Iniwan Nila Akong Mag-Isang Pumili ng Kolehiyo, Kaya Pinili Ko ang Cebu—At Noon Lang Nila Nalamang Hindi Na Ako Ang Batang Laging Hahabol sa Kanila
Sampung minuto na lang bago magsara ang enrollment portal.
Tumawag si Enzo, ang batang kasama ko mula kinder hanggang senior high, at tumawa na parang desisyon niya pa rin ang buhay ko.
“Mika, tapos na kami ni Sofia. Ateneo kami pareho. Ikaw, mag-Miriam ka na lang. Malapit sa amin. Masaya ka na, di ba?”
Pero sa unang pagkakataon, hindi ako sumunod.
Pinindot ko ang Submit sa school na matagal ko nang gustong piliin.
University of San Carlos, Cebu.
Mula ngayon, hindi na ako tatakbo sa likod nila.
Hindi na ako ang batang kailangang humabol para lang hindi maiwan.
Habang nakasandal ako sa upuan, sunod-sunod pa rin ang messages ni Enzo.
Enzo:
Mika, tapos ka na ba?
Huwag kang magkamali, ha. Wala ako sa tabi mo ngayon.
Pag tapos ka na, punta ka na rito sa thanksgiving dinner. Huwag kang late.
Tinitigan ko ang screen.
Dati, kikiligin ako sa bawat salita niya.
Dati, iisipin kong sweet siya dahil nag-aalala siya.
Pero ngayon, parang may malamig na kamay na pumisil sa dibdib ko.
Kasi kung talagang nag-aalala siya, bakit ngayon lang siya tumawag?
Bakit noong umalis sila ni Sofia kanina para “humingi ng advice sa adviser,” hindi nila napansing naiwan ako?
Kanina, nasa dining table namin sila.
Naghanda si Mama ng pancit, lechon kawali, at buttered shrimp. Sabi niya, “Last day na ng pagpili ng college. Imbitahin mo sina Enzo at Sofia para matulungan ka.”
Si Papa naman, kahit hindi niya naiintindihan ang ranking ng universities, bumili pa ng cake.
“Para celebration na rin,” sabi niya. “Kahit saan ka matanggap, proud kami.”
Si Enzo at Sofia ang top two ng batch namin.
Minsan si Enzo ang rank one, minsan si Sofia.
Ako?
Kahit halos hindi na ako natulog sa kakaaral, hanggang rank fifty lang ako.
Hindi ako mahina.
Pero sa tabi nila, lagi akong mukhang mabagal.
Habang binubuklat namin ang listahan ng schools, sabi ni Sofia, “Mika, dapat sa Manila ka lang. Mas safe. Malapit ka sa amin.”
Sumingit si Enzo, “Sa akin siya dapat malapit. Ako ang childhood friend niya.”
Umirap si Sofia. “Excuse me? Best friend niya ako.”
Nagkatawanan sila, nagtalo, nag-asaran.
Sinubukan kong magsalita.
“Actually, may gusto akong school sa—”
Pero hindi nila narinig.
O baka narinig nila, pero hindi mahalaga.
Maya-maya, tumayo sila.
“Tanungin lang namin si Ma’am Reyes kung UP o Ateneo mas okay,” sabi ni Sofia.
“Saglit lang,” dagdag ni Enzo.
Saglit lang daw.
Pero hindi na sila bumalik.
Naiwan sa mesa ang listahan ng choices ko.
Naiwan din ako.
Hawak ko noon ang milk tea na binili ko para sa kanila. Natunaw na ang yelo bago ko naisipang umuwi sa kwarto at magdesisyon nang mag-isa.
Paglabas ko ng bahay, naabutan ko sina Mama at Papa sa kusina. Kinakain nila ang tirang shrimp na inihanda sana para kina Enzo at Sofia.
“Mika,” tanong ni Mama, “tapos ka na?”
“Opo.”
“Anong school sa Manila?”
Huminga ako nang malalim.
“Hindi Manila, Ma. Cebu.”
Natigilan sila pareho.
“Cebu?” ulit ni Papa. “Ang layo nun, anak.”
Tumango ako. “Alam ko.”
Dahan-dahang ibinaba ni Mama ang baso niya.
“Anak, may tampuhan ba kayo ni Enzo?”
Napangiti ako, pero nangingilid ang luha ko.
