Kinansela ng Nobyo Ko ang Kasal Namin Dahil sa Pustahan ng Matalik Kong Kaibigan—Ngunit Kinaumagahan, Natuklasan Kong Hindi Ako ang Natalo, at ang Lalaking Tahimik na Naghintay sa Akin ng Pitong Taon ang Naging Huling Baraha Ko
Isang gabi bago ang kasal ko, ipinusta ako ng sarili kong nobyo.
Hindi pera. Hindi alak. Hindi singsing.
Ang ipinusta niya ay ang buong kinabukasan naming dalawa.
At ang pinakamasakit, ang nanalo sa pustahang iyon ay ang matalik kong kaibigan.
Ako si Mikaela Reyes, dalawampu’t pitong taong gulang, gallery curator sa Makati. Pitong taon kong minahal si Carlo Villarama. Kinabukasan, ikakasal na sana kami sa isang garden hotel sa Tagaytay.
Pero noong gabing iyon, sa private lounge sa BGC, sa despedida party namin, tumayo si Jana Soriano, ang bestfriend ko mula kolehiyo.
May hawak siyang baso ng wine. Namumula ang mata, pero matatag ang ngiti.
“Carlo,” sabi niya, “maglaro tayo ng malaki.”
Nagtawanan ang mga kaibigan namin. Sanay sila sa ganito. Si Carlo at ang barkada niya ay nasa negosyo ng gemstones at betting. Mula pa kolehiyo, mahilig silang pumusta sa raw stones—kung alin ang may laman na mahalagang hiyas, kung alin ang basura lang.
Para sa kanila, sagrado ang pustahan.
Kapag pumusta ka, tanggapin mo ang talo.
Iniunat ni Carlo ang kamay niya. May nakatagong kendi sa palad.
“Hulaan mo,” hamon ni Jana. “Ilang kendi ang hawak mo?”
“Kapag tama ako, kahit anong kondisyon ang sabihin ko, susundin mo. Kapag mali ako, iinumin ko lahat ng natitirang alak dito.”
Sumigaw ang iba.
“Grabe, Jana!”
“Hoy, bukas kasal na!”
Tumawa si Carlo. “Sige. Hulaan mo.”
Tumingin si Jana sa kanya. Ang tingin niya, hindi pangkaibigan.
“Lima.”
Binuksan ni Carlo ang kanang palad.
Tatlong kendi lang.
Napabuntong-hininga ang lahat. Si Jana ay tumawa nang mahina at inangat ang bote ng alak.
Pero bago pa niya maisalin sa baso, biglang tumawa si Carlo.
“Talo ako.”
Dahan-dahan niyang inilabas ang kaliwang kamay mula sa bulsa.
Nandoon ang dalawa pang kendi.
Nanlamig ang buong katawan ko.
Si Jana ay ngumiti. Pero sa gilid ng mata niya, may luha.
Naglabas siya ng nakatuping papel mula sa maliit niyang bag, na para bang matagal na niyang inihanda iyon.
“Kung ganoon,” sabi niya, “pasensya na, Mika.”
Huminto ang paghinga ko.
“Ang kasal ninyo, ipagpaliban ng tatlong taon.”
Parang may bumagsak na salamin sa gitna ng silid.
Walang nagsalita.
Pagkatapos, biglang nagkagulo.
“Jana, biro lang ‘yan, di ba?”
“Hindi puwedeng ganyan! Naka-book na ang hotel!”
“Si Mika mismo ang sumulat ng mahigit limang daang imbitasyon!”
“Pamilya, kaibigan, suppliers—lahat handa na!”
Tumingin sila kay Jana, parang hinihiling na bawiin niya.
Pero inikot lang niya ang baso ng wine sa kamay.
“Hindi ako nagbibiro,” malamig niyang sabi. “Alam n’yo ang patakaran natin. Kapag may pusta, may kapalit.”
Tahimik si Carlo.
Kaya tumingin ako sa kanya.
“Carlo,” tanong ko, “ano ang desisyon mo?”
Lumapit siya. Amoy alak ang hininga niya, pero malinaw ang tingin.
