Nagising Akong Nakatali sa Isang Bodega—Habang Papunta sa Patibong ang Lalaking Unang Tumanggap sa Akin, Inilapag ng Ex-Fiancé Ko ang Folder na May Pangalan ng Yumao Kong Ama
Nagising akong nakatali sa isang lumang bodega sa Valenzuela habang nakangiti sa harap ko ang lalaking muntik ko nang pakasalan.
“Akala mo talagang mamahalin ka ni Rafael?” bulong ni Adrian. “Sa katawan mong iyan, dapat nga magpasalamat kang may lalaking kayang sikmurain ka.”
Hindi ako umiyak.
Sa halip, palihim kong binali ang clasp ng pilak kong bracelet at hinulog ang unang piraso sa sahig.
Dahil alam kong darating si Rafael.
At alam kong patibong ang naghihintay sa kanya.
Tatlong buwan bago ang gabing iyon, muntik ko nang masakal ang lalaking iyon sa unang pagkikita namin.
Hindi sinasadya.
Naipit ang takong ko sa makapal na carpet sa foyer ng isang mansiyon sa Ayala Alabang. Dumulas ang maleta ko, nawalan ako ng balanse, at sa desperasyon kong huwag sumubsob sa marmol, kumapit ako sa unang bagay na naabot ko.
Ang kurbata ni Rafael Villareal.
Napahakbang siya palapit habang bumangga ako sa dibdib niya.
Tatlong security guard ang sabay-sabay napatingin.
Dalawang sosyalitang nagkakape sa sala ang natahimik.
At ako?
Nakatitig ako sa lalaking halos dalawang metro ang tangkad, malapad ang balikat, at may mga kamay na halos kayang palibutan ang baywang ko nang saluhin niya ako.
Pero hindi iyon ang pinakaunang napansin ko.
Kundi ang mukha niya.
Hindi siya galit.
Para siyang naghihintay.
Ng pagkailang.
Ng takot.
O ng dahilan para umatras ako.
Pamilyar sa akin ang ekspresyong iyon.
Dahil ilang taon ko ring hinintay ang parehong reaksyon mula sa ibang tao.
Ako si Mikaela Santos, 31, event stylist mula Quezon City, mahilig sa matatamis, malakas tumawa at, ayon sa nanay ko, may espesyal na talento sa pagbangga sa mga lamesa.
Plus-size ako.
Matagal ko nang tanggap iyon.
Ang hindi ko natanggap noon ay kung paano ako dahan-dahang pinaniwala ng ex-fiancé kong si Adrian Reyes na kailangan kong lumiit para maging karapat-dapat mahalin.
Hindi niya ako tinawag na mataba.
Mas matalino siya roon.
“Babe, black na lang isuot mo. Mas flattering.”
“Rice ka pa? Baka gusto mong salad na lang.”
“Dito ka sa likod sa picture. Mas maganda angle mo.”
At kapag nasasaktan ako, ngumingiti siya.
“Concern lang ako sa’yo.”
Inabot ako ng apat na taon bago ko maintindihan na minsan, ang kontrol ay marunong magsuot ng mukha ng pag-aalala.
Kaya nang makaalis ako sa kanya, nangako akong hindi na muling papayag na may ibang taong magdikta kung gaano kalaking espasyo ang karapat-dapat kong sakupin.
Kaya naman nang tumingin ako kay Rafael matapos muntik ko siyang masakal gamit ang sarili niyang kurbata, ang nasabi ko lang ay:
“May three-strike rule ba rito bago mo kanselahin ang arrangement? Kasi feeling ko naka-one na agad ako.”
May umubo sa likuran niya.
Si Benjie, ang personal aide niyang labing-apat na taon nang kasama.
Halatang pinipigilan ang tawa.
Dahan-dahang binitiwan ni Rafael ang baywang ko.
At sa unang pagkakataon, ngumiti siya.
Doon nagsimula ang pinakakakaibang tatlong buwan ng buhay ko.
Ang lahat ay ideya ni Doña Corazon Villareal, ang 76-anyos na lola ni Rafael at tila nag-iisang taong hindi natatakot sigawan siya.
Tatlong buwan akong titira sa mansiyon.
May sarili akong kuwarto.
Sarili kong pera.
Sarili kong trabaho.
Malaya akong umalis kahit kailan.
Walang sapilitang engagement.
Walang kasal na nakaplano.