Hindi ko masisisi si Mama.
Mula bata, nakadikit na ako kay Enzo.
Noong elementary, kapag may nang-aasar sa akin, siya ang unang umaawat.
Noong grade seven, na-admit siya sa isang science high school, habang ako nasa waiting list pa lang. Umiyak ako nang umiyak.
Sabi niya noon, “Kung hindi ka papasok doon, lilipat na lang ako sa school mo.”
Dahil ayokong isakripisyo niya ang pangarap niya, nag-aral ako hanggang madaling-araw.
Nakapasa ako sa huling listahan.
Noong araw na iyon, hinila niya ang buhok ko nang mahina at tumawa.
“Sabi na nga ba, kaya mo naman. Pero sa college, UP Diliman ang target ko. Makakahabol ka pa rin ba?”
Tumango ako noon kahit hindi ako sigurado.
“Pipili ako ng school na malapit sa’yo.”
Sabi niya, “Good girl.”
Akala ko, pagmamahal iyon.
Ngayon ko lang naintindihan.
Minsan, ang “good girl” ay hindi lambing.
Minsan, ibig sabihin lang nito: sumunod ka.
Hinawakan ni Mama ang kamay ko.
“Kung Cebu ang gusto mo, Cebu tayo.”
Napatulo ang luha ko.
“Ma, ayoko na pong humabol.”
Hindi na siya nagtanong pa.
Niyakap niya lang ako.
Pagdating ko sa restaurant para sa thanksgiving dinner, rinig ko agad ang tawanan sa private room.
Pagpasok ko, magkatabi sina Enzo at Sofia, naglalaro ng Mobile Legends.
Marksman si Enzo.
Support si Sofia.
Ganoon sila lagi.
Kahit sa laro, bagay ang timing nila.
Umupo ako sa dulo ng mesa.
Napansin ako ni Enzo at lumapit. Kinurot niya nang mahina ang pisngi ko.
“O, bakit nakasimangot ang princess namin? Galit ka dahil iniwan ka namin kanina?”
Hindi ako sumagot.
Lumapit si Sofia, hawak pa ang phone.
“Mika, sorry na. Ang intense kasi ng debate namin. Pero okay na, Ateneo kami pareho. Ikaw, Miriam, ha?”
Tumingin ako sa kanila.
“Hindi.”
Tumigil ang daliri ni Enzo sa pag-scroll.
“Ano?”
“Hindi ako nag-Miriam.”
Tumawa siya. “Then saan? FEU? UST? Okay lang, basta Manila.”
“Cebu.”
Natahimik ang buong mesa.
Unti-unting nawala ang ngiti ni Enzo.
“Saan sa Cebu?”
“University of San Carlos.”
Parang may nabasag na baso kahit walang tunog.
Si Sofia ang unang natawa, pilit at matinis.
“Mika, joke ba ’yan? Ang layo nun. Paano tayo?”
Napatingin ako sa kanya.
“Tayo?”
Nanlaki ang mata niya.
Biglang hinablot ni Enzo ang phone ko mula sa mesa.
“Hindi pwede. May oras pa ba para baguhin?”
Binuksan niya ang screen.
At sa mismong sandaling iyon, lumabas ang email confirmation:
Congratulations, Mikaela Santos. Your slot has been confirmed under the Cebu Scholars Creative Writing Program.
Namuti ang mukha ni Enzo.
Dahan-dahan siyang tumingin sa akin.
“Mika… kailan mo pa ito plano?”
Bago ako makasagot, nagsalita si Ma’am Reyes mula sa pintuan.
“Matagal na, Enzo.”
At ang hawak niyang brown envelope ay may pangalan ko.
PARTE2
“Matagal na, Enzo.”
Parang tumigil ang hangin sa loob ng private room.
Si Ma’am Reyes, ang adviser namin, nakatayo sa pintuan. Hawak niya ang brown envelope na may malaking logo ng scholarship foundation.
Sa ibabaw nito, malinaw na nakasulat ang pangalan ko.
Mikaela Santos.
Hindi kay Enzo.
Hindi kay Sofia.
Akin.
Unti-unting bumaling sa akin ang mga kaklase namin.
Si Sofia ang unang nakabawi.
“Ma’am, anong ibig sabihin niyan?” tanong niya. “Scholarship?”
