Dinala ng Asawa Ko ang Siyam Niyang Kamag-anak sa Villa Ko at Hinati-Hati ang mga Kuwarto—Ngumiti Lang Ako at Nagsabi ng Anim na Salitang Nagpatahimik sa Lahat sa Isang Sandali
Pagbukas ko ng pinto ng sarili kong villa, palakpakan ang sumalubong sa akin.
Nakatayo ang asawa ko sa gitna ng sala, hawak ang isang bungkos ng duplicate keys, habang ipinapaliwanag sa buong pamilya niya kung sino ang titira sa bawat kuwarto.
Ang mas nakakagulat?
Wala man lang nagtanong kung pumayag ako.
At nang magsalita ako, anim na salita lang ang kinailangan ko para mawala ang ngiti nilang lahat.
Ako si Camille Villareal, 34, at tatlong taon na kaming kasal ni Marco Reyes.
Ang villa sa Ayala Alabang ay hindi namin binili bilang mag-asawa.
Minana ko iyon sa lola kong si Doña Estela dalawang taon bago kami ikasal.
Doon ako lumaki tuwing summer.
Doon ako tinuruan ni Lola Estela na huwag ipagpalit ang respeto sa katahimikan.
Kaya noong gabing iyon, nang marinig ko ang masayang boses ni Marco mula sa sala, hindi ako agad nagsalita.
“Ma, sa master bedroom kayo ni Papa,” sabi niya habang itinataas ang isang susi.
“South-facing iyon. May balcony at sariling bathroom.”
Pumalakpak ang biyenan kong si Tita Lourdes.
“O, sabi ko na sa inyo! Napakabait talaga ng anak ko!”
Nagpatuloy si Marco.
“Kuya Ben at Ate Liza, sa guest suite sa second floor kayo. Malapit sa school ni Gab, kaya mas convenient.”
Tumango ang kuya niya habang binubuksan ang isang bote ng alak mula sa wine cabinet ko.
“Perfect.”
“At si Nina,” sabi ni Marco, tinutukoy ang bunso niyang kapatid, “puwedeng sa entertainment room muna. Malaki naman iyon. Lagyan lang natin ng partition.”
Nakatayo ako sa entrance.
Tahimik.
Parang estranghero sa sarili kong bahay.
Sa shoe rack, nakita kong itinulak sa pinakasulok ang tsinelas kong ginagamit araw-araw.
Sa harap nito ay siyam na pares ng sapatos.
May sneakers.
May loafers.
May tsinelas ng bata.
At may isang pares ng pulang high heels na may basang putik pa sa takong.
Napatingin ako sa bagong puting bato sa driveway na ipinalagay ko lang noong umaga.
Huminga ako nang malalim at inilapag ang bag ko.
Wala pa ring nakakapansin sa akin.
Masyado silang abala sa paghahati-hati ng bahay ko.
“Paano ang third floor?” tanong ng isang babae.
Doon lang ako tumingin sa kanya.
Mga late twenties siya, naka-beige na knit dress, mahaba ang buhok at maayos ang makeup.
Pero hindi ang mukha niya ang unang napansin ko.
Kundi ang suot niyang pearl bracelet.
Napahigpit ang hawak ko sa strap ng bag.
Iyon ang bracelet na ibinigay sa akin ng nanay ko noong graduation ko.
Isang buwan ko nang hinahanap iyon.
Nakapatong ang kamay ng babae sa braso ni Marco.
Napakanatural.
Napakalapit.
“Si Theo kasi,” sabi niya, “mag-o-online class na next semester. Tahimik sa third floor. Baka puwedeng gawing study room?”
Ngumiti si Marco.
“Sure, Trina. Wala namang gumagamit ng library.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa batok ko.
Trina.
Narinig ko na ang pangalang iyon.
Ilang beses.
Sa mga gabing biglang may “client meeting” si Marco.
Sa mga weekend na may “emergency sa office.”
At minsan, sa notification na nakita ko sa screen ng phone niya.
Thanks for today, M. Miss you already.
Nang tanungin ko siya noon, sinabi niyang ka-team lang niya si Trina.
Wala raw akong dapat isipin.
“Marco.”
Isang salita lang.
Pero biglang natahimik ang buong sala.
Lumingon siya.
Saglit na nanigas ang ngiti niya.
