INIWAN NILA AKO SA HOTEL PATUNGONG AIRPORT, PATI MALETA KO’Y KINALIMUTAN—KAYA HINDI NILA INASAHANG SA ISANG MENSAHE, TULUYAN KO SILANG IWAN
Hindi man lang nila ako hinintay sa lobby.
Hindi rin nila dinala ang maleta kong nakahanda na sa tabi ng pinto.
At habang nagmamadali akong habulin ang boyfriend at matalik kong kaibigan sa airport, isang tawag mula sa hotel ang biglang nagmulat sa akin:
Ako lang pala ang laging takot maiwan—samantalang sila, matagal na akong iniiwan.
Katatapos lang ng graduation namin sa senior high school nang magpunta kaming tatlo sa Cebu para magbakasyon.
Kasama ko ang boyfriend kong si Marco Villanueva at ang pinakamatalik kong kaibigan mula Grade Seven, si Trisha Mendoza.
Tatlong araw lang ang biyahe dahil sabi ni Marco, wala naman daw kaming kailangang tagalan sa Cebu.
“Makakapag-beach na tayo, makakain ng lechon, makakapasyal pa sa city. Sapat na ’yon,” sabi niya.
Ako ang nag-book ng hotel at eroplano dahil ako raw ang pinakamaayos sa aming tatlo. Ako rin ang naglista ng gastusin, nagbayad muna sa ilang reservation, at nagdala ng gamot, power bank, sunscreen, at kung anu-ano pang baka kailanganin namin.
Noong araw ng pag-uwi, halos dalawang oras na lang bago ang flight namin.
Magulo pa ang gamit nina Marco at Trisha, kaya sinabi kong ako na ang bababa para mag-check out habang nag-iimpake sila.
“Dalhin n’yo na rin ang maleta ko,” bilin ko. “Nasa tabi lang ng pinto.”
Tumango si Marco nang hindi man lang tumitingin sa akin.
“Yeah, sige. Kita tayo sa lobby.”
Pagkatapos kong maibalik ang key card at maayos ang bill, wala sila sa lobby.
May mensahe si Marco.
Bea, alanganin na tayo sa oras. Nauna na kami ni Trisha sa airport. Mag-taxi ka na lang. Kita tayo roon.
Masakit nang kaunti, pero pinilit kong intindihin.
Baka gusto lang nilang mauna sa check-in.
Baka kinakabahan sila na maiwan ng flight.
Baka ako lang ang masyadong sensitibo.
Sumakay ako ng taxi at sinabi sa driver na dalhin ako sa Mactan-Cebu International Airport.
Halos sampung minuto pa lang kami sa kalsada nang tumunog ang cellphone ko.
Hotel reception ang tumatawag.
“Ma’am Beatriz?” maingat na tanong ng babae. “Nandito pa po sa amin ang maleta ninyo. Gusto n’yo po bang ipa-deliver, o babalik po kayo para kunin?”
Napatingin ako sa bintana.
Parang biglang naging napakatahimik ng buong lungsod.
Nakahanda na ang maleta ko bago pa sila nagsimulang magligpit. Malaki iyon, kulay berde, at nakaharang mismo sa tabi ng pinto.
Imposibleng hindi nila nakita.
Hindi lang nila ako iniwan.
Hindi rin nila naisip kung may dala ba akong damit, gamit, o kahit charger para sa biyahe.
“Babalikan ko po,” sagot ko.
Pagkababa ko ng tawag, ngumiti ako nang nahihiya sa driver.
“Kuya, pasensya na po. Puwede bang bumalik tayo sa hotel?”
Agad siyang humanap ng U-turn.
Habang bumabalik kami, tinawagan ko si Mama.
“Ma, puwede bang magtagal pa ako sa Cebu nang ilang araw?”
Hindi man lang siya nagtanong kung bakit.
“Oo naman. Bakasyon mo ’yan. Tatlong araw nga lang, bitin na bitin. Magpapadala ako ng dagdag na pera. Mag-ingat ka at mag-enjoy.”
Makalipas ang ilang segundo, pumasok ang ₱8,000 sa account ko.