Ngumiti si Ma’am Reyes, pero hindi iyon masayang ngiti. Parang alam niyang matagal ko nang nilunok ang lahat.
“Three months ago, nagsumite si Mikaela ng writing portfolio sa Cebu Scholars Creative Writing Program. She was shortlisted. Last week, she passed the final interview.”
Tahimik.
Ramdam ko ang bigat ng tingin ni Enzo sa akin.
“Hindi mo sinabi,” mahina niyang sabi.
Tumingin ako sa kanya.
“Sinubukan ko.”
Kumunot ang noo niya.
“Kailan?”
“Maraming beses.”
Hindi ko na kailangang isigaw iyon.
Mas masakit kapag kalmado.
“Noong lunch break, sinabi kong may gusto akong program sa Cebu. Pero nag-aaway kayo ni Sofia kung UP o Ateneo ang mas mataas sa ranking.”
Napayuko si Enzo.
“Noong nag-message ako sa group chat natin ng sample essay ko, seen lang kayo pareho. Pagkatapos, nag-send kayo ng screenshot ng game rank ninyo.”
Namula ang mukha ni Sofia.
“At kanina,” dagdag ko, “bago kayo umalis para kausapin si Ma’am, sinabi kong may gusto akong pag-usapan. Pero ang narinig ko lang mula sa inyo, ‘saglit lang.’”
Humigpit ang hawak ni Enzo sa phone ko.
“Ibalik mo,” sabi ko.
Hindi siya gumalaw.
“Mika, hindi ka pwedeng umalis nang ganoon lang.”
Napatawa ako nang mahina.
“Ganoon lang?”
Lahat ng kinimkim ko mula grade seven, mula bawat exam ranking, bawat game, bawat joke na “bobo,” bawat pagkakataong pinaupo nila ako sa gilid dahil “mas important ang laban nila,” biglang umakyat sa lalamunan ko.
“Enzo, kailan naging ‘ganoon lang’ ang pangarap ko?”
Natigilan siya.
“Akala ko…” Huminga siya nang malalim. “Akala ko gusto mong malapit sa amin.”
“Tinanong mo ba ako?”
Hindi siya nakasagot.
Bumaling ako kay Sofia.
“Ikaw rin. Lagi mong sinasabi, best friend mo ako. Pero best friend ba ang tawag sa taong gagawin mong audience sa buhay mo?”
Nanlaki ang mata niya.
“Mika, hindi fair ’yan. Inaalagaan ka lang namin.”
“Hindi ninyo ako inaalagaan,” sabi ko. “Ginagawa ninyo akong dahilan para hindi ninyo aminin kung ano talaga kayo sa isa’t isa.”
Tumahimik ang buong kwarto.
Si Sofia ang unang umiwas ng tingin.
Si Enzo naman, parang sinampal.
Matagal ko nang napansin iyon.
Ang paraan ng tinginan nila kapag nagtatalo.
Ang bilis nilang magkabati kapag ako ang taga-awat.
Ang saya nila kapag may dahilan silang mag-agawan sa akin.
Para akong unan sa gitna nila.
Para akong tulay.
Pero hindi ako destinasyon.
“Hindi ko maintindihan,” bulong ni Enzo.
Ngumiti ako, pero nanginginig ang labi ko.
“Hindi mo kailangang maintindihan agad. Basta ito ang totoo: pagod na ako.”
Ibinalik niya ang phone ko sa mesa.
Dahan-dahan.
Parang kapag masyado siyang mabilis gumalaw, tuluyan akong mawawala.
“Mika,” sabi niya, “sorry.”
Isang salita.
Dati, sapat na iyon.
Dati, kapag sinabi niyang sorry, malulusaw ang galit ko. Tatawa ako. Sasabihin kong okay lang.
Pero sa gabing iyon, hindi na kasya ang sorry.
Tumayo si Ma’am Reyes at lumapit sa akin.
“Mikaela,” sabi niya, “pinapapirmahan lang ito ng foundation. Final documents. Your parents can sign tomorrow.”
Kinuha ko ang envelope.
Mainit sa kamay ko ang papel.
Parang unang beses kong hinawakan ang sarili kong kinabukasan.
Nakita ko sa gilid ng mata ko si Papa at Mama na dumating pala. Nakatayo sila sa may pintuan, halatang nagmamadali.