Hinawakan niya ang pisngi ko, gaya ng palagi niyang ginagawa kapag gusto niyang patahimikin ako.
“Mika, kasal lang naman ang ipagpapaliban. Hindi naman tayo maghihiwalay.”
“Kasal lang?” halos hindi ko makilala ang boses ko.
“Tatlong taon,” sabi niya. “Buhay pa rin naman tayo pagkatapos no’n. Pero kung sisirain ko ang patakaran namin dahil lang sa kasal, malas iyon sa negosyo. Maiintindihan mo ako, di ba?”
Alam kong iyon ang isasagot niya.
Pero kahit alam mo na ang saksak, masakit pa rin kapag tumama.
Ngumiti ako.
“Hindi ko naiintindihan.”
Tumigil siya.
“Pero pumapayag ako.”
Bigla siyang gumaan ang mukha. Akala niya nagbibiro ako.
“Alam kong mabait ka talaga.”
Saktong alas dose, nag-vibrate ang phone ko.
Isang mensahe mula kay Nathan Arce.
“Happy birthday, Mika. Dalawampu’t pito ka na. Hindi ka pa ba pagod maghintay? Pakasal ka na lang sa akin.”
Pinandilatan ko ang screen. Pitong taon na ring nandiyan si Nathan—kaibigan ni Carlo, tahimik, palaging nasa gilid, palaging handang umalalay.
Nag-reply ako:
“Kapag may pusta, tanggapin ang talo.”
Ilang minuto matapos iyon, pumasok si Nathan sa lounge, tulak ang tatlong palapag na cake.
“Happy birthday, Mika.”
Noon lang naalala ng lahat.
Kaarawan ko pala.
Ang despedida bago ang kasal ko ay naging birthday party para sa babaeng kinanselan ng sariling nobyo.
Habang kumakanta sila, nakatingin lang ako sa kandila.
Nakita ko si Carlo na inalalayan si Jana nang sumuka ito sa restroom.
Nakita ko rin kung paano niya hinawakan ang baywang nito, maingat, sanay, malambing.
Lumapit ako kay Carlo pagbalik niya.
Kinuha ko mula sa bulsa ng coat niya ang ilang kendi.
“Bakit mo ginawa?”
Tumawa siya nang mahina.
“Alam kong hindi kita maloloko.”
“Bakit?” ulit ko.
Napabuntong-hininga siya.
“Mahina ang sikmura ni Jana. Kapag ininom niya lahat, baka maospital siya. Kung ikaw ang nasa lugar ko, gagawin mo rin iyon.”
Hindi ako sumagot.
Hinahanap ko sa mukha niya ang pagsisisi.
Wala.
Hinahanap ko kahit takot na mawala ako.
Wala rin.
Kaya lumapit ako kay Jana.
“Bakit?”
Tumingin siya sa akin. Basa ang mata, pero matapang ang boses.
“Dahil mahal ko si Carlo.”
Parang may pumitik sa dibdib ko.
“Hindi ako hihingi ng tawad, Mika. Pitong taon akong nanahimik dahil sa’yo.”
Sa gabing iyon, malinaw ang lahat.
Ako pala ang hadlang sa love story nila.
Pumunta ako sa mesa, kinuha ang dice cup, at sinabi sa harap ng lahat:
“Jana, gusto kong pumusta sa’yo.”
Nagulat sila.
Pero bago makasagot si Jana, humarang si Carlo.
“Tama na, Mika. Huwag kang magwala.”
“Hindi ako nagwawala,” sabi ko. “Kung puwedeng ipusta ang kasal ko, puwede ko rin itong bawiin.”
“Hindi,” malamig niyang sagot. “Natalo na ako. Tatlong taon ang usapan.”
Tumingin ako sa kanya.
“Kung ganoon, ikaw ang kakalabanin ko. Odd o even?”
Natahimik siya.
Hinigpitan niya ang panga.
“Talaga bang ganyan ka? Talo ka na, gusto mo pang ulitin hanggang manalo?”
Dahan-dahan kong binuksan ang dice cup.
Walang laman.
Walang dice.
Walang laro.
Walang panalo.
Walang pag-asa.
Tiningnan ko siya at ngumiti.