Kinansela ko ang flight ko.
Pagdating sa hotel, naghihintay sa likod ng reception desk ang maleta ko.
Bahagyang nagulat ang receptionist nang sabihin kong gusto kong mag-book ulit ng kuwarto para sa limang gabi.
“Hindi na po kayo hahabol sa flight?”
Umiling ako.
“Hindi na. Sa unang pagkakataon, ayoko nang humabol.”
Pag-akyat ko sa kuwarto, inayos ko ang lahat ng gamit ko. Pagkatapos, binuksan ko ang notes sa cellphone at isa-isang inilista ang mga ginastos ko sa buong bakasyon.
Hotel deposit.
Island tour.
Restaurant reservation.
Airport transfer.
Mga ticket.
Pati ang mga pagkaing sinabi ni Marco na babayaran niya pero ako rin ang sumagot.
Eksaktong halaga, hanggang sa huling sentimo.
Pagkatapos kong mamili ng dagdag na damit at toiletries, naupo ako sa isang maliit na kainan malapit sa hotel.
Doon ko lang binuksan ang mga mensahe nila.
Mula kay Marco:
Nasaan ka na?
Boarding na. Kapag hindi ka umabot, mag-rebook ka na lang.
Mula kay Trisha:
Beshy, bilisan mo! Wala ka rito kaya inaasar ako nang inaasar ni Marco.
Napakunot ang noo ko.
Mas nauna pa ang mensahe ni Trisha kaysa kay Marco.
Parang naririnig ko ang malambing niyang boses. Ganoon siya palagi kay Marco—pabebe, mapang-asar, at kunwari walang malisya.
Pero sa pagkakataong iyon, hindi na ako natawa.
Ipinadala ko sa group chat naming tatlo ang spreadsheet ng lahat ng gastusin.
Ito ang hatian natin. Pakisend na lang ang kulang ninyo bago matapos ang araw. Hindi na ako sasabay pauwi.
Halos agad tumawag si Marco.
Hindi ko sinagot.
Tumawag ulit.
At ulit.
Sa ikapitong tawag, nagpadala si Trisha ng voice message.
Marahil akala niya hindi pa niya napipindot ang record.
Una kong narinig ang maingay na airport.
Pagkatapos ay ang boses ni Marco.
“Hayaan mo na siya. Lagi namang sumusunod ’yon.”
Tumawa si Trisha.
“Paano kung makipaghiwalay talaga?”
Sumagot si Marco sa boses na napakalamig at napakapamilyar.
“Kapag nakauwi tayo, saka natin sabihin sa kanya na tayo na. Mas madali kung wala siyang eksenang gagawin dito.”
At bago natapos ang recording, narinig kong hinalikan niya si Trisha.
PARTE2
Nanigas ang kamay ko sa ibabaw ng mesa.
Makalipas ang ilang segundo, biglang nawala ang voice message sa group chat.
Binura ni Trisha.
Pero huli na.
Na-download na iyon ng cellphone ko.
Pinakinggan ko ulit, hindi dahil hindi ako naniwala, kundi dahil parang kailangan kong marinig nang dalawang beses ang paraan ng pagbanggit ni Marco sa akin.
“Lagi namang sumusunod ’yon.”
Tatlong taon kaming magkasintahan.
Pitong taon kaming magkaibigan ni Trisha.
Sa loob ng mahabang panahong iyon, ako ang laging nag-aadjust.
Kapag gusto ni Marco ng notes, ako ang gumagawa.
Kapag wala siyang pamasahe, ako ang nagpapahiram.
Kapag nagtatampo si Trisha dahil wala akong oras sa kanya, kinansela ko ang sariling plano para samahan siya.
Tuwing may hindi pagkakaunawaan kaming tatlo, ako ang unang humihingi ng tawad.
Akala ko iyon ang ibig sabihin ng pagmamahal.
Hindi ko alam na sa paningin nila, ang pagiging maunawain ko ay pahintulot para maliitin ako.
Muling tumawag si Marco.
Sa pagkakataong iyon, sinagot ko.
“Nasaan ka?” bungad niya. “Boarding na kami. Ano bang ginagawa mo?”