Pagkatapos ng 90 araw, saka kami magdedesisyon kung gusto naming subukan ang isang tunay na relasyon.
Si Rafael ay 38.
At anim na engagement na ang hindi natuloy.
Sa mga high-society circle sa Metro Manila, maraming kuwento tungkol sa kanya.
May tungkol sa negosyo.
May tungkol sa pagiging malamig.
May tungkol sa mga kalabang biglang umatras matapos subukang kalabanin ang Villareal Group.
Pero ang paboritong tsismis ng mga tao ay ang tungkol sa anim na babaeng iniwan siya.
May nagsasabing dominante siya.
May nagsasabing hindi siya marunong magmahal.
May mas masahol pang biro tungkol sa kanyang katawan at pribadong buhay.
Narinig ko lahat iyon bago pa ako makarating sa bahay.
Kaya nang unang hapunan namin at diretsahang itanong ni Doña Corazon—
“Mikaela, narinig mo na ba ang mga tsismis tungkol sa apo ko?”
Tumigil si Rafael sa paghiwa ng steak.
Tumingin ako sa kanya.
Pagkatapos ay sinabi ko:
“Marami na rin pong taong may opinyon tungkol sa katawan ko kahit hindi naman sila ang nakatira rito.”
Tinapik ko ang sarili kong dibdib.
“Kaya natuto akong huwag gawing katotohanan ang tsismis ng mga taong walang alam.”
Hindi nagsalita si Rafael.
Pero nang gabing iyon, kumatok siya sa pinto ko.
May hawak siyang susi ng kotse.
“Kung gusto mong bumalik sa Quezon City, ihahatid ka ni Benjie. Pwede ring hotel muna. Walang makakapigil sa’yo.”
“Pinapaalis mo ba ako?”
“Binibigyan kita ng choice.”
Napangiti ako.
“Kung aalis ako, Rafael, aalis ako dahil may ginawa kang dahilan para umalis ako. Hindi dahil may ibang taong nagdesisyon kung sino ka.”
Matagal siyang nakatingin sa akin.
Parang hindi niya alam kung ano ang isasagot.
Mula noon, may nagbago.
Hindi biglaan.
Hindi parang teleserye.
Maliliit na bagay.
Hindi niya kailanman pinuna ang kinakain ko.
Kapag may event ako, hindi niya tinatanong kung anong oras ako uuwi—tinatanong niya kung kailangan ko ng driver.
Kapag may nagsabi sa party na, “Ang tapang mong magsuot ng ganyang kulay,” bago pa ako makasagot, maririnig ko siyang malamig na sasabihin:
“Bakit? May batas ba laban sa pula?”
Pero hindi niya ako ipinagtatanggol na parang mahina ako.
Kapag kaya kong sumagot, hinahayaan niya akong sumagot.
Iyon ang unang pagkakataong nakilala ko ang respeto na hindi nakabalot sa awa.
Pagkalipas ng dalawang linggo, nagising ako nang madaling-araw dahil nauuhaw.
Nalito ako sa napakahabang hallway at maling pinto ang nabuksan ko.
Study ni Rafael.
Dapat lumabas ako agad.
Pero may nakita akong drawer na bahagyang nakabukas.
At sa loob—
Anim na maliit na velvet box.
Binuksan ko ang una.
Engagement ring.
Ang pangalawa.
Isa pa.
Anim na kahon.
Anim na singsing.
Anim na babaeng nagsabing oo bago nagbago ang isip.
“Ngayong nakita mo na, puwede ka nang makisali sa mga nagkukuwento.”
Napalingon ako.
Nasa pinto si Rafael.
Hindi siya galit.
Mas mahirap sana kung galit siya.
Sa halip, nakatingin siya sa mga singsing na para bang binuksan ko ang sugat na matagal niyang itinatago.
“Sorry,” sabi ko. “Hindi ko dapat binuksan.”
Lumapit siya at isinara ang drawer.
“Anim na beses akong naniwalang baka may taong kayang manatili.”
“Bakit sila umalis?”
Tumigas ang panga niya.
“Hindi pare-pareho ang dahilan.”
“Pero may iisang dahilan silang lahat, ‘di ba?”
Tahimik siya.
At doon ko nalaman—
ang anim na singsing ay hindi ang sikreto.
Ang totoong sikreto ay kung ano ang nakita o nalaman ng anim na babaeng iyon bago nila ibinalik ang mga singsing.
At makalipas ang dalawang buwan, nalaman ko rin.
