ng pagkakataon.”
“Para saan?”
“Para ayusin ito.”
Tiningnan ko siya nang matagal.
“Ano ang aayusin mo?”
Natigilan siya.
“Ibabalik mo ba si Enzo?”
Hindi siya nakasagot.
“Papaltan mo ba ang gabing wala ka?”
Tahimik.
“Ibabalik mo ba ang huling pagkakataong tumingin siya sa pinto at naghihintay sa’yo?”
Namula ang mga mata niya.
“Mara…”
“Wala nang aayusin.”
Iniabot ko sa kanya ang kopya ng divorce papers.
Binuksan niya.
At doon niya nakita ang sarili niyang pirma.
Unti-unti siyang namutla.
“Ito ’yong pinapirmahan mo sa akin?”
“Oo.”
“Niloko mo ako.”
Napangiti ako nang mapait.
“Binasa mo ba?”
Tahimik siya.
“Hindi.”
“Hindi kita niloko, Adrian.”
Kinuha ko ang maleta.
“Hindi ka lang kailanman nag-abala na alamin kung ano ang inilalagay ko sa harap mo.”
Napayuko siya.
At doon niya naintindihan.
Iyon ang buong problema namin.
Hindi niya binasa ang papel.
Hindi niya pinakinggan ang tawag.
Hindi niya napansin ang litrato.
Hindi niya napansin na walang bata sa bahay.
Hindi niya napansin na patay na ang sariling anak niya.
Dahil matagal na siyang tumigil sa pagtingin sa amin.
Pagdating ko sa terminal, nagulat akong makita si Celeste.
Mag-isa siya.
“Mara.”
Hindi ako tumigil.
“Please.”
Huminga siya nang malalim.
“May dapat kang malaman.”
Humarap ako.
“Hindi ko hiniling kay Adrian na iwan si Enzo.”
Hindi ako nagsalita.
“Hindi ko alam na nasa ospital siya.”
Nanginginig ang boses ni Celeste.
“Noong birthday ni Chloe, ilang beses kong sinabi kay Adrian na umuwi na siya.”
“Pero nanatili siya.”
Tumango siya.
“Oo.”
“Kung gayon, wala kang kailangang ipaliwanag.”
Napayuko siya.
“May isa pa.”
Mula sa bag niya, inilabas niya ang cellphone.
Binuksan niya ang isang conversation.
Mga mensahe ni Adrian.
Ilang buwan.
Halos araw-araw.
May mga simpleng tanong tungkol kay Chloe.
School pickup.
Pagkain.
Medicine.
Birthday gift.
Pictures.
Pero habang binabasa ko iyon, mas malinaw sa akin ang isang bagay.
Walang romantikong mensahe.
Walang “I love you.”
Walang lihim na relasyon.
Tiningnan ko si Celeste.
“Ano ito?”
“Akala ko sa una, may feelings pa rin siya sa akin.”
Umiling siya.
“Pero mali ako.”
“Kaya bakit?”
Huminga siya.
“Guilt.”
Hindi ko naintindihan.
Ipinaliwanag niya na maraming taon na ang nakalipas, bago pa kami magkakilala ni Adrian, aalis sana sila ni Celeste para magpakasal.
Pero pinili ni Adrian ang military career.
Nakipaghiwalay siya.
At ilang taon matapos noon, namatay ang asawa ni Celeste sa aksidente.
Nang bumalik si Celeste sa Tarlac bilang single mother, pinaniwala ni Adrian ang sarili niyang responsibilidad niyang bumawi.
Sa kanya.
At kay Chloe.
Napakagat ako sa labi.
“Kaya pinabayaan niya kami?”
Umiling si Celeste.
“Hindi iyon ang dahilan. Desisyon niya iyon.”
Tumingin siya sa akin.
“Gusto ko lang malaman mo na hindi kita inagawan ng asawa.”
Tahimik ako.
“Si Adrian ang unti-unting umalis sa pamilya ninyo.”
Doon ako napapikit.
Mas masakit pala ang simpleng katotohanan.
Walang malaking kontrabida.
Walang lihim na affair na puwedeng sisihin.
Pinili lang ng asawa ko na ibigay ang oras, lambing, at malasakit niya sa ibang tao.
At sa prosesong iyon…
Nakalimutan niyang may anak siyang naghihintay sa bahay.
Umuwi ako sa Camarines Sur.
Sa bahay ng nanay ko.
Sa una, hindi ko alam kung paano magsisimula ulit.
Tuwing umaga, hinahanap ko si Enzo.
Sa hapag.
Sa sala.
Sa banyo.
Kapag may batang tumatawa sa labas, kusang lumilingon ang ulo ko.
Kapag may dumadaang laruan sa mall, naiisip ko kung gusto ba iyon ni Enzo.
Hindi pala nawawala agad ang pagiging ina kapag nawala ang anak.
Mananatili ito sa katawan mo.
Sa reflex.
Sa memorya.
Sa bawat maliit na gawain.
Lumipas ang tatlong buwan.
Isang hapon, may dumating na courier.
Isang kahon.
Galing kay Adrian.
Hindi ko agad binuksan.
Makalipas ang dalawang araw, saka ko ginawa.
Sa loob ay walang sulat para sa akin.
May maliit na photo album.
Lahat ng litrato ni Enzo.