Kalmado ang boses ko nang sabihin kong, “Nasa Cebu pa rin.”
“Ano?”
“Binalikan ko ang maleta ko.”
Natahimik siya.
Narinig ko sa likuran si Trisha.
“Bakit bumalik pa siya? Puwede namang ipa-deliver.”
Para bang napakalaking abala ng pagkuha ko sa gamit na iniwan nila.
Napatawa ako nang mahina.
“Hindi n’yo ba napansin na wala sa taxi ang maleta ko?”
“Bea, nagmamadali kami,” depensa ni Marco. “Hindi ko responsibilidad ang gamit mo.”
“Pero responsibilidad kong ayusin ang check-out ninyong dalawa?”
“Bakit ba pinalalaki mo ito? Maleta lang ’yan.”
“Tama ka. Maleta lang iyon.”
Sumandal ako sa upuan.
“Pero sapat na iyon para makita ko kung gaano kaliit ang halaga ko sa inyong dalawa.”
Mabilis na nagsalita si Trisha.
“Beshy, huwag kang dramatic. Hindi namin sinasadya.”
“Alin ang hindi ninyo sinasadya?” tanong ko. “Ang iwan ako? Ang kalimutan ang maleta ko? O ang sabihing kayo na pag-uwi natin?”
Pareho silang natahimik.
Narinig kong huminga nang malalim si Marco.
“Anong pinagsasasabi mo?”
Ipinatugtog ko ang recording sa kabilang cellphone.
Umalingawngaw ang sarili niyang boses.
“Kapag nakauwi tayo, saka natin sabihin sa kanya na tayo na.”
Pagkatapos ay ang tunog ng halik.
Hindi na siya nakapagsinungaling.
Si Trisha ang unang nagsalita.
“Bea, makinig ka muna—”
“Gaano na katagal?”
“Hindi ganoon ang iniisip mo.”
“Gaano na katagal?”
Walang sumagot.
Maya-maya, mahina niyang sinabi, “Dalawang buwan.”
Dalawang buwan.
Habang tinutulungan ko siyang pumili ng damit para sa graduation, may relasyon na sila.
Habang hinihingi ni Marco ang tulong ko sa application niya sa kolehiyo, may relasyon na sila.
Habang magkatabi silang natutulog sa dalawang magkahiwalay na kama sa hotel room at ako ang nasa katabing kama, niloloko na nila ako.
“Hindi namin planong saktan ka,” sabi ni Marco. “Nangyari lang.”
“Nangyari lang?” ulit ko. “Parang aksidenteng umulan? Parang aksidenteng nalaglag ang baso?”
“Matagal nang hindi maayos ang relasyon natin.”
Napapikit ako.
Iyon pala ang gagawin niya.
Gagawin niyang kasalanan ko ang pagtataksil niya.
“Kung hindi ka na masaya, puwede kang makipaghiwalay,” sabi ko. “Hindi mo kailangang makipagrelasyon sa matalik kong kaibigan habang ginagamit n’yo pa rin ang pera at oras ko.”
“Hindi ka namin ginagamit.”
“Talaga?”
Binuksan ko ang spreadsheet.
“Sa hotel, may utang kang ₱4,260. Sa tours, ₱2,800. Sa pagkain at transportation, ₱3,475. Si Trisha naman, ₱7,940 ang kulang. Ako ang nagbayad dahil nangako kayong ibabalik ninyo pagkauwi.”
“Pera lang ba ang mahalaga sa ’yo?” galit na tanong ni Marco.
“Hindi.”
Tumingin ako sa mga taong kumakain sa paligid ko. Walang nakakaalam na sa sandaling iyon, may tatlong taong kasaysayan na tuluyang nagtatapos.
“Pero kung wala nang respeto, tiwala, at katapatan, pera na lang ang natitirang kailangang ayusin.”
Ibinaba ko ang tawag.
Pagkatapos ay ipinadala ko sa kanilang dalawa ang bank details ko, ang mga resibo, at ang recording.
Kasunod noon, nag-type ako ng huling mensahe.