Dahil isang gabi, may ipinadalang anonymous envelope sa opisina ko.
Sa loob ay larawan ni Rafael kasama ang isang lalaking kilalang fixer sa mga lumang kaso ng corporate fraud.
May nakasulat sa likod:
“Tanungin mo siya kung ano ang ginawa niya sa ama mo labing-isang taon na ang nakaraan.”
Nanlamig ang mga kamay ko.
Labing-isang taon na ang nakaraan namatay ang tatay ko, si Eduardo Santos, matapos masangkot ang maliit niyang construction company sa isang malaking financial scandal.
Hanggang sa huli, sinabi niyang inosente siya.
Wala akong naniwala sa kanya noon.
Kahit ako.
At ang kumpanyang nakinabang nang tuluyang bumagsak ang negosyo niya?
Villareal Group.
Kinompronta ko si Rafael.
Hindi siya nagtanggi na kilala niya ang pangalan ng tatay ko.
Ngunit bago niya maipaliwanag ang lahat, nawala ako.
May bumangga sa kotse ko sa isang service road.
Pagmulat ko, nakatali na ako sa bodega.
At nasa harap ko si Adrian.
Ang ex-fiancé kong inakala kong tapos na sa buhay ko.
“Nakakatawa,” sabi niya habang umiikot sa upuan ko. “Iniwan mo ako dahil controlling daw ako. Tapos tumakbo ka sa lalaking sumira sa pamilya mo.”
Patuloy akong naghulog ng maliliit na bahagi ng bracelet ko tuwing hindi siya nakatingin.
Kilala ko si Rafael.
Hahanapin niya ako.
At kapag nakita niya ang bracelet, malalaman niyang buhay ako.
Ngunit lumapit si Adrian at ngumiti.
“Darating siya, Mikaela. Sigurado ako.”
Inilapag niya sa mesa ang cellphone ko.
May text na ipinadala mula sa account ko.
RAFAEL, ALAM KO NA LAHAT. PUMUNTA KA MAG-ISA.
Naramdaman kong bumilis ang tibok ng puso ko.
“Anong gusto mo?”
Hindi siya sumagot agad.
Sa halip, may inilabas siyang makapal na brown folder.
Inilapag niya iyon sa mesa sa harap ko.
At nanigas ako nang makita ang pangalan.
EDUARDO SANTOS.
Pangalan ng tatay ko.
Ngumiti si Adrian.
“Gusto mong malaman kung bakit talaga namatay ang ama mo?”
Binuksan niya ang folder.
At ang unang dokumentong nakita ko ay may pirmang kilalang-kilala ko.
Pirma mismo ng tatay ko.
Sa ilalim nito ay may isang pangalan na hindi ko inaasahang makikita.
ADRIAN REYES SR.
Ama ni Adrian.
At sa ibaba ng pahina, isang pangungusap lamang ang nakabilog sa pulang tinta:
“PRIMARY WITNESS: RAFAEL VILLAREAL.”
PARTE2
Hindi agad ako nakapagsalita.
Muling binasa ng mga mata ko ang tatlong pangalan.
Ang tatay ko.
Ang ama ni Adrian.
At si Rafael.
“Anong ibig sabihin nito?”
Umupo si Adrian sa tapat ko.
“Nakakatuwa talaga ang buhay. Eleven years kang naniwalang tatay mo ang magnanakaw.”
“Sabihin mo kung ano ’yan.”
“Hindi.”
Tumawa siya.
“Hintayin natin si Rafael. Mas masarap kapag kumpleto ang audience.”
Sinubukan kong igalaw ang pulso ko.
Masakit na dahil sa tali.
Pero maluwag na nang kaunti ang kanang kamay ko.
Kanina ko pa kinikiskis ang matalim na bahagi ng sirang bracelet clasp sa plastic tie.
Kaunti pa.
Kailangan ko lang ng oras.
Napatingin si Adrian sa akin.
“Alam mo ba kung ano ang pinakanakakainis sa’yo?”
Hindi ako sumagot.
“Akala mo masyado kang strong.”
Lumapit siya.
“Noong tayo pa, kapag sinasabihan kitang mag-diet, gusto ko lang naman maging presentable ka. Kapag sinasabi kong huwag mong isuot ang mga masisikip, pinoprotektahan lang kita sa kahihiyan.”
Dati, ang mga salitang iyon ang nagpapaliit sa akin.
Ngayon, nakakapagod na lang.