“Hindi ko balak manalo. Gusto ko lang malaman kung handa ka pa bang pumusta para sa akin.”
Hindi siya nakapagsalita.
Umalis ako kasama si Nathan.
Kinaumagahan, paggising ko, siyamnapu’t siyam pataas ang unread messages ko. Galit ang pamilya ko. Nalilito ang hotel. Nagtatanong ang mga bisita.
Tumawag si Carlo.
Bago pa ako makapagsalita, narinig ko si Jana sa background.
“Carlo… masakit pa rin ang tiyan ko…”
Sabi niya sa akin, “Mika, ikaw na muna kumausap sa parents mo. Ikaw na rin mag-cancel sa hotel. Ako na bahala sa penalty. Dadalhin ko muna si Jana sa ospital.”
Walang sorry.
Walang “kumusta ka?”
Walang “happy birthday.”
Ibinaba ko ang phone.
Kumuha ako ng kahon at sinimulang ilagay lahat ng alaala namin ni Carlo.
Notebook na sinulatan niya noong kolehiyo.
Couple mugs na may letrang C at M.
Mga tuyong rosas na nadurog sa kamay ko.
At ang jade bracelet na ipinangako niyang simbolo ng “forever.”
Habang nilalagay ko iyon sa kahon, biglang may nag-pop up na anonymous video sa phone ko.
Ang caption:
“Mika, panoorin mo bago mo itapon ang buhay mo.”
Pinindot ko.
At sa unang segundo pa lang, nakita ko sina Carlo at Jana sa parking lot noong nakaraang gabi.
Magkahawak-kamay sila.
At malinaw kong narinig si Jana:
“Sigurado ka bang papayag ka sa plano natin?”
PARTE2
Sa video, nakatayo sina Carlo at Jana sa madilim na bahagi ng parking basement ng lounge.
Hindi malinaw ang ilaw, pero malinaw ang boses.
“Sigurado ka bang papayag ka sa plano natin?” tanong ni Jana.
Sumandal si Carlo sa kotse niya. Hawak niya ang dalawang kendi sa kaliwang kamay.
“Hindi ko naman siya iiwan,” sabi niya. “Ipagpapaliban lang ang kasal.”
“Tatlong taon, Carlo.”
“Mas mabuti na iyon kaysa matali ako ngayon.”
Nanigas ang mga daliri ko sa phone.
Narinig kong tumawa si Jana, pero basag ang tunog.
“Matali? Ganoon mo ba tingnan si Mika?”
Hindi agad sumagot si Carlo.
Pagkatapos, mahina niyang sinabi, “Mahal ko siya. Pero iba ang buhay kapag kasal na. Ang daming responsibilidad. Ang daming limitasyon. Ayoko munang mawala ang suwerte ko.”
Suwerte.
Hindi ako babae sa buhay niya.
Hindi ako pangarap.
Hindi ako tahanan.
Isa lang pala akong bagay na maaaring makaapekto sa suwerte niya sa negosyo.
Huminga nang malalim si Jana.
“Paano kung masaktan siya?”
“Masasanay siya,” sagot ni Carlo. “Pitong taon na niya akong iniintindi. Hindi niya ako kayang iwan.”
Doon ako natawa.
Tahimik, walang tunog, pero ramdam kong may nabasag sa loob ko.
Pinagpatuloy ko ang video.
Lumapit si Jana sa kanya.
“Kung ipagpapaliban mo ang kasal, may pag-asa ba ako?”
Hindi siya itinulak ni Carlo.
Hindi siya umiwas.
Ang sabi niya lang, “Huwag natin pag-usapan ngayon.”
Pero hinawakan niya ang kamay nito.
At minsan, mas masakit ang hindi pag-amin kaysa pagtataksil mismo.
Ipinasa ko ang video kay Nathan.
Wala pang isang minuto, tumawag siya.
“Nasaan ka?”
“Nasa condo.”
“Magbihis ka. Pupunta tayo sa hotel.”
“Para saan?”
“Para hindi ikaw ang magpaliwanag sa kasalanang hindi mo ginawa.”
Pagdating ni Nathan, may dala siyang kape, tinapay, at isang brown envelope.