Marco, tapos na tayo. Trisha, tapos na rin ang pagkakaibigan natin. Bayaran ninyo ang utang ninyo sa loob ng tatlong araw. Pagkatapos noon, wala na tayong kailangang pag-usapan.
Agad akong nag-leave sa group chat.
Pero hindi pa roon natapos ang gulo.
Makalipas ang isang oras, tumawag ang ina ni Marco.
“Beatriz, ano raw itong pinagbabayad mo kay Marco? Hindi ba boyfriend mo siya?”
“Hindi na po.”
“Dahil lang sa maleta?”
Hindi ko alam kung natawa ba ako o naawa.
“Hindi po dahil sa maleta. Dahil may relasyon sila ni Trisha.”
Natahimik siya.
Pagkatapos ay nag-iba ang tono niya.
“Mga bata pa kayo. Nagkakamali ang tao. Huwag mong sirain ang samahan ninyo dahil sa isang pagkakamali.”
“Hindi po isang pagkakamali ang dalawang buwang pagsisinungaling.”
“Pero isipin mo ang reputation ni Marco. Kapag kumalat ito—”
“Hindi ko po kailangang protektahan ang reputasyon ng taong hindi pinrotektahan ang puso ko.”
Magalang akong nagpaalam at ibinaba ang tawag.
Kinagabihan, nakatanggap ako ng dose-dosenang mensahe mula sa mga kaklase namin.
May nagsasabing sobra raw ang reaksyon ko.
May nagsasabing natural lang daw na ma-fall si Marco kay Trisha dahil palagi silang magkasama.
May nagsabing baka raw kasalanan ko rin dahil masyado akong seryoso at kontrolado.
Hindi ako sumagot.
Sa halip, pinatay ko ang cellphone ko at lumabas.
Naglakad ako sa kahabaan ng Cebu IT Park, kumain ng mango float mag-isa, at unang beses kong napansin kung gaano kasarap ang katahimikan kapag wala kang iniintinding dalawang taong laging nagpaparamdam na istorbo ka.
Kinabukasan, sumali ako sa isang day tour papuntang Moalboal.
Dati, hindi ako papayagan ni Marco.
Masyado raw malayo.
Masyado raw nakakapagod.
Masyado raw mahal.
Sa tour van, nakilala ko ang magkapatid na sina Ate Camille at Kuya Paolo, parehong nagtatrabaho sa Davao. Nang malaman nilang mag-isa ako, inampon nila ako sa grupo nila buong araw.
Tinulungan nila akong kumuha ng litrato.
Tinuruan nila akong mag-snorkel.
At nang makita nilang natatakot akong lumangoy nang malayo, hindi nila ako pinagtawanan.
Hinintay nila ako.
Isang napakasimpleng bagay.
Pero nang sabihin ni Ate Camille na, “Dahan-dahan lang, Bea. Hindi tayo aalis nang wala ka,” biglang uminit ang mga mata ko sa ilalim ng goggles.
Doon ko naunawaan kung bakit napakasakit ng nangyari.
Hindi dahil iniwan nila ako sa hotel.
Kundi dahil matagal ko nang kinukumbinsi ang sarili kong normal lang na hindi ako hintayin.
Sa ikatlong araw, nakatanggap ako ng transfer mula kay Trisha.
Eksaktong halaga ng utang niya.
May kasama itong mahabang mensahe.
Sorry. Hindi ko ginustong mangyari ito. Lagi kitang naiinggitan dahil ikaw ang maayos, ikaw ang pinagkakatiwalaan, ikaw ang may suportadong pamilya. Nang mapansin ako ni Marco, pakiramdam ko sa wakas may bagay akong nakuha na ikaw naman ang mawawalan. Alam kong masama, pero hindi ko napigilan. Sana mapatawad mo ako balang araw.
Matagal kong tinitigan ang mensahe.
Pagkatapos ay sumagot ako.
Salamat sa pagbabayad. Hindi kita kinamumuhian, pero hindi na rin kita papapasukin sa buhay ko. Ang pagpapatawad ay hindi palaging nangangahulugang pagbabalikan. Minsan, ibig sabihin lang nito ay hindi ko na dadalhin ang ginawa mo saan man ako pumunta.