“Tingnan mo nga naman,” sabi ko. “Hanggang kidnapping, concerned ka pa rin sa image ko.”
Nawala ang ngiti niya.
“Palagi kang ganyan.”
“Paano?”
“Hindi mo alam kung kailan ka dapat mahiya.”
Doon ako napangiti.
“Sa wakas, tama ka.”
Kumunot ang noo niya.
“Hindi ko na nga alam kung kailan.”
Bago pa siya makasagot, may tunog ng sasakyan sa labas.
Tumayo si Adrian.
Narinig ko ang pagbukas ng malaking metal door.
At ang boses na hindi ko akalaing magiging ganoon kalaking ginhawa sa akin.
“Mikaela!”
Rafael.
Pumasok siya nang mag-isa.
Walang security.
Walang Benjie.
Nakasuot lamang ng puting polo at maitim na pantalon.
Pero agad kong napansin ang maliit na itim na marka sa kuwelyo niya.
Microphone.
Hindi siya sumunod nang lubusan.
Matalino.
Napansin din iyon ni Adrian.
“Take it off.”
Hindi gumalaw si Rafael.
Tinuro ni Adrian ang baril na nakapatong sa mesa.
“Ngayon.”
Dahan-dahang tinanggal ni Rafael ang mic at inilapag.
“Pakawalan mo siya.”
“Gano’n lang?”
“Hindi siya bahagi nito.”
Napatawa si Adrian.
“Hindi bahagi? Anak siya ng lalaking muntik sumira sa pamilya namin.”
Doon nag-iba ang mukha ni Rafael.
At bigla kong naunawaan.
Hindi si Rafael ang target.
Ako.
Ako ang pain.
Pero ang galit ni Adrian ay mas matanda kaysa sa relasyon naming dalawa.
Kinuha niya ang folder.
“Ikaw na magsabi sa kanya.”
Tahimik si Rafael.
“Rafael,” sabi ko. “Ano ang nangyari sa tatay ko?”
Tumingin siya sa akin.
At sa unang pagkakataon sa tatlong buwang pagkakakilala ko sa kanya, nakita kong takot siya.
Hindi para sa sarili niya.
Para sa magiging tingin ko sa kanya pagkatapos niyang magsalita.
“Eleven years ago,” simula niya, “internal audit officer ako sa Villareal Group.”
Napakurap ako.
“Your father was one of our subcontractors.”
“Alam ko iyon.”
“Pero hindi siya ang nagnakaw.”
Parang may humampas sa dibdib ko.
Patuloy si Rafael.
“May ₱180 million na inilalabas sa kumpanya gamit ang pekeng procurement contracts. Ang tatay mo ang unang nakapansin.”
Napatingin ako kay Adrian.
Tahimik na siya ngayon.
“Pinuntahan niya ako,” sabi ni Rafael. “May dala siyang copies ng invoices at bank transfers. Ang taong nasa likod ng scheme ay hindi empleyado namin.”
Huminga siya nang malalim.
“Si Arturo Reyes.”
Ama ni Adrian.
Parang umikot ang buong bodega.
Naalala ko si Tito Arturo.
Ang lalaking nagpapa-deliver ng pagkain sa bahay namin matapos mamatay si Papa.
Ang lalaking nagsabing, “Kawawa naman kayo. Hindi ko akalaing magagawa iyon ni Eduardo.”
Ang lalaking nagpakilala sa akin sa anak niyang si Adrian makalipas ang ilang taon.
“Hindi…”
“Your father agreed to testify,” sabi ni Rafael. “Pero may taong nag-leak ng impormasyon. Bago ang hearing, may inilabas na forged documents na ginawa siyang pangunahing suspect.”
“Bakit hindi mo siya ipinagtanggol?”
Doon bumaba ang tingin ni Rafael.
“Sinubukan ko.”
“Hindi sapat.”
“I know.”
Sumakit ang dibdib ko.
“Kinailangan kong sundin ang legal team. Twenty-seven ako. Sinabi nilang kapag nagsalita ako nang walang approval, mababagsak ang buong investigation.”
“Habang sinisira ang pangalan ng tatay ko?”
“Oo.”
Isang salita.
Walang depensa.
Walang palusot.
“Oo, Mikaela. At iyon ang pinakamalaking pagkakamali ng buhay ko.”
Tahimik ako.
“Your father disappeared for two days after the scandal broke,” patuloy niya. “Nang matagpuan ang sasakyan niya, sinabi ng police report na aksidente.”