“Camille. Nakauwi ka na pala.”
“Obviously.”
Nagkibit-balikat siya.
“Good timing. Inaayos lang namin ang room assignments.”
Room assignments.
Parang hotel manager.
Hindi asawa ng may-ari.
Lumapit ang biyenan ko habang karga ang maliit niyang Shih Tzu.
“Camille, halika. Tumingin ka rin. Hindi naman kami makikitira nang libre habang buhay. Magtutulungan tayong pamilya.”
Tumalon ang aso mula sa kandungan niya.
Dumiretso iyon sa Persian carpet sa gitna ng sala.
Basang-basa ang paa.
Nakakita ako ng apat na brown na bakas sa carpet.
Hindi ordinaryong carpet iyon.
Iyon ang huling regalong iniwan sa akin ni Lola Estela bago siya pumanaw.
“Pakikarga po muna ang aso.”
Napakunot-noo si Lourdes.
“Ha?”
“Ang aso po.”
May kung anong nagbago sa mukha niya.
“Napakaarte mo naman. Carpet lang iyan.”
Hindi ako sumagot.
Tumigil ako sa harap ni Marco.
Doon ko nakita ang mga susi sa kamay niya.
Bawat isa ay may maliit na brass tag.
Master Bedroom.
Guest Suite.
Library.
Basement.
Garage Room.
Kinuha ko ang susi ng master bedroom.
“Kanino galing ang labels?”
“Nagpagawa lang ako.”
“Hindi ikaw ang sumulat.”
Katahimikan.
Lumapit si Trina.
“Ako.”
Ngumiti siya.
“Please, huwag kang mag-isip ng masama. Tinulungan ko lang si Marco mag-sort. Baka kasi magkagulo sa susi.”
Napatingin ako sa pearl bracelet niya.
“Maganda ang bracelet mo.”
Kusang napaatras ang kamay niya.
“Gift.”
“Talaga?”
“From a friend.”
Hindi na ako nagtanong.
Ibinalik ko ang susi sa palad ni Marco.
“May tanong ako.”
Napabuntong-hininga siya.
“Camille, please. Huwag ngayon.”
“Kailan pa naging Reyes ang apelyido ng bahay na ito?”
Biglang tumahimik maging ang mga bata.
Nag-iba ang mukha ni Marco.
“Anong klaseng tanong iyan?”
“Simple lang.”
“Mag-asawa tayo!”
Lumalim ang boses niya.
“Kung bahay mo, bahay ko rin. Hindi ba ganoon dapat?”
Napangiti ako.
“Kung ganoon pala, bakit noong pinamigay mo ang mga kuwarto, hindi mo ako tinanong?”
Namula siya.
Lumapit ang kuya niyang si Ben.
“Camille, huwag naman ganyan. Family tayo. Hindi magandang pinag-aawayan ang property.”
Napatingin ako sa hawak niyang bote.
Isang Château Mouton Rothschild 1998.
Hindi dahil mahal iyon kaya mahalaga sa akin.
Iyon ang binuksan sana namin ni Papa sa ika-40th birthday ko.
Hindi na niya inabot.
Nakabitin pa rin sa leeg ng bote ang maliit na dark-blue ribbon na siya mismo ang nagtali.
“Ben.”
“Hmm?”
“Saan mo kinuha iyan?”
Nanigas siya.
Tumingin sa bote.
Pagkatapos ay sa akin.
“A… sabi ni Marco okay lang.”
Hindi ko na kailangan ng ibang sagot.
Kinuha ko ang phone ko.
“12:06 kaninang tanghali, nag-message sa akin si Aling Rosa.”
Si Aling Rosa ang caretaker ng bahay mula noong buhay pa si Lola.
“Sabi niya maraming taong pumasok. May dalawang SUV, isang van, at may nagdala pa ng maleta.”
Nawala ang ngiti ni Marco.
“Sinabihan ko siyang huwag kang istorbohin.”
“Alam ko.”
Tumingin ako sa paligid.
May dalawang maleta sa ilalim ng hagdan.
May plastic containers sa kitchen counter.
May kahon ng laruan.
May bagong rice cooker sa sahig.
Hindi sila namamasyal.
Lilipat sila.
Tumayo si Lourdes.
“Camille, ano ba talagang problema mo? Dahil lang ba sa pangalan mo ang bahay, gusto mong iparamdam na wala kaming halaga?”