Pagkatapos noon, binlock ko siya.
Si Marco naman ay hindi agad nagbayad.
Sa halip, nagpadala siya ng litrato nila ni Trisha sa airport, magkatabi sa boarding gate.
Ikaw ang pumiling maiwan. Huwag mo kaming sisihin.
Hindi ako sumagot.
Ipinadala ko lamang sa kanya ang malinaw na kopya ng mga resibo at ang mensaheng nagsasaad na kung hindi siya magbabayad, ipapadala ko ang dokumentasyon sa mga magulang namin.
Kinabukasan, pumasok ang buong halaga.
Walang sorry.
Walang paliwanag.
Isang transfer lang.
At sapat na iyon.
Sa huling gabi ko sa Cebu, tumawag si Mama.
“Anak, okay ka ba talaga?”
Doon ako unang umiyak.
Hindi iyong hagulgol na desperadong gusto silang ibalik.
Tahimik lamang akong umiyak habang ikinukuwento ang lahat—ang hotel, ang maleta, ang voice recording, at ang dalawang buwang pagtataksil.
Hindi ako pinagalitan ni Mama.
Hindi niya sinabing dapat napansin ko agad.
Hindi niya rin sinabing sayang ang tatlong taon.
Sabi lang niya, “Buti at bumalik ka para kunin ang maleta mo.”
Napangiti ako sa kabila ng luha.
“Bakit, Ma?”
“Kasi kung pinili mong habulin sila, baka hanggang ngayon iniisip mong kailangan mong bilisan para hindi ka nila iwan. Pero nang bumalik ka, pinili mong kunin ang sarili mong gamit, sarili mong oras, at sarili mong dignidad.”
Pag-uwi ko sa Manila, wala sina Marco at Trisha sa airport.
Hindi ko rin sila hinanap.
Nandoon si Mama at si Papa, may dalang maliit na karton na may nakasulat:
WELCOME HOME, INDEPENDENT TRAVELER!
Natawa ako nang malakas.
Ilang linggo matapos iyon, lumabas ang resulta ng scholarship na inapplyan ko.
Natanggap ako sa isang unibersidad sa Quezon City—buong tuition, may allowance pa.
Natanggap din si Marco sa parehong school, pero sa ibang kurso.
Nagpadala siya ng mensahe gamit ang bagong account.
Pwede ba tayong mag-usap? Hindi kami nagtagal ni Trisha. Mali ako. Ikaw talaga ang nakakakilala sa akin.
Binasa ko iyon habang nag-iimpake para sa dorm.
Sa tabi ko ang berdeng maleta na iniwan nila sa hotel.
Hindi ko itinapon ang maletang iyon.
Hindi dahil sentimental ako.
Kundi dahil tuwing nakikita ko iyon, naaalala kong may mga bagay na dapat mong balikan—hindi para bumalik sa nakaraan, kundi para kunin ang mga bahagi ng sarili mong naiwan mo habang abala kang humahabol sa ibang tao.
Binura ko ang mensahe ni Marco nang hindi sumasagot.
Pagkaraan ng isang taon, bumalik ako sa Cebu.
Sa pagkakataong iyon, mag-isa akong nag-book ng ticket, hotel, at tour.
Wala akong hinihintay sa lobby.
Wala akong hinahabol sa airport.
At nang tawagin ang flight number ko pauwi, naglakad ako patungo sa boarding gate nang magaan ang loob.
Kumpleto ang gamit ko.
Kumpleto ang tiwala ko sa sarili.
At higit sa lahat, hindi na ako natatakot maiwan.
Dahil natutuhan kong ang pinakamasakit na pag-iwan ay hindi iyong ginagawa ng ibang tao.
Ito ay ang araw-araw mong pagtalikod sa sarili mo para lamang manatili sa tabi ng mga taong hindi ka kayang hintayin.
Minsan, ang isang maletang nakalimutan sa hotel ang magsisilbing paalala na hindi mo kailangang habulin ang mga taong kusang umaalis. Bumalik ka, kunin ang sarili mo, at piliing maglakbay kasama ang dignidad na hindi ka kailanman iiwan.