Baby pictures.
First birthday.
First day of school.
Graduation sa kindergarten.
At sa huling pahina, may sulat-kamay.
Para kay Enzo.
Binasa ko.
Hindi humingi ng tawad sa akin si Adrian.
Hindi niya ako pinakiusapang bumalik.
Ang sulat ay para lamang sa anak namin.
Humingi siya ng tawad dahil hindi siya naging ama sa mga panahong kailangan siya ni Enzo.
Inamin niyang walang military duty ang makapagbibigay-katwiran sa ginawa niya.
Inamin niyang sa kagustuhan niyang maging “responsable” para kay Celeste at Chloe, naging pabaya siya sa sariling anak.
At sa dulo:
“Hindi ko hinihinging patawarin ako ng Mama mo. Hindi ko rin hinihinging maalala niya ang mabubuting araw namin. Ang hinihingi ko lang ay sana, kung may lugar ka man ngayon, malaman mong mahal kita. Kahit huli ko nang naipakita.”
Matagal kong hinawakan ang papel.
Pagkatapos ay ibinalik ko sa album.
Hindi ako umiyak.
Siguro dahil naubos na.
Makalipas ang anim na buwan, finalized ang divorce namin.
Hindi dumating si Adrian sa hearing.
Pinadala lang niya ang notarized agreement.
Walang dispute sa property.
Walang habol.
Walang drama.
May isang bagay lamang siyang hiniling.
Na pahintulutan siyang magpagawa ng maliit na memorial bench sa tabi ng puntod ni Enzo.
Pumayag ako.
Hindi dahil napatawad ko siya.
Kundi dahil anak din niya si Enzo.
At hindi ko pagmamay-ari ang pagluluksa.
Isang taon matapos mamatay ang anak ko, bumalik ako sa Tarlac.
Hindi para kay Adrian.
Para kay Enzo.
May dala akong maliit na bouquet.
Pagdating ko sa sementeryo, nakita ko ang memorial bench.
May nakaupo roon.
Si Adrian.
Mas payat.
Mas maraming puti ang buhok.
Wala na siyang dating tikas.
Nang makita niya ako, tumayo siya.
“Mara.”
Tumango ako.
Hindi kami nagyakapan.
Hindi kami nag-usap tungkol sa nakaraan.
Magkatabi lang kaming nakatayo sa harap ng anak namin.
Maya-maya, sinabi niya:
“Hindi na ako promoted.”
Tumingin ako sa kanya.
“Ako ang tumanggi.”
Hindi ko tinanong kung bakit.
“Humingi rin ako ng transfer.”
Tumango ako.
“Okay.”
Matagal siyang natahimik.
Pagkatapos ay sinabi niya:
“Hindi ko inaasahang mapapatawad mo ako.”
Hindi ako sumagot agad.
“Good.”
Bahagya siyang ngumiti.
Malungkot.
“Tama ka.”
Tiningnan ko ang pangalan ni Enzo sa lapida.
“Hindi lahat ng sorry may kasunod na second chance, Adrian.”
Tumango siya.
“I know.”
“Pero sana…”
Tiningnan ko siya.
“Sana mabuhay ka nang mas maayos kaysa dati.”
Napayuko siya.
“Para kay Enzo?”
“Para sa sarili mo.”
Inilapag ko ang mga bulaklak.
Pagkatapos ay naglakad palayo.
Hindi niya ako hinabol.
At sa unang pagkakataon, natuwa akong hindi niya ginawa.
Ngayon, nagtatrabaho na ako sa isang maliit na community clinic sa Camarines Sur.
Hindi engrande.
Hindi mataas ang sweldo.
Pero payapa.
Sa waiting area ng clinic, may maliit na shelf ng mga laruan para sa mga batang pasyente.
Sa gitna nito, may isang remote-control military jeep.
Parehong modelo ng gusto ni Enzo noon.
May maliit na label sa ilalim:
“Para sa batang hindi kailanman humingi nang sobra—at sa lahat ng magulang na kailangang matutong makinig bago mahuli ang lahat.”
Minsan, may batang naglalaro nito habang naghihintay sa doktor.
Kapag nakikita ko silang tumatawa, masakit pa rin.
Pero hindi na kasing sakit noon.
Dahil natutunan ko na ang pag-alala ay hindi kailangang maging parusa.
Puwede rin itong maging paraan ng pagmamahal.
At ang pag-alis ko kay Adrian ay hindi pagtatapos ng buhay ko.
Iyon ang simula ng buhay na ako naman ang pipili.
Mensahe
May mga taong hindi nawawala sa atin dahil hindi natin sila minahal nang sapat.
Minsan, nawawala sila dahil ipinagpaliban natin ang pagmamahal hanggang sa wala nang oras.
Huwag hintaying maging litrato ang isang tao bago mo siya tingnan.
Huwag hintaying maging tahimik ang isang bahay bago mo mapansin kung sino ang matagal nang naghihintay sa’yo.
At kung dumating man ang araw na kailangan mong piliin ang sarili mong kapayapaan matapos masaktan nang paulit-ulit, tandaan:
Ang pagpapatawad ay hindi obligasyong bumalik. Minsan, ang pinakamalalim na pagmamahal sa sarili ay ang lakas na tuluyang lumakad palayo.