Tiningnan ko siya.
Pagkatapos ang putik sa carpet.
Ang alak ni Papa.
Ang bracelet ng nanay ko.
At ang babaeng nakatayo sa tabi ng asawa ko na tila mas alam pa niya kaysa sa akin kung aling susi ang para sa aling kuwarto.
“Mrs. Reyes,” sabi ko.
Nanlaki ang mga mata ni Lourdes.
“Ano’ng tawag mo sa akin?”
“Mrs. Reyes.”
Mahina lang ang boses ko.
Pero parang may pumutok sa sala.
“Simula nang pumasok kayo rito gamit ang duplicate keys nang walang pahintulot ko, hindi na pamilya ang usapan natin.”
“Camille!” sigaw ni Marco.
Hindi ko siya pinansin.
May puting tasa sa coffee table.
Hindi iyon parte ng dinnerware ko.
May bakas ng pulang lipstick sa labi ng tasa.
Kaparehong shade ng lipstick ni Trina.
Katabi nito ang isang papel na nakatiklop.
Kinuha ko.
Invoice iyon mula sa isang moving company sa Parañaque.
Delivery address: Villareal Residence, Ayala Alabang.
Client: Marco Reyes.
Delivery date:
Ngayong araw.
At sa ibaba, may handwritten note:
Master bedroom furniture to be replaced Saturday.
Dahan-dahan akong tumingin kay Marco.
“Papalitan mo pati furniture ko?”
“Camille, makinig ka muna—”
“Sino ang natutulog sa master bedroom pagkatapos mapalitan?”
Hindi siya sumagot.
Si Trina ang namutla.
At doon ko naintindihan.
Hindi lang pamilya ni Marco ang plano niyang ipasok sa bahay ko.
May mas malalim pa.
Mas matagal nang pinaghandaan.
Ibinalik ko ang papel sa mesa.
Pagkatapos ay tumingin ako sa siyam na taong nakatayo sa sala ko.
Sa asawa kong may hawak ng susi.
Sa babaeng suot ang bracelet ko.
At sinabi ko nang malinaw ang anim na salitang iyon:
“Lumabas kayong lahat sa bahay ko.”
PARTE2
Walang gumalaw.
Para bang hindi nila naintindihan ang sinabi ko.
Si Lourdes ang unang natawa.
Isang maikli at mapanuyang tawa.
“Ano?”
Inulit ko.
“Lumabas kayo.”
Tumayo si Marco sa harap ko.
“Hindi mo puwedeng basta palayasin ang pamilya ko.”
“Tingnan natin.”
Kinuha ko ang phone ko at nag-send ng isang message.
Hindi ko kailangang ipakita kung kanino.
Napansin iyon ni Marco.
“Anong ginagawa mo?”
“Ang dapat kong ginawa bago pa ako pumasok sa pinto.”
Nagmura siya nang mahina.
“Camille, tigilan mo ang drama.”
Napatingin ako sa kanya.
“Drama?”
Itinaas ko ang moving-company invoice.
“Ang paglipat ng siyam na tao sa bahay ko nang wala akong alam, drama?”
Itinuro ko si Trina.
“Ang pagbibigay sa ibang babae ng access sa lahat ng kuwarto ko, drama?”
Napahawak si Trina sa bracelet.
At napansin iyon ni Marco.
“Camille, tungkol sa bracelet—”
“Ah. Alam mo pala.”
Doon siya tuluyang natahimik.
Para sa akin, iyon na ang sagot.
Hindi aksidenteng napunta kay Trina ang bracelet.
Alam ni Marco.
“Bigay sa akin ni Marco,” biglang sabi ni Trina.
Halos sabay-sabay napalingon ang lahat sa kanya.
Pati si Lourdes.
“Anak?” tanong niya kay Marco.
Namula ang mukha nito.
“Trina, huwag ngayon.”
Pero huli na.
Ngumiti ako nang bahagya.
“Please. Ituloy mo.”
Huminga nang malalim si Trina.
“Sinabi niyang hindi mo naman ginagamit.”
May kung anong naputol sa loob ko.
Hindi dahil mahal ang bracelet.
Kundi dahil alam ni Marco ang kuwento niyon.