“Hindi pa ako kumakain,” sabi ko.
“Alam ko.”
“Hindi mo alam lahat.”
Tumingin siya sa akin. “Kung handa kang marinig, sasabihin ko.”
Sa kotse, ikinuwento niya ang hindi ko alam.
Tatlong buwan na raw palang may duda siya kina Carlo at Jana. Hindi dahil nahuli niya silang naghahalikan, kundi dahil sa maliliit na bagay.
Si Jana ang unang nakakaalam kapag may sakit si Carlo.
Si Carlo ang sumusundo kay Jana kahit hatinggabi.
Kapag may lakad kaming tatlo, laging may dahilan si Jana para humawak sa braso niya.
At si Carlo, kahit kunwari naiilang, hindi kailanman lumayo.
“Bakit hindi mo sinabi sa akin?” tanong ko.
“Dahil alam kong hindi ka maniniwala hangga’t hindi mo mismo nakikita.”
Masakit, pero totoo.
Pitong taon kong pinili si Carlo sa bawat pagkakataon.
Kapag may birthday dinner ako at may bigla siyang business trip, inintindi ko.
Kapag anniversary namin at kailangan niyang samahan ang barkada sa Batangas para tumingin ng raw stones, inintindi ko.
Kapag sinasabi niyang si Jana ay kaibigan lang, pinilit kong maniwala.
Dumating kami sa hotel sa Tagaytay bago tanghali.
Nandoon ang parents ko, parents ni Carlo, ilang kamag-anak, wedding coordinator, at hotel manager.
Pagpasok ko, agad akong sinugod ni Mama.
“Mikaela! Ano bang nangyayari? Bakit kami ginawang katawa-tawa?”
Hindi ako nakasagot agad.
Sanay akong maging mabait na anak. Sanay akong sumalo ng kahihiyan para hindi lumaki ang gulo.
Pero bago ako magsalita, inilapag ni Nathan ang envelope sa mesa.
“Hindi si Mika ang nag-cancel ng kasal,” sabi niya. “Si Carlo.”
Nagtaas ng kilay ang ama ni Carlo.
“Nathan, pamilya namin ito.”
“Opo,” sagot niya. “Kaya dapat nilang malaman ang totoo.”
Binuksan niya ang laptop at pinatugtog ang video.
Sa unang linya pa lang ni Jana, natahimik na ang lahat.
Nang marinig nilang sinabi ni Carlo na “masasanay siya,” napahawak si Mama sa dibdib niya.
Nang makita ng parents ni Carlo ang kamay nilang magkahawak ni Jana, namula ang mukha ng ina niya.
“Carlo,” bulong niya, “ano itong ginawa mo?”
Dumating si Carlo makalipas ang dalawampung minuto.
Kasama niya si Jana.
Maputla ito, nakasuot ng maluwag na sweater, hawak ang tiyan na para bang siya ang biktima sa lahat.
Pagbukas ng pinto, nakita nila kaming lahat.
At nakita nila ang laptop sa mesa.
Agad na nagbago ang mukha ni Carlo.
“Mika, ano ito?”
“Ang tanong,” sabi ko, “ano iyon?”
Pinatugtog ko ulit ang bahagi kung saan sinabi niyang hindi ko siya kayang iwan.
Hindi siya makatingin sa akin.
Si Jana naman, biglang umiyak.
“Mika, hindi mo naiintindihan. Mahal ko siya bago mo pa siya mahalin.”
Napatingin ako sa kanya.
“Hindi, Jana. Minahal mo siya habang kaibigan kita.”
Natigilan siya.
“Pitong taon kitang pinapasok sa bahay ko. Pitong taon kitang pinakinggan kapag umiiyak ka. Pitong taon kang kumakain sa mesa ko, natutulog sa sofa ko, nagsusuot ng damit ko kapag may event tayo.”
Lumapit ako ng isang hakbang.
“At sa loob ng pitong taon, tinitingnan mo pala ang buhay ko na parang bagay na puwede mong hintayin hanggang mabakante.”
Umiyak siya nang mas malakas.
Pero hindi na ako naawa.
Si Carlo ang lumapit sa akin.