“Anak,” tawag ni Mama.
Lumapit siya at hinawakan ang balikat ko.
“Proud kami sa’yo.”
Apat na salita lang.
Pero iyon ang unang gabing naramdaman kong hindi ko kailangang maging rank one para mahalin.
Hindi ko kailangang habulin si Enzo.
Hindi ko kailangang pantayan si Sofia.
Hindi ko kailangang patunayan na may puwang ako sa papel na pinaglalagyan ng pangalan nila.
May sarili akong papel.
May sarili akong linya.
May sarili akong daan.
Pagkatapos ng gabing iyon, nagbago ang lahat.
Nag-message si Enzo araw-araw.
Noong una, mahahabang paliwanag.
Mika, hindi ko intensyon na saktan ka.
Mika, sanay lang ako na nandiyan ka.
Mika, hindi ko alam na seryoso ka pala sa pagsusulat.
Mika, pwede ba tayong mag-usap?
Hindi ako nag-reply agad.
Hindi dahil gusto ko siyang pahirapan.
Kundi dahil sa unang pagkakataon, pinili kong pakinggan muna ang sarili ko.
Si Sofia naman, nag-post ng cryptic quote sa social media.
Some people leave and forget who stayed with them first.
Dati, masasaktan ako.
Dati, magko-comment ako ng heart para hindi kami mag-away.
Ngayon, tinignan ko lang.
Tapos ni-mute ko siya.
Kinabukasan, dumating si Sofia sa bahay namin.
Nasa sala ako, inaayos ang documents ko.
Pagbukas ni Mama ng pinto, nakita ko siyang nakatayo roon, namumula ang mata.
“Mika, pwede ba tayong mag-usap?”
Tumango ako.
Umupo kami sa maliit na garden sa labas.
Matagal siyang tahimik.
“Galit ka sa akin,” sabi niya.
“Hindi lang galit.”
Napatingin siya.
“Nalulungkot ako,” sabi ko. “Kasi akala ko, kapag best friend, nakikita ka niya kahit tahimik ka.”
Pumatak ang luha niya.
“Na-insecure ako sa’yo,” amin niya.
Napakunot ang noo ko.
“Sa akin?”
Tumawa siya nang mapait.
“Oo. Kasi kahit hindi ka top one, ikaw ang hinahanap ni Enzo. Kapag may nangyayari, ikaw ang una niyang tinatawagan. Kapag nananalo kami, hinahanap niya kung proud ka. Akala ko kung magiging mas magaling ako, mapapansin niya ako.”
Hindi ako nagsalita.
“Kaya siguro,” patuloy niya, “ginusto kong malapit ka lang. Para hindi siya masyadong malayo sa akin. Para nandiyan ka pa rin sa gitna. Ang sama, no?”
Masakit pakinggan.
Pero mas mabuti ang masakit na totoo kaysa matamis na kasinungalingan.
“Hindi kita mapapatawad agad,” sabi ko.
Tumango siya.
“Alam ko.”
“Pero salamat sa pag-amin.”
Umalis siya nang hindi kami nagyakapan.
Minsan, hindi lahat ng pagkakaibigan kailangang matapos sa sigawan.
Minsan, sapat nang aminin na may nasira.
At hayaan muna itong hindi buo.
Isang linggo bago ako lumipad papuntang Cebu, nagkita kami ni Enzo sa dating playground malapit sa bahay namin.
Doon kami madalas maglaro noong bata.
Doon din niya unang sinabi na hindi niya ako iiwan.
Ngayon, pareho kaming nakaupo sa lumang swing.
“Naalala mo,” sabi niya, “noong sinabi kong kung hindi ka makakapasa sa science high, lilipat ako sa school mo?”
“Naalala ko.”
“Akala ko noon, hero ako.”
Tumingin ako sa kanya.
“Pero ngayon naiisip ko… baka ang yabang ko pala. Parang ang dali para sa akin sabihin iyon kasi alam kong pipilitin mong humabol.”
Hindi ako sumagot.
Tama siya.
At pareho naming alam iyon.
“Mika, mahalaga ka sa akin,” sabi niya. “Pero hindi ko alam kung paano ka mahalin nang hindi ka pinapanatili sa tabi ko.”
Doon ako muntik umiyak.