Nandoon siya nang ikuwento kong iyon ang huling regalong pinili ng nanay ko bago siya sumailalim sa operasyon.
Nandoon siya nang umiyak ako noong mawala iyon.
At sa buong panahong hinahanap ko, tahimik siyang nanood.
“Marco,” sabi ko. “Ikaw ang kumuha?”
“Hindi ganoon kasimple.”
Iyon ang paboritong sagot ng mga taong nahuling nagsisinungaling.
Hindi oo.
Hindi hindi.
Kundi—
Hindi ganoon kasimple.
Biglang nag-ring ang doorbell.
Si Marco ang unang napalingon.
Ako naman, hindi na nagulat.
Makalipas ang ilang segundo, pumasok si Aling Rosa kasama ang dalawang security officer mula sa village administration.
Kasunod nila ang abogado kong si Atty. Celina Ramos.
Napaatras si Marco.
“Bakit nandito ang abogado mo?”
“Inaasahan ko siyang dumating bukas sana.”
Lumapit si Celina at iniabot sa akin ang brown envelope.
“Pero mukhang mas magandang ngayong gabi na.”
Tinitigan ni Marco ang envelope.
“Ano iyan?”
Binuksan ko.
Tatlong linggo na akong may duda.
Hindi tungkol sa bahay.
Tungkol sa asawa ko.
Napansin kong may mga bank withdrawal mula sa joint emergency account namin.
₱80,000.
₱120,000.
₱95,000.
Kapag tinatanong ko, laging office-related daw.
May nire-renovate raw silang branch.
May kailangang bayaran sa contractor.
Naniwala ako noong una.
Hanggang sa isang contractor na kilala ko mismo ang tumawag sa akin.
“Ma’am Camille, final na ba iyong renovation sa Alabang residence? Sabi ni Sir Marco gusto raw niyang tapusin bago lumipat ang family.”
Doon nagsimula ang lahat.
Hindi ko hinarap si Marco agad.
Pinili kong alamin muna kung gaano kalalim ang hukay na ginagawa niya.
At lumabas na hindi lang duplicate keys ang ipinagawa niya.
May quotation para sa bagong master bedroom.
May order para sa bunk beds.
May planong gawing maliit na studio ang basement.
May dalawang buwan nang advance reservation para sa van service ng pamilya niya.
At ang pinakamasakit—
may draft ng authorization letter kung saan para bang binibigyan ko raw si Marco ng pahintulot na pamahalaan ang property.
Hindi ko kailanman pinirmahan iyon.
“Hindi valid ang dokumento,” sabi ni Celina.
“Pero ipinakita ito sa dalawang supplier para palabasing authorized siyang gumawa ng changes sa property.”
“Forgery ba iyan?” tanong ni Ben, biglang seryoso.
Napalingon si Marco.
“Hindi ko pineke ang pirma niya!”
“Wala pang pirma,” sagot ni Celina. “But the document was represented as if approval was forthcoming.”
Biglang kumunot ang noo ni Lourdes.
“Marco, anong kalokohan ito?”
“Ma, ginagawa ko ito para sa atin!”
“At siya?” tanong ko sabay tingin kay Trina.
Lahat ay tumahimik.
“Para saan si Trina?”
“Camille…”
“Tatlong taon akong asawa mo. Deserve ko kahit isang diretso at kumpletong sagot.”
Hindi siya makatingin sa akin.
Si Trina ang naunang umiyak.
“Sinabi niya sa akin na hiwalay na kayo.”
Parang pati hangin sa sala ay nawala.
“Ano?”
“Sinabi niya six months na kayong hiwalay sa loob ng bahay. Na hinihintay na lang daw niyang maayos ang legal papers.”
Napalingon si Lourdes kay Marco.
“Anak?”
Tuloy-tuloy na ang luha ni Trina.
“Sabi niya, kaya kami puwedeng tumira rito pagkatapos dahil aalis ka raw papuntang Singapore para sa trabaho. At sa kanya raw maiiwan ang property.”
Napatawa ako.
Hindi dahil nakakatawa.
Kundi dahil iyon ang pinakamasakit na bahagi ng isang malaking kasinungalingan—
kapag bigla mong nakikita kung paano inayos ang bawat piraso.
Dalawang buwan na akong ino-offeran ng company ko ng post sa Singapore.
Tinanggihan ko iyon.