“Hindi ba?”
Umiling siya.
“Hindi kami naniwala.”
Namutla ako.
“May witness na nakakita ng isa pang sasakyan.”
Napatingin kaming dalawa kay Adrian.
Ngumisi siya.
“Careful.”
Pero huli na.
Dahil naiintindihan ko na.
Hindi ipinapakita ni Adrian ang folder para isiwalat ang katotohanan.
Gusto niyang kunin iyon mula kay Rafael.
“Nasaan ang original evidence?” tanong ko.
Napatingin si Adrian sa akin.
Maling galaw.
Dahil sa isang segundo, kinumpirma ng mukha niya ang lahat.
Nasa kay Rafael ang kulang na ebidensya.
“Wala rito,” sabi ni Rafael.
“Sinungaling!”
Tinamaan ni Adrian ang mesa.
“Eleven years naming nilinis ang kalat ng tatay mo!”
“Tatay mo ang gumawa ng kalat,” sagot ko.
“Tumahimik ka!”
Tumayo siya at lumapit sa akin.
Pero bago niya ako maabot—
naputol ang plastic tie sa kanan kong kamay.
Hinablot ko ang pinakamalapit na bagay.
Ang folder.
At ibinato ko sa mukha niya.
Nagkalat ang mga papel.
Sumugod si Rafael.
May pumutok.
Napapikit ako.
Nang magmulat ako, nakahandusay si Rafael sa tabi ng mesa.
“Rafael!”
Dugo ang manggas niya.
Pero gising siya.
Nasagi lang ang braso.
Bago makaputok ulit si Adrian, bumukas ang metal door.
“Pulis! Ibaba ang armas!”
Pumasok ang mga tauhan ng PNP kasama si Benjie.
Napatitig si Adrian.
“Paano—”
Inangat ni Benjie ang isang maliit na piraso ng pilak.
Bracelet ko.
Isa sa mga iniwan kong bakas.
“Ma’am Mikaela,” sabi niya, halos mapaiyak, “susunod po talaga ako kahit basura pa ang iwan n’yo.”
Napatawa ako kahit nanginginig ang buong katawan ko.
Nahuli si Adrian.
At sa imbestigasyon, lumabas ang natitirang katotohanan.
Ang ama niyang si Arturo Reyes ang utak sa lumang procurement fraud.
Ang tatay ko ang whistleblower.
At matapos niyang tumangging bawiin ang testimonya, tinakot siya, siniraan, at kalaunan ay sinundan bago ang sinasabing aksidente.
May bagong ebidensyang nakuha mula sa lumang bank records, archived emails at recording na itinago ni Rafael sa loob ng mahigit isang dekada.
Hindi niya itinago para protektahan ang Villareal family.
Itinago niya dahil iyon ang tanging paraan noon para hindi tuluyang mawala ang kaso habang naghahanap siya ng sapat na ebidensya laban kay Arturo.
Ngunit may mas masakit pa akong nalaman.
Ang anim na engagement ni Rafael?
Dalawa sa mga babae ay umalis dahil sa tsismis.
Tatlo dahil ayaw nilang mabuhay kasama ang lalaking inuuna ang trabaho at imbestigasyon.
At ang ikaanim?
Nalaman niya ang tungkol sa kaso ng tatay ko.
Sinabihan niya si Rafael:
“Burahin mo na ang evidence. Patay na ang lalaki. Bakit mo pa isasakripisyo ang pangalan ng pamilya mo?”
Nakipaghiwalay si Rafael kinabukasan.
Hindi siya ang iniwan.
Siya ang nagbalik ng singsing.
“Bakit hinayaan mong isipin ng lahat na ikaw ang problema?” tanong ko nang makalabas kami ng ospital.
May benda ang braso niya.
“Mas madali.”
“Mas madaling pagtawanan ka?”
“Kaysa ipaliwanag ang mga sikreto ng taong patay na at isang imbestigasyong hindi pa tapos.”
Tahimik akong naglakad sa tabi niya.
Pagkatapos ay tinanong ko ang tanong na ilang araw ko nang kinatatakutan.
“Alam mo na ba kung sino ako bago ako pumunta sa bahay ninyo?”
Tumigil siya.
“Oo.”
Masakit pa rin marinig.
“Alam mong anak ako ni Eduardo Santos.”
“Oo.”
“Bakit mo tinanggap ang arrangement?”