Kasi iyon ang pinakamatapat na sinabi niya sa akin.
“Enzo,” sabi ko, “minahal din kita.”
Napapikit siya.
“Alam ko.”
“Pero masyado akong matagal na naging maliit para lang magkasya sa mundo mo.”
Nang bumukas ang mata niya, basa na iyon.
“May chance pa ba?”
Hindi ako agad sumagot.
Sa malayo, may mga batang nagtatawanan. May jeep na dumaan. May amoy ng bagong lutong fishball mula sa kanto.
Simple lang ang gabi.
Pero parang buong kabataan ko ang nagpapaalam.
“Hindi ngayon,” sabi ko.
Lumunok siya.
“Dahil aalis ka?”
“Dahil ngayon ko pa lang natututunang huwag bumalik sa taong kailangan muna akong mawala bago ako makita.”
Bumagsak ang luha niya.
Pero hindi niya ako pinigilan.
At sa unang pagkakataon, hindi ko hinintay na habulin niya ako.
Ako ang tumayo.
Ako ang unang umalis.
Pagdating ko sa Cebu, mainit ang hangin at iba ang amoy ng dagat.
Hindi ako kilala ng mga tao roon bilang “kaibigan ni Sofia” o “batang laging kasama ni Enzo.”
Ako lang si Mika.
Freshman.
Scholar.
Writing major.
Noong unang buwan, nahirapan ako.
Naligaw ako sa campus.
Na-miss ko ang luto ni Mama.
Umiyak ako sa dorm nang walang dahilan.
Pero araw-araw, gumigising ako na alam kong ang buhay na ito ay pinili ko.
Hindi ito tira-tira.
Hindi ito second choice.
Akin ito.
Nagpadala si Papa ng picture ng maliit na cake noong unang article ko na-publish sa campus magazine.
Sabi ni Mama: Sabi na namin, may sariling liwanag ang anak namin.
Si Sofia, minsan nag-message.
Mika, I’m trying to be better. Sana okay ka.
Sinagot ko siya pagkatapos ng ilang araw.
Okay ako. Sana ikaw rin.
Hindi iyon pagbabalik sa dati.
Pero simula iyon ng pagiging totoo.
Si Enzo naman, bihira na lang mag-message.
Noong una, mahaba.
Paglaon, maikli.
Mika, congrats sa article mo.
Mika, nakita ko post ng USC page. Proud ako.
Mika, hindi na kita tatawaging bobo kahit kailan. Sorry talaga.
Isang gabi, sinagot ko siya.
Hindi ako bobo, Enzo. Bata lang ako noon. At mahal kita kaya naniwala ako.
Matagal bago siya nag-reply.
Alam ko. Pasensya na.
Hindi ko na pinahaba.
May mga sorry na hindi kailangang maging simula ulit.
Minsan, sapat na itong maging tuldok.
Lumipas ang unang semester.
Sa awarding ceremony ng campus publication, tinawag ang pangalan ko bilang bagong contributor of the year.
Habang nasa stage ako, nanginginig ang kamay ko sa hawak na certificate.
Hindi ako rank one sa batch.
Hindi ako pinakamatalino sa buong school.
Pero sa gabing iyon, buong-buo akong ako.
Pagbaba ko ng stage, tumunog ang phone ko.
Message mula kay Enzo.
I finally chose UP Diliman. Sofia chose Ateneo. We stopped choosing based on each other.
Napangiti ako.
Pagkatapos, may kasunod siyang message.
Maybe that was what you taught us.
Tumingin ako sa certificate ko.
Sa pangalan ko.
Sa buhay kong hindi na nakaangkla sa kanila.
Sumagot ako:
Good. Piliin ninyo ang sarili ninyo. Ako rin.
Pagkatapos noon, pinatay ko ang screen.
Sa labas ng auditorium, umihip ang hangin mula sa dagat.
Malayo ako sa dati kong mundo.
Pero hindi ako nawawala.
Sa wakas, nahanap ko ang sarili ko.
Minsan, ang pinakamalaking pagmamahal na maibibigay natin sa sarili ay ang tumigil sa paghabol sa mga taong hindi tayo kayang makita habang nasa tabi nila tayo. Piliin mo ang pangarap mo, kahit malayo. Ang tamang tao, hindi ka gagawing anino—tutulungan ka niyang lumiwanag.