Ayaw kong iwan ang marriage namin.
Pero kinuwento ko kay Marco ang offer.
At ginamit niya iyon para gumawa ng kuwento kay Trina.
“Sinabi mo sa kanya na ibibigay ko sa iyo ang villa?”
Hindi siya sumagot.
Kaya inilabas ni Celina ang isa pang papel.
“May isa pa.”
Isang screenshot ng email.
Forwarded mula sa interior designer.
Nakasulat:
Client preference: Master suite for Mr. Marco Reyes and Ms. Trina Lopez.
Umupo si Lourdes.
Si Ben naman ay dahan-dahang ibinalik ang bote ng alak sa mesa.
“Bro…”
Umiling siya.
“Ano ba ginawa mo?”
Doon sumabog si Marco.
“Ginawa ko lang ang dapat kong gawin!”
Tinuro niya ako.
“Alam n’yo ba kung paano mabuhay kasama ang babaeng lahat ay kanya? Bahay niya! Pera niya! Connections niya! Kahit saan ako tumingin, pakiramdam ko nakikitira lang ako!”
Napatitig ako sa kanya.
Sa wakas.
Naroon na ang totoong dahilan.
Hindi pagmamahal.
Hindi pamilya.
Hindi pangangailangan.
Inggit.
“Pinakasalan mo ako dahil mahal mo ako,” sabi ko.
“Oo! Pero hindi mo maiintindihan kung gaano kahirap na lagi akong ‘asawa ni Camille Villareal’!”
“Hindi kita kailanman ipinahiya dahil mas maliit ang kinikita mo.”
“Hindi mo kailangan! Lahat ng tao alam!”
Tumawa siya nang mapait.
“Kaya gusto kong magkaroon man lang ng isang bagay na ako ang may kontrol.”
Napatingin ako sa mga susi sa kamay niya.
“Ang bahay ko.”
Hindi siya sumagot.
“Ang gamit ng mga magulang ko.”
Wala pa rin.
“Ang kwarto ng lola ko.”
Bumaba ang ulo niya.
“At ang bracelet ng nanay ko.”
Doon tuluyang bumigay ang boses ko.
Hindi ako sumigaw.
Mas tahimik pa nga ako kaysa kanina.
“Marco, hindi mo gustong maging pantay tayo.”
“Gusto mong kunin ang meron ako para hindi mo na maramdaman na mas kaunti ang meron ka.”
Katahimikan.
Pagkatapos ay nagsalita si Lourdes.
“Uuwi kami.”
Napatingin si Marco sa kanya.
“Ma!”
“Uuwi kami.”
Hindi na galit ang boses niya.
Pagod na.
“Hindi ako pumunta rito para nakawin ang bahay ng asawa mo.”
Tinawag niya ang iba.
“Nina, kunin mo ang bag mo. Ben, ibalik mo ang alak.”
Agad ginawa ni Ben.
Unti-unting kumilos ang lahat.
May kumuha ng maleta.
May nagsuot ng sapatos.
May kumarga sa bata.
May humawak sa aso.
Bago lumabas si Lourdes, humarap siya sa akin.
Hindi siya humingi ng tawad nang mahaba.
“Camille… mali kami na naniwala agad sa sinabi ng anak ko.”
Tumango ako.
Iyon lang.
Hindi ko kailangan ng eksenang yakapan.
May mga sugat na hindi kailangang takpan ng magandang salita.
Si Trina ang huling gumalaw.
Tinanggal niya ang pearl bracelet.
Iniabot sa akin.
“Nagkamali rin ako.”
Tiningnan ko ang bracelet sa palad niya.
“Kailan nagsimula?”
“Eight months ago.”
Eight months.
Dalawang araw pagkatapos ng anniversary trip namin sa Palawan.
Parang may kamay na pumisil sa dibdib ko.
“Alam mo bang kasal pa kami?”
“Noong una, oo.”
Napapikit ako.
“Then hindi lang si Marco ang nagsinungaling.”
Namula siya.
Hindi ako nagalit.
Wala na akong lakas para doon.
Kinuha ko ang bracelet.
“Lumabas ka na rin.”
Tahimik siyang umalis.
Naiwan si Marco.
Kami lang.
At ang abogado ko.
Iniabot niya sa akin ang susi.