“Mika, mali ang sinabi ko sa video. Lasing ako. Natakot lang ako sa kasal. Pero ikaw pa rin ang mahal ko.”
“Talaga?”
“Oo.”
“Kaya mo bang pakasalan ako ngayon?”
Nanahimik siya.
Isang segundo.
Dalawa.
Tatlo.
Sapat na iyon.
Ngumiti ako.
“Salamat. Iyan lang ang kailangan kong marinig.”
Nag-panic siya.
“Mika, huwag kang padalos-dalos. Tatlong taon lang naman ang usapan natin.”
“Wala nang tatlong taon.”
Kinuha ko ang engagement ring sa daliri ko at inilapag sa mesa.
“Wala nang kasal.”
Para siyang sinampal.
“Mika—”
“Hindi mo ako ipinagpaliban, Carlo. Pinakawalan mo ako.”
Nilingon ko ang hotel manager.
“Magkano ang penalty kung hindi matutuloy ang kasal?”
Binanggit niya ang halaga. Malaki. Halos katumbas ng isang bagong kotse.
Bago pa ako magsalita, inabot ni Nathan ang isang tseke.
“Ako ang magbabayad.”
Napalingon ako sa kanya.
“Hindi mo kailangang gawin iyan.”
“Hindi ito bayad para sa kasal na hindi natuloy,” sabi niya. “Bayad ito para matapos na ang kabanata na matagal ka nang nagpapahirap.”
Napaluha ako.
Pero hindi dahil kay Carlo.
Dahil sa unang pagkakataon, may taong hindi ako hinihingan na umintindi. May taong ako naman ang inintindi.
Biglang nagsalita ang ama ni Carlo.
“Ang kahihiyang ito, ikaw ang gumawa,” sabi niya sa anak. “Hindi si Mika.”
Napalunok si Carlo.
“Mika, please. Huwag mong gawin ito sa harap ng lahat.”
Napangiti ako nang mapait.
“Sa harap din ng lahat mo ako ipinusta.”
Wala na siyang naisagot.
Pagkatapos ng gulong iyon, umalis ako sa hotel kasama si Nathan. Hindi ko alam kung saan ako pupunta. Ayoko munang umuwi. Ayoko ring umiyak sa lugar na puno ng wedding flowers na dapat para sa akin.
Dinala niya ako sa isang maliit na kapihan sa Tagaytay, tanaw ang Taal.
Tahimik lang kami.
Hanggang sa inilabas niya ang maliit na kahon mula sa bulsa niya.
“Hindi ito proposal,” sabi niya agad.
Napatingin ako sa kanya.
Binuksan niya ang kahon.
Nasa loob ang lumang hairpin na nawala ko noong kolehiyo. Mumurahin lang iyon, may maliit na perlas na peke. Pero paborito ko iyon noon.
“Sa’yo ito.”
“Akala ko nawala na.”
“Napulot ko noong graduation night. Ibabalik ko sana. Kaso noong gabing iyon, sinagot mo si Carlo.”
Natahimik ako.
“Pitong taon mo itong itinago?”
Tumawa siya nang mahina.
“Hindi ako magaling sumuko.”
“Bakit hindi ka nagsalita?”
“Dahil masaya ka noon. Akala ko, sapat na iyon.”
Doon ako tuluyang umiyak.
Hindi malakas. Hindi dramatic. Tahimik lang, pero parang pitong taon ng pagod ang lumabas.
Hindi ako niyakap ni Nathan agad. Hinintay niya muna akong huminga.
Pagkatapos, saka niya inabot ang panyo.
“Hindi kita minamadali, Mika.”
Tumingin ako sa kanya.
“Pero kagabi, sinabi mong magpakasal tayo.”
“Sinabi ko iyon dahil birthday mo, lasing ka, at gusto kong inisin ka.”
“Kasinungalingan.”
Ngumiti siya.
“Kaunti.”
Napatawa ako kahit umiiyak.
Tatlong araw akong hindi sumagot sa kahit kanino maliban sa pamilya ko. Kinansela namin ang kasal. Ibinalik ang ilang regalo. Nag-post ako ng simpleng statement:
“Hindi matutuloy ang kasal. Salamat sa lahat ng nagmahal at umunawa. Hindi lahat ng pagkaantala ay malas. Minsan, iyon ang paraan ng buhay para iligtas ka.”