“Dahil sinabi ng lola ko na gusto ka niyang ipakilala.”
“Hindi iyon sagot.”
Napapikit siya sandali.
“Noong nakita ko ang pangalan mo, gusto kong tumanggi.”
“Bakit hindi mo ginawa?”
“Because I owed your father the truth.”
Napatingin siya sa akin.
“Pero nang makilala kita, hindi na tungkol sa kanya ang dahilan kung bakit gusto kong manatili ka.”
Napatawa ako nang mahina.
“Napakagaling mong magsabi ng romantic line para sa lalaking allergic sa feelings.”
“Hindi iyon romantic line.”
“Mas malala.”
“Bakit?”
“Dahil mukhang totoo.”
Lumipas ang tatlong buwan.
Dumating ang huling araw ng arrangement.
Walang malaking party.
Walang reporters.
Walang mamahaling proposal sa ballroom.
Nasa kusina lang kami ni Rafael.
Kumakain ako ng ensaymada habang nagkakape siya.
Inilapag niya sa mesa ang isang maliit na velvet box.
Napatingin ako rito.
“Please tell me hindi iyan galing sa drawer.”
“Hindi.”
“Good. Ayokong seventh recycled ring.”
Halos mapangiti siya.
Binuksan niya ang kahon.
Simpleng singsing.
Walang sobrang laking bato.
Walang pagpapakitang-yaman.
“Ano ’to?” tanong ko.
“Hindi proposal.”
Napakunot ang noo ko.
“Then?”
“Choice.”
Itinulak niya ang kahon papunta sa akin.
“Pwede tayong magpakasal. Pwede tayong mag-date muna. Pwede kang bumalik sa sarili mong bahay. Pwede nating gawin nang mabagal.”
Huminga siya.
“Pero ayokong piliin mo ako dahil nailigtas kita. At ayokong piliin mo ako dahil sa ginawa ko para sa tatay mo.”
“Then bakit kita pipiliin?”
“Hindi ko alam.”
Napatawa ako.
“Napaka-bad salesman mo.”
“I’m serious.”
Ako rin.
Kaya isinara ko ang kahon.
Kita kong bahagyang namutla siya.
Pagkatapos ay tumayo ako.
Lumapit.
At kinuha ko ang kamay niya.
“Hindi pa kita pakakasalan.”
Tumango siya kahit halatang masakit.
“Okay.”
“Pero gusto kitang i-date.”
Napatingin siya.
“Properly.”
Tahimik siya.
“Yung may bad movies. Fishball. Traffic. Family dinners. Away dahil nakalimutan mong mag-reply. Normal.”
“Mikaela—”
“At pagkatapos ng isang taon, kung hindi mo pa ako nababaliw…”
Ngumiti ako.
“…ikaw ulit ang magtanong.”
Makalipas ang isang taon at dalawang buwan, nagtanong siya.
Sa parehong foyer kung saan ko siya unang nakilala.
Sa parehong carpet.
At oo—
muntik ulit akong matisod.
Pero sa pagkakataong iyon, hindi ako kumapit sa kurbata niya.
Siya mismo ang sumalo sa akin.
At bago pa siya makaluhod, sinabi ko na:
“Oo.”
Napailing siya.
“Hindi pa ako nagtatanong.”
“Six failed engagements ka na. Huwag na nating dagdagan ang stress.”
Sa likuran namin, humalakhak si Doña Corazon.
At sa unang pagkakataon sa napakahabang panahon, naisip ko ang tatay ko nang walang hiya.
Hindi siya magnanakaw.
Hindi siya kabiguan.
Isa siyang lalaking piniling magsabi ng totoo kahit alam niyang may kapalit.
At ako?
Hindi na rin ako ang babaeng pumapayag paliitin ang sarili para lang manatili ang isang lalaki.
Dahil natutunan kong ang tunay na pag-ibig ay hindi iyong taong tinitiis ka sa kabila ng katawan mo, ugali mo, nakaraan mo o mga sugat mo.
Ang tamang tao ay hindi ka hihilingang lumiit para magkasya sa buhay niya.
Gagawa siya ng sapat na espasyo para makapasok ka rito nang buo—nang walang hiya, walang takot, at walang kailangang baguhin para lamang mapatunayan na karapat-dapat kang mahalin.
Minsan, ang pinakamahalagang pag-ibig na matututuhan natin ay ang pagtigil sa paghingi ng permiso sa ibang tao para maniwalang may halaga tayo.