“Camille, pwede ba tayong mag-usap nang tayo lang?”
“Tapos na tayong mag-usap nang tayo lang.”
“Hindi mo puwedeng itapon ang three years natin dahil sa isang pagkakamali.”
Napatingin ako sa kanya.
“Isang pagkakamali?”
Binilang ko sa daliri.
“Duplicate keys.”
“Eight-month affair.”
“Joint account withdrawals.”
“Unauthorized renovation.”
“Ang bracelet ng nanay ko.”
“Ang alak ni Papa.”
“Ang pagsisinungaling sa pamilya mo.”
“Ang pagpapanggap na magiging sa iyo ang bahay ko.”
Bumaba ang kamay ko.
“Alin doon ang isang pagkakamali?”
Wala siyang maisagot.
Lumapit si Celina.
“Marco, may temporary arrangement na kaming ihahain tungkol sa access sa property. Maaari mong kunin ang personal belongings mo bukas, supervised.”
Nanlaki ang mata niya.
“Divorce?”
Sa Pilipinas, hindi ganoon kasimple ang legal na pagtatapos ng isang kasal.
Alam namin pareho iyon.
Kaya sagot ko lang—
“Hindi ko pa alam kung ano ang magiging tawag ng batas sa dulo nito.”
“Pero alam ko kung ano ang tawag ko sa gabing ito.”
“Tapos na.”
Napaiyak siya.
Sa tatlong taon naming pagsasama, iyon ang unang beses kong nakita siyang umiyak dahil natatakot siyang mawala ako.
Nakakalungkot lang na kailangan muna niyang subukang kunin ang lahat ng akin bago niya mapansin ang halaga ko.
Nang maisara ang pinto pagkatapos niyang umalis, wala akong naramdamang tagumpay.
Tahimik lang.
Nakakapagod pala ang araw na tuluyan mong tinanggap na hindi mo kayang iligtas ang isang relasyon nang mag-isa.
Tinulungan ako ni Aling Rosa na punasan ang carpet.
Hindi tuluyang nawala ang bakas ng putik.
“Ma’am,” sabi niya, “ipa-professional cleaning na lang natin.”
Umiling ako.
“Hayaan mo muna.”
Gusto kong makita iyon.
Kahit ilang araw lang.
Para maalala ko na ang bahay, gaya ng tao, ay maaaring madumihan nang hindi tuluyang nasisira.
Makalipas ang tatlong buwan, tinanggap ko ang Singapore assignment.
Hindi para tumakas.
Kundi dahil sa unang pagkakataon sa mahabang panahon, wala na akong kailangang paliitin na pangarap para hindi masaktan ang pride ng ibang tao.
Hindi ko ibinenta ang villa.
Inayos ko ang library sa third floor at ginawa kong workspace kapag umuuwi ako sa Manila.
Ang master bedroom ay nanatiling akin.
Ang bote ni Papa ay bumalik sa wine cabinet.
At ang pearl bracelet ng nanay ko ay inilagay ko sa maliit na velvet box.
Hindi ko na iyon isinusuot.
Hindi dahil masakit.
Kundi dahil natutunan kong hindi lahat ng mahalagang bagay ay kailangang palaging nasa katawan natin para malaman nating atin iyon.
Minsan, sapat nang alam mong walang sinuman ang may karapatang kunin ito nang walang pahintulot mo.
At tungkol kay Marco?
Nagpadala siya ng maraming mensahe sa mga sumunod na buwan.
May apology.
May explanation.
May pangako.
May “pwede ba tayong magsimula ulit?”
Hindi ako sumagot agad.
Hindi dahil gusto ko siyang pahirapan.
Kundi dahil sa wakas, natutunan kong hindi lahat ng kumakatok ay kailangang pagbuksan.
Lalo na kung minsan na silang pumasok gamit ang susi na hindi mo naman ibinigay.
Mensahe
Ang pagiging pamilya, asawa, kapatid o kamag-anak ay hindi lisensya para lampasan ang hangganan ng isang tao.
Ang totoong pagmamahal ay hindi kumukuha nang palihim, hindi nagdedesisyon para sa iyo, at hindi ginagamit ang kabaitan mo bilang pahintulot.
Minsan, ang pinakamahalagang salitang matututunan nating sabihin ay hindi “sige.”
Kundi:
“Hanggang dito na lang.”