Hindi ko binanggit si Carlo. Hindi ko binanggit si Jana.
Pero may ibang naglabas ng video.
Sa loob ng isang gabi, kumalat ito sa buong circle namin.
Ang babaeng dating tinatawag nilang “masyadong understanding” ay biglang naging babaeng “buti nagising.”
Si Jana, nag-message nang paulit-ulit.
“Mika, pakiusap. Burahin mo ang video.”
Hindi ako sumagot.
Si Carlo naman, pumunta sa condo ko dala ang jade bracelet.
“Mika, ginawa ko ito para sa’yo. Hindi mo ba naaalala?”
Tiningnan ko ang bracelet.
Maganda pa rin. Mahal. Makinang.
Pero wala na itong halaga sa akin.
“Ang halaga ng alahas ay nasa tibay,” sabi ko. “Pero ang halaga ng tao ay nasa pagpili niya.”
Hinawakan niya ang kamay ko.
“Mahal kita.”
Dahan-dahan kong binawi ang kamay ko.
“Hindi, Carlo. Mahal mo ang ideya na may babaeng laging naghihintay sa’yo.”
Namula ang mata niya.
“May chance pa ba?”
“Noon, meron. Noong dice cup na walang laman. Noong tinanong kita kung odd o even. Noong kailangan ko lang malaman kung lalaban ka para sa akin.”
Huminga ako nang malalim.
“Pero hindi ka tumaya.”
Umalis siya nang walang dala.
Pagkalipas ng ilang buwan, nabalitaan kong hindi rin nagkatuluyan sina Carlo at Jana. Siguro dahil ang relasyong nagsimula sa pananakit ng iba, bihira talagang maging payapa.
Ako naman, bumalik sa gallery. Nagtrabaho. Naglakbay. Natutong kumain mag-isa nang hindi nalulungkot. Natutong hindi gawing sukatan ng halaga ko ang singsing sa daliri.
At si Nathan?
Nandoon pa rin siya.
Hindi niya ako minadali. Hindi niya ginamit ang sugat ko para makapasok sa buhay ko. Dumating siya kapag kailangan ko, pero umatras kapag kailangan ko ng sarili kong espasyo.
Isang taon matapos ang gabing iyon, sa mismong kaarawan ko, dinala niya ako sa maliit na art exhibit sa Intramuros.
Sa dulo ng gallery, may painting ng isang babaeng nakatayo sa harap ng sirang altar, pero sa likod niya, sumisikat ang araw.
Tumingin ako sa kanya.
“Ginawa mo ito?”
“Hindi ako painter.”
“Pero ikaw ang nagpa-commission.”
Nahuli siya.
Tumawa siya, saka lumuhod.
Walang crowd.
Walang sigawan.
Walang pustahan.
Isang singsing lang, isang nanginginig na kamay, at isang lalaking pitong taon nang marunong maghintay.
“Mika,” sabi niya, “hindi kita hinihinging kalimutan ang nakaraan. Gusto ko lang samahan ka sa buhay na hindi mo na kailangang ipakiusap ang sarili mo.”
Hindi ako sumagot agad.
Tumingin ako sa kanya, sa painting, sa singsing, sa sarili kong kamay.
At sa unang pagkakataon, hindi ako nagdesisyon dahil sa takot mawalan.
Nagdesisyon ako dahil buo na ako.
“Oo,” sabi ko.
Hindi dahil natalo ako sa pustahan.
Kundi dahil sa wakas, natutunan kong piliin ang taong pinipili rin ako.
Mensahe: Huwag mong hayaang gawing laro ng iba ang puso mo. Ang taong tunay na nagmamahal, hindi ka ipupusta, hindi ka ipagpapaliban, at hindi ka hahayaang magmukhang talunan para lang protektahan ang sarili niyang kagustuhan. Minsan, ang pinakamalaking panalo ay ang lakas ng loob na umalis sa relasyong matagal mo nang ipinaglalaban mag-isa.
